శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

కాలిన్దీం మిత్రవిన్దాం చ శైబ్యాం నాగ్నజితీం సతీమ్ । అన్యాశ్చాభ్యాగతా యాస్తు వాసఃస్రఙ్‌మణ్డనాదిభిః

అలాగే, కాలిందీ, మిత్రవిందా, శైబ్య, నాగ్నజితి, ఇతర సతీమంతులు వచ్చిన వారందరికీ, వస్త్రాలు, హారాలు, అలంకారాలు వంటి వాటితో గౌరవం చేశారు.

సుఖం నివాసయామాస ధర్మరాజో జనార్దనమ్ । ససైన్యం సానుగామత్యం సభార్యం చ నవం నవమ్

ధర్మరాజు, జనార్దనుడిని, ఆయన సైన్యం, అనుచరులు, భార్యలతో కలిపి, ఎంతో సౌఖ్యంగా వసతి కల్పిస్తూ, మళ్లీ మళ్లీ ఆతిథ్యాన్ని చూపించాడు.

తర్పయిత్వా ఖాణ్డవేన వహ్నిం ఫాల్గునసంయుతః । మోచయిత్వా మయం యేన రాజ్ఞే దివ్యా సభా కృతా

ఫాల్గునుడితో కలిసి ఖాండవ వనాన్ని అగ్నికి తృప్తిపరిచి, మయుడిని విముక్తి చేసి, రాజుకు దివ్యమైన సభను నిర్మింపజేశాడు.

ఉవాస కతిచిన్ మాసాన్ రాజ్ఞః ప్రియచికీర్షయా । విహరన్ రథమారుహ్య ఫాల్గునేన భటైర్వృతః

రాజును సంతోషపెట్టాలని అనుకొని, కొన్ని నెలలు అక్కడే ఉండి, ఫాల్గునుడితో కలిసి రథంపై విహరిస్తూ, యోధులతో చుట్టూ ఉండేవాడు.

ఇతి శ్రీమద్‍భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయాం దశమస్కన్ధే ఉత్తరార్ధే కృష్ణస్య ఇంద్రప్రస్థగమనం నామ ఏకసప్తతితమోఽధ్యాయః

ఇలా పరమహంస శాస్త్రమైన శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణంలో, పదవ స్కంధంలో, ఉత్తరార్థంలో, 'కృష్ణుని ఇంద్రప్రస్థ ప్రయాణం' అనే డబ్బై ఒకటవ అధ్యాయం ముగిసింది.

రాజసూయోపక్రమే పాణ్డవానాం దిగ్విజయః; భీమేన జరాసంధ వధశ్చ - శ్రీశుక ఉవాచ - ( అనుష్టుప్ ) ఏకదా తు సభామధ్య ఆస్థితో మునిభిర్వృతః । బ్రాహ్మణైః క్షత్రియైర్వైశ్యైః భ్రాతృభిశ్చ యుధిష్ఠిరః

శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు: ఒకసారి సభ మధ్యలో, మునులు, బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, అన్నదమ్ములతో కలిసి యుధిష్ఠిరుడు కూర్చున్నాడు.

ఆచార్యైః కులవృద్ధైశ్చ జ్ఞాతిసంబన్ధిబాన్ధవైః । శ్రృణ్వతామేవ చైతేషాం ఆభాష్యేదమువాచ హ

ఆచార్యులు, వంశ పెద్దలు, బంధువులు, స్నేహితులు అందరూ వినుతూ ఉండగా, యుధిష్ఠిరుడు ఇలా మాట్లాడాడు.

శ్రీయుధిష్ఠిర ఉవాచ - ( వసంతతిలకా ) క్రతురాజేన గోవిన్ద రాజసూయేన పావనీః । యక్ష్యే విభూతీర్భవతః తత్సంపాదయ నః ప్రభో

యుధిష్ఠిరుడు అన్నాడు: 'గోవిందా! రాజసూయ యాగంతో నీ మహిమలను ఆరాధించాలనుకుంటున్నాను. ప్రభూ! దయచేసి అది మాకు సాధ్యం చేయించు.'

త్వత్పాదుకే అవిరతం పరి యే చరన్తి ధ్యాయన్త్యభద్రనశనే శుచయో గృణన్తి । విన్దన్తి తే కమలనాభ భవాపవర్గమ్ ఆశాసతే యది త ఆశిష ఈశ నాన్యే

నీ పాదాల వెంట నిరంతరం నడిచేవారు, నిన్ను ధ్యానించేవారు, పవిత్రంగా నిన్ను కీర్తించేవారు, దుష్టతను తొలగించేవారు, కమలనాభా! వారు ముక్తిని పొందుతారు. వారు ఆశీర్వాదాలు కోరితే, ప్రభూ! నీతో తప్ప మరెవ్వరూ ఇవ్వలేరు.

తద్దేవదేవ భవతశ్చరణారవిన్ద సేవానుభావమిహ పశ్యతు లోక ఏషః । యే త్వాం భజన్తి న భజన్త్యుత వోభయేషాం నిష్ఠాం ప్రదర్శయ విభో కురుసృఞ్జయానామ్

దేవదేవా! నీ పాదారవింద సేవ వల్ల కలిగే ఫలితాన్ని ఈ లోకం ఇక్కడే చూడాలి. నిన్ను భజించే వారికీ, భజించని వారికీ, ఇద్దరికీ కూడా, కురు, సృంజయుల యథార్థ స్థితిని నీవే చూపించు ప్రభూ!

న బ్రహ్మణః స్వపరభేదమతిస్తవ స్యాత్ సర్వాత్మనః సమదృశః స్వసుఖానుభూతేః । సంసేవతాం సురతరోరివ తే ప్రసాదః సేవానురూపముదయో న విపర్యయోఽత్ర

ప్రభూ! నీవు అందరి ఆత్మగా సమంగా చూడువాడివి. నీకు స్వపర భావం ఉండదు. నీవు నీ ఆనందాన్ని అనుభవిస్తూ ఉంటావు. కల్పవృక్షంలా, నీ అనుగ్రహం సేవకు తగినట్టే లభిస్తుంది, దానికి విరుద్ధంగా ఎప్పుడూ కాదు.

శ్రీభగవానువాచ - ( అనుష్టుప్ ) సమ్యగ్ వ్యవసితం రాజన్ భవతా శత్రుకర్శన । కల్యాణీ యేన తే కీర్తిః లోకాన్ అనుభవిష్యతి

శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు — రాజా! శత్రువులను సంహరించేవాడా! నీవు తీసుకున్న నిర్ణయం సరిగానే ఉంది. దీని వల్ల నీ మంగళకరమైన కీర్తి లోకాలన్నింటిలో ప్రసరిస్తుంది.

ఋషీణాం పితృదేవానాం సుహృదామపి నః ప్రభో । సర్వేషామపి భూతానాం ఈప్సితః క్రతురాడయమ్

ప్రభూ! ఈ మహాయజ్ఞాన్ని ఋషులు, పితృదేవతలు, దేవతలు, మిత్రులు, మేము, అన్ని జీవులు కూడా కోరుకుంటున్నాము.

విజిత్య నృపతీన్ సర్వాన్ కృత్వా చ జగతీం వశే । సమ్భృత్య సర్వసమ్భారాన్ ఆహరస్వ మహాక్రతుమ్

అన్ని రాజులను జయించి, భూమిని నీ ఆధీనంలోకి తీసుకుని, కావలసిన సమస్త సామాగ్రిని కూడగట్టి, ఈ మహాయజ్ఞాన్ని నిర్వహించు.

ఏతే తే భ్రాతరో రాజన్ లోకపాలాంశసంభవాః । జితోఽస్మ్యాత్మవతా తేఽహం దుర్జయో యోఽకృతాత్మభిః

రాజా! నీకు ఉన్న ఈ అన్నదమ్ములు లోకపాలకుల అంశాల నుండి పుట్టినవారు. నీవు ఆత్మనిగ్రహం కలవాడవు కాబట్టి నేను నీకు లోబడిపోయాను. ఆత్మనిగ్రహం లేనివారికి నేను దుర్జయుడిని.

న కశ్చిన్మత్పరం లోకే తేజసా యశసా శ్రియా । విభూతిభిర్వాభిభవేద్ దేవోఽపి కిము పార్థివః

ఈ లోకంలో నా తేజస్సు, కీర్తి, ఐశ్వర్యం, వైభవంలో ఎవ్వరూ నన్ను మించలేరు. దేవతలు కూడా కాదు, భూలోకపు రాజులు అయితే మరీ కాదు.

శ్రీశుక ఉవాచ - నిశమ్య భగవద్‌గీతం ప్రీతః ఫుల్లముఖామ్బుజః । భ్రాతౄన్ దిగ్విజయేఽయుఙ్క్త విష్ణుతేజోపబృంహితాన్

శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు — భగవంతుని మాటలు విని, ఆనందంతో ముఖం వికసించిన వాడు తన అన్నదమ్ములను విష్ణు తేజస్సుతో బలపడిన వారిగా దిక్విజయానికి పంపాడు.

సహదేవం దక్షిణస్యాం ఆదిశత్ సహ సృఞ్జయైః । దిశి ప్రతీచ్యాం నకులం ఉదీచ్యాం సవ్యసాచినమ్ । ప్రాచ్యాం వృకోదరం మత్స్యైః కేకయైః సహ మద్రకైః

సహదేవుని సృంజయులతో కలిసి దక్షిణ దిశకు, నకులుని పడమర దిశకు, అర్జునుని ఉత్తర దిశకు, భీముని మత్స్యులు, కేకయులు, మద్రులతో కలిసి తూర్పు దిశకు పంపాడు.

తే విజిత్య నృపాన్ వీరా ఆజహ్రుర్దిగ్భ్య ఓజసా । అజాతశత్రవే భూరి ద్రవిణం నృప యక్ష్యతే

వీరులు అన్ని దిశల్లోని రాజులను జయించి, తమ బలంతో అపారమైన ధనం తెచ్చి, యజ్ఞం చేయబోయే అజాతశత్రువుకు సమర్పించారు.

