శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

కంసప్రతాపితాః సర్వే వయం యాతా దిశం దిశమ్ । ఏతర్హ్యేవ పునః స్థానం దైవేనాసాదితాః స్వసః

కంసుడు చేసిన బాధలకు భయపడి మనమంతా ఒక్కొక్కరుగా దిక్కులదిక్కులకు వెళ్లిపోయాం. కానీ ఇప్పుడు, సోదరీ, దైవకృప వల్ల మళ్లీ మన స్థలానికి చేరుకున్నాం.

శ్రీశుక ఉవాచ - వసుదేవోగ్రసేనాద్యైః యదుభిస్తేఽర్చితా నృపాః । ఆసన్ అచ్యుతసన్దర్శ పరమానన్దనిర్వృతాః

శ్రీ శుకుడు ఇలా అన్నాడు — వసుదేవుడు, ఉగ్రసేనుడు, యదువంశీయులు అందరూ ఆ రాజులను గౌరవించగా, వారు అచ్యుతుడిని దర్శించి పరమానందంతో తృప్తిగా ఉన్నారు.

భీష్మో ద్రోణోఽమ్బికాపుత్రో గాన్ధారీ ససుతా తథా । సదారాః పాణ్డవాః కున్తీ సఞ్జయో విదురః కృపః

భీష్ముడు, ద్రోణుడు, అంబికా కుమారుడు, గాంధారి తన కుమారులతో, పాండవులు వారి భార్యలతో, కుంతీ, సంజయుడు, విదురుడు, కృపాచార్యుడు —

కున్తీభోజో విరాటశ్చ భీష్మకో నగ్నజిన్మహాన్ । పురుజిద్ ద్రుపదః శల్యో ధృష్టకేతుః సకాశిరాట్

కుంతీభోజుడు, విరాటుడు, భీష్మకుడు, మహా నాగ్నజిత్, పురుజిత్, ద్రుపదుడు, శల్యుడు, ధృష్టకేతుడు, కాశిరాజు —

దమఘోషో విశాలాక్షో మైథిలో మద్రకేకయౌ । యుధామన్యుః సుశర్మా చ ససుతా బాహ్లికాదయః

దమఘోషుడు, విశాలాక్షుడు, మిథిలా రాజు, మద్రదేశ, కేకయ దేశ రాజులు, యుధామన్యుడు, సుశర్మా, బాహ్లికుని కుమారులు మరియు ఇతరులు —

రాజానో యే చ రాజేన్ద్ర యుధిష్ఠిరమనువ్రతాః । శ్రీనికేతం వపుః శౌరేః సస్త్రీకం వీక్ష్య విస్మితాః

పరమేశ్వరుడైన శౌరి, లక్ష్మీ నివాసుడైన ఆయనను తన భార్యలతో కలిసి చూసి, యుధిష్ఠిరుని అనుసరించే రాజులు అందరూ ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయారు.

అథ తే రామకృష్ణాభ్యాం సమ్యక్ ప్రాప్తసమర్హణాః । ప్రశశంసుర్ముదా యుక్తా వృష్ణీన్ కృష్ణపరిగ్రహాన్

ఆ తరువాత రాముడు, కృష్ణుడు వారికి యథావిధిగా గౌరవం ఇచ్చారు. వారు ఆనందంతో కృష్ణుని వంశస్థులను, ఆయన అనుచరులను స్తుతించారు.

అహో భోజపతే యూయం జన్మభాజో నృణామిహ । యత్ పశ్యథాసకృత్ కృష్ణం దుర్దర్శమపి యోగినామ్

అయ్యో భోజరాజా! మీరు నిజంగా అదృష్టవంతులు. ఎందుకంటే, యోగులు కూడా చూడలేని కృష్ణుణ్ని మీరు మళ్లీ మళ్లీ ప్రత్యక్షంగా చూస్తున్నారు.

