శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

మృదఙ్‌గశఙ్ఖపటహ వీణాపణవగోముఖైః । బ్రాహ్మణాశ్చారవిన్దాక్షం తుష్టువుర్ననృతుర్జగుః

మృదంగాలు, శంఖాలు, పటాహాలు, వీణలు, పణవాలు, గోముఖాలతో, బ్రాహ్మణులు కమలనేత్రుడైన కృష్ణుని స్తుతించి, నాట్యం చేసి, పాటలు పాడారు.

ఏవం సుహృద్‌భిః పర్యస్తః పుణ్యశ్లోకశిఖామణిః । సంస్తూయమానో భగవాన్ వివేశాలఙ్కృతం పురమ్

ఇలా మిత్రులతో చుట్టుముట్టబడి, పుణ్యశ్లోకులలో మణిగా, అందరి స్తుతులతో, భగవంతుడు అలంకరించిన నగరంలో ప్రవేశించాడు.

( వసంతతిలకా ) సంసిక్తవర్త్మ కరిణాం మదగన్ధతోయైః చిత్రధ్వజైః కనకతోరణపూర్ణకుమ్భైః । మృష్టాత్మభిర్నవదుకూలవిభూషణస్రగ్ గన్ధైర్నృభిర్యువతిభిశ్చ విరాజమానమ్

ఏనుగుల మదజలంతో దారులు స్నానమాడించబడి, రంగురంగుల జెండాలతో, బంగారు తోరణాలతో, పూర్ణకుంభాలతో, కొత్త వస్త్రాలు, ఆభరణాలు, హారాలు ధరించిన పురుషులు, యువతులు పరిమళాలు పంచుతూ, ఆ నగరాన్ని ప్రకాశవంతంగా మార్చారు.

ఉద్దీప్తదీపబలిభిః ప్రతిసద్మ జాల నిర్యాతధూపరుచిరం విలసత్పతాకమ్ । మూర్ధన్యహేమకలశై రజతోరుశృఙ్‌గైః జుష్టం దదర్శ భవనైః కురురాజధామ

ఆయన, ప్రతి ఇంటి ముందు వెలిగిన దీపాలు, బలిపీఠాలు, అలంకరించిన జెండాలు, పైకప్పులపై బంగారు కలశాలు, వెండి గొప్ప శిఖరాలతో రాజధానిని అలంకరించిన భవనాలను చూశాడు.

ప్రాప్తం నిశమ్య నరలోచనపానపాత్రమ్ ఔత్సుక్యవిశ్లథితకేశ దుకూలబన్ధాః । సద్యో విసృజ్య గృహకర్మ పతీంశ్చ తల్పే ద్రష్టుం యయుర్యువతయః స్మ నరేన్ద్రమార్గే

మనుషుల కళ్లకు ఆనందాన్ని పంచే ఆతిథ్యుడు వచ్చినట్టు విన్న యువతులు, ఉత్సాహంతో జుట్టు విడిచిపోయి, వస్త్రాల కట్టలు సడలిపోయి, వెంటనే ఇంటి పనులు, మంచంలో ఉన్న భర్తలను కూడా వదిలేసి, రాజమార్గంలో రాజును చూడటానికి బయలుదేరారు.

తస్మిన్ సుసఙ్కుల ఇభాశ్వరథద్‌విపద్‌భిః కృష్ణంసభార్యముపలభ్య గృహాధిరూఢాః । నార్యో వికీర్య కుసుమైర్మనసోపగుహ్య సుస్వాగతం విదధురుత్స్మయవీక్షితేన

ఆ ప్రదేశం ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలు, సైనికులతో నిండిపోయి ఉండగా, ఆ యువతులు తమ ఇళ్ల నుంచి కృష్ణుడిని ఆయన భార్యలతో కలిసి చూసి, పుష్పాలు చల్లుతూ, మనసారా ఆయనను ఆలింగనం చేసుకుంటూ, చిరునవ్వుతో చూసి హృదయపూర్వకంగా స్వాగతం పలికారు.

ఊచుః స్త్రియః పథి నిరీక్ష్య ముకున్దపత్‍నీః తారా యథోడుపసహాః కిమకార్యమూభిః । యచ్చక్షుషాం పురుషమౌలిరుదారహాస లీలావలోకకలయోత్సవమాతనోతి

ముఖుందుని భార్యలను రోడ్డుపై చూసిన ఆ స్త్రీలు ఇలా అన్నారు: 'చంద్రుడి పక్కన నక్షత్రాల్లా వీరికి ఇంకేమీ కావాలన్నదే లేదు. ఎందుకంటే మనుషులలో శిరోమణిగా ఉన్న ఆయన తన కళ్లతో, ఉదారమైన నవ్వుతో, లీలాత్మకమైన చూపులతో ఆనందోత్సవాన్ని సృష్టిస్తున్నాడు.'

తత్ర తత్రోపసఙ్‌గమ్య పౌరా మఙ్‌గలపాణయః । ( అనుష్టుప్ ) చక్రుః సపర్యాం కృష్ణాయ శ్రేణీముఖ్యా హతైనసః

అక్కడ, పౌరులు మంగళకరమైన దానాలు చేతబట్టి, పాపాలు తొలగిన ప్రముఖులు క్రమంగా కృష్ణునికి పూజలు చేశారు.

అన్తఃపురజనైః ప్రీత్యా ముకున్దః ఫుల్లలోచనైః । ససమ్భ్రమైరభ్యుపేతః ప్రావిశద్ రాజమన్దిరమ్

అంతఃపురంలోని స్త్రీలు ఆనందంతో, వికసించిన కళ్లతో, భక్తితో కృష్ణుని ఆహ్వానించగా, ఆయన రాజమందిరంలోకి ప్రవేశించాడు.

పృథా విలోక్య భ్రాత్రేయం కృష్ణం త్రిభువనేశ్వరమ్ । ప్రీతాత్మోత్థాయ పర్యఙ్కాత్ సస్నుషా పరిషస్వజే

పృథ, తన అన్నయ్య కుమారుడైన, మూడు లోకాల అధిపతిగా ఉన్న కృష్ణుని చూసి, ఆనందంతో మంచం మీద నుంచి లేచి, కోడళ్లతో కలిసి ఆయనను హృదయంగా ఆలింగనం చేసింది.

గోవిన్దం గృహమానీయ దేవదేవేశమాదృతః । పూజాయాం నావిదత్ కృత్యం ప్రమోదోపహతో నృపః

గోవిందుడిని, దేవతల దేవుడిని, గౌరవంగా ఇంటికి తీసుకువచ్చిన రాజు, ఆనందంతో మునిగి, పూజలో ఇంకా ఏం చేయాలో కూడా తెలుసుకోలేకపోయాడు.

పితృస్వసుర్గురుస్త్రీణాం కృష్ణశ్చక్రేఽభివాదనమ్ । స్వయం చ కృష్ణయా రాజన్ భగిన్యా చాభివన్దితః

కృష్ణుడు తన పితామహి, మామ, గురువులకు నమస్కరించాడు; రాజా! ఆయనకూ, ఆయన అక్కకూ, కృష్ణయకూ నమస్కారం లభించింది.

శ్వశ్ర్వా సఞ్చోదితా కృష్ణా కృష్ణపత్‍నీశ్చ సర్వశః । ఆనర్చ రుక్మిణీం సత్యాం భద్రాం జామ్బవతీం తథా

తల్లి ప్రేరణతో, కృష్ణా మరియు కృష్ణుని భార్యలు అందరూ, రుక్మిణి, సత్య, భద్ర, జాంబవతి వారికి గౌరవంగా సేవలు చేశారు.

కాలిన్దీం మిత్రవిన్దాం చ శైబ్యాం నాగ్నజితీం సతీమ్ । అన్యాశ్చాభ్యాగతా యాస్తు వాసఃస్రఙ్‌మణ్డనాదిభిః

అలాగే, కాలిందీ, మిత్రవిందా, శైబ్య, నాగ్నజితి, ఇతర సతీమంతులు వచ్చిన వారందరికీ, వస్త్రాలు, హారాలు, అలంకారాలు వంటి వాటితో గౌరవం చేశారు.

సుఖం నివాసయామాస ధర్మరాజో జనార్దనమ్ । ససైన్యం సానుగామత్యం సభార్యం చ నవం నవమ్

ధర్మరాజు, జనార్దనుడిని, ఆయన సైన్యం, అనుచరులు, భార్యలతో కలిపి, ఎంతో సౌఖ్యంగా వసతి కల్పిస్తూ, మళ్లీ మళ్లీ ఆతిథ్యాన్ని చూపించాడు.

తర్పయిత్వా ఖాణ్డవేన వహ్నిం ఫాల్గునసంయుతః । మోచయిత్వా మయం యేన రాజ్ఞే దివ్యా సభా కృతా

ఫాల్గునుడితో కలిసి ఖాండవ వనాన్ని అగ్నికి తృప్తిపరిచి, మయుడిని విముక్తి చేసి, రాజుకు దివ్యమైన సభను నిర్మింపజేశాడు.

ఉవాస కతిచిన్ మాసాన్ రాజ్ఞః ప్రియచికీర్షయా । విహరన్ రథమారుహ్య ఫాల్గునేన భటైర్వృతః

రాజును సంతోషపెట్టాలని అనుకొని, కొన్ని నెలలు అక్కడే ఉండి, ఫాల్గునుడితో కలిసి రథంపై విహరిస్తూ, యోధులతో చుట్టూ ఉండేవాడు.

ఇతి శ్రీమద్‍భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయాం దశమస్కన్ధే ఉత్తరార్ధే కృష్ణస్య ఇంద్రప్రస్థగమనం నామ ఏకసప్తతితమోఽధ్యాయః

ఇలా పరమహంస శాస్త్రమైన శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణంలో, పదవ స్కంధంలో, ఉత్తరార్థంలో, 'కృష్ణుని ఇంద్రప్రస్థ ప్రయాణం' అనే డబ్బై ఒకటవ అధ్యాయం ముగిసింది.

రాజసూయోపక్రమే పాణ్డవానాం దిగ్విజయః; భీమేన జరాసంధ వధశ్చ - శ్రీశుక ఉవాచ - ( అనుష్టుప్ ) ఏకదా తు సభామధ్య ఆస్థితో మునిభిర్వృతః । బ్రాహ్మణైః క్షత్రియైర్వైశ్యైః భ్రాతృభిశ్చ యుధిష్ఠిరః

శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు: ఒకసారి సభ మధ్యలో, మునులు, బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, అన్నదమ్ములతో కలిసి యుధిష్ఠిరుడు కూర్చున్నాడు.

ఆచార్యైః కులవృద్ధైశ్చ జ్ఞాతిసంబన్ధిబాన్ధవైః । శ్రృణ్వతామేవ చైతేషాం ఆభాష్యేదమువాచ హ

ఆచార్యులు, వంశ పెద్దలు, బంధువులు, స్నేహితులు అందరూ వినుతూ ఉండగా, యుధిష్ఠిరుడు ఇలా మాట్లాడాడు.

శ్రీయుధిష్ఠిర ఉవాచ - ( వసంతతిలకా ) క్రతురాజేన గోవిన్ద రాజసూయేన పావనీః । యక్ష్యే విభూతీర్భవతః తత్సంపాదయ నః ప్రభో

యుధిష్ఠిరుడు అన్నాడు: 'గోవిందా! రాజసూయ యాగంతో నీ మహిమలను ఆరాధించాలనుకుంటున్నాను. ప్రభూ! దయచేసి అది మాకు సాధ్యం చేయించు.'

త్వత్పాదుకే అవిరతం పరి యే చరన్తి ధ్యాయన్త్యభద్రనశనే శుచయో గృణన్తి । విన్దన్తి తే కమలనాభ భవాపవర్గమ్ ఆశాసతే యది త ఆశిష ఈశ నాన్యే

నీ పాదాల వెంట నిరంతరం నడిచేవారు, నిన్ను ధ్యానించేవారు, పవిత్రంగా నిన్ను కీర్తించేవారు, దుష్టతను తొలగించేవారు, కమలనాభా! వారు ముక్తిని పొందుతారు. వారు ఆశీర్వాదాలు కోరితే, ప్రభూ! నీతో తప్ప మరెవ్వరూ ఇవ్వలేరు.

తద్దేవదేవ భవతశ్చరణారవిన్ద సేవానుభావమిహ పశ్యతు లోక ఏషః । యే త్వాం భజన్తి న భజన్త్యుత వోభయేషాం నిష్ఠాం ప్రదర్శయ విభో కురుసృఞ్జయానామ్

దేవదేవా! నీ పాదారవింద సేవ వల్ల కలిగే ఫలితాన్ని ఈ లోకం ఇక్కడే చూడాలి. నిన్ను భజించే వారికీ, భజించని వారికీ, ఇద్దరికీ కూడా, కురు, సృంజయుల యథార్థ స్థితిని నీవే చూపించు ప్రభూ!

న బ్రహ్మణః స్వపరభేదమతిస్తవ స్యాత్ సర్వాత్మనః సమదృశః స్వసుఖానుభూతేః । సంసేవతాం సురతరోరివ తే ప్రసాదః సేవానురూపముదయో న విపర్యయోఽత్ర

ప్రభూ! నీవు అందరి ఆత్మగా సమంగా చూడువాడివి. నీకు స్వపర భావం ఉండదు. నీవు నీ ఆనందాన్ని అనుభవిస్తూ ఉంటావు. కల్పవృక్షంలా, నీ అనుగ్రహం సేవకు తగినట్టే లభిస్తుంది, దానికి విరుద్ధంగా ఎప్పుడూ కాదు.

శ్రీభగవానువాచ - ( అనుష్టుప్ ) సమ్యగ్ వ్యవసితం రాజన్ భవతా శత్రుకర్శన । కల్యాణీ యేన తే కీర్తిః లోకాన్ అనుభవిష్యతి

శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు — రాజా! శత్రువులను సంహరించేవాడా! నీవు తీసుకున్న నిర్ణయం సరిగానే ఉంది. దీని వల్ల నీ మంగళకరమైన కీర్తి లోకాలన్నింటిలో ప్రసరిస్తుంది.

ఋషీణాం పితృదేవానాం సుహృదామపి నః ప్రభో । సర్వేషామపి భూతానాం ఈప్సితః క్రతురాడయమ్

ప్రభూ! ఈ మహాయజ్ఞాన్ని ఋషులు, పితృదేవతలు, దేవతలు, మిత్రులు, మేము, అన్ని జీవులు కూడా కోరుకుంటున్నాము.

విజిత్య నృపతీన్ సర్వాన్ కృత్వా చ జగతీం వశే । సమ్భృత్య సర్వసమ్భారాన్ ఆహరస్వ మహాక్రతుమ్

అన్ని రాజులను జయించి, భూమిని నీ ఆధీనంలోకి తీసుకుని, కావలసిన సమస్త సామాగ్రిని కూడగట్టి, ఈ మహాయజ్ఞాన్ని నిర్వహించు.

ఏతే తే భ్రాతరో రాజన్ లోకపాలాంశసంభవాః । జితోఽస్మ్యాత్మవతా తేఽహం దుర్జయో యోఽకృతాత్మభిః

రాజా! నీకు ఉన్న ఈ అన్నదమ్ములు లోకపాలకుల అంశాల నుండి పుట్టినవారు. నీవు ఆత్మనిగ్రహం కలవాడవు కాబట్టి నేను నీకు లోబడిపోయాను. ఆత్మనిగ్రహం లేనివారికి నేను దుర్జయుడిని.

న కశ్చిన్మత్పరం లోకే తేజసా యశసా శ్రియా । విభూతిభిర్వాభిభవేద్ దేవోఽపి కిము పార్థివః

ఈ లోకంలో నా తేజస్సు, కీర్తి, ఐశ్వర్యం, వైభవంలో ఎవ్వరూ నన్ను మించలేరు. దేవతలు కూడా కాదు, భూలోకపు రాజులు అయితే మరీ కాదు.