శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

తముపైహి మహాభాగ సాధూనాం చ పరాయణమ్ । దాస్యతి ద్రవిణం భూరి సీదతే తే కుటుమ్బినే

మహాభాగా! సద్గుణాలున్నవారికి పరమాశ్రయం అయిన ఆయన దగ్గరకు వెళ్లు. నీకు, బాధపడుతున్న గృహస్థుడికి, ఆయన తప్పకుండా విరివిగా ధనం ఇస్తాడు.

ఆస్తేఽధునా ద్వారవత్యాం భోజవృష్ణ్యన్ధకేశ్వరః । స్మరతః పాదకమలం ఆత్మానమపి యచ్ఛతి । కిం న్వర్థకామాన్ భజతో నాత్యభీష్టాన్జగద్‌గురుః

ప్రస్తుతం ఆయన ద్వారకలో భోజులు, వృష్ణులు, అంధకుల పాలకుడిగా ఉన్నాడు. ఆయన తన పదపద్మాలను స్మరించుకుంటూ, భక్తులకు తనను తానే ఇస్తున్నాడు. జగద్గురు అయిన ఆయన, భక్తుడికి కోరినవాటితో పాటు, కోరనివాటికూడా ఎందుకు ఇవ్వడు?

స ఏవం భార్యయా విప్రో బహుశః ప్రార్థితో మృదు । అయం హి పరమో లాభ ఉత్తమఃశ్లోకదర్శనమ్

భార్య ఎన్నిసార్లు మృదువుగా అడిగినా, ఆ బ్రాహ్మణుడు — 'ఉత్తమశ్లోకుడిని దర్శించడం గొప్ప లాభం' అని భావించాడు.

ఇతి సఞ్చిన్త్య మనసా గమనాయ మతిం దధే । అప్యస్త్యుపాయనం కిఞ్చిద్ గృహే కల్యాణి దీయతామ్

ఇలా మనసులో ఆలోచించి, వెళ్లాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. 'ఇంట్లో ఏదైనా కానుక ఉందా, సుభగే? ఏదైనా ఇవ్వండి' అని అడిగాడు.

యాచిత్వా చతురో ముష్టీన్ విప్రాన్ పృథుకతణ్డులాన్ । చైలఖణ్డేన తాన్ బద్ధ్వా భర్త్రే ప్రాదాదుపాయనమ్

ఆమె బ్రాహ్మణుల దగ్గర నాలుగు ముట్టలు అటుకులు అడిగి తెచ్చి, ఒక ముక్క బట్టలో కట్టి, భర్తకు కానుకగా ఇచ్చింది.

స తానాదాయ విప్రాగ్ర్యః ప్రయయౌ ద్వారకాం కిల । కృష్ణసన్దర్శనం మహ్యం కథం స్యాదితి చిన్తయన్

అవన్నీ తీసుకుని, ఆ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుడు ద్వారకకు బయలుదేరాడు. 'కృష్ణుని దర్శనం నాకు ఎలా కలుగుతుందో?' అని ఆలోచిస్తూ వెళ్లాడు.

త్రీణి గుల్మాన్యతీయాయ తిస్రః కక్షాశ్చ సద్విజః । విప్రోఽగమ్యాన్ధకవృష్ణీనాం గృహేష్వచ్యుతధర్మిణామ్

ఆ సద్బ్రాహ్మణుడు మూడు గుమ్మాలు, మూడు ప్రాకారాలు దాటి, అచ్యుతుని ధర్మాన్ని అనుసరించే అంధకులు, వృష్ణుల ఇళ్ళలోకి ప్రవేశించాడు.

గృహం ద్‌వ్యష్టసహస్రాణాం మహిషీణాం హరేర్ద్విజః । వివేశైకతమం శ్రీమద్ బ్రహ్మానన్దం గతో యథా

హరిదేవుని పదహారు వేల మహిషుల ఇళ్ళలో ఒకింట్లోకి ప్రవేశించి, పరమానందాన్ని పొందినవాడిలా ఆనందంతో నిండిపోయాడు.

తం విలోక్యాచ్యుతో దూరాత్ ప్రియాపర్యఙ్కమాస్థితః । సహసోత్థాయ చాభ్యేత్య దోర్భ్యాం పర్యగ్రహీన్ముదా

అతని దూరం నుంచి చూసిన అచ్యుతుడు, తన ప్రియమైన భార్య పక్కన మంచంపై కూర్చున్నాడు. వెంటనే లేచి, ఆనందంతో తన మిత్రుడిని దగ్గరకు తీసుకుని, రెండు చేతులతో హత్తుకున్నాడు.

సఖ్యుః ప్రియస్య విప్రర్షేః అఙ్‌గసఙ్‌గాతినిర్వృతః । ప్రీతో వ్యముఞ్చదబ్బిన్దూన్ నేత్రాభ్యాం పుష్కరేక్షణః

ప్రియమైన స్నేహితుడి సన్నిహితాన్ని పొందిన బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుని స్పర్శతో, కమలాక్షుడు ఎంతో ఆనందంతో తన కన్నీళ్లను ఆపుకోలేక పోయాడు.

