శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

జీవతా బ్రాహ్మణార్థాయ కో న్వర్థః క్షత్రబన్ధునా । దేహేన పతమానేన నేహతా విపులం యశః

బ్రాహ్మణుల కోసం బ్రతికే క్షత్రియుని శరీరానికి ఇంకేం ఉపయోగం? ఇక్కడ శరీరం పడిపోతే అపారమైన కీర్తి లభిస్తుంది.

ఇత్యుదారమతిః ప్రాహ కృష్ణార్జునవృకోదరాన్ । హే విప్రా వ్రియతాం కామో దదామ్యాత్మశిరోఽపి వః

అలా ఉదారమైన మనసుతో ఆయన కృష్ణుడు, అర్జునుడు, భీమసేనుడిని చూసి ఇలా అన్నాడు: 'ఓ బ్రాహ్మణులారా, మీ కోరికను చెప్పండి. నా తలని కూడా మీకు ఇస్తాను.'

శ్రీభగవానువాచ - యుద్ధం నో దేహి రాజేన్ద్ర ద్వన్ద్వశో యది మన్యసే । యుద్ధార్థినో వయం ప్రాప్తా రాజన్యా నాన్యకాఙ్‌క్షిణః

శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు – 'ఓ రాజేంద్రా, మనం ద్వంద్వ యుద్ధానికి సిద్ధమైతే యుద్ధానికి అనుమతి ఇవ్వు. మేము రాజవంశీయులతో యుద్ధం చేయాలని మాత్రమే వచ్చాము, ఇంకేం కోరిక లేదు.'

అసౌ వృకోదరః పార్థః తస్య భ్రాతార్జునో హ్యయమ్ । అనయోర్మాతులేయం మాం కృష్ణం జానీహి తే రిపుమ్

ఇతడు భీమసేనుడు, ఇతని అన్నయ్య అర్జునుడు. నేను కృష్ణుడు, వీరి మామయ్యను, నీ శత్రువునిగా తెలుసుకో.

ఏవమావేదితో రాజా జహాసోచ్చైః స్మ మాగధః । ఆహ చామర్షితో మన్దా యుద్ధం తర్హి దదామి వః

ఇలా తెలిసిన మాగధ రాజు గట్టిగా నవ్వి, కోపంతో ఇలా అన్నాడు: 'అయితే, ఓ మూర్ఖులారా, మీకు యుద్ధాన్ని ఇస్తాను.'

న త్వయా భీరుణా యోత్స్యే యుధి విక్లవతేజసా । మథురాం స్వపురీం త్యక్త్వా సముద్రం శరణం గతః

నీ వంటి భయపడే వాడితో నేను యుద్ధం చేయను. నీ పరాక్రమం నమ్మదగినది కాదు. నువ్వు నీ స్వగ్రామమైన మధురను వదిలి సముద్రం దగ్గర ఆశ్రయం పొందావు.

అయం తు వయసా తుల్యో నాతిసత్త్వో న మే సమః । అర్జునో న భవేద్ యోద్ధా భీమస్తుల్యబలో మమ

ఇతడు వయసులో నాకు సమానమైనవాడు కానీ బలంలో సమానముకాదు. అర్జునుడు యుద్ధానికి తగినవాడు కాదు. భీముడు మాత్రం నా బలానికి సమానం.

ఇత్యుక్త్వా భీమసేనాయ ప్రాదాయ మహతీం గదామ్ । ద్వితీయాం స్వయమాదాయ నిర్జగామ పురాద్ బహిః

అని చెప్పి, భీమసేనుడికి పెద్ద గదను ఇచ్చి, తాను ఇంకొకటి తీసుకుని, పట్టణం బయటకు వెళ్లాడు.

తతః సమే ఖలే వీరౌ సంయుక్తావితరేతరౌ । జఘ్నతుర్వజ్రకల్పాభ్యాం గదాభ్యాం రణదుర్మదౌ

తర్వాత ఆ ఇద్దరు వీరులు సమానంగా యుద్ధరంగంలో ఎదురెదురుగా నిలబడి, యుద్ధ ఉన్మాదంతో, వజ్రంలాంటి గదలతో ఒకరినొకరు కొట్టుకున్నారు.

మణ్డలాని విచిత్రాణి సవ్యం దక్షిణమేవ చ । చరతోః శుశుభే యుద్ధం నటయోరివ రఙ్‌గిణోః

వారు ఎడమ, కుడి వైపులా వలయాకారంగా తిరుగుతూ చేసిన యుద్ధం, రంగస్థలంలో నాట్యం చేసే నర్తకుల్లా అందంగా కనిపించింది.

తతశ్చటచటాశబ్దో వజ్రనిష్పేషసన్నిభః । గదయోః క్షిప్తయో రాజన్ దన్తయోరివ దన్తినోః

ఆ తర్వాత వారి గదలు ఒకదానికొకటి తాకినప్పుడు, వజ్రాల మోతలాగా గట్టిగా శబ్దం వినిపించింది, అది ఏనుగుల దంతాలు ఢీకొనినట్టు ఉండింది.

( వసంతతిలకా ) తే వై గదే భుజజవేన నిపాత్యమానే అన్యోన్యతోంఽసకటిపాదకరోరుజత్రూన్ । చూర్ణీబభూవతురుపేత్య యథార్కశాఖే సంయుధ్యతోర్ద్విరదయోరివ దీప్తమన్వ్యోః

వారి చేతుల వేగంతో గదలు ఒకరినొకరు భుజాలు, నడుము, పాదాలు, మోకాళ్లు, తలలు తాకి పగిలిపోయాయి. అది రెండు అగ్ని ఏనుగులు పోరాడినప్పుడు సూర్యకిరణాలు విరిగినట్టు కనిపించింది.

ఇత్థం తయోః ప్రహతయోర్గదయోర్నృవీరౌ క్రుద్ధౌ స్వముష్టిభిరయఃస్పరశైరపిష్టామ్ । శబ్దస్తయోః ప్రహరతోరిభయోరివాసీన్ నిర్ఘాతవజ్రపరుషస్తలతాడనోత్థః

అలా ఆ ఇద్దరు వీరులు గదలతో కొట్టుకున్నప్పుడు, కోపంతో తమ ఇనుప వంటి ముష్టులతో కూడా ఒకరినొకరు బలంగా కొట్టుకున్నారు. వారి చేతుల మోతలు, మబ్బుల మోగుడు వజ్రాల్లా భయంకరంగా వినిపించాయి.

( అనుష్టుప్ ) తయోరేవం ప్రహరతోః సమశిక్షాబలౌజసోః । నిర్విశేషమభూద్ యుద్ధం అక్షీణజవయోర్నృప

వారు ఇద్దరూ సమానమైన విద్య, బలం, ఉత్సాహంతో ఒకరినొకరు కొట్టుకుంటూ, ఎవరికీ శక్తి తగ్గకుండా యుద్ధం కొనసాగింది, రాజా.

ఏవం తయోర్మహారాజ యుధ్యతోః సప్తవింశతిః । దినాని నిరగంస్తత్ర సుహృద్‌వన్ నిశి తిష్ఠతోః

అలా, మహారాజా, ఆ ఇద్దరు యుద్ధం చేస్తూ, వారి స్నేహితులు రాత్రిపూట చూస్తుండగా, ఇరవై ఏడురోజులు అక్కడ గడిచిపోయాయి.

ఏకదా మాతులేయం వై ప్రాహ రాజన్ వృకోదరః । న శక్తోఽహం జరాసన్ధం నిర్జేతుం యుధి మాధవ

ఒకసారి, ఓ రాజా, వృకోదరుడు తన మేనమామ అయిన మాధవునితో ఇలా అన్నాడు: "మాధవా, యుద్ధంలో నేను జరాసంధుడిని ఓడించలేను."

శత్రోర్జన్మమృతీ విద్వాన్ జీవితం చ జరాకృతమ్ । పార్థమాప్యాయయన్ స్వేన తేజసాచిన్తయద్ధరిః

శత్రువు జన్మ మరణాలను, అతని ప్రాణం జరా వల్ల నిలిచిందని తెలుసుకున్న హరి, తన తేజంతో పార్థుడిని బలపరిచి, ఏం చేయాలో ఆలోచించాడు.

సఞ్చిన్త్యారివధోపాయం భీమస్యామోఘదర్శనః । దర్శయామాస విటపం పాటయన్నివ సంజ్ఞయా

అరిని చంపే మార్గాన్ని ఆలోచించిన అనంతరం, ఎప్పుడూ తప్పు లేని దృష్టి కలిగిన వాడు, ఒక కొమ్మను చీల్చినట్లు సంకేతంగా భీమునికి చూపించాడు.

తద్‌విజ్ఞాయ మహాసత్త్వో భీమః ప్రహరతాం వరః । గృహీత్వా పాదయోః శత్రుం పాతయామాస భూతలే

ఆ సంకేతాన్ని గ్రహించిన మహాబలుడు భీముడు, యుద్ధంలో అగ్రగణ్యుడు, తన శత్రువును కాళ్లతో పట్టుకుని భూమిపై పడేశాడు.

ఏకం పాదం పదాక్రమ్య దోర్భ్యామన్యం ప్రగృహ్య సః । గుదతః పాటయామాస శాఖమివ మహాగజః

ఒక కాళ్లపై కాలు పెట్టి, ఇంకొక కాళ్లను చేతులతో గట్టిగా పట్టుకుని, గొప్ప ఏనుగు కొమ్మను చీల్చినట్లు, అతన్ని పిరుదుల దగ్గర నుంచి చీల్చాడు.

