శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

త ఏవం లోకనాథేన పరిపృష్టాః సుసత్కృతాః। ప్రత్యూచుర్హృష్టమనసస్తత్పాదేక్షాహతాంహసః

లోకనాథుడైన ఆయన అడిగిన ప్రశ్నలకు, గౌరవంతో ఆతిథ్యం అందుకున్న వారు, ఆయన పాదాలను దర్శించి పాపాలు పోయి, ఆనందంతో సమాధానమిచ్చారు.

కుతోఽశివం త్వచ్చరణామ్బుజాసవం మహన్మనస్తో ముఖనిఃసృతం క్వచిత్। పిబన్తి యే కర్ణపుటైరలం ప్రభో దేహంభృతాం దేహకృదస్మృతిచ్ఛిదమ్

ప్రభూ! మీ పాదాంబుజాల అమృతం, మీ నోటినుండి ఎప్పుడైనా వెలువడితే, దాన్ని చెవుల ద్వారా పానం చేసే వారికి, శరీరబంధనాన్ని, మరిచిపోయే స్థితిని తొలగించడానికి అది చాలిపోతుంది. అలాంటిది, దానివల్ల ఏదైనా అనర్థం కలుగుతుందా?

హిత్వాత్మ ధామవిధుతాత్మకృతత్ర్యవస్థామ్। ఆనన్దసమ్ప్లవమఖణ్డమకుణ్ఠబోధమ్। కాలోపసృష్టనిగమావన ఆత్తయోగ। మాయాకృతిం పరమహంసగతిం నతాః స్మ

మన ఆత్మకు సంబంధించిన మూడు స్థితులను వదిలి, స్వీయ కర్మలన్నీ తొలగిపోయి, నిరంతర ఆనందాన్ని, అడ్డంకులేని జ్ఞానాన్ని పొందాము. కాలం, శాస్త్రాల ద్వారా ఏర్పడిన యోగంతో, మాయ ద్వారా ఏర్పడిన మీ పరమహంస స్వరూపాన్ని నమస్కరించాము.

శ్రీఋషిరువాచ। ఇత్యుత్తమఃశ్లోకశిఖామణిం జనేష్వ్। అభిష్టువత్స్వన్ధకకౌరవస్త్రియః। సమేత్య గోవిన్దకథా మిథోఽగృణంస్। త్రిలోకగీతాః శృణు వర్ణయామి తే

మహర్షి ఇలా అన్నాడు— అంధక, కౌరవ వంశస్త్రీలు, ఉత్తమశ్లోకుడైన గోవిందుడి కీర్తిని పరస్పరం కలిసి, మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధమైన ఆయన కథలను పరస్పరం పాడుతూ, ఆయనను స్తుతించారు. విను, వాటిని నేను నీకు వివరించబోతున్నాను.

శ్రీద్రౌపద్యువాచ। హే వైదర్భ్యచ్యుతో భద్రే హే జామ్బవతి కౌశలే। హే సత్యభామే కాలిన్ది శైబ్యే రోహిణి లక్ష్మణే

శ్రీద్రౌపదీ ఇలా అన్నది: ఓ వైదర్భి, ఓ భద్రా, ఓ జాంబవతి, ఓ కౌశల, ఓ సత్యభామా, ఓ కాలిందీ, ఓ శైబ్యా, ఓ రోహిణి, ఓ లక్ష్మణా—

హే కృష్ణపత్న్య ఏతన్నో బ్రూత వో భగవాన్స్వయమ్। ఉపయేమే యథా లోకమనుకుర్వన్స్వమాయయా

కృష్ణుని భార్యలారా! మీరు మాకు చెప్పండి: భగవంతుడు、ごతను తన మాయతో, లోకంలో మనుషులా ప్రవర్తిస్తూ, మిమ్మల్ని ఎలా పెళ్లి చేసుకున్నాడు?

శ్రీరుక్మిణ్యువాచ। చైద్యాయ మార్పయితుముద్యతకార్ముకేషు। రాజస్వజేయభటశేఖరితాఙ్ఘ్రిరేణుః। నిన్యే మృగేన్ద్ర ఇవ భాగమజావియూథాత్। తచ్ఛ్రీనికేతచరణోఽస్తు మమార్చనాయ

శ్రీరుక్మిణి ఇలా అన్నది: బలమైన యోధులు నన్ను చేడిరాజుకు ఇచ్చేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నప్పుడు, రాజుల సైనికుల తలలపై ఆయన పాదధూళి అలంకరించబడింది. ఆ ప్రభువు, సింహంలా మేకల మంద నుంచి తన వాటా లాగేసుకున్నట్టు, నన్ను తీసుకెళ్లాడు. అలాంటి శ్రీనివాసుని పాదాలు నేను ఎప్పుడూ పూజించాలి.