అథోపవేశ్య పర్యఙ్కే స్వయం సఖ్యుః సమర్హణమ్ । ఉపహృత్యావనిజ్యాస్య పాదౌ పాదావనేజనీః

తరువాత తన స్నేహితుడిని మంచంపై కూర్చోబెట్టి, తానే స్వయంగా అతనికి యథావిధిగా గౌరవం చూపించాడు. నీళ్లు తీసుకుని, తన చేతులతో అతని పాదాలను శుభ్రం చేశాడు.

అగ్రహీచ్ఛిరసా రాజన్ భగవాన్ లోకపావనః । వ్యలిమ్పద్ దివ్యగన్ధేన చన్దనాగురుకుఙ్కమైః

ఓ రాజా! లోకాలను పవిత్రం చేసే భగవంతుడు, ఆ నీటిని తన తలపై పెట్టుకుని, అతిధిని చందనం, అగరు, కుంకుమ వంటి దివ్య సుగంధ ద్రవ్యాలతో అభిషేకించాడు.

ధూపైః సురభిభిర్మిత్రం ప్రదీపావలిభిర్ముదా । అర్చిత్వాఽఽవేద్య తామ్బూలం గాం చ స్వాగతమబ్రవీత్

సువాసన గల ధూపాలతో, దీపాల వరుసలతో స్నేహితుడిని ఆనందంగా పూజించి, తాంబూలం సమర్పించాడు. ఆ తరువాత ఒక ఆవును ఇచ్చి, హృదయపూర్వకంగా స్వాగతం పలికాడు.

కుచైలం మలినం క్షామం ద్‌విజం ధమనిసంతతమ్ । దేవీ పర్యచరత్ సాక్షాత్ చామరవ్యజనేన వై

చిరిగిపోయిన, మురికిగా ఉన్న వస్త్రాలు ధరించిన, క్షీణించిన, నరాలు స్పష్టంగా కనిపించే ఆ ద్విజునికి, దేవీ స్వయంగా చామరా పంకతో సేవ చేసింది.

అన్తఃపురజనో దృష్ట్వా కృష్ణేనామలకీర్తినా । విస్మితోఽభూదతిప్రీత్యా అవధూతం సభాజితమ్

నిర్మల కీర్తి కలిగిన కృష్ణుడు ఆ అవధూతునిని ఎంతో గౌరవంగా ఆదరించడాన్ని చూసి, అంతఃపుర స్త్రీలు ఆశ్చర్యంతో, అపారమైన ప్రేమతో నిండిపోయారు.

కిమనేన కృతం పుణ్యం అవధూతేన భిక్షుణా । శ్రియా హీనేన లోకేఽస్మిన్ గర్హితేనాధమేన చ

ఈ అవధూతుడు, ఈ భిక్షువు, ఈ లోకంలో ధనసంపద లేక, అపహాస్యం పొందుతూ, తక్కువ స్థితిలో ఉండి, ఏ పుణ్యం చేసాడో?

యోఽసౌ త్రిలోకగురుణా శ్రీనివాసేన సమ్భృతః । పర్యఙ్కస్థాం శ్రియం హిత్వా పరిష్వక్తోఽగ్రజో యథా

త్రిలೋಕాలకు గురువైన శ్రీనివాసుడు ఇతనిని ఎంతో గౌరవంగా ఆదరించాడు. లక్ష్మిదేవి మంచంపై ఉండగానే, ఇతనిని పెద్ద అన్నయ్యలా హత్తుకున్నాడు.

కథయాం చక్రతుర్గాథాః పూర్వా గురుకులే సతోః । ఆత్మనోర్లలితా రాజన్ కరౌ గృహ్య పరస్పరమ్

ఓ రాజా! ఇద్దరూ గురుకులంలో ఉన్నప్పుడు జరిగిన మధురమైన సంగతులను, ఒకరిని ఒకరు చేతులు పట్టుకుని, ఆనందంగా చెప్పుకుంటూ ఉండిపోయారు.

శ్రీభగవానువాచ - అపి బ్రహ్మన్గురుకులాద్‌ భవతా లబ్ధదక్షిణాత్ । సమావృత్తేన ధర్మజ్ఞ భార్యోఢా సదృశీ న వా

శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు — ఓ బ్రాహ్మణా! గురుకులంలో విద్యాభ్యాసం పూర్తయిన తర్వాత, గురుదక్షిణ ఇచ్చి వచ్చినవాడివి. నీవు ధర్మజ్ఞుడవిగా, తగిన భార్యను చేసుకున్నావా లేదా?

ప్రాయో గృహేషు తే చిత్తం అకామవిహితం తథా । నైవాతిప్రీయసే విద్వన్ ధనేషు విదితం హి మే

ఓ జ్ఞానీ! నీ మనసు ఇంటివిషయాల్లో, ధనంలో ఆసక్తి లేకుండా, నిర్లిప్తంగా ఉంటుందని నాకు తెలుసు. నీకు వాటిలో ఆనందం కూడా ఉండదు.

కేచిత్ కుర్వన్తి కర్మాణి కామైరహతచేతసః । త్యజన్తః ప్రకృతీర్దైవీః యథాహం లోకసఙ్‌గ్రహమ్

కొంతమంది మనుషులు, కోరికలకు లోనై, తమ సహజ స్వభావాన్ని వదిలి, నేను లోకసంగ్రహం కోసం చేసేలా, కర్మలు చేస్తారు.

కచ్చిద్‌ గురుకులే వాసం బ్రహ్మన్ స్మరసి నౌ యతః । ద్‌విజో విజ్ఞాయ విజ్ఞేయం తమసః పారమశ్నుతే

ఓ బ్రాహ్మణా! మనిద్దరం గురుకులంలో కలిసి గడిపిన రోజుల్ని గుర్తు చేసుకుంటున్నావా? ఎందుకంటే, ద్విజుడు జ్ఞానాన్ని తెలుసుకొని, అజ్ఞానాన్ని దాటి పోతాడు.

స వై సత్కర్మణాం సాక్షాద్ ద్విజాతేరిహ సమ్భవః । ఆద్యోఽఙ్‌గ యత్రాశ్రమిణాం యథాహం జ్ఞానదో గురుః

నిజంగా, సత్కర్మలకు మూలమైనవాడు, ఇక్కడ ద్విజుని సంతానంగా జన్మించినవాడు. ఆశ్రమాలలో శ్రేష్ఠుడు. నేను జ్ఞానాన్ని ఇచ్చే గురువుగా ఉన్నట్టు అతడు కూడా గొప్పవాడు.

నన్వర్థకోవిదా బ్రహ్మన్ వర్ణాశ్రమవతామిహ । యే మయా గురుణా వాచా తరన్త్యఞ్జో భవార్ణవమ్

ఓ బ్రాహ్మణా! వర్ణాశ్రమ ధర్మాన్ని పాటించే వారిలో, అర్థాన్ని బాగా తెలిసినవారు, నా ఉపదేశంతో గురువుగా నన్ను ఆశ్రయించి, ఈ సంసారసాగరాన్ని సులభంగా దాటి పోతారు.

నాహమిజ్యాప్రజాతిభ్యాం తపసోపశమేన వా । తుష్యేయం సర్వభూతాత్మా గురుశుశ్రూషయా యథా

నేను — సమస్త ప్రాణులలో అంతర్యామినైనవాడిని — పూజ, సంతానం, తపస్సు, నియమాలతో కన్నా, గురువుకు చేసిన సేవ వల్ల ఎక్కువగా సంతృప్తి చెందుతాను.

అపి నః స్మర్యతే బ్రహ్మన్ వృత్తం నివసతాం గురౌ । గురుదారైశ్చోదితానాం ఇన్ధనానయనే క్వచిత్

ఓ బ్రాహ్మణా! మనిద్దరం గురువుగారి ఇంట్లో ఉన్నప్పుడు, గురుపత్నుల సూచనతో, ఎప్పుడైనా薪 (కట్టెలు) తెచ్చేందుకు వెళ్లిన దినచర్యలు నీకు గుర్తున్నాయా?

ప్రవిష్టానాం మహారణ్యం అపర్తౌ సుమహద్ ద్విజ । వాతవర్షం అభూత్తీవ్రం నిష్ఠురాః స్తనయిత్‍నవః

మేము ఆ మహా అరణ్యంలోకి అడుగుపెట్టగానే, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా, అక్కడ తీవ్రమైన గాలి, గర్జనలతో కూడిన భయంకరమైన వాన మొదలైంది.

సూర్యశ్చాస్తం గతస్తావత్ తమసా చావృతా దిశః । నిమ్నం కూలం జలమయం న ప్రాజ్ఞాయత కిఞ్చన

అప్పటికే సూర్యుడు అస్తమించిపోయి చుట్టూ చీకటి వ్యాపించింది. నీటితో నిండిపోయిన లోతైన నది తీరాన్ని ఏమాత్రం గుర్తించలేకపోయాం.

( వంశస్థా ) వయం భృశమ్తత్ర మహానిలామ్బుభిః నిహన్యమానా మహురమ్బుసమ్ప్లవే । దిశోఽవిదన్తోఽథ పరస్పరం వనే గృహీతహస్తాః పరిబభ్రిమాతురాః

అక్కడ మేమంతా గాలి, వర్షపు తాకిడికి తీవ్రంగా బాధపడి, వరదలో తడిసి, దిక్కులు తెలియక, అడవిలో ఒకరినొకరం చూడలేక, చేతులు పట్టుకుని భయంతో తిరిగాము.