శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

ఏక ఏవాద్‌వితీయోఽసౌ అవైతదాత్మ్యమిదం జగత్ । ఆత్మనాత్మాశ్రయః సభ్యాః సృజత్యవతి హన్త్యజః

ఈ జగత్తు అంతా ద్వైతం లేని ఒకే ఒక ఆయనతోనే నిండిపోయి ఉంది. జన్మలేని ఆయన తన ఆత్మ ద్వారా సృష్టిని సృష్టించి, పోషించి, సంహరిస్తాడు, ఓ సభ్యులారా!

వివిధానీహ కర్మాణి జనయన్ యదవేక్షయా । ఈహతే యదయం సర్వః శ్రేయో ధర్మాదిలక్షణమ్

ఇక్కడ జరిగే ఎన్నో కార్యాలు ఆయన దృష్టితోనే జరుగుతాయి. ధర్మాది లక్షణమైన శ్రేయస్సు ఏదైనా కోరితే, అది కూడా ఆయన నుంచే లభిస్తుంది.

తస్మాత్ కృష్ణాయ మహతే దీయతాం పరమార్హణమ్ । ఏవం చేత్సర్వభూతానాం ఆత్మనశ్చార్హణం భవేత్

కాబట్టి, మహాత్ముడైన కృష్ణునికి అత్యున్నత సత్కారం ఇవ్వాలి. అలా చేస్తే, సమస్త భూతాలకు, ఆత్మకూ సత్కారం చేసినట్లవుతుంది.

సర్వభూతాత్మభూతాయ కృష్ణాయానన్యదర్శినే । దేయం శాన్తాయ పూర్ణాయ దత్తస్యానన్త్యమిచ్ఛతా

కృష్ణుడు సమస్త ప్రాణుల ఆత్మ, ఇతరులను చూడని, శాంతుడు, సంపూర్ణుడు. దానం చేసిన ఫలితం అనంతంగా కావాలనుకునే వాడు ఆయనకు సత్కారం చేయాలి.

ఇత్యుక్త్వా సహదేవోఽభూత్ తూష్ణీం కృష్ణానుభావవిత్ । తచ్ఛ్రుత్వా తుష్టువుః సర్వే సాధు సాధ్వితి సత్తమాః

ఇలా చెప్పి, కృష్ణుని మహిమను తెలిసిన సహదేవుడు మౌనంగా నిలిచిపోయాడు. ఇది విని, అందరూ 'బాగుంది, బాగుంది!' అని ప్రశంసించారు.

శ్రుత్వా ద్‌విజేరితం రాజా జ్ఞాత్వా హార్దం సభాసదామ్ । సమర్హయద్‌ధృషీకేశం ప్రీతః ప్రణయవిహ్వలః

బ్రాహ్మణుడు చెప్పిన మాటలు విని, సభ్యుల మనస్సును గ్రహించిన రాజు, ఆనందంతో, ప్రేమతో, హృషీకేశుడిని ఘనంగా సత్కరించాడు.

తత్పాదావవనిజ్యాపః శిరసా లోకపావనీః । సభార్యః సానుజామాత్యః సకుటుమ్బో వహన్ముదా

కృష్ణుని పాదాలను కడిగి, ఆ పవిత్ర జలాన్ని తలపై ధరించాడు. తన భార్యలు, సోదరులు, మంత్రులు, కుటుంబంతో కలిసి ఆనందంగా ఆ పని చేశాడు.

వాసోభిః పీతకౌషేయైః భూషణైశ్చ మహాధనైః । అర్హయిత్వాశ్రుపూర్ణాక్షో నాశకత్ సమవేక్షితుమ్

పసుపు రంగు పట్టు వస్త్రాలు, విలువైన ఆభరణాలతో అతిథిని సత్కరించి, కన్నీళ్లు నిండిన కళ్లతో అతడిని చూడలేకపోయాడు.

ఇత్థం సభాజితం వీక్ష్య సర్వే ప్రాఞ్జలయో జనాః । నమో జయేతి నేముస్తం నిపేతుః పుష్పవృష్టయః

అతడిని ఇలా గౌరవించడాన్ని చూసి, అందరూ చేతులు జోడించి, 'జయము! నమస్కారం!' అని పలుకుతూ అతనికి నమస్కరించారు. ఆ సమయంలో పుష్పవృష్టి కురిసింది.

( వసంతతిలకా ) ఇత్థం నిశమ్య దమఘోషసుతః స్వపీఠాద్ ఉత్థాయ కృష్ణగుణవర్ణనజాతమన్యుః । ఉత్క్షిప్య బాహుమిదమాహ సదస్యమర్షీ సంశ్రావయన్ భగవతే పరుషాణ్యభీతః

ఇలా జరుగుతున్నదాన్ని విని, దమఘోషుని కుమారుడు కృష్ణుని మహిమను విన్నందుకు కోపంతో తన ఆసనంనుండి లేచి, చేతులను పైకి ఎత్తి, భయపడకుండా సభలోని అందరికీ కఠినంగా మాట్లాడి, ఆ మాటలను భగవంతునికి వినిపించాడు.