ఏకపాదోరువృషణ కటిపృష్ఠస్తనాంసకే । ఏకబాహ్వక్షిభ్రూకర్ణే శకలే దదృశుః ప్రజాః

ప్రజలు, ఒక భాగంలో ఒక్క కాలు, తొడ, వృషణం, నడుము, వెన్నెముక, ఛాతీ, భుజం ఉండగా, మరో భాగంలో ఒక్క చేయి, కన్ను, కనుబొమ్మ, చెవి ఉన్నదిగా చూశారు.

హాహాకారో మహానాసీత్ నిహతే మగధేశ్వరే । పూజయామాసతుర్భీమం పరిరభ్య జయాచ్యతౌ

మగధాధిపతి చనిపోవడంతో గొప్ప అరుపులు వినిపించాయి; వారు భీముని, విజేతలైన అచ్యుతుని ఆలింగనం చేసి ఘనంగా సత్కరించారు.

సహదేవం తత్తనయం భగవాన్భూతభావనః । అభ్యషిఞ్చదమేయాత్మా మగధానాం పతిం ప్రభుః । మోచయామాస రాజన్యాన్ సంరుద్ధా మాగధేన యే

ప్రాణులకు జనకుడైన భగవంతుడు, తనను జయించలేని సహదేవుడిని, జరాసంధుని కుమారునిగా మగధదేశానికి రాజుగా అభిషేకించి, జరాసంధుడు బందీగా పెట్టిన రాజులను విడుదల చేశాడు.

ఇతి శ్రీమద్‍భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయాం దశమస్కన్ధే ఉత్తరార్ధే జరాసన్ధ వధో నామ ద్విసప్తతితమోఽధ్యాయః

ఇలా పరమహంసులకు ఉపదేశమైన శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణంలో, పదవ స్కంధంలో, ఉత్తరార్థంలో, 'జరాసంధ వధ' అనే డెబ్బై రెండవ అధ్యాయం ముగిసింది.

జరాసన్ధరుద్ధానాం రాజ్ఞాం కారాగృహాన్ మోచనమ్ - శ్రీశుక ఉవాచ - ( అనుష్టుప్ ) అయుతే ద్వే శతాన్యష్టౌ నిరుద్ధా యుధి నిర్జితాః । తే నిర్గతా గిరిద్రోణ్యాం మలినా మలవాససః

శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు: యుద్ధంలో ఓడిపోయి, జరాసంధుడు బందీగా పెట్టిన పదహారు వేల ఎనిమిది వందల మంది రాజులు, పర్వత గుహలో నుండి, మురికిగా, మలిన వస్త్రాలలో బయటికి వచ్చారు.

క్షుత్క్షామాః శుష్కవదనాః సంరోధపరికర్శితాః । దదృశుస్తే ఘనశ్యామం పీతకౌశేయవాససమ్

ఆహారం లేక క్షీణించి, ముఖాలు ఎండిపోయి, బందీ జీవితం వల్ల బాధపడుతూ, వారు నీలవర్ణుడైన, పీతాంబరధారుడైన వాడిని చూశారు.

శ్రీవత్సాఙ్కం చతుర్బాహుం పద్మగర్భారుణేక్షణమ్ । చారుప్రసన్నవదనం స్ఫురన్మకరకుణ్డలమ్

వారు శ్రీవత్సముద్రికతో, నాలుగు చేతులతో, కమలపు వంటి ఎర్రని కళ్లతో, అందమైన, ప్రసన్నమైన ముఖంతో, మెరిసే మకరకుండలాలతో ఉన్న వాడిని చూశారు.

పద్మహస్తం గదాశఙ్ఖ రథాఙ్‌గైరుపలక్షితమ్ । కిరీటహారకటక కటిసూత్రాఙ్‌గదాఞ్చితమ్

ఆయన చేతుల్లో పద్మం, గద, శంఖం, చక్రం ధరించి, కిరీటం, హారం, కంకణాలు, నడికట్టు, భుజబందాలు ధరించి మెరిసిపోతున్నాడు.

భ్రాజద్వరమణిగ్రీవం నివీతం వనమాలయా । పిబన్త ఇవ చక్షుర్భ్యాం లిహన్త ఇవ జిహ్వయా

అతని మెడలో అద్భుతమైన రత్నాల హారం మెరిసిపోతూ, వనమాల ధరించి ఉన్నాడు; వారు కన్నులతో ఆయనను తాగుతున్నట్టు, నాలుకతో రుచి చూస్తున్నట్టు చూశారు.