శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

సఞ్చిన్త్యారివధోపాయం భీమస్యామోఘదర్శనః । దర్శయామాస విటపం పాటయన్నివ సంజ్ఞయా

అరిని చంపే మార్గాన్ని ఆలోచించిన అనంతరం, ఎప్పుడూ తప్పు లేని దృష్టి కలిగిన వాడు, ఒక కొమ్మను చీల్చినట్లు సంకేతంగా భీమునికి చూపించాడు.

తద్‌విజ్ఞాయ మహాసత్త్వో భీమః ప్రహరతాం వరః । గృహీత్వా పాదయోః శత్రుం పాతయామాస భూతలే

ఆ సంకేతాన్ని గ్రహించిన మహాబలుడు భీముడు, యుద్ధంలో అగ్రగణ్యుడు, తన శత్రువును కాళ్లతో పట్టుకుని భూమిపై పడేశాడు.

ఏకం పాదం పదాక్రమ్య దోర్భ్యామన్యం ప్రగృహ్య సః । గుదతః పాటయామాస శాఖమివ మహాగజః

ఒక కాళ్లపై కాలు పెట్టి, ఇంకొక కాళ్లను చేతులతో గట్టిగా పట్టుకుని, గొప్ప ఏనుగు కొమ్మను చీల్చినట్లు, అతన్ని పిరుదుల దగ్గర నుంచి చీల్చాడు.

ఏకపాదోరువృషణ కటిపృష్ఠస్తనాంసకే । ఏకబాహ్వక్షిభ్రూకర్ణే శకలే దదృశుః ప్రజాః

ప్రజలు, ఒక భాగంలో ఒక్క కాలు, తొడ, వృషణం, నడుము, వెన్నెముక, ఛాతీ, భుజం ఉండగా, మరో భాగంలో ఒక్క చేయి, కన్ను, కనుబొమ్మ, చెవి ఉన్నదిగా చూశారు.

హాహాకారో మహానాసీత్ నిహతే మగధేశ్వరే । పూజయామాసతుర్భీమం పరిరభ్య జయాచ్యతౌ

మగధాధిపతి చనిపోవడంతో గొప్ప అరుపులు వినిపించాయి; వారు భీముని, విజేతలైన అచ్యుతుని ఆలింగనం చేసి ఘనంగా సత్కరించారు.

సహదేవం తత్తనయం భగవాన్భూతభావనః । అభ్యషిఞ్చదమేయాత్మా మగధానాం పతిం ప్రభుః । మోచయామాస రాజన్యాన్ సంరుద్ధా మాగధేన యే

ప్రాణులకు జనకుడైన భగవంతుడు, తనను జయించలేని సహదేవుడిని, జరాసంధుని కుమారునిగా మగధదేశానికి రాజుగా అభిషేకించి, జరాసంధుడు బందీగా పెట్టిన రాజులను విడుదల చేశాడు.

ఇతి శ్రీమద్‍భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయాం దశమస్కన్ధే ఉత్తరార్ధే జరాసన్ధ వధో నామ ద్విసప్తతితమోఽధ్యాయః

ఇలా పరమహంసులకు ఉపదేశమైన శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణంలో, పదవ స్కంధంలో, ఉత్తరార్థంలో, 'జరాసంధ వధ' అనే డెబ్బై రెండవ అధ్యాయం ముగిసింది.

జరాసన్ధరుద్ధానాం రాజ్ఞాం కారాగృహాన్ మోచనమ్ - శ్రీశుక ఉవాచ - ( అనుష్టుప్ ) అయుతే ద్వే శతాన్యష్టౌ నిరుద్ధా యుధి నిర్జితాః । తే నిర్గతా గిరిద్రోణ్యాం మలినా మలవాససః

శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు: యుద్ధంలో ఓడిపోయి, జరాసంధుడు బందీగా పెట్టిన పదహారు వేల ఎనిమిది వందల మంది రాజులు, పర్వత గుహలో నుండి, మురికిగా, మలిన వస్త్రాలలో బయటికి వచ్చారు.

క్షుత్క్షామాః శుష్కవదనాః సంరోధపరికర్శితాః । దదృశుస్తే ఘనశ్యామం పీతకౌశేయవాససమ్

ఆహారం లేక క్షీణించి, ముఖాలు ఎండిపోయి, బందీ జీవితం వల్ల బాధపడుతూ, వారు నీలవర్ణుడైన, పీతాంబరధారుడైన వాడిని చూశారు.

శ్రీవత్సాఙ్కం చతుర్బాహుం పద్మగర్భారుణేక్షణమ్ । చారుప్రసన్నవదనం స్ఫురన్మకరకుణ్డలమ్

వారు శ్రీవత్సముద్రికతో, నాలుగు చేతులతో, కమలపు వంటి ఎర్రని కళ్లతో, అందమైన, ప్రసన్నమైన ముఖంతో, మెరిసే మకరకుండలాలతో ఉన్న వాడిని చూశారు.