శ్రుత్వాజితం జరాసన్ధం నృపతేర్ధ్యాయతో హరిః । ఆహోపాయం తమేవాద్య ఉద్ధవో యమువాచ హ

జరాసంధుడు ఇంకా జయించబడలేదని విని, రాజు ఆలోచిస్తుండగా, హరి, ఉద్ధవుడు ముందుగా చెప్పిన అదే మార్గాన్ని వివరించాడు.

భీమసేనోఽర్జునః కృష్ణో బ్రహ్మలిఙ్‌గధరాస్త్రయః । జగ్ముర్గిరివ్రజం తాత బృహద్రథసుతో యతః

భీమసేనుడు, అర్జునుడు, కృష్ణుడు—బ్రాహ్మణుల వేషంలో ఉన్న ఈ ముగ్గురు—బృహద్రథుని కుమారుడు ఉన్న గిరివ్రజానికి వెళ్లారు.

తే గత్వాఽఽతిథ్యవేలాయాం గృహేషు గృహమేధినమ్ । బ్రహ్మణ్యం సమయాచేరన్ రాజన్యా బ్రహ్మలిఙ్‌గినః

అతిథి సమయానికి అక్కడికి చేరి, ఆ గృహస్థుని ఇంట్లోకి ప్రవేశించారు. రాజకుమారులు బ్రాహ్మణుల వేషంలో, ఆచారం ప్రకారం ప్రవర్తించారు.

రాజన్ విద్ధ్యతిథీన్ ప్రాప్తాన్ అర్థినో దూరమాగతాన్ । తన్నః ప్రయచ్ఛ భద్రం తే యద్‌ వయం కామయామహే

రాజా! మేము దూరం నుండి వచ్చిన అతిథులు, కోరుకునేవారు అని తెలుసుకో. మేము కోరినది మాకు అనుగ్రహించు. నీకు మంగళం కలగాలి.

కిం దుర్మర్షం తితిక్షూణాం కిం అకార్యం అసాధుభిః । కిం న దేయం వదాన్యానాం కః పరః సమదర్శినామ్

ధైర్యశాలులకు ఏమి అసహ్యంగా ఉంటుంది? దుర్మార్గులకు ఏమి చేయరాని పని? ఉదారులకు ఏమి ఇవ్వరాని వస్తువు? సమదృష్టి కలవారిలో ఎవరు గొప్పవారు?

యోఽనిత్యేన శరీరేణ సతాం గేయం యశో ధ్రువమ్ । నాచినోతి స్వయం కల్పః స వాచ్యః శోచ్య ఏవ సః

ఈ నశ్వరమైన శరీరంతో, ధర్మవంతులలో నిలిచిపోయే కీర్తిని సంపాదించగలిగినా, తానే ఆ కీర్తిని పొందని వాడు నిజంగా దయనీయుడు.

హరిశ్చన్ద్రో రన్తిదేవ ఉఞ్ఛవృత్తిః శిబిర్బలిః । వ్యాధః కపోతో బహవో హ్యధ్రువేణ ధ్రువం గతాః

హరిశ్చంద్రుడు, రంతిదేవుడు, శిబి, బలి, వేటగాడు, పావురం—ఇలాంటి అనేక మంది నశ్వరమైన దేహంతో శాశ్వతమైన కీర్తిని పొందారు.

శ్రీశుక ఉవాచ - స్వరైరాకృతిభిస్తాంస్తు ప్రకోష్ఠైర్జ్యాహతైరపి । రాజన్యబన్ధూన్ విజ్ఞాయ దృష్టపూర్వానచిన్తయత్

శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు — వారి స్వరం, రూపం, విల్లుబాణాల ముద్రలు చూసి, వారు రాజకుమారులని గుర్తించి, ముందే చూసినవారని అర్థం చేసుకుని ఆలోచించాడు.

రాజన్యబన్ధవో హ్యేతే బ్రహ్మలిఙ్‌గాని బిభ్రతి । దదాని భిక్షితం తేభ్య ఆత్మానమపి దుస్త్యజమ్

ఈ రాజకుల బంధువులు ఇప్పుడు బ్రాహ్మణుల వేషంలో ఉన్నారు. వారికి నేను అడిగిన దానం మాత్రమే కాదు, విడిచిపెట్టడం కష్టమైన నా ప్రాణాన్నికూడా ఇస్తాను.

బలేర్ను శ్రూయతే కీర్తిః వితతా దిక్ష్వకల్మషా । ఐశ్వర్యాద్‌ భ్రంశితస్యాపి విప్రవ్యాజేన విష్ణునా

బలిచక్రవర్తి కీర్తి పాపరహితంగా అన్ని దిక్కులకూ వ్యాపించింది అని వినిపిస్తుంది. విష్ణువు బ్రాహ్మణ రూపంలో వచ్చి ఆయన ఐశ్వర్యాన్ని తీసుకున్నా, ఆ కీర్తి తగ్గలేదు.