శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

అభివన్ద్యాథ రాజానం భీమార్జునజనార్దనాః । సర్వమాశ్రావయాం చక్రుః ఆత్మనా యదనుష్ఠితమ్

ఆ తరువాత భీముడు, అర్జునుడు, జనార్దనుడు రాజును వందించి, తాము చేసిన కార్యాలను అన్నీ వివరంగా తెలియజేశారు.

నిశమ్య ధర్మరాజస్తత్ కేశవేనానుకమ్పితమ్ । ఆనన్దాశ్రుకలాం ముఞ్చన్ ప్రేమ్ణా నోవాచ కిఞ్చన

ఇది విని, కేశవుని దయను గ్రహించిన ధర్మరాజు ఆనందంతో కన్నీళ్లు పెట్టాడు. ప్రేమతో మాటలు రావడంలేదు.

ఇతి శ్రీమద్‍భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయాం దశమస్కన్ధే ఉత్తరార్ధే కృష్ణాద్యాగమనే నామ త్రిసప్తతితమోఽధ్యాయః

ఇలా పరమహంసులకు పఠనయోగ్యమైన శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణంలో, దశమ స్కంధంలోని ఉత్తరార్థంలో, 'కృష్ణాది యాగమనం' అనే డెబ్బైమూడవ అధ్యాయం ముగిసింది.

రాజసూయే భగవతోఽగ్రపూజనం తతో రుష్టస్య దుర్వదత్తః శిశుపాలస్య భగవతా వధశ్చ - శ్రీశుక ఉవాచ - ( అనుష్టుప్ ) ఏవం యుధిష్ఠిరో రాజా జరాసన్ధవధం విభోః । కృష్ణస్య చానుభావం తం శ్రుత్వా ప్రీతస్తమబ్రవీత్

శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు — యుధిష్ఠిరుడు భగవంతుని చేత జరాసంధుడు సంహరించబడిన సంగతి, ఆయన చేసిన అద్భుత కార్యాలు విని, ఆనందంతో కృష్ణునితో ఇలా అన్నాడు.

శ్రీయుధిష్ఠిర ఉవాచ - యే స్యుస్త్రైలోక్యగురవః సర్వే లోకమహేశ్వరాః । వహన్తి దుర్లభం లబ్ధ్వా శిరసైవానుశాసనమ్

శ్రీయుధిష్ఠిరుడు ఇలా అన్నాడు — మూడు లోకాలకు గురువులైన మహర్షులు, అందరికీ అధిపతులైనా వారు, దుర్లభమైనదాన్ని పొందిన తరువాత కూడా, ఆజ్ఞను తలపై పెట్టుకొని పాటిస్తారు.

స భవాన్ అరవిన్దాక్షో దీనానాం ఈశమానినామ్ । ధత్తేఽనుశాసనం భూమన్ తదత్యన్తవిడమ్బనమ్

అరవిందనయనుడా! బాధపడే వారిలో తాము ప్రభువులమని భావించే వారిపై నీవే పాలన చేస్తావు. ఓ మహాత్మా! ఇది నిజంగా గొప్ప రహస్యం.

న హ్యేకస్యాద్వితీయస్య బ్రహ్మణః పరమాత్మనః । కర్మభిర్వర్ధతే తేజో హ్రసతే చ యథా రవేః

ఒక్కరైన పరబ్రహ్మ పరమాత్మకి, కర్మల వల్ల మహిమ పెరగదు, తగ్గదు కూడా. అది సూర్యుని తేజస్సు లాంటిది.

న వై తేఽజిత భక్తానాం మమాహమితి మాధవ । త్వం తవేతి చ నానాధీః పశూనామివ వైకృతీ

ఓ అజితా! ఓ మాధవా! నీ భక్తులలో 'నాది', 'నీది' అనే భేదం ఉండదు. ఆ భేదాలు పశువుల మధ్య ఉన్న తేడాల్లాంటివే.

శ్రీశుక ఉవాచ - ఇత్యుక్త్వా యజ్ఞియే కాలే వవ్రే యుక్తాన్ స ఋత్విజః । కృష్ణానుమోదితః పార్థో బ్రాహ్మణాన్ బ్రహ్మవాదినః

శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు — యజ్ఞానికి అనుకూలమైన సమయానికి, కృష్ణుడు అనుమతితో, అర్హత కలిగిన వేదపండితులను యుధిష్ఠిరుడు ఆహ్వానించాడు.

ద్వైపాయనో భరద్వాజః సుమన్తుర్గోతమోఽసితః । వసిష్ఠశ్చ్యవనః కణ్వో మైత్రేయః కవషస్త్రితః

వేదవ్యాసుడు, భరద్వాజుడు, సుమంతుడు, గౌతముడు, ఆసితుడు, వశిష్ఠుడు, చ్యవనుడు, కణ్వుడు, మైత్రేయుడు, కవషుడు, త్రితుడు—

విశ్వామిత్రో వామదేవః సుమతిర్జైమినిః క్రతుః । పైలః పరాశరో గర్గో వైశమ్పాయన ఏవ చ

విశ్వామిత్రుడు, వామదేవుడు, సుమతిః, జైమినీ, క్రతువు, పైలుడు, పరాశరుడు, గార్గుడు, వైశంపాయనుడు కూడా—

అథర్వా కశ్యపో ధౌమ్యో రామో భార్గవ ఆసురిః । వీతిహోత్రో మధుచ్ఛన్దా వీరసేనోఽకృతవ్రణః

అథర్వా, కశ్యపుడు, ధౌమ్యుడు, భార్గవ రాముడు, ఆసురి, వీతిహోత్రుడు, మధుచ్ఛందుడు, వీరసేనుడు, అకృతవ్రణుడు.

ఉపహూతాస్తథా చాన్యే ద్రోణభీష్మకృపాదయః । ధృతరాష్ట్రః సహసుతో విదురశ్చ మహామతిః

ద్రోణుడు, భీష్ముడు, కృపాచార్యుడు మొదలైన వారు కూడా ఆహ్వానించబడ్డారు. ధృతరాష్ట్రుడు తన కుమారులతో కూడి వచ్చాడు; మహామతి అయిన విదురుడు కూడా వచ్చాడు.

బ్రాహ్మణాః క్షత్రియా వైశ్యాః శూద్రా యజ్ఞదిదృక్షవః । తత్రేయుః సర్వరాజానో రాజ్ఞాం ప్రకృతయో నృప

బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు — యజ్ఞాన్ని చూడాలని ఆశతో — అక్కడికి వచ్చారు. రాజులు, వారి ప్రజలు కూడా, రాజా, అక్కడికి చేరారు.

తతస్తే దేవయజనం బ్రాహ్మణాః స్వర్ణలాఙ్‌గలైః । కృష్ట్వా తత్ర యథామ్నాయం దీక్షయాం చక్రిరే నృపమ్

తర్వాత బ్రాహ్మణులు బంగారు లాంగళ్లతో యజ్ఞస్థలాన్ని సంప్రదాయ ప్రకారం సిద్ధం చేసి, రాజును దీక్షకు అర్హుడిగా చేశారు.

హైమాః కిలోపకరణా వరుణస్య యథా పురా । ఇన్ద్రాదయో లోకపాలా విరిఞ్చిభవసంయుతాః

అక్కడ ఉపయోగించిన పరికరాలన్నీ బంగారంతో తయారయ్యాయి, పూర్వకాలంలో వరుణునికి చేసినట్లుగా. ఇంద్రుడు మొదలుకొని లోకపాలకులు, బ్రహ్మా, శివుడు కూడా అక్కడ ఉన్నారు.

సగణాః సిద్ధగన్ధర్వా విద్యాధరమహోరగాః । మునయో యక్షరక్షాంసి ఖగకిన్నరచారణాః

సిద్ధులు, గంధర్వులు, విద్యాధరులు, మహానాగులు, మునులు, యక్షులు, రాక్షసులు, పక్షులు, కిన్నరులు, చారణులు — వీరందరూ తమ తమ పరివారాలతో వచ్చారు.

రాజానశ్చ సమాహూతా రాజపత్‍న్యశ్చ సర్వశః । రాజసూయం సమీయుః స్మ రాజ్ఞః పాణ్డుసుతస్య వై

రాజులు, వారి భార్యలతో కలిసి, పాండుపుత్రుని రాజసూయ యజ్ఞానికి ఆహ్వానించబడి అక్కడికి వచ్చారు.

మేనిరే కృష్ణభక్తస్య సూపపన్నమవిస్మితాః । అయాజయన్ మహారాజం యాజకా దేవవర్చసః । రాజసూయేన విధివత్ ప్రచేతసమివామరాః

కృష్ణభక్తుడైన వానికి ఇది తగినదేనని అందరూ ఆశ్చర్యంతో భావించారు. దివ్య కాంతిగల యాజకులు మహారాజునికి రాజసూయాన్ని సక్రమంగా నిర్వహించారు, దేవతలు ప్రచేతసునికి చేసినట్లుగా.