శ్రీసత్యభామోవాచ। యో మే సనాభివధతప్తహృదా తతేన। లిప్తాభిశాపమపమార్ష్టుముపాజహార। జిత్వర్క్షరాజమథ రత్నమదాత్స తేన। భీతః పితాదిశత మాం ప్రభవేఽపి దత్తామ్

శ్రీసత్యభామా ఇలా అన్నది: నా సహభార్య వేసిన శాపాన్ని తొలగించేందుకు, భూమిపతిని జయించి, ఆ మణిని తెచ్చాడు. దాంతో నా తండ్రి భయపడి, నన్ను ఇంకొకరికి ఇచ్చినా, ఆయన నన్ను తనవాడిగా చేసుకున్నాడు.

శ్రీజామ్బవత్యువాచ। ప్రాజ్ఞాయ దేహకృదముం నిజనాథదైవం। సీతాపతిం త్రినవహాన్యమునాభ్యయుధ్యత్। జ్ఞాత్వా పరీక్షిత ఉపాహరదర్హణం మాం। పాదౌ ప్రగృహ్య మణినాహమముష్య దాసీ

శ్రీజాంబవతి ఇలా అన్నది: ఆయన పరమేశ్వరుడని, నా భర్తగా నిర్ణయించబడినవాడని తెలుసుకున్న నా తండ్రి, సీతాపతితో ఇరవై ఒక రోజులు యుద్ధం చేశాడు. ఆయనను పరీక్షించి, నన్ను మణితోపాటు ఆయనకు ఇచ్చాడు. ఆయన పాదాలను పట్టుకుని, నేను ఆయన సేవకురాలిని అయ్యాను.

శ్రీకాలిన్ద్యువాచ। తపశ్చరన్తీమాజ్ఞాయ స్వపాదస్పర్శనాశయా। సఖ్యోపేత్యాగ్రహీత్పాణిం యోఽహం తద్గృహమార్జనీ

శ్రీకాలిందీ ఇలా అన్నది: ఆయన నా తపస్సును తెలుసుకుని, ఆయన పాదస్పర్శ కోరికతో నేను తపస్సు చేస్తున్నాను అని గ్రహించి, స్నేహితుడిలా వచ్చి నా చెయ్యి పట్టాడు. అప్పటి నుంచి నేను ఆయన ఇంటిని శుభ్రపరిచేవాడిని అయ్యాను.

శ్రీమిత్రవిన్దోవాచ। యో మాం స్వయంవర ఉపేత్య విజిత్య భూపాన్। నిన్యే శ్వయూథగం ఇవాత్మబలిం ద్విపారిః। భ్రాతౄంశ్చ మేఽపకురుతః స్వపురం శ్రియౌకస్। తస్యాస్తు మేఽనుభవమఙ్ఘ్ర్యవనేజనత్వమ్

శ్రీమిత్రవిందా ఇలా అన్నది: నా స్వయంవరానికి వచ్చి, రాజులను ఓడించి, ఏనుగు తన జంటను మంద నుంచి లాగిపోతున్నట్టు నన్ను తీసుకెళ్లాడు. నా అన్నలను తరిమికొట్టి, నన్ను తన నగరానికి, శ్రీమంతుల నివాసానికి తీసుకెళ్లాడు. ఆయన పాదసేవ నాకు ఎప్పుడూ దక్కాలి.

శ్రీసత్యోవాచ। సప్తోక్షణోఽతిబలవీర్యసుతీక్ష్ణశృఙ్గాన్। పిత్రా కృతాన్క్షితిపవీర్యపరీక్షణాయ। తాన్వీరదుర్మదహనస్తరసా నిగృహ్య। క్రీడన్బబన్ధ హ యథా శిశవోఽజతోకాన్

శ్రీసత్యా ఇలా అన్నది: నా తండ్రి, రాజుల బలాన్ని పరీక్షించేందుకు, ఏడుగురు భయంకరమైన, పదునైన కొమ్ముల గల ఎద్దులను పెంచాడు. వీరులను ఓడించేవాడు అయిన ఆయన, ఆ ఎద్దులను సులభంగా అదుపుచేసి, పిల్ల దూడలను పిల్లలు కట్టేసినట్టు కట్టేశాడు.

య ఇత్థం వీర్యశుల్కాం మాం। దాసీభిశ్చతురఙ్గిణీమ్। పథి నిర్జిత్య రాజన్యాన్। నిన్యే తద్దాస్యమస్తు మే

ఇలా వీర్యశుల్కంగా నన్ను, నా సేవకులతో, సేనతో పాటు, మార్గమధ్యంలో రాజులను ఓడించి గెలుచుకున్న ఆయనకు, నేను సేవకురాలిని కావాలని కోరుకుంటున్నాను.

శ్రీభద్రోవాచ। పితా మే మాతులేయాయ స్వయమాహూయ దత్తవాన్। కృష్ణే కృష్ణాయ తచ్చిత్తామక్షౌహిణ్యా సఖీజనైః

శ్రీభద్రా ఇలా అన్నది: నా తండ్రి, నా మామను పిలిచి, తన మనసు కృష్ణునిపై ఉన్న నన్ను, సేనతో, స్నేహితులతో కలిసి, కృష్ణునికి ఇచ్చాడు.

అస్య మే పాదసంస్పర్శో భవేజ్జన్మని జన్మని। కర్మభిర్భ్రామ్యమాణాయా యేన తచ్ఛ్రేయ ఆత్మనః

ప్రతి జన్మలో ఆయన పాదస్పర్శ నాకు దక్కాలని కోరుకుంటున్నాను. ఎందుకంటే, ఆ పాదసేవ వల్ల, కర్మచక్రంలో తిరుగుతున్నవాడు కూడా పరమ శ్రేయస్సును పొందుతాడు.

శ్రీలక్ష్మణోవాచ। మమాపి రాజ్ఞ్యచ్యుతజన్మకర్మ శ్రుత్వా ముహుర్నారదగీతమాస హ। చిత్తం ముకున్దే కిల పద్మహస్తయా వృతః సుసమ్మృశ్య విహాయ లోకపాన్

శ్రీలక్ష్మణా ఇలా అన్నది: నారదుడు పదే పదే రాజు జననకర్మలను విన్నపుడు, నా మనసు పద్మహస్తుడైన ముకుందునిపై నిలిచిపోయింది. లోకపాలకులను కూడా వదిలేసాను.

జ్ఞాత్వా మమ మతం సాధ్వి పితా దుహితృవత్సలః। బృహత్సేన ఇతి ఖ్యాతస్తత్రోపాయమచీకరత్

నా మనసు ఏమిటో తెలుసుకున్న నా తండ్రి, స్నేహపూర్వకుడు అయిన బృహత్సేనుడు, నా పెళ్లికి ఒక మార్గాన్ని ఆలోచించాడు.

యథా స్వయంవరే రాజ్ఞి మత్స్యః పార్థేప్సయా కృతః। అయం తు బహిరాచ్ఛన్నో దృశ్యతే స జలే పరమ్

పాండవుని కోరిక కోసం స్వయంవరంలో మత్స్యాన్ని ఏర్పాటు చేసినట్టు, ఇక్కడ కూడా ఒక చేపను బయట దాచిపెట్టి, నీటిలో అది కనబడేలా చేశారు.

శ్రుత్వైతత్సర్వతో భూపా ఆయయుర్మత్పితుః పురమ్। సర్వాస్త్రశస్త్రతత్త్వజ్ఞాః సోపాధ్యాయాః సహస్రశః

ఇది విని, అన్ని వైపుల నుంచి, అన్ని ఆయుధాల నైపుణ్యం ఉన్న రాజులు, ఉపాధ్యాయులతో పాటు, వేలాది మంది నా తండ్రి నగరానికి వచ్చారు.

పిత్రా సమ్పూజితాః సర్వే యథావీర్యం యథావయః। ఆదదుః సశరం చాపం వేద్ధుం పర్షది మద్ధియః

అందరినీ నా తండ్రి వారి బలానికి, వయస్సుకు తగినట్టు సత్కరించాడు. నన్ను కోరినవారు, బాణాలతో కూడిన విల్లు పట్టుకుని సభలో లక్ష్యాన్ని ఎక్కవడానికి సిద్ధమయ్యారు.

ఆదాయ వ్యసృజన్కేచిత్సజ్యం కర్తుమనీశ్వరాః। ఆకోష్ఠం జ్యాం సముత్కృష్య పేతురేకేఽమునాహతాః

కొంత మంది విల్లు తీసుకుని, దాన్ని ఎక్కించేందుకు ప్రయత్నించారు కానీ వీలు కాలేదు. మరికొందరు విల్లును ఛాతీ వరకు లాగగా, దాని బలానికి తాళలేక పడిపోయారు.

సజ్యం కృత్వాపరే వీరా మాగధామ్బష్ఠచేదిపాః। భీమో దుర్యోధనః కర్ణో నావిదంస్తదవస్థితిమ్

మరోవైపు, మాగధ, అంబష్ట, చేదిరాజులు, భీముడు, దుర్యోధనుడు, కర్ణుడు వంటి వీరులు విల్లు ఎక్కించగలిగారు కానీ అసలు పరీక్ష ఏమిటో వారికి అర్థం కాలేదు.

మత్స్యాభాసం జలే వీక్ష్య జ్ఞాత్వా చ తదవస్థితిమ్। పార్థో యత్తోఽసృజద్బాణం నాచ్ఛినత్పస్పృశే పరమ్

నీటిలో చేప ప్రతిబింబాన్ని గమనించి, దాని స్థితిని అర్థం చేసుకున్న అర్జునుడు, ఎంతో జాగ్రత్తగా బాణాన్ని వదిలాడు. అది లక్ష్యాన్ని కోసిపోదు, కేవలం తాకింది మాత్రమే.

రాజన్యేషు నివృత్తేషు భగ్నమానేషు మానిషు। భగవాన్ధనురాదాయ సజ్యం కృత్వాథ లీలయా

అప్పటికి రాజులు వెనక్కు తగ్గి, వారి గర్వం చచ్చిపోయినప్పుడు, భగవంతుడు విల్లు తీసుకుని, ఎంతో సులభంగా దాన్ని ఎక్కించాడు.

తస్మిన్సన్ధాయ విశిఖం మత్స్యం వీక్ష్య సకృజ్జలే। ఛిత్త్వేషుణాపాతయత్తం సూర్యే చాభిజితి స్థితే ౨౬ అభిజిత్। దివి దున్దుభయో నేదుర్జయశబ్దయుతా భువి। దేవాశ్చ కుసుమాసారాన్ముముచుర్హర్షవిహ్వలాః

ఆ లక్ష్యాన్ని చూసి, ఒక్కసారి మాత్రమే నీటిలో ఉన్న చేపను గమనించి, బాణాన్ని పెట్టి, దాన్ని బాణంతో కోసి కింద పడేశాడు. ఆ సమయంలో సూర్యుడు అభిజిత్ నక్షత్రంలో ఉన్నాడు.

తద్రఙ్గమావిశమహం కలనూపురాభ్యాం। పద్భ్యాం ప్రగృహ్య కనకోజ్వలరత్నమాలామ్ । నూత్నే నివీయ పరిధాయ చ కౌశికాగ్ర్యే। సవ్రీడహాసవదనా కవరీధృతస్రక్

ఆ తర్వాత నేను మృదువుగా మణిపాదుకలు మోగిస్తూ రంగస్థలంలోకి ప్రవేశించాను. చేతిలో బంగారు రత్నమాల పట్టుకుని, కొత్త పట్టు వస్త్రం ధరించి, సిగ్గుతో చిరునవ్వుతో, జడలో పువ్వుల హారం అలంకరించుకుని నడిచాను.

ఉన్నీయ వక్త్రమురుకున్తలకుణ్డలత్విడ్। గణ్డస్థలం శిశిరహాసకటాక్షమోక్షైః। రాజ్ఞో నిరీక్ష్య పరితః శనకైర్మురారేర్। అంసేఽనురక్తహృదయా నిదధే స్వమాలామ్

తలని పైకి లేపి, పెద్ద కుండలాలు మెరిసిపోతూ, చెక్కలు వెలిగిపోతూ, మృదువైన నవ్వుతో చూపులు విసిరి, చుట్టూ ఉన్న రాజులను నెమ్మదిగా చూశాను. మురారి మీద ప్రేమతో నా గుండె నిండిపోగా, నా మాలను ఆయన భుజంపై వేసాను.

తావన్మృదఙ్గపటహాః శఙ్ఖభేర్యానకాదయః। నినేదుర్నటనర్తక్యో ననృతుర్గాయకా జగుః

అప్పుడే మృదంగాలు, పటాహాలు, శంఖాలు, బెరులు, ఇతర వాద్యాలు ఘనంగా మోగాయి. నర్తకులు నాట్యం చేశారు, గాయకులు పాటలు పాడారు.

ఏవం వృతే భగవతి మయేశే నృపయూథపాః। న సేహిరే యాజ్ఞసేని స్పర్ధన్తో హృచ్ఛయాతురాః

ఈ విధంగా మాయాధిపతి అయిన భగవంతుణ్ణి నేను ఎంచుకున్నప్పుడు, రాజాధిపతులు హృదయంలో కోరికతో మండిపోతూ, ద్రౌపదిని ఎంచుకున్నదాన్ని సహించలేక పోయారు. వారు పరస్పరం పోటీ పడారు.