పద్మహస్తం గదాశఙ్ఖ రథాఙ్‌గైరుపలక్షితమ్ । కిరీటహారకటక కటిసూత్రాఙ్‌గదాఞ్చితమ్

ఆయన చేతుల్లో పద్మం, గద, శంఖం, చక్రం ధరించి, కిరీటం, హారం, కంకణాలు, నడికట్టు, భుజబందాలు ధరించి మెరిసిపోతున్నాడు.

భ్రాజద్వరమణిగ్రీవం నివీతం వనమాలయా । పిబన్త ఇవ చక్షుర్భ్యాం లిహన్త ఇవ జిహ్వయా

అతని మెడలో అద్భుతమైన రత్నాల హారం మెరిసిపోతూ, వనమాల ధరించి ఉన్నాడు; వారు కన్నులతో ఆయనను తాగుతున్నట్టు, నాలుకతో రుచి చూస్తున్నట్టు చూశారు.

జిఘ్రన్త ఇవ నాసాభ్యాం రమ్భన్త ఇవ బాహుభిః । ప్రణేముర్హతపాప్మానో మూర్ధభిః పాదయోర్హరేః

ముక్కులతో వాసన పీల్చుతున్నట్టు, చేతులతో ఆలింగనం చేస్తున్నట్టు, పాపాలు తొలగిపోయి, హరివారి పాదాలకు తలతో నమస్కరించారు.

కృష్ణసన్దర్శనాహ్లాద ధ్వస్తసంరోధనక్లమాః । ప్రశశంసుర్హృషీకేశం గీర్భిః ప్రాఞ్జలయో నృపాః

కృష్ణుని దర్శనంతో ఆనందించి, బందీ జీవితం వల్ల కలిగిన అలసట పోయింది; రాజులు చేతులు జోడించి హృషీకేశుని మాటలతో స్తుతించారు.

రాజాన ఊచుః - నమస్తే దేవదేవేశ ప్రపన్నార్తిహరావ్యయ । ప్రపన్నా పాహి నః కృష్ణ నిర్విణ్ణాన్ ఘోరసంసృతేః

రాజులు ఇలా అన్నారు: "దేవతలకీ దేవుడవైన, శరణాగతుల బాధను తొలగించే, నిత్యుడైన కృష్ణా! మేము ఈ భయంకరమైన జనన మరణ చక్రంలో విసిగిపోయి నీ శరణు వచ్చాము. మమ్మల్ని కాపాడుము."

నైనం నాథానుసూయామో మాగధం మధుసూదన । అనుగ్రహో యద్‌ భవతో రాజ్ఞాం రాజ్యచ్యుతిర్విభో

"మధుసూదనా! మేము మా రాజ్యాలు మగధుని చేతిలో పోయినందుకు నిన్ను నిందించము. ప్రభూ! మాకు నీ అనుగ్రహమే ముఖ్యమైనది."

రాజ్యైశ్వర్యమదోన్నద్ధో న శ్రేయో విన్దతే నృపః । త్వన్మాయామోహితోఽనిత్యా మన్యతే సమ్పదోఽచలాః

ఒక రాజు తన రాజ్యాధికారం, ఐశ్వర్యం వల్ల గర్వంతో మదమత్తుడై ఉంటే, నిజమైన శ్రేయస్సు పొందలేడు. ప్రభువా! నీ మాయ వల్ల మోహించబడి, నశించిపోయే ధనాన్ని శాశ్వతమైంది అని భావిస్తాడు.

మృగతృష్ణాం యథా బాలా మన్యన్త ఉదకాశయమ్ । ఏవం వైకారికీం మాయాం అయుక్తా వస్తు చక్షతే

ఎలా పిల్లలు మృగతృష్ణలో నీళ్లు ఉన్నాయని ఊహించుకుంటారో, అలాగే వివేకం లేని వారు మాయను నిజమని అనుకుంటారు.

( మిశ్ర ) వయం పురా శ్రీమదనష్టదృష్టయో జిగీషయాస్యా ఇతరేతరస్పృధః । ఘ్నన్తః ప్రజాః స్వా అతినిర్ఘృణాః ప్రభో మృత్యుం పురస్త్వావిగణయ్య దుర్మదాః

మునుపు మేము ఐశ్వర్య మదంతో అంధులై, గెలవాలనే తపనతో పరస్పరం పోటీ పడుతూ, దయ లేకుండా మా ప్రజలను హింసించాము ప్రభూ! మరణం ఎదురుగా ఉన్నా, మదంతో ఏమాత్రం పట్టించుకోలేదు.

త ఏవ కృష్ణాద్య గభీరరంహసా దురన్తవీర్యేణ విచాలితాః శ్రియః । కాలేన తన్వా భవతోఽనుకమ్పయా వినష్టదర్పాశ్చరణౌ స్మరామ తే

కృష్ణా! ఆ ఐశ్వర్యాలన్నీ నీ లోతైన, అడ్డుకోలేని శక్తితో, కాలం, నీ రూపం, నీ దయ వల్ల పోయిపోయాయి. మా గర్వం నశించింది, ఇప్పుడు నీ పాదాలను స్మరిస్తున్నాము.