( వసంతతిలకా ) యద్విశ్రుతిః శ్రుతినుతేదమలం పునాతి పాదావనేజనపయశ్చ వచశ్చ శాస్త్రమ్ । భూః కాలభర్జితభగాపి యదఙ్‌ఘ్రిపద్మ స్పర్శోత్థశక్తిరభివర్షతి నోఽఖిలార్థాన్

వేదాలు ఎవరిని కీర్తిస్తాయో, ఆయన మహిమ విని మనసు పవిత్రమవుతుంది. ఆయన పాదాలను కడిగిన నీరు, మాటలు, ఉపదేశాలు కూడా పవిత్రతను ఇస్తాయి. కాల ప్రభావంతో భూమికి అదృష్టం తగ్గినా, ఆయన పాదస్పర్శ వల్ల కలిగే శక్తి వల్ల అన్ని శుభాలు వరదలా కురుస్తున్నాయి.

తద్దర్శనస్పర్శనానుపథప్రజల్ప శయ్యాసనాశనసయౌనసపిణ్డబన్ధః । యేషాం గృహే నిరయవర్త్మని వర్తతాం వః స్వర్గాపవర్గవిరమః స్వయమాస విష్ణుః

ఆయనను చూడటం, తాకటం, ఆయన వెంట నడవటం, మాట్లాడటం, ఒకే మంచం, ఆసనం, భోజనం పంచుకోవటం, బంధుత్వం కలిగి ఉండటం — ఇలా నరక మార్గంలో ఉన్న ఇళ్లలో ఉన్నా, స్వర్గాన్నీ, మోక్షాన్నీ ఇచ్చే విష్ణువు మీతో కలిసే ఉన్నాడు.

శ్రీశుక ఉవాచ - ( అనుష్టుప్ ) నన్దస్తత్ర యదూన్ ప్రాప్తాన్ జ్ఞాత్వా కృష్ణపురోగమాన్ । తత్రాగమద్వృతో గోపైః అనః స్థార్థైః దిదృక్షయా

శ్రీ శుకుడు ఇలా అన్నాడు — కృష్ణుడు ముందుండి యదువులు వచ్చినట్టు తెలుసుకున్న నందుడు, తనతో పాటు గోపాళులను, తగిన బహుమతులతో అక్కడికి వచ్చాడు. అతడికి వారిని చూడాలన్న తపన ఎక్కువగా ఉంది.

తం దృష్ట్వా వృష్ణయో హృష్టాః తన్వః ప్రాణమివోత్థితాః । పరిషస్వజిరే గాఢం చిరదర్శనకాతరాః

నందుని చూసి వృష్ణులు ఎంతో ఆనందపడ్డారు. చాలా కాలం తరువాత కలుస్తున్న ఆనందంతో, ప్రాణమే మళ్లీ శరీరంలోకి వచ్చినట్టు, అతడిని గట్టిగా ఆలింగనం చేసుకున్నారు.

వసుదేవః పరిష్వజ్య సమ్ప్రీతః ప్రేమవిహ్వలః । స్మరన్ కంసకృతాన్ క్లేశాన్ పుత్రన్యాసం చ గోకులే

వసుదేవుడు ప్రేమతో నందుని ఆలింగనం చేసి, కంసుడు కలిగించిన బాధలను, తన కుమారుడిని గోకులంలో అప్పగించిన విషయాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ, హర్షంతో కన్నీరు పెట్టుకున్నాడు.

కృష్ణరామౌ పరిష్వజ్య పితరావభివాద్య చ । న కిఞ్చనోచతుః ప్రేమ్ణా సాశ్రుకణ్ఠౌ కురూద్వహ

కృష్ణుడు, రాముడు తల్లిదండ్రులను ఆలింగనం చేసి, పాదాభివందనం చేశారు. కానీ ప్రేమతో గొంతు నిండిపోవడంతో, ఒక్క మాట కూడా మాట్లాడలేకపోయారు, ఓ కురువంశశిరోమణీ!

తావాత్మాసనమారోప్య బాహుభ్యాం పరిరభ్య చ । యశోదా చ మహాభాగా సుతౌ విజహతుః శుచః

తమ కుమారులను తమ ఆసనంపై కూర్చోబెట్టి, రెండు చేతులతో గట్టిగా ఆలింగనం చేసి, మహాభాగ్యవంతురాలు అయిన యశోదా, ఆమె భర్త ఇద్దరూ తమ సంతాపాన్ని పూర్తిగా విడిచిపెట్టారు.