( అనుష్టుప్ ) ఈశో దురత్యయః కాల ఇతి సత్యవతీ శ్రుతిః । వృద్ధానామపి యద్ బుద్ధిః బాలవాక్యైర్విభిద్యతే

సత్యవతీ వంశపు వేదపారంపర్యం ఇలా చెబుతుంది: 'ప్రభువు కాలమూర్తి, దుర్జేయుడు.' అయినా, పెద్దల జ్ఞానం కూడా కొన్నిసార్లు పిల్లల మాటల వల్ల మాయమవుతుంది.

యూయం పాత్రవిదాం శ్రేష్ఠా మా మన్ధ్వం బాలభాషీతమ్ । సదసస్పతయః సర్వే కృష్ణో యత్ సమ్మతోఽర్హణే

మీరు యోగ్యతను తెలుసుకునే వారిలో శ్రేష్ఠులు. పిల్లల మాటలకు మోసపోవద్దు. ఈ సభలోని అందరూ కృష్ణుడు ఈ గౌరవానికి అర్హుడని ఒప్పుకున్నారు.

తపోవిద్యావ్రతధరాన్ జ్ఞానవిధ్వస్తకల్మషాన్ । పరమఋషీన్ బ్రహ్మనిష్ఠాన్ లోకపాలైశ్చ పూజితాన్

తపస్సు, విద్య, వ్రతాలు పాటిస్తూ, జ్ఞానంతో పాపాలు తొలగించుకున్న, పరమ ఋషులై, బ్రహ్మనిష్ఠులై, లోకపాలులచే గౌరవింపబడే వారిని —

సదస్పతీన్ అతిక్రమ్య గోపాలః కులపాంసనః । యథా కాకః పురోడాశం సపర్యాం కథమర్హతి

ఇలాంటి సభాధిపతులను దాటి, ఒక గోపుడు, తన వంశానికి కళంకంగా ఉన్నవాడు, ఎలా గౌరవార్చనకు అర్హుడు అవుతాడు? అది కాకపోతే, కాకి హవిస్సును పొందినట్టు కదా!

వర్ణాశ్రమకులాపేతః సర్వధర్మబహిష్కృతః । స్వైరవర్తీ గుణైర్హీనః సపర్యాం కథమర్హతి

వర్ణాశ్రమ, కులం లేని, అన్ని ధర్మాలనుండి బహిష్కృతుడై, తన ఇష్టానుసారం ప్రవర్తించే, గుణాలు లేని వాడు — అతడు గౌరవానికి ఎలా అర్హుడు అవుతాడు?

యయాతినైషాం హి కులం శప్తం సద్‌భిర్బహిష్కృతమ్ । వృథాపానరతం శశ్వత్ సపర్యాం కథమర్హతి

వాస్తవానికి, వీరి వంశాన్ని యయాతి శపించి, సద్బుద్ధి గలవారు బహిష్కరించారు. ఎప్పుడూ వ్యర్థంగా మద్యం సేవించే వీరు గౌరవానికి ఎలా అర్హులు?

బ్రహ్మర్షిసేవితాన్ దేశాన్ హిత్వైతేఽబ్రహ్మవర్చసమ్ । సముద్రం దుర్గమాశ్రిత్య బాధన్తే దస్యవః ప్రజాః

బ్రహ్మర్షులు సేవించిన భూములను వదిలి, బ్రాహ్మణ తేజస్సు లేకుండా, సముద్రాన్ని ఆశ్రయించి, దొంగల్లా ప్రజలను ఇబ్బంది పెడుతున్నారు వీరు.

ఏవం ఆదీన్యభద్రాణి బభాషే నష్టమఙ్‌గలః । నోవాచ కిఞ్చిద్ భగవాన్ యథా సింహః శివారుతమ్

అతడు ఇలా అనేక అపశకునమైన మాటలు మాట్లాడాడు. తన అదృష్టం పోయింది. కానీ భగవంతుడు, నక్క అరుపు విన్న సింహంలా, ఏమీ స్పందించలేదు.

భగవన్ నిన్దనం శ్రుత్వా దుఃసహం తత్సభాసదః । కర్ణౌ పిధాయ నిర్జగ్ముః శపన్తశ్చేదిపం రుషా

భగవంతుని నిందను, భరించలేని మాటలను విని, సభలో ఉన్నవారు చెవులు మూసుకుని, కోపంతో చెది రాజును శపిస్తూ బయటకు వెళ్లిపోయారు.

