శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

నిర్గమయ్యావరోధాన్ స్వాన్ ససుతాన్ సపరిచ్ఛదాన్ । సఙ్కర్షణమనుజ్ఞాప్య యదురాజం చ శత్రుహన్ । సూతోపనీతం స్వరథం ఆరుహద్ గరుడధ్వజమ్

తన స్త్రీలు, కుమారులు, పరిచారకులను పంపించి, సంకర్షణుడు, యదురాజు, శత్రుహంతను వీడుకుని, రథసారథి తీసుకొచ్చిన గరుడధ్వజ రథంపై ఎక్కాడు.

( ప్రభావతీ ) తతో రథద్‌విపభటసాదినాయకైః కరాలయా పరివృత ఆత్మసేనయా । మృదఙ్‌గ భేర్యానక శఙ్ఖగోముఖైః ప్రఘోషఘోషితకకుభో నిరాక్రమత్

అనంతరం, రథ, ఏనుగు, పాదసేన, అశ్వసేనాధిపతులతో కూడిన తన సైన్యంతో చుట్టుముట్టబడి, మృదంగాలు, భేరీలు, అనకాలు, శంఖాలు, గోముఖాల ధ్వనితో దిక్కులు మారుమోగేలా అక్కడి నుండి బయలుదేరాడు.

నృవాజికాఞ్చన శిబికాభిరచ్యుతం సహాత్మజాః పతిమను సువ్రతా యయుః । వరాంబరాభరణవిలేపనస్రజః సుసంవృతా నృభిరసిచర్మపాణిభిః

అచ్యుతుడిని, తన భర్తను, కుమారులతో కలసి, సువ్రతలు అయిన భార్యలు, ఉత్తమ వస్త్రాలు, ఆభరణాలు, సుగంధాలు, హారాలతో అలంకరించుకుని, బంగారు శిబికలు, రథాలలో, ఖడ్గాