శ్రీభగవానువాచ - కిముపాయనమానీతం బ్రహ్మన్మే భవతా గృహాత్ । అణ్వప్యుపాహృతం భక్తైః ప్రేమ్ణా భుర్యేవ మే భవేత్ । భూర్యప్యభక్తోపహృతం న మే తోషాయ కల్పతే
శ్రీభగవంతుడు పలికాడు — బ్రాహ్మణా! నీవు నీ ఇంటి నుండి నాకు ఏదైనా కానుక తీసుకువచ్చావా? భక్తులు ప్రేమతో ఇచ్చిన చిన్న కానుక కూడా నాకు ఎంతో విలువైనది. కానీ, భక్తి లేకుండా ఇచ్చిన గొప్ప కానుక నాకు ఇష్టం ఉండదు.
పత్రం పుష్పం ఫలం తోయం యో మే భక్త్యా ప్రయచ్ఛతి । తదహం భక్త్యుపహృతం అశ్నామి ప్రయతాత్మనః
ఎవరైనా నన్ను భక్తితో ఆకుపచ్చ ఆకును, పువ్వును, ఫలాన్ని లేదా నీటిని సమర్పిస్తే, నేను ఆ భక్తిపూర్వకమైన కానుకను స్వీకరిస్తాను.
ఇత్యుక్తోఽపి ద్విజస్తస్మై వ్రీడితః పతయే శ్రియః । పృథుకప్రసృతిం రాజన్ న ప్రాయచ్ఛదవాఙ్ముఖః
ఇలా అడిగినా, శ్రీపతికి సిగ్గుతో బ్రాహ్మణుడు తన చేతిలో ఉన్న పొడికబళిని ఇవ్వకుండా, నిశ్శబ్దంగా ఉండిపోయాడు.
సర్వభూతాత్మదృక్ సాక్షాత్ తస్యాగమనకారణమ్ । విజ్ఞాయాచిన్తయన్నాయం శ్రీకామో మాభజత్పురా
ప్రతి ప్రాణిలో ఆత్మను ప్రత్యక్షంగా దర్శించగలవాడు, అతని రాక కారణాన్ని గ్రహించి, 'ఇంతకుముందు ధనాకాంక్షతో నన్ను పూజించలేదు' అని ఆలోచించాడు.
పత్న్యాః పతివ్రతాయాస్తు సఖా ప్రియచికీర్షయా । ప్రాప్తో మామస్య దాస్యామి సమ్పదోఽమర్త్యదుర్లభాః
ఇప్పుడు అతని భార్య భక్తితో కోరింది, స్నేహంతో నన్ను దర్శించడానికి వచ్చాడు. కాబట్టి, నేను అతనికి మానవులకు దుర్లభమైన సంపదలు ప్రసాదిస్తాను.
ఇత్థం విచిన్త్య వసనాత్ చీరబద్ధాన్ ద్విజన్మనః । స్వయం జహార కిమిదం ఇతి పృథుకతణ్డులాన్
ఇలా ఆలోచిస్తూ, ఆ ద్విజుని ఇంట్లో ఉన్న బట్టలో కట్టిన అరిగిన అన్నాన్ని స్వయంగా తీసుకొని, 'ఇది ఏమిటి?' అని ఆశ్చర్యపడ్డాడు.
నన్వేతదుపనీతం మే పరమప్రీణనం సఖే । తర్పయన్త్యఙ్గ మాం విశ్వం ఏతే పృథుకతణ్డులాః
సఖా! నీవు నాకు తీసుకొచ్చిన ఈ అరిగిన అన్నం నాకు పరమ సంతోషాన్ని ఇస్తోంది. ప్రియమైనవాడా! ఈ పిండి అన్నాలు నన్ను, ఈ సృష్టినంతటినీ తృప్తిపరిచాయి.
ఇతి ముష్టిం సకృజ్జగ్ధ్వా ద్వితీయాం జగ్ధుమాదదే । తావచ్ఛ్రీర్జగృహే హస్తం తత్పరా పరమేష్ఠినః
అలా ఒక ముద్ద తినిన తరువాత, రెండవ ముద్ద తినబోతుండగా, ఆ సమయాన లక్ష్మీదేవి, పరమేశ్వరునికి అతి భక్తిగా, ఆయన చేయిని పట్టుకుంది.
ఏతావతాలం విశ్వాత్మన్ సర్వసమ్పత్సమృద్ధయే । అస్మిన్లోకే అథవాముష్మిన్ పుంసస్త్వత్తోషకారణమ్
విశ్వాత్మా! నిన్ను సంతోషపెట్టాలనే ఉద్దేశంతో ఉన్నవాడికి, ఈ ఒక్కటి చాలు. ఈ లోకంలోనైనా, పరలోకంలోనైనా సంపదలు సమృద్ధిగా రావడానికి ఇదే సరిపోతుంది.
బ్రాహ్మణస్తాం తు రజనీం ఉషిత్వాచ్యుతమన్దిరే । భుక్త్వా పీత్వా సుఖం మేనే ఆత్మానం స్వర్గతం యథా
ఆ బ్రాహ్మణుడు ఆ రాత్రి అచ్యుతుని ఇంట్లో ఉండి, తిని, తాగి, ఆనందంగా అనుభవించి, తాను పరలోకంలో ఉన్నట్టు భావించాడు.
శ్వోభూతే విశ్వభావేన స్వసుఖేనాభివన్దితః । జగామ స్వాలయం తాత పథ్యనువ్రజ్య నన్దితః
రాత్రి ముగిసి, ఉదయం వచ్చినప్పుడు, అందరి ప్రేమతో, తన హృదయానందంతో, మార్గంలో సంతోషంగా సాగనంపబడి, తన ఇంటికి తిరిగి వెళ్లాడు.
స చాలబ్ధ్వా ధనం కృష్ణాన్ న తు యాచితవాన్ స్వయమ్ । స్వగృహాన్ వ్రీడితోఽగచ్ఛన్ మహద్దర్శననిర్వృతః
ఆయన కృష్ణుని దగ్గర నుండి ధనం పొందలేదు, తానే అడగలేదు కూడా. అయినా, గొప్ప దైవదర్శనం కలిగిన ఆనందంతో, కొంచెం సిగ్గుతో తన ఇంటికి చేరాడు.
అహో బ్రహ్మణ్యదేవస్య దృష్టా బ్రహ్మణ్యతా మయా । యద్ దరిద్రతమో లక్ష్మీం ఆశ్లిష్టో బిభ్రతోరసి
అయ్యో! బ్రాహ్మణులను ఆదరించే దేవుని భక్తిని నేను చూశాను. నేను ఎంత పేదవాడినైనా, లక్ష్మీదేవి ఆయన వక్షస్సుపై ఆలింగనం చేసుకుంది.
క్వాహం దరిద్రః పాపీయాన్ క్వ కృష్ణః శ్రీనికేతనః । బ్రహ్మబన్ధురితి స్మాహం బాహుభ్యాం పరిరమ్భితః
నేను ఎంత పేదవాడిని, పాపాత్ముడిని, కృష్ణుడు ఎంత మహాశ్రీనివాసుడో! నేను కేవలం బ్రాహ్మణబంధువుని, అయినా ఆయన చేతులలో ఆలింగనం పొందాను.
నివాసితః ప్రియాజుష్టే పర్యఙ్కే భ్రాతరో యథా । మహిష్యా వీజితః శ్రాన్తో బాలవ్యజనహస్తయా
ప్రియ మిత్రుడు అన్నదమ్ముల్లా ప్రేమతో తన పక్కన కూర్చోబెట్టి, రాణి తన చేతిలో పిల్లల వేపనితో అలసట తీర్చుతూ నాకు వందనం చేసింది.
శుశ్రూషయా పరమయా పాదసంవాహనాదిభిః । పూజితో దేవదేవేన విప్రదేవేన దేవవత్
పాదసేవ వంటి అత్యంత సేవతో, దేవతల దేవుడైన ఆయన, బ్రాహ్మణులకు దేవుడైన ఆయన, నన్ను దేవుడిలా గౌరవించాడు.
స్వర్గాపవర్గయోః పుంసాం రసాయాం భువి సమ్పదామ్ । సర్వాసామపి సిద్ధీనాం మూలం తచ్చరణార్చనమ్
పురుషులకు స్వర్గంలోనూ, మోక్షంలోనూ, భూమిపై సంపదల్లోనూ, అన్ని సిద్ధుల్లోనూ ఆనందానికి మూలం ఆయన పాదపూజే.
అధనోఽయం ధనం ప్రాప్య మాద్యాత్ ఉచ్చైః న మాం స్మరేత్ । ఇతి కారుణికో నూనం ధనం మేఽభూరి నాదదాత్
ఈ పేదవాడికి ధనం లభిస్తే, అతడు మత్తులో మునిగి నన్ను మరచిపోతాడేమో అని, దయతో ఆయన నాకు ఎక్కువ ధనం ఇవ్వలేదు.
ఇతి తచ్చిన్తయన్ అన్తః ప్రాప్తో నియగృహాన్తికమ్ । సూర్యానలేన్దుసఙ్కాశైః విమానైః సర్వతో వృతమ్
ఇలా మనసులో ఆలోచిస్తూ, తన చిన్న ఇంటికి చేరాడు. ఆ ఇంటి చుట్టూ సూర్యుడు, అగ్ని, చంద్రుడు వంటి ప్రకాశవంతమైన విమానాలు కనిపించాయి.
విచిత్రోపవనోద్యానైః కూజద్ద్విజకులాకులైః । ప్రోత్ఫుల్లకముదామ్భోజ కహ్లారోత్పలవారిభిః
ఆ ఇంటి చుట్టూ అద్భుతమైన తోటలు, ఉద్యానవనాలు, పక్షుల కుహుకుహులతో నిండినవి, పూలతో కళకళలాడే కమలాలు, కలువలు, నీలోత్పలాలతో అలంకరించబడ్డాయి.
జుష్టం స్వలఙ్కృతైః పుమ్భిః స్త్రీభిశ్చ హరిణాక్షిభిః । కిమిదం కస్య వా స్థానం కథం తదిదమిత్యభూత్
అందంగా అలంకరించబడిన పురుషులు, హరిణకంటి మహిళలు అక్కడ ఉన్నారు. 'ఇది ఏమిటి? ఎవరిది? ఇది ఎలా జరిగింది?' అని ఆశ్చర్యపడ్డాడు.
ఏవం మీమాంసమానం తం నరా నార్యోఽమరప్రభాః । ప్రత్యగృహ్ణన్ మహాభాగం గీతవాద్యేన భూయసా
అలా ఆలోచిస్తున్నప్పుడు, దేవతల వలె ప్రకాశించే పురుషులు, మహిళలు, గొప్ప భాగ్యశాలిని గీత, వాద్యాలతో ఆహ్వానించారు.
పతిమాగతమాకర్ణ్య పత్న్యుద్ధర్షాతిసమ్భ్రమా । నిశ్చక్రామ గృహాత్తూర్ణం రూపిణీ శ్రీరివాలయాత్
భర్త వచ్చాడని విని, అతని భార్య ఆనందంతో, ఉల్లాసంతో, వెంటనే ఇంటి నుంచి బయటకు వచ్చింది. ఆమె రూపంలో లక్ష్మీదేవి తన ఆలయం నుంచి వచ్చినట్లుగా కనిపించింది.
పతివ్రతా పతిం దృష్ట్వా ప్రేమోత్కణ్ఠాశ్రులోచనా । మీలితాక్ష్యనమద్ బుద్ధ్యా మనసా పరిషస్వజే
పతివ్రత అయిన భార్య తన భర్తను చూసి, ప్రేమతో కళ్లు నీరార్చి, మౌనంగా కన్నులు మూసి, మనసారా భక్తితో అతన్ని ఆలింగనం చేసింది.
పత్నీం వీక్ష్య విస్ఫురన్తీం దేవీం వైమానికీమివ । దాసీనాం నిష్కకణ్ఠీనాం మధ్యే భాన్తీం స విస్మితః
ఆయన ఆశ్చర్యంతో తన భార్యను చూశాడు. ఆమె దాసుల మధ్యలో, అలంకారాలు లేకుండా ఉన్నవారి మధ్యలో, దేవతల్లా ప్రకాశిస్తూ నిలిచింది.
ప్రీతః స్వయం తయా యుక్తః ప్రవిష్టో నిజమన్దిరమ్ । మణిస్తమ్భశతోపేతం మహేన్ద్రభవనం యథా
ఆమెతో ఆనందంగా కలసి, తన ఇంట్లోకి ప్రవేశించాడు. ఆ ప్రాంగణం వందల మణిపదకాలతో అలంకరించబడి, ఇంద్రుని మందిరంలా మెరిసింది.
పయఃఫేననిభాః శయ్యా దాన్తా రుక్మపరిచ్ఛదాః । పర్యఙ్కా హేమదణ్డాని చామరవ్యజనాని చ
పాలు నురుగు లాంటి మృదువైన మంచాలు, బంగారు అలంకరణలతో ఉన్నవి, బంగారు పట్టీలతో ఉన్న పీఠాలు, చామరాల వంటివి అక్కడ కనిపించాయి.
ఆసనాని చ హైమాని మృదూపస్తరణాని చ । ముక్తాదామవిలమ్బీని వితానాని ద్యుమన్తి చ
బంగారు ఆసనాలు, మృదువైన పరుపులు, ముత్యాల హారాలతో వేలాడే తలపాగాలు, మెరిసే వస్త్రాలు అక్కడ ఉన్నాయి.
స్వచ్ఛస్ఫటికకుడ్యేషు మహామారకతేషు చ । రత్నదీపా భ్రాజమానాన్ లలనా రత్నసంయుతాః
స్వచ్ఛమైన స్ఫటిక గోడలమీద, పెద్ద పచ్చకమలాలపై, రత్నదీపాలు మెరిసిపోతుండగా, రత్నాలతో అలంకరించబడిన స్త్రీలు అక్కడ ఉన్నారు.
విలోక్య బ్రాహ్మణస్తత్ర సమృద్ధీః సర్వసమ్పదామ్ । తర్కయామాస నిర్వ్యగ్రః స్వసమృద్ధిమహైతుకీమ్
అక్కడ అన్ని సంపదలు సమృద్ధిగా కనిపించగా, ఆ బ్రాహ్మణుడు ప్రశాంతంగా తనకు వచ్చిన ఐశ్వర్యాన్ని ఆశ్చర్యంతో ఆలోచించాడు.