నిన్దాం భగవతః శ్రృణ్వన్ తత్పరస్య జనస్య వా । తతో నాపైతి యః సోఽపి యాత్యధః సుకృతాచ్చ్యుతః

భగవంతుడు లేదా ఆయన భక్తులపై నింద వినిపించినప్పుడు అక్కడినుండి వెళ్లని వాడు, ఎంత పుణ్యవంతుడైనా, ధర్మాన్ని కోల్పోయి పతనమవుతాడు.

తతః పాణ్డుసుతాః క్రుద్ధా మత్స్యకైకయసృఞ్జయాః । ఉదాయుధాః సముత్తస్థుః శిశుపాలజిఘాంసవః

ఆ వెంటనే, పాండవులు, మత్స్య, కైకేయ, సృంజయ రాజులతో కలిసి, కోపంతో ఆయుధాలు పట్టుకుని, శిశుపాలుని సంహరించేందుకు లేచారు.

తతశ్చైద్యస్త్వసంభ్రాన్తో జగృహే ఖడ్గచర్మణీ । భర్త్సయన్ కృష్ణపక్షీయాన్ రాజ్ఞః సదసి భారత

ఆ సమయంలో, భరత వంశీయా, చెది రాజు ఏమాత్రం భయపడకుండా ఖడ్గం, కవచం తీసుకుని, కృష్ణునికి అనుకూలంగా ఉన్న రాజులను సభలో గద్దించారు.

తావదుత్థాయ భగవాన్ స్వాన్ నివార్య స్వయం రుషా । శిరః క్షురాన్తచక్రేణ జహార పతతో రిపోః

అప్పుడే భగవంతుడు లేచి, తనవారిని ఆపుతూ, కోపంతో తన పద్మాసనంతో పడుతున్న శత్రువు తలని చీల్చాడు.

శబ్దః కోలాహలోఽథాసీన్ శిశుపాలే హతే మహాన్ । తస్యానుయాయినో భూపా దుద్రువుర్జీవితైషిణః

శిశుపాలుడు సంహరించబడినప్పుడు గొప్ప గోల, కలహం ఏర్పడింది. అతని అనుచర రాజులు ప్రాణాల కోసం పరుగెత్తారు.

చైద్యదేహోత్థితం జ్యోతిః వాసుదేవముపావిశత్ । పశ్యతాం సర్వభూతానాం ఉల్కేవ భువి ఖాచ్చ్యుతా

చెది రాజు శరీరం నుండి వెలువడిన ప్రకాశవంతమైన జ్యోతి, అందరూ చూస్తుండగా, వాసుదేవుని లోనికి ప్రవేశించింది. అది ఆకాశం నుండి భూమికి పడిన ఉల్కలా కనిపించింది.

జన్మత్రయానుగుణిత వైరసంరబ్ధయా ధియా । ధ్యాయన్ తన్మయతాం యాతో భావో హి భవకారణమ్

మూడు జన్మలుగా పెరిగిన ద్వేషంతో, మనసు పూర్తిగా ఆ వ్యక్తిని ధ్యానిస్తూ, చివరకు అతడిలోనే లీనమయ్యాడు. మనసులో ఉన్న భావమే మన భవిష్యత్తు జన్మకు కారణమవుతుంది.

ఋత్విగ్భ్యః ససదస్యేభ్యో దక్షినాం విపులామదాత్ । సర్వాన్ సంపూజ్య విధివత్ చక్రేఽవభృథమేకరాట్

అతడు యజ్ఞంలో పాల్గొన్న యాజమాన్యులకు, సహాయులకు సంపూర్ణ గౌరవంతో, సంప్రదాయ ప్రకారం విరివిగా దక్షిణలు ఇచ్చాడు. అనంతరం, ఏకరాజు అవభృథస్నానం నిర్వహించాడు.

సాధయిత్వా క్రతుః రాజ్ఞః కృష్ణో యోగేశ్వరేశ్వరః । ఉవాస కతిచిన్ మాసాన్ సుహృద్‌భిః అభియాచితః

రాజు యజ్ఞాన్ని విజయవంతంగా పూర్తిచేయించిన తరువాత, యోగేశ్వరులకు అధిపతి అయిన కృష్ణుడు, స్నేహితుల అభ్యర్థనతో కొన్ని నెలలు అక్కడే ఉండిపోయాడు.

తతోఽనుజ్ఞాప్య రాజానం అనిచ్ఛన్తమపీశ్వరః । యయౌ సభార్యః సామాత్యః స్వపురం దేవకీసుతః

ఆ తరువాత, రాజు విడిపోవాలని ఇష్టపడకపోయినా, దేవకీ కుమారుడు అయిన ప్రభువు తన భార్యలు, మంత్రులతో కలిసి తన స్వగ్రామానికి వెళ్లిపోయాడు.