శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

రాజసూయావభృథ్యేన స్నాతో రాజా యుధిష్ఠిరః । బ్రహ్మక్షత్రసభామధ్యే శుశుభే సురరాడివ

రాజసూయ యజ్ఞం ముగిసిన తరువాత, అభిషేకస్నానం చేసిన యుధిష్ఠిరుడు, బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు సమక్షంలో దేవేంద్రుడిలా ప్రకాశించాడు.

రాజ్ఞా సభాజితాః సర్వే సురమానవఖేచరాః । కృష్ణం క్రతుం చ శంసన్తః స్వధామాని యయుర్ముదా

రాజు అందరినీ గౌరవించగా, దేవతలు, మనుషులు, గగనచారులు—all కృష్ణుని, యజ్ఞాన్ని స్తుతిస్తూ ఆనందంగా తమ తమ లోకాలకు వెళ్లిపోయారు.

దుర్యోధనమృతే పాపం కలిం కురుకులామయమ్ । యో న సేహే శ్రీయం స్ఫీతాం దృష్ట్వా పాణ్డుసుతస్య తామ్

కురు వంశంలో కలియుగానికి ప్రతిరూపమైన పాపాత్ముడైన దుర్యోధనుడు తప్ప, పాండవుని మహా ఐశ్వర్యాన్ని చూసి అసహ్యం చెందినవాడు మరొకరు లేరు.

య ఇదం కీర్తయేద్ విష్ణోః కర్మ చైద్య వధాదికమ్ । రాజమోక్షం వితానం చ సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే

విష్ణువు చేసిన ఈ కార్యాలను, శిశుపాల వధ, రాజు మోక్షం, మహాయజ్ఞం వంటి కథలను ఎవరు పఠిస్తారో వారు అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతారు.

ఇతి శ్రీమద్‍భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయాం దశమస్కన్ధే ఉత్తరార్ధే శిశుపాలవధో నామ చతుఃసప్తతితమోఽధ్యాయః

ఇలా పరమహంసులకు పఠనయోగ్యమైన శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణంలో, దశమ స్కంధంలోని ఉత్తరార్థంలో, శిశుపాల వధ అనే నలభై నాల్గవ అధ్యాయం ముగిసింది.

రాజసూయాన్తేఽవభృథస్నానమహోత్సవః; మయనిర్మితాయాం యుధిష్ఠిరసభాయాం దుర్యోధనస్యావమాననం చ - శ్రీరాజోవాచ - ( అనుష్టుప్ ) అజాతశత్రోస్తం దృష్ట్వా రాజసూయమహోదయమ్ । సర్వే ముముదిరే బ్రహ్మన్ నృదేవా యే సమాగతాః

రాజు ఇలా అడిగాడు: అజాతశత్రువు చేసిన రాజసూయ మహోత్సవాన్ని చూసి, అక్కడికి వచ్చిన రాజులు, దేవతలు, మనుష్యులు అందరూ ఎంతో ఆనందించారు.

దుర్యోధనం వర్జయిత్వా రాజానః సర్షయః సురాః । ఇతి శ్రుతం నో భగవన్ తత్ర కారణముచ్యతామ్

దుర్యోధనుడిని తప్ప, మిగతా రాజులు, ఋషులు, దేవతలు అందరూ సంతోషించారు. భగవన్, దీనికి కారణం ఏమిటో మాకు చెప్పండి.

శ్రీబాదరాయణిరువాచ - పితామహస్య తే యజ్ఞే రాజసూయే మహాత్మనః । బాన్ధవాః పరిచర్యాయాం తస్యాసన్ ప్రేమబంధనాః

శ్రీ బాదరాయణి ఇలా చెప్పాడు: నీ పితామహుడు చేసిన రాజసూయ యజ్ఞంలో, అతని బంధువులు ప్రేమతో వివిధ సేవల్లో పాల్గొన్నారు.

భీమో మహానసాధ్యక్షో ధనాధ్యక్షః సుయోధనః । సహదేవస్తు పూజాయాం నకులో ద్రవ్యసాధనే

భీముడు వంటశాల బాధ్యతను, సుయోధనుడు ధనాన్ని, సహదేవుడు పూజను, నకులు అవసరమైన వస్తువుల ఏర్పాటును చూసుకున్నారు.

గురుశుశ్రూషణే జిష్ణుః కృష్ణః పాదావనేజనే । పరివేషణే ద్రుపదజా కర్ణో దానే మహామనాః

అర్జునుడు గురువులకు సేవ చేశాడు, కృష్ణుడు పాదాలను కడిగాడు, ద్రుపదుని కుమార్తె భోజనం వడ్డించింది, కర్ణుడు ఉదారంగా దానాలు ఇచ్చాడు.

యుయుధానో వికర్ణశ్చ హార్దిక్యో విదురాదయః । బాహ్లీకపుత్రా భూర్యాద్యా యే చ సన్తర్దనాదయః

యుయుధానుడు, వికర్ణుడు, హార్దిక్యుడు, విదురుడు, బాహ్లీకుని కుమారులు, భూరి, సంతర్దనులు—ఇవాళ్లందరూ తగిన పనులను నిర్వహించారు.

నిరూపితా మహాయజ్ఞే నానాకర్మసు తే తదా । ప్రవర్తన్తే స్మ రాజేన్ద్ర రాజ్ఞః ప్రియచికీర్షవః

అలా, మహాయజ్ఞంలో వివిధ పనులకు నియమించబడిన వారు, రాజును సంతోషపెట్టాలని కోరుకుంటూ, తమ తమ విధులను నిర్వర్తించారు.

( వసంతతిలకా ) ఋత్విక్ సదస్యబహువిత్సు సుహృత్తమేషు స్విష్టేషు సూనృతసమర్హణదక్షిణాభిః । చైద్యే చ సాత్వతపతేశ్చరణం ప్రవిష్టే చక్రుస్తతస్త్వవభృథ స్నపనం ద్యునద్యామ్

ఋత్వికులు, సహాయకులు, మిత్రులు అందరికి యథావిధిగా గౌరవం, మధురమైన మాటలు, దక్షిణలు ఇచ్చాక, సాత్వతపతి అయిన కృష్ణుడు శిశుపాలుని సంహరించి యజ్ఞస్థలిలో ప్రవేశించిన తరువాత, అందరూ ఆకాశనదిలో అవభృథస్నానం చేశారు.

( అనుష్టుప్ ) మృదఙ్‌గశఙ్ఖపణవ ధున్ధుర్యానకగోముఖాః । వాదిత్రాణి విచిత్రాణి నేదురావభృథోత్సవే

మృదంగం, శంఖం, పణవం, ధుంధురి, అనకము, గోముఖం వంటి వివిధ వాద్యాలు ఆ అవభృథస్నాన ఉత్సవంలో ఘోషంగా మోగాయి.

నర్తక్యో ననృతుర్హృష్టా గాయకా యూథశో జగుః । వీణావేణుతలోన్నాదః తేషాం స దివమస్పృశత్

ఆనందంగా ఉన్న నర్తకులు నాట్యం చేశారు, గాయకులు గుంపులుగా పాటలు పాడారు; వీణ, వంశీ, తాళాలు మేళం కలిపి ఆ ధ్వని ఆకాశాన్ని తాకింది.

చిత్రధ్వజపతాకాగ్రైః ఇభేన్ద్రస్యన్దనార్వభిః । స్వలఙ్కృతైర్భటైర్భూపా నిర్యయూ రుక్మమాలినః

బంగారు హారాలు ధరించిన రాజులు, రంగురంగుల జెండాలు, పతాకలతో అలంకరించబడిన ఏనుగులు, రథాలపై తమ అందమైన సైనికులతో కలిసి బయలుదేరారు.

యదుసృఞ్జయకామ్బోజ కురుకేకయకోశలాః । కమ్పయన్తో భువం సైన్యైః యజనపురఃసరాః

యదు, శృంజయ, కామ్బోజ, కురు, కేకయ, కోశల వంశీయులు తమ సైన్యాలతో ముందుండి, యజ్ఞానికి వెళ్ళేటప్పుడు భూమిని కంపింపజేశారు.

సదస్యర్త్విగ్ద్‌విజశ్రేష్ఠా బ్రహ్మఘోషేణ భూయసా । దేవర్షిపితృగన్ధర్వాః తుష్టువుః పుష్పవర్షిణః

సభ్యులు, ఋత్వికులు, ఉత్తమ ద్విజులు వేదఘోషతో పాడుతుండగా, దేవతలు, ఋషులు, పితృదేవతలు, గంధర్వులు పుష్పవర్షం కురిపిస్తూ వారిని స్తుతించారు.

స్వలంకృతా నరా నార్యో గన్ధస్రగ్ భూషణామ్బరైః । విలింపన్త్యో అభిసించ విజహ్రుర్వివిధై రసైః

సువాసన గల హారాలు, అలంకారాలు, మెరిసే వస్త్రాలు ధరించిన పురుషులు, మహిళలు పరస్పరం రకాల రసాలతో చల్లుకుంటూ ఆనందంగా ఆడుకున్నారు.

తైలగోరసగన్ధోద హరిద్రాసాన్ద్రకుంకుమైః । పుమ్భిర్లిప్తాః ప్రలింపన్త్యో విజహ్రుర్వారయోషితః

పురుషులతో కలిసి ఉన్న స్త్రీలు నూనె, పాలు, సువాసన గల పొడి, పసుపు, గాఢమైన కుంకుమతో పూసుకుని పరస్పరం ఆనందంగా ఆడుకున్నారు.

( వసంతతిలకా ) గుప్తా నృభిర్నిరగమన్నుపలబ్ధుమేతద్ దేవ్యో యథా దివి విమానవరైర్నృదేవ్యః । తా మాతులేయసఖిభిః పరిషిచ్యమానాః సవ్రీడహాసవికసద్ వదనా విరేజుః

పురుషుల రక్షణలో ఉన్న రాణులు, ఎవరికీ తెలియకుండా బయటకు వచ్చారు. ఆ రాణులు తమ మామలు, స్నేహితులు చల్లిన నీటితో సిగ్గుతో నవ్వుతూ, ముఖాలు మరింత అందంగా మెరిశాయి.

తా దేవరానుత సఖీన్ సిన్సిషిచుర్దృతీభిః క్లిన్నామ్బరా వివృతగాత్రకుచోరుమధ్యాః । ఔత్సుక్యముక్త కవరా చ్చ్యవమానమాల్యాః క్షోభం దధుర్మలధియాం రుచిరైర్విహారైః

ఆ రాణులు తమ స్నేహితులతో కలిసి ఉత్సాహంగా దేవతలపై నీళ్లు చల్లారు; వారి వస్త్రాలు తడిసి, శరీరాలు, వక్షోజాలు బయటపడగా, మాలలు జారిపోతూ, వారి అందమైన ఆటలు అపవిత్రమైన మనసులను కూడా ఆకర్షించాయి.

( అనుష్టుప్ ) స సమ్రాడ్ రథమారుఢః సదశ్వం రుక్మమాలినమ్ । వ్యరోచత స్వపత్‍నీభిః క్రియాభిః క్రతురాడివ

రాజు మంచి గుర్రాలు లాగుతున్న బంగారు అలంకారాల రథంపై తన భార్యలతో కలిసి కూర్చొని, యజ్ఞాధిపతి యజ్ఞక్రియల మధ్య వెలిగిపోతున్నట్టు ప్రకాశించాడు.

పత్‍నీసంయాజావభృథ్యైః చరిత్వా తే తమృత్విజః । ఆచాన్తం స్నాపయాం చక్రుః గంగాయాం సహ కృష్ణయా

తన భార్యలతో కలిసి అవభృథస్నానం చేసిన తరువాత, ఋత్వికులు పవిత్రతతో గంగానదిలో కృష్ణుడితో పాటు రాజును స్నానమాడించారు.

దేవదున్దుభయో నేదుః నరదుందుభిభిః సమమ్ । ముముచుః పుష్పవర్షాణి దేవర్షిపితృమానవాః

దేవతల మృదంగాలు, మానవ మృదంగాలతో కలిసి ఘోషించగా, దేవతలు, ఋషులు, పితృదేవతలు, మనుషులు పుష్పవర్షం కురిపించారు.

సస్నుస్తత్ర తతః సర్వే వర్ణాశ్రమయుతా నరాః । మహాపాతక్యపి యతః సద్యో ముచ్యేత కిల్బిషాత్

అక్కడ అన్ని వర్ణాశ్రమాలకు చెందిన మనుషులు స్నానం చేశారు; ఎందుకంటే మహాపాతకులు కూడా అక్కడ స్నానం చేస్తే వెంటనే పాపం నుండి విముక్తి పొందుతారు.

అథ రాజాహతే క్షౌమే పరిధాయ స్వలఙ్కృతః । ఋత్విక్ సదస్య విప్రాదీన్ ఆనర్చాభరణామ్బరైః

తర్వాత రాజు మెత్తని పట్టు వస్త్రాలు ధరించి, అందంగా అలంకరించుకుని, ఋత్వికులు, సభ్యులు, బ్రాహ్మణులకు ఆభరణాలు, వస్త్రాలు ఇచ్చి సత్కరించాడు.

బన్ధూఞ్జ్ఞాతీన్ నృపాన్ మిత్ర సుహృదోఽన్యాంశ్చ సర్వశః । అభీక్ష్ణం పూజయామాస నారాయణపరో నృపః

నారాయణ భక్తుడైన ఆ రాజు తన బంధువులు, స్నేహితులు, ఇతర రాజులు, పరిచయస్తులు, అందరినీ పునఃపునః గౌరవించాడు.

( వసంతతిలకా ) సర్వే జనాః సురరుచో మణికుణ్డలస్రగ్ ఉష్ణీషకఞ్చుక దుకూలమహార్ఘ్యహారాః । నార్యశ్చ కుణ్డలయుగాలకవృన్దజుష్ట వక్త్రశ్రియః కనకమేఖలయా విరేజుః

అందరూ మణికుండలు, హారాలు, పాగాలు, అంగవస్త్రాలు, విలువైన దుస్తులు ధరించి, దివ్య కాంతితో మెరిశారు; మహిళలు జతకుండలు, గాజులతో అలంకరించబడి, ముఖసౌందర్యంతో, బంగారు మెడలతో మరింత అందంగా కనిపించారు.