సూత్యేఽహన్యవనీపాలో యాజకాన్ సదసస్పతీన్ । అపూజయన్ మహాభాగాన్ యథావత్ సుసమాహితః

యజ్ఞం జరిగే రోజు భూమిపతి, మనస్సంతా ఏకాగ్రతతో, యాజకులను, సభాపతులను యథావిధిగా ఘనంగా సత్కరించాడు.

సదస్యాగ్ర్యార్హణార్హం వై విమృశన్తః సభాసదః । నాధ్యగచ్ఛన్ నన్ననైకాన్త్యాత్ సహదేవస్తదాబ్రవీత్

సభ్యులు, అత్యున్నత సత్కారానికి అర్హుడు ఎవరో ఆలోచిస్తూ ఏకాభిప్రాయానికి రాలేకపోయారు. అప్పుడు సహదేవుడు మాట్లాడాడు.

అర్హతి హ్యచ్యుతః శ్రైష్ఠ్యం భగవాన్సాత్వతాం పతిః । ఏష వై దేవతాః సర్వా దేశకాలధనాదయః

సాత్వతుల అధిపతి అయిన అచ్యుతుడు నిజంగా అత్యున్నత సత్కారానికి అర్హుడు. దేవతలు, దేశాలు, కాలాలు, ధనాదులు అన్నీ ఆయనలోనే ఉన్నాయి.

యస్ ఆత్మకమిదం విశ్వం క్రతవశ్చ యదాత్మకాః । అగ్నిరాహుతయో మంత్రాః సాఙ్ఖ్యం యోగశ్చ యత్పరః

ఈ విశ్వమంతా ఆయన ఆత్మస్వరూపమే. యజ్ఞాలు, అగ్నిలో హోమాలు, మంత్రాలు, సాంఖ్యయోగాలు అన్నీ ఆయనకోసమే జరుగుతాయి.

ఏక ఏవాద్‌వితీయోఽసౌ అవైతదాత్మ్యమిదం జగత్ । ఆత్మనాత్మాశ్రయః సభ్యాః సృజత్యవతి హన్త్యజః

ఈ జగత్తు అంతా ద్వైతం లేని ఒకే ఒక ఆయనతోనే నిండిపోయి ఉంది. జన్మలేని ఆయన తన ఆత్మ ద్వారా సృష్టిని సృష్టించి, పోషించి, సంహరిస్తాడు, ఓ సభ్యులారా!

వివిధానీహ కర్మాణి జనయన్ యదవేక్షయా । ఈహతే యదయం సర్వః శ్రేయో ధర్మాదిలక్షణమ్

ఇక్కడ జరిగే ఎన్నో కార్యాలు ఆయన దృష్టితోనే జరుగుతాయి. ధర్మాది లక్షణమైన శ్రేయస్సు ఏదైనా కోరితే, అది కూడా ఆయన నుంచే లభిస్తుంది.

తస్మాత్ కృష్ణాయ మహతే దీయతాం పరమార్హణమ్ । ఏవం చేత్సర్వభూతానాం ఆత్మనశ్చార్హణం భవేత్

కాబట్టి, మహాత్ముడైన కృష్ణునికి అత్యున్నత సత్కారం ఇవ్వాలి. అలా చేస్తే, సమస్త భూతాలకు, ఆత్మకూ సత్కారం చేసినట్లవుతుంది.

సర్వభూతాత్మభూతాయ కృష్ణాయానన్యదర్శినే । దేయం శాన్తాయ పూర్ణాయ దత్తస్యానన్త్యమిచ్ఛతా

కృష్ణుడు సమస్త ప్రాణుల ఆత్మ, ఇతరులను చూడని, శాంతుడు, సంపూర్ణుడు. దానం చేసిన ఫలితం అనంతంగా కావాలనుకునే వాడు ఆయనకు సత్కారం చేయాలి.

ఇత్యుక్త్వా సహదేవోఽభూత్ తూష్ణీం కృష్ణానుభావవిత్ । తచ్ఛ్రుత్వా తుష్టువుః సర్వే సాధు సాధ్వితి సత్తమాః

ఇలా చెప్పి, కృష్ణుని మహిమను తెలిసిన సహదేవుడు మౌనంగా నిలిచిపోయాడు. ఇది విని, అందరూ 'బాగుంది, బాగుంది!' అని ప్రశంసించారు.

శ్రుత్వా ద్‌విజేరితం రాజా జ్ఞాత్వా హార్దం సభాసదామ్ । సమర్హయద్‌ధృషీకేశం ప్రీతః ప్రణయవిహ్వలః

బ్రాహ్మణుడు చెప్పిన మాటలు విని, సభ్యుల మనస్సును గ్రహించిన రాజు, ఆనందంతో, ప్రేమతో, హృషీకేశుడిని ఘనంగా సత్కరించాడు.