శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

సారథిరువాచ - ధర్మం విజానతాఽఽయుష్మన్ కృతమేతన్మయా విభో । సూతః కృచ్ఛ్రగతం రక్షేద్ రథినం సారథిం రథీ

సారథి ఇలా అన్నాడు: 'ప్రభూ! ధర్మాన్ని తెలిసినవాడిగా నేను ఇలా చేశాను. కష్టంలో ఉన్న రథస్వారిని సారథి రక్షించాలి, అలాగే రథస్వారి కూడా తన సారథిని కాపాడాలి.'

ఏతద్‌ విదిత్వా తు భవాన్ మయాపోవాహితో రణాత్ । ఉపసృష్టః పరేణేతి మూర్చ్ఛితో గదయా హతః

ఇది తెలుసుకున్నందువల్లనే ప్రభూ! నేను నిన్ను యుద్ధభూమి నుండి తీసుకెళ్లాను. శత్రువు దాడి చేసి, నీవు గదతో కొట్టబడి స్పృహ తప్పిపోయావు.

ఇతి శ్రీమద్‍భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయాం దశమస్కన్ధే ఉత్తరార్ధే శాల్వయుద్ధే షట్సప్తతితమోఽధ్యాయః

ఇలా పరమహంసులకు పఠించదగిన శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణంలో, పదవ స్కంధంలోని ఉత్తరార్థంలో, శాల్వునితో జరిగిన యుద్ధాన్ని వివరించిన డబ్బై ఆరవ అధ్యాయం ముగిసింది.

భగవతా సౌభసహితస్య శాల్వస్య వినాశః - శ్రీశుక ఉవాచ - ( అనుష్టుప్ ) స తూపస్పృశ్య సలిలం దంశితో ధృతకార్ముకః । నయ మాం ద్యుమతః పార్శ్వం వీరస్యేత్యాహ సారథిమ్

శాల్వుడు, సౌభం సహా, భగవంతునిచేత నాశనం చేయబడినది— శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు: ఆ తరువాత, ప్రద్యుమ్నుడు పవిత్రత కోసం నీటిని తాకి, విల్లు పట్టుకుని, 'సారథీ! నన్ను ధైర్యవంతుడైన ద్యూమాన్ దగ్గరకు తీసుకెళ్ళు' అని అన్నాడు.

విధమన్తం స్వసైన్యాని ద్యుమన్తం రుక్మిణీసుతః । ప్రతిహత్య ప్రత్యవిధ్యన్ నారాచైరష్టభిః స్మయన్

రుక్మిణీ కుమారుడు చిరునవ్వుతో, తన సైన్యాన్ని దాడి చేస్తున్న ద్యూమాన్‌ను ఎనిమిది ఇనుప బాణాలతో గాయపరిచాడు.

చతుర్భిశ్చతురో వాహాన్ సూతమేకేన చాహనత్ । ద్వావాభ్యం ధనుశ్చ కేతుం చ శరేణాన్యేన వై శిరః

నాలుగు బాణాలతో నాలుగు గుర్రాలను, ఒక బాణంతో సారథిని, రెండు బాణాలతో విల్లు, పతాకాను, మరొక బాణంతో తలని గాయపరిచాడు.

గదసాత్యకిసామ్బాద్యా జఘ్నుః సౌభపతేర్బలమ్ । పేతుః సముద్రే సౌభేయాః సర్వే సంఛిన్నకన్ధరాః

గద, సాత్యకి, సామ్బుడు మరియు మరికొందరు, సౌభపతి సైన్యాన్ని సంహరించారు. సౌభుని యోధులందరూ మెడలు నరికబడి సముద్రంలో పడిపోయారు.

ఏవం యదూనాం శాల్వానాం నిఘ్నతామితరేతరమ్ । యుద్ధం త్రిణవరాత్రం తద్ అభూత్ తుములముల్బణమ్

ఇలా యదువంశీయులు, శాల్వులు పరస్పరం హతమార్చుకుంటూ, ఆ యుద్ధం ఇరవై ఏడు రాత్రి పగలు భయంకరంగా, ఘోరంగా సాగింది.

ఇన్ద్రప్రస్థం గతః కృష్ణ ఆహూతో ధర్మసూనునా । రాజసూయేఽథ నివృత్తే శిశుపాలే చ సంస్థితే

ధర్మపుత్రుడు ఆహ్వానించగా కృష్ణుడు ఇంద్రప్రస్థానికి వెళ్లాడు. రాజసూయయాగం పూర్తయ్యాక, శిశుపాలుడు సంహరించబడిన తరువాత,

కురువృద్ధాననుజ్ఞాప్య మునీంశ్చ ససుతాం పృథామ్ । నిమిత్తాన్యతిఘోరాణి పశ్యన్ ద్వావారవతీం యయౌ

కురు వంశ పెద్దలకు, ఋషులకు, కుమారులతో కూడిన పృథకు వీడ్కోలు చెప్పి, భయంకరమైన అపశకునాలు కనిపించగా, ఆయన ద్వారకకు బయలుదేరాడు.

ఆహ చాహమిహాయాత ఆర్యమిశ్రాభిసఙ్‌గతః । రాజన్యాశ్చైద్యపక్షీయా నూనం హన్యుః పురీం మమ

ఆయన ఇలా అన్నాడు: 'నేను మంచి మిత్రులతో కలిసి ఇక్కడికి వచ్చాను. చేడిరాజుతో కలిసిన రాజులు తప్పకుండా నా పట్టణాన్ని దాడి చేయబోతున్నారు.'

వీక్ష్య తత్కదనం స్వానాం నిరూప్య పురరక్షణమ్ । సౌభం చ శాల్వరాజం చ దారుకం ప్రాహ కేశవః

తన జనుల నాశనాన్ని చూసి, పట్టణ రక్షణ ఏర్పాట్లు చేసిన కేశవుడు, సౌభపురి మరియు శాల్వరాజు విషయమై దారుకుని పిలిచి చెప్పాడు.

రథం ప్రాపయ మే సూత శాల్వస్యాన్తికమాశు వై । సమ్భ్రమస్తే న కర్తవ్యో మాయావీ సౌభరాడయమ్

'దారుకా! నా రథాన్ని వెంటనే శాల్వుని వద్దకు తీసుకెళ్ళు. భయపడవద్దు, ఈ సౌభపురి రాజు మాయావి అయినా, మనం జాగ్రత్తగా ఉండాలి.'

ఇత్యుక్తశ్చోదయామాస రథమాస్థాయ దారుకః । విశన్తం దదృశుః సర్వే స్వే పరే చారుణానుజమ్

ఇలా చెప్పగానే దారుకుడు రథంపై ఎక్కి ముందుకు నడిపించాడు. అప్పుడంతా — స్నేహితులు, శత్రువులు — అందరూ అర్జునుని తమ్ముడు ప్రవేశిస్తున్నాడని చూశారు.

శాల్వశ్చ కృష్ణమాలోక్య హతప్రాయబలేశ్వరః । ప్రాహరత్ కృష్ణసూతాయ శక్తిం భీమరవాం మృధే

తన సైన్యం దాదాపు నాశనం అయిన శాల్వుడు, కృష్ణుని చూసి, యుద్ధంలో భయంకరమైన శబ్దంతో ఒక శక్తిని కృష్ణుని రథసారథి మీద విసిరాడు.

తామాపతన్తీం నభసి మహోల్కామివ రంహసా । భాసయన్తీం దిశః శౌరిః సాయకైః శతధాచ్ఛినత్

ఆ ఆయుధం ఆకాశంలో పెద్ద ఉల్కలా మెరిసి, దిక్కులను ప్రకాశింపజేస్తూ దూసుకొచ్చింది. దాన్ని శౌరి తన బాణాలతో నూరుకుకూడా ముక్కలు చేశాడు.

తం చ షోడశభిర్విద్ధ్వా బాణైః సౌభం చ ఖే భ్రమత్ । అవిధ్యచ్ఛరసన్దోహైః ఖం సూర్య ఇవ రశ్మిభిః

తర్వాత శౌరి పదహారు బాణాలతో శాల్వుని, ఆకాశంలో తిరుగుతున్న సౌభపురిని గాయపరిచాడు. ఆ నగరాన్ని బాణవర్షాలతో తాకి, సూర్యుడు తన కిరణాలతో తాకినట్లుగా చేశాడు.

శాల్వః శౌరేస్తు దోః సవ్యం శార్ఙ్‌గం శార్ఙ్‌గధన్వనః । బిభేద న్యపతద్ హస్తాత్ శార్ఙ్‌గమాసీత్ తదద్‌భుతమ్

శాల్వుడు శౌరి ఎడమ భుజాన్ని, శారంగధన్వుడు చేతిలో ఉన్న శారంగాన్ని బద్దలు చేశాడు. ఆ శారంగం చేతిలో నుంచి పడిపోవడం అందరికీ ఆశ్చర్యంగా కనిపించింది.

హాహాకారో మహానాసీద్‌ భూతానాం తత్ర పశ్యతామ్ । నినద్య సౌభరాడుచ్చైః ఇదమాహ జనార్దనమ్

అది చూసిన అందరి మధ్య గొప్ప హాహాకారం మోగింది. సౌభపురి రాజు గట్టిగా అరుస్తూ జనార్దనుని ఇలా ఉద్దేశించి చెప్పాడు.

యత్త్వయా మూఢ నః సఖ్యుః భ్రాతుర్భార్యా హృతేక్షతామ్ । ప్రమత్తః స సభామధ్యే త్వయా వ్యాపాదితః సఖా

'ఓ మూర్ఖుడా! నీ వల్ల మా మిత్రుడు — నా బావ — సభలో చంపబడ్డాడు. అతని భార్యను అపహరించావు. నీవు నిర్లక్ష్యంగా ప్రవర్తించావు.'

తం త్వాద్య నిశితైర్బాణైః అపరాజితమానినమ్ । నయామ్యపునరావృత్తిం యది తిష్ఠేర్మమాగ్రతః

'నీవు నీకు అపరాజితుడని భావిస్తున్నావు. ఈ రోజు నీవు నా ముందు నిలబడితే, పదునైన బాణాలతో నిన్ను తిరిగి రాని మార్గానికి పంపిస్తాను.'

శ్రీభగవానువాచ - వృథా త్వం కత్థసే మన్ద న పశ్యస్యన్తికేఽన్తకమ్ । పౌరుషం దర్శయన్తి స్మ శూరా న బహుభాషిణః

శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: 'నీవు వృథాగా గొప్పగా మాట్లాడుతున్నావు, మూర్ఖుడా! నీ పక్కన మరణం నిలబడి ఉందని నీకు తెలియదు. నిజమైన వీరులు మాటల్లో కాదు, పనుల్లో తమ శౌర్యాన్ని చూపిస్తారు.'

ఇత్యుక్త్వా భగవాన్ శాల్వం గదయా భీమవేగయా । తతాడ జత్రౌ సంరబ్ధః స చకమ్పే వమన్నసృక్

ఇలా చెప్పి భగవంతుడు కోపంతో భయంకరమైన గదతో శాల్వుని ఛాతీపై బలంగా కొట్టాడు. శాల్వుడు వణిగి రక్తం ఉమ్మాడు.

గదాయాం సన్నివృత్తాయాం శాల్వస్త్వన్తరధీయత । తతో ముహూర్త ఆగత్య పురుషః శిరసాచ్యుతమ్ । దేవక్యా ప్రహితోఽస్మీతి నత్వా ప్రాహ వచో రుదన్

ఆ గదను తిప్పిన వెంటనే శాల్వుడు కనబడకుండా పోయాడు. కొద్దిసేపటికి ఒక మనిషి వచ్చి, అచ్యుతుని ముందు వంగి, ఏడుస్తూ ఇలా అన్నాడు: 'నేను దేవకీ పంపినవాడిని.'

కృష్ణ కృష్ణ మహాబాహో పితా తే పితృవత్సల । బద్ధ్వాపనీతః శాల్వేన సౌనికేన యథా పశుః

'కృష్ణా! కృష్ణా! మహాబాహువా! నీ తండ్రిని, నిన్ను ఎంత ప్రేమించేవాడో, శాల్వుడు తన సైనికులతో కలిసి పశువుల్లా కట్టేసి తీసుకెళ్లాడు.'

నిశమ్య విప్రియం కృష్ణో మానుషీం ప్రకృతిం గతః । విమనస్కో ఘృణీ స్నేహాద్ బభాషే ప్రాకృతో యథా

ఈ దుఃఖవార్త విని, కృష్ణుడు ప్రేమతో మనుష్యుల్లా మారి, మనసు మందాకి, దయతో, సాధారణ మనిషిలా మాట్లాడాడు.

కథం రామమసమ్భ్రాన్తం జిత్వాజేయం సురాసురైః । శాల్వేనాల్పీయసా నీతః పితా మే బలవాన్ విధిః

దేవతలు, దానవులు కూడా ఓడించలేని నా తండ్రి రాముడు ఎంత బలవంతుడో, ఎంత నిర్లిప్తుడో! అలాంటి ఆయనను చిన్నవాడైన శాల్వుడు ఎలా అపహరించగలిగాడు? ఇదంతా విధి బలమే.

ఇతి బ్రువాణే గోవిన్దే సౌభరాట్ ప్రత్యుపస్థితః । వసుదేవమివానీయ కృష్ణం చేదమువాచ సః

ఇలా గోవిందుడు మాట్లాడుతుండగా, సౌభపతి అక్కడికి వచ్చాడు. వసుదేవుని ఎలా తీసుకెళ్లారో అలా కృష్ణుని తీసుకువచ్చి ఇలా అన్నాడు.

ఏష తే జనితా తాతో యదర్థమిహ జీవసి । వధిష్యే వీక్షతస్తేఽముం ఈశశ్చేత్ పాహి బాలిశ

ఇదిగో, నీవు ఈ లోకంలో బ్రతికే కారణమైన నీ తండ్రి ఇక్కడ ఉన్నాడు. నీ కళ్లముందే అతన్ని నేను చంపేస్తాను. నీవు నిజంగా పరమేశ్వరుడివైతే, ఓ మూర్ఖుడా, ఆయనను కాపాడుకో.