రోహిణీ దేవకీ చాథ పరిష్వజ్య వ్రజేశ్వరీమ్ । స్మరన్త్యౌ తత్కృతాం మైత్రీం బాష్పకణ్ఠ్యౌ సమూచతుః

తర్వాత రోహిణి, దేవకిలు వ్రజేశ్వరిని ఆలింగనం చేశారు. ఆమె చూపిన స్నేహాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ, కన్నీరు గొంతులో నిండగా మాట్లాడారు.

కా విస్మరేత వాం మైత్రీం అనివృత్తాం వ్రజేశ్వరి । అవాప్యాప్యైన్ద్రమైశ్వర్యం యస్యా నేహ ప్రతిక్రియా

వ్రజేశ్వరి! మీ మిత్రభావాన్ని ఎవరైనా మరచిపోవచ్చు అనుకోవడం అసాధ్యం. ఇంద్రుని రాజ్యాన్ని పొందిన తరువాత కూడా, దాన్ని వదిలిపెట్టిన తరువాత కూడా, ఇక్కడ దానికి సమానమైన ప్రతిఫలం ఏదీ లేదు.

( వసంతతిలకా ) ఏతావదృష్టపితరౌ యువయోః స్మ పిత్రోః సమ్ప్రీణనాభ్యుదయపోషణపాలనాని । ప్రాప్యోషతుర్భవతి పక్ష్మ హ యద్వదక్ష్ణోః న్యస్తావకుత్ర చ భయౌ న సతాం పరః స్వః

మీ ఇద్దరి తల్లిదండ్రులు, మీకు ఆనందాన్ని, అభివృద్ధిని, పోషణను, రక్షణను ఇచ్చి తాము చేయాల్సిన బాధ్యతను పూర్తిగా నెరవేర్చారు. కళ్లను కంటిపాపలు ఎలా కాపాడతాయో, అలాగే మంచివారు పరలోకాన్ని ఆశించరు, వారికి భయం ఉండదు.

శ్రీశుక ఉవాచ - గోప్యశ్చ కృష్ణముపలభ్య చిరాదభీష్టం యత్ప్రేక్షణే దృశిషు పక్ష్మకృతం శపన్తి । దృగ్భిర్హృదీకృతమలం పరిరభ్య సర్వాః తద్‌భావమాపురపి నిత్యయుజాం దురాపమ్

శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు— గోపికలు, ఎంతో కాలం తరువాత తమ ప్రియమైన కృష్ణుణ్ని చూసి, కనురెప్పలు చూపును అడ్డుకుంటున్నాయని నిందించాయి. కళ్లతో ఆయనను ఆలింగనం చేసి, హృదయంలో ఆయన రూపాన్ని నిలిపించుకున్నాయి. ఆయన పట్ల ఎప్పుడూ ఏకాగ్రత కలిగి ఉండేవారికీ దుర్లభమైన భక్తిని అందరూ పొందారు.

( అనుష్టుప్ ) భగవాంస్తాస్తథాభూతా వివిక్త ఉపసఙ్గతః । ఆశ్లిష్యానామయం పృష్ట్వా ప్రహసన్ ఇదమబ్రవీత్

భగవంతుడు, గోపికల దగ్గరకు ఒంటరిగా వచ్చి, వారిని ఆలింగనం చేసి, ఆరోగ్యాన్ని అడిగి, చిరునవ్వుతో ఇలా అన్నాడు.

అపి స్మరథ నః సఖ్యః స్వానామర్థచికీర్షయా । గతాంశ్చిరాయితాఞ్ఛత్రు పక్షక్షపణచేతసః

మీరు మమ్మల్ని మరిచిపోలేదని ఆశిస్తున్నాను. మన అవసరాలను తీర్చుకోవడానికి, శత్రువుల వర్గాన్ని నాశనం చేయడంలో మన మనస్సు నిమగ్నమై, చాలా కాలం దూరంగా ఉన్నాం.

అప్యవధ్యాయథాస్మాన్ స్విదకృతజ్ఞావిశఙ్కయా । నూనం భూతాని భగవాన్ యునక్తి వియునక్తి చ

మేము కృతజ్ఞత లేని వారమేమో అని అనుమానంతో, మీరు మమ్మల్ని దురభిప్రాయంతో చూశారా? నిజంగా, భగవంతుడు సర్వప్రాణులను కలిపి విడదీయడమే చేస్తాడు.

వాయుర్యథా ఘనానీకం తృణం తూలం రజాంసి చ । సంయోజ్యాక్షిపతే భూయః తథా భూతాని భూతకృత్

గాలి మేఘాలను, గడ్డి, పత్తి, ధూళిని కలిపి, తిరిగి విడదీసేలా, సృష్టికర్త కూడా ప్రాణులను కలిపి, విడదీయగలడు.

మయి భక్తిర్హి భూతానాం అమృతత్వాయ కల్పతే । దిష్ట్యా యదాసీత్ మత్స్నేహో భవతీనాం మదాపనః

ప్రాణులందరిలో నాకు ఉన్న భక్తి అమృతాన్ని అందిస్తుంది. మీ అందరిలో నా మీద ప్రేమ కలిగి, అన్ని అడ్డంకులను తొలగించిందని అదృష్టంగా భావిస్తున్నాను.

అహం హి సర్వభూతానాం ఆదిరన్తోఽన్తరం బహిః । భౌతికానాం యథా ఖం వార్భూర్వాయుర్జ్యోతిరఙ్గనాః

నేనే అన్ని ప్రాణుల ఆది, అంతం, లోపల, బయట ఉన్నవాడిని. భౌతిక పదార్థాలకు ఆకాశం, నీరు, భూమి, గాలి, వెలుగు ఎలా ఉంటాయో, అలాగే నేనూ ఉన్నాను.

ఏవం హ్యేతాని భూతాని భూతేష్వాత్మాఽఽత్మనా తతః । ఉభయం మయ్యథ పరే పశ్యతాభాతమక్షరే

ఈ ప్రాణులు, ఆత్మ ద్వారా ఇతర ప్రాణుల్లో ఉంటాయి. పరమాత్మను గ్రహించేవారు, రెండింటినీ నాలోను, పరమంలోను చూస్తారు.

శ్రీశుక ఉవాచ - అధ్యాత్మశిక్షయా గోప్య ఏవం కృష్ణేన శిక్షితాః । తదనుస్మరణధ్వస్త జీవకోశాస్తమధ్యగన్

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు— కృష్ణుడు ఇచ్చిన ఆధ్యాత్మిక బోధతో, గోపికలు ఆయనను స్మరించడంలో తమ ప్రాణశక్తిని లీనంచేసి, వ్యక్తిగత భావనలను దాటి పోయారు.

( వసంతతిలకా ) ఆహుశ్చ తే నలిననాభ పదారవిన్దం యోగేశ్వరైర్హృది విచిన్త్యమగాధబోధైః । సంసారకూపపతితోత్తరణావలమ్బం గేహం జుషామపి మనస్యుదియాత్ సదా నః

వారు ఇలా ప్రార్థించారు— కమలాకరుడైన ప్రభువు పాదారవిందాన్ని యోగేశ్వరులు హృదయంలో ధ్యానిస్తారు. ఆయన సంసారపు బావిలో పడినవారికి రక్షణగా ఉంటాడు. అలాంటి ఆయన మన ఇళ్లలో ఉన్నా, ఎప్పుడూ మన మనస్సులో వెలిగిపోవాలని కోరుకుంటున్నాము.

ఇతి శ్రీమద్‍భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయాం దశమస్కన్ధే ఉత్తరార్ధే వృష్ణీగోపసంగమో నామ ద్వ్యశీతితమోఽధ్యాయః

ఇలా పరమహంసులకు ఉద్దేశించిన శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణంలో, పదకొండవ స్కంధంలో, ఉత్తరభాగంలో, వృష్ణి-గోపుల కలయిక అనే ఎనభై రెండవ అధ్యాయం ముగిసింది.