అథో న రాజ్యమ్మృగతృష్ణిరూపితం దేహేన శశ్వత్ పతతా రుజాం భువా । ఉపాసితవ్యం స్పృహయామహే విభో క్రియాఫలం ప్రేత్య చ కర్ణరోచనమ్

కాబట్టి ప్రభూ! మృగతృష్ణలా కనిపించే ఈ రాజ్యాన్ని, ఎప్పుడూ క్షీణించే, బాధపడే శరీరాన్ని మేము ఇక కోరడం లేదు. నీ సేవ చేయాలని మాత్రమే మాకు ఆకాంక్ష, ఎందుకంటే ఆ ఫలం ఈ లోకంలోనూ, పరలోకంలోనూ వినడానికి మధురంగా ఉంటుంది.

( అనుష్టుప్ ) తం నః సమాదిశోపాయం యేన తే చరణాబ్జయోః । స్మృతిర్యథా న విరమేద్ అపి సంసరతామిహ

ప్రభూ! మేము ఈ లోకంలో సంచరిస్తూ ఉన్నా, నీ కమల పాదాలను ఎప్పుడూ మర్చిపోకుండా ఉండే మార్గాన్ని మాకు చెప్పు.

కృష్ణాయ వాసుదేవాయ హరయే పరమాత్మనే । ప్రణతక్లేశనాశాయ గోవిన్దాయ నమో నమః

వాసుదేవుని కుమారుడైన కృష్ణుడికి, పరమాత్మ అయిన హరిదేవునికి, శరణు వచ్చిన వారి కష్టాలను తొలగించే గోవిందునికి మళ్లీ మళ్లీ నమస్కరిస్తున్నాము.

శ్రీశుక ఉవాచ - సంస్తూయమానో భగవాన్ రాజభిర్ముక్తబన్ధనైః । తానాహ కరుణస్తాత శరణ్యః శ్లక్ష్ణయా గిరా

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు — రాజులు బంధనాల నుంచి విముక్తులై భగవంతుణ్ణి స్తుతించగా, కరుణామయుడైన, అందరికీ శరణు అయిన ప్రభువు, మృదువైన మాటలతో వారితో మాట్లాడాడు.

శ్రీభగవానువాచ - అద్య ప్రభృతి వో భూపా మయ్యాత్మన్యఖిలేశ్వరే । సుదృఢా జాయతే భక్తిః బాఢమాశంసితం తథా

శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు — రాజులారా! ఈ రోజు నుంచి మీరు కోరుకున్నట్లుగా, నా మీద, సమస్తానికి అధిపతిగా ఉన్న నన్ను బలమైన భక్తి మీలో కలుగుతుంది.

దిష్ట్యా వ్యవసితం భూపా భవన్త ఋతభాషిణః । శ్రీయైశ్వర్యమదోన్నాహం పశ్య ఉన్మాదకం నృణామ్

రాజులారా! మీరు సద్భాగ్యవశాత్తు సత్యంగా నిర్ణయించుకొని, నిజాయితీగా మాట్లాడారు. ఐశ్వర్యం, అధికారంలో గర్వం మనుషులను ఎలా మత్తులో పడేస్తుందో చూడండి.

హైహయో నహుషో వేనో రావణో నరకోఽపరే । శ్రీమదాద్‌ భ్రంశితాః స్థానాద్ దేవదైత్యనరేశ్వరాః

హైహయుడు, నహుషుడు, వేనుడు, రావణుడు, నరకుడు మరియు ఇతర దేవ, దానవ, మానవ రాజులు—all ఐశ్వర్య మదంతో తమ స్థానం నుండి పడిపోయారు.

భవన్త ఏతద్‌ విజ్ఞాయ దేహాద్యుత్పాద్యమన్తవత్ । మాం యజన్తోఽధ్వరైర్యుక్తాః ప్రజా ధర్మేణ రక్షథ

ఇది తెలుసుకొని, శరీరం మొదలైనవన్నీ నశించేవే అని గ్రహించి, యజ్ఞాలతో నన్ను ఆరాధించండి, ధర్మంతో మీ ప్రజలను రక్షించండి.

సంతన్వన్తః ప్రజాతన్తూన్ సుఖం దుఃఖం భవాభవౌ । ప్రాప్తం ప్రాప్తం చ సేవన్తో మచ్చిత్తా విచరిష్యథ

మీ ప్రజలను పోషిస్తూ, సుఖం, దుఃఖం, జననం, మరణం వచ్చినట్లు అనుభవిస్తూ, వచ్చినదాన్ని స్వీకరించి, మనస్సు నాపై నిలిపి సంచరించండి.