శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

తతశ్చ భారతం వర్షం పరీత్య సుసమాహితః। చరిత్వా ద్వాదశమాసాంస్తీర్థస్నాయీ విశుధ్యసి

తర్వాత, భరతవర్షాన్ని విడిచి, మనస్సు స్థిరంగా ఉంచుకొని, పన్నెండు నెలలు తీర్థయాత్ర చేసి, పవిత్రమైన నదుల్లో స్నానం చేస్తే, నీకు పవిత్రత కలుగుతుంది.

సుదామోపాఖ్యానమ్ – పత్‍నీప్రేరణయా సుదామ్నో భగవత్ సమీపే గమనం; భగవతా తస్య సత్కారశ్చ - శ్రీరాజోవాచ - ( అనుష్టుప్ ) భగవన్ యాని చాన్యాని ముకున్దస్య మహాత్మనః । వీర్యాణ్యనన్తవీర్యస్య శ్రోతుమిచ్ఛామి హే ప్రభో

రాజు ఇలా అడిగాడు — ప్రభూ! అనంతశక్తి కలిగిన ముకుందుని గొప్ప కార్యాలు ఇంకా ఏవైనా ఉన్నాయా? అవి వినాలని నాకు ఆసక్తి ఉంది.

కో ను శ్రుత్వాసకృద్ బ్రహ్మన్ ఉత్తమఃశ్లోకసత్కథాః । విరమేత విశేషజ్ఞో విషణ్ణః కామమార్గణైః

బ్రాహ్మణా! ఉత్తముడైన భగవంతుని పవిత్ర కథలు ఒక్కసారి అయినా విని, వాటి గొప్పతనాన్ని తెలిసినవాడు, కామబాణాలతో బాధపడే అజ్ఞానిని తప్ప మరెవ్వరూ వినడం మానరు.

( మిశ్ర ) సా వాగ్ యయా తస్య గుణాన్ గృణీతే కరౌ చ తత్కర్మకరౌ మనశ్చ । స్మరేద్‌ వసన్తం స్థిరజఙ్‌గమేషు శ్రృణోతి తత్పుణ్యకథాః స కర్ణః

ఎవరి మాటలతో ఆయన గుణాలు పాడుతారో, ఎవరి చేతులు ఆయన సేవలో నిమగ్నమవుతాయో, ఎవరి మనసు ఆయనను స్మరిస్తుందో, ఎవరి చెవులు ఆయన పవిత్ర కథలు వింటాయో, వాటినే నిజమైన మాటలు, చేతులు, మనసు, చెవులు అంటారు.

శిరస్తు తస్యోభయలిఙ్‌గమానం ఏత్తదేవ యత్పశ్యతి తద్ధి చక్షుః । అఙ్‌గాని విష్ణోరథ తజ్జనానాం పాదోదకం యాని భజన్తి నిత్యమ్

ఎవరు రెండు రూపాలున్న ఆయనకు నమస్కరిస్తారో, వారి తల నిజమైన తల. ఎవరు ఆయనను చూస్తారో, వారి కళ్లే నిజమైన కళ్ళు. విష్ణువు లేదా ఆయన భక్తుల పాదోదకాన్ని ఎప్పుడూ సేవించే అవయవాలే నిజమైన అవయవాలు.

సూత ఉవాచ - ( అనుష్టుప్ ) విష్ణురాతేన సమ్పృష్టో భగవాన్ బాదరాయణిః । వాసుదేవే భగవతి నిమగ్నహృదయోఽబ్రవీత్

సూతుడు ఇలా చెప్పాడు — విష్ణురాతుడు అడిగినప్పుడు, బాదరాయణి కుమారుడు, whose హృదయం వాసుదేవునిలో లీనమై ఉంది, మాట్లాడాడు.

శ్రీశుక ఉవాచ - కృష్ణస్యాసీత్ సఖా కశ్చిద్ బ్రాహ్మణో బ్రహ్మవిత్తమః । విరక్త ఇన్ద్రియార్థేషు ప్రశాన్తాత్మా జితేన్ద్రియః

శుకుడు ఇలా చెప్పాడు — కృష్ణునికి ఒక బ్రాహ్మణ స్నేహితుడు ఉండేవాడు. వేదాలు బాగా తెలిసినవాడు, ఇంద్రియ సుఖాలలో ఆసక్తి లేని వాడు, మనస్సు ప్రశాంతంగా ఉండే వాడు, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు.

యదృచ్ఛయోపపన్నేన వర్తమానో గృహాశ్రమీ । తస్య భార్యా కుచైలస్య క్షుత్క్షామా చ తథావిధా

అతడు యాదృచ్ఛికంగా దొరికినదానితో గృహస్థుడిగా జీవించేవాడు. అతని భార్య కూడా ఆకలితో క్షీణించి, పాత బట్టలు ధరించి, అతడిలానే ఉండేది.

పతివ్రతా పతిం ప్రాహ మ్లాయతా వదనేన సా । దరిద్రం సీదమానా వై వేపమానాభిగమ్య చ

ఆ పతివ్రత, ముఖం వాడిపోయి, బీదగా బాధపడుతున్న భర్తను దగ్గరికి వెళ్లి, వణుకుతూ ఇలా అడిగింది.

నను బ్రహ్మన్ భగవతః సఖా సాక్షాచ్ఛ్రియః పతిః । బ్రహ్మణ్యశ్చ శరణ్యశ్చ భగవాన్ సాత్వతర్షభః

బ్రాహ్మణా! శ్రీదేవి భర్త అయిన భగవంతుడు మీ స్నేహితుడు కదా? ఆయన బ్రాహ్మణులను ఆదరించే వాడు, అందరికీ ఆశ్రయం, సాత్వతులలో శ్రేష్ఠుడు.

తముపైహి మహాభాగ సాధూనాం చ పరాయణమ్ । దాస్యతి ద్రవిణం భూరి సీదతే తే కుటుమ్బినే

మహాభాగా! సద్గుణాలున్నవారికి పరమాశ్రయం అయిన ఆయన దగ్గరకు వెళ్లు. నీకు, బాధపడుతున్న గృహస్థుడికి, ఆయన తప్పకుండా విరివిగా ధనం ఇస్తాడు.

ఆస్తేఽధునా ద్వారవత్యాం భోజవృష్ణ్యన్ధకేశ్వరః । స్మరతః పాదకమలం ఆత్మానమపి యచ్ఛతి । కిం న్వర్థకామాన్ భజతో నాత్యభీష్టాన్జగద్‌గురుః

ప్రస్తుతం ఆయన ద్వారకలో భోజులు, వృష్ణులు, అంధకుల పాలకుడిగా ఉన్నాడు. ఆయన తన పదపద్మాలను స్మరించుకుంటూ, భక్తులకు తనను తానే ఇస్తున్నాడు. జగద్గురు అయిన ఆయన, భక్తుడికి కోరినవాటితో పాటు, కోరనివాటికూడా ఎందుకు ఇవ్వడు?

స ఏవం భార్యయా విప్రో బహుశః ప్రార్థితో మృదు । అయం హి పరమో లాభ ఉత్తమఃశ్లోకదర్శనమ్

భార్య ఎన్నిసార్లు మృదువుగా అడిగినా, ఆ బ్రాహ్మణుడు — 'ఉత్తమశ్లోకుడిని దర్శించడం గొప్ప లాభం' అని భావించాడు.

ఇతి సఞ్చిన్త్య మనసా గమనాయ మతిం దధే । అప్యస్త్యుపాయనం కిఞ్చిద్ గృహే కల్యాణి దీయతామ్

ఇలా మనసులో ఆలోచించి, వెళ్లాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. 'ఇంట్లో ఏదైనా కానుక ఉందా, సుభగే? ఏదైనా ఇవ్వండి' అని అడిగాడు.

యాచిత్వా చతురో ముష్టీన్ విప్రాన్ పృథుకతణ్డులాన్ । చైలఖణ్డేన తాన్ బద్ధ్వా భర్త్రే ప్రాదాదుపాయనమ్

ఆమె బ్రాహ్మణుల దగ్గర నాలుగు ముట్టలు అటుకులు అడిగి తెచ్చి, ఒక ముక్క బట్టలో కట్టి, భర్తకు కానుకగా ఇచ్చింది.

స తానాదాయ విప్రాగ్ర్యః ప్రయయౌ ద్వారకాం కిల । కృష్ణసన్దర్శనం మహ్యం కథం స్యాదితి చిన్తయన్

అవన్నీ తీసుకుని, ఆ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుడు ద్వారకకు బయలుదేరాడు. 'కృష్ణుని దర్శనం నాకు ఎలా కలుగుతుందో?' అని ఆలోచిస్తూ వెళ్లాడు.

త్రీణి గుల్మాన్యతీయాయ తిస్రః కక్షాశ్చ సద్విజః । విప్రోఽగమ్యాన్ధకవృష్ణీనాం గృహేష్వచ్యుతధర్మిణామ్

ఆ సద్బ్రాహ్మణుడు మూడు గుమ్మాలు, మూడు ప్రాకారాలు దాటి, అచ్యుతుని ధర్మాన్ని అనుసరించే అంధకులు, వృష్ణుల ఇళ్ళలోకి ప్రవేశించాడు.

గృహం ద్‌వ్యష్టసహస్రాణాం మహిషీణాం హరేర్ద్విజః । వివేశైకతమం శ్రీమద్ బ్రహ్మానన్దం గతో యథా

హరిదేవుని పదహారు వేల మహిషుల ఇళ్ళలో ఒకింట్లోకి ప్రవేశించి, పరమానందాన్ని పొందినవాడిలా ఆనందంతో నిండిపోయాడు.

తం విలోక్యాచ్యుతో దూరాత్ ప్రియాపర్యఙ్కమాస్థితః । సహసోత్థాయ చాభ్యేత్య దోర్భ్యాం పర్యగ్రహీన్ముదా

అతని దూరం నుంచి చూసిన అచ్యుతుడు, తన ప్రియమైన భార్య పక్కన మంచంపై కూర్చున్నాడు. వెంటనే లేచి, ఆనందంతో తన మిత్రుడిని దగ్గరకు తీసుకుని, రెండు చేతులతో హత్తుకున్నాడు.

సఖ్యుః ప్రియస్య విప్రర్షేః అఙ్‌గసఙ్‌గాతినిర్వృతః । ప్రీతో వ్యముఞ్చదబ్బిన్దూన్ నేత్రాభ్యాం పుష్కరేక్షణః

ప్రియమైన స్నేహితుడి సన్నిహితాన్ని పొందిన బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుని స్పర్శతో, కమలాక్షుడు ఎంతో ఆనందంతో తన కన్నీళ్లను ఆపుకోలేక పోయాడు.

అథోపవేశ్య పర్యఙ్కే స్వయం సఖ్యుః సమర్హణమ్ । ఉపహృత్యావనిజ్యాస్య పాదౌ పాదావనేజనీః

తరువాత తన స్నేహితుడిని మంచంపై కూర్చోబెట్టి, తానే స్వయంగా అతనికి యథావిధిగా గౌరవం చూపించాడు. నీళ్లు తీసుకుని, తన చేతులతో అతని పాదాలను శుభ్రం చేశాడు.

అగ్రహీచ్ఛిరసా రాజన్ భగవాన్ లోకపావనః । వ్యలిమ్పద్ దివ్యగన్ధేన చన్దనాగురుకుఙ్కమైః

ఓ రాజా! లోకాలను పవిత్రం చేసే భగవంతుడు, ఆ నీటిని తన తలపై పెట్టుకుని, అతిధిని చందనం, అగరు, కుంకుమ వంటి దివ్య సుగంధ ద్రవ్యాలతో అభిషేకించాడు.

ధూపైః సురభిభిర్మిత్రం ప్రదీపావలిభిర్ముదా । అర్చిత్వాఽఽవేద్య తామ్బూలం గాం చ స్వాగతమబ్రవీత్

సువాసన గల ధూపాలతో, దీపాల వరుసలతో స్నేహితుడిని ఆనందంగా పూజించి, తాంబూలం సమర్పించాడు. ఆ తరువాత ఒక ఆవును ఇచ్చి, హృదయపూర్వకంగా స్వాగతం పలికాడు.

కుచైలం మలినం క్షామం ద్‌విజం ధమనిసంతతమ్ । దేవీ పర్యచరత్ సాక్షాత్ చామరవ్యజనేన వై

చిరిగిపోయిన, మురికిగా ఉన్న వస్త్రాలు ధరించిన, క్షీణించిన, నరాలు స్పష్టంగా కనిపించే ఆ ద్విజునికి, దేవీ స్వయంగా చామరా పంకతో సేవ చేసింది.

అన్తఃపురజనో దృష్ట్వా కృష్ణేనామలకీర్తినా । విస్మితోఽభూదతిప్రీత్యా అవధూతం సభాజితమ్

నిర్మల కీర్తి కలిగిన కృష్ణుడు ఆ అవధూతునిని ఎంతో గౌరవంగా ఆదరించడాన్ని చూసి, అంతఃపుర స్త్రీలు ఆశ్చర్యంతో, అపారమైన ప్రేమతో నిండిపోయారు.

కిమనేన కృతం పుణ్యం అవధూతేన భిక్షుణా । శ్రియా హీనేన లోకేఽస్మిన్ గర్హితేనాధమేన చ

ఈ అవధూతుడు, ఈ భిక్షువు, ఈ లోకంలో ధనసంపద లేక, అపహాస్యం పొందుతూ, తక్కువ స్థితిలో ఉండి, ఏ పుణ్యం చేసాడో?

యోఽసౌ త్రిలోకగురుణా శ్రీనివాసేన సమ్భృతః । పర్యఙ్కస్థాం శ్రియం హిత్వా పరిష్వక్తోఽగ్రజో యథా

త్రిలೋಕాలకు గురువైన శ్రీనివాసుడు ఇతనిని ఎంతో గౌరవంగా ఆదరించాడు. లక్ష్మిదేవి మంచంపై ఉండగానే, ఇతనిని పెద్ద అన్నయ్యలా హత్తుకున్నాడు.

కథయాం చక్రతుర్గాథాః పూర్వా గురుకులే సతోః । ఆత్మనోర్లలితా రాజన్ కరౌ గృహ్య పరస్పరమ్

ఓ రాజా! ఇద్దరూ గురుకులంలో ఉన్నప్పుడు జరిగిన మధురమైన సంగతులను, ఒకరిని ఒకరు చేతులు పట్టుకుని, ఆనందంగా చెప్పుకుంటూ ఉండిపోయారు.

శ్రీభగవానువాచ - అపి బ్రహ్మన్గురుకులాద్‌ భవతా లబ్ధదక్షిణాత్ । సమావృత్తేన ధర్మజ్ఞ భార్యోఢా సదృశీ న వా

శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు — ఓ బ్రాహ్మణా! గురుకులంలో విద్యాభ్యాసం పూర్తయిన తర్వాత, గురుదక్షిణ ఇచ్చి వచ్చినవాడివి. నీవు ధర్మజ్ఞుడవిగా, తగిన భార్యను చేసుకున్నావా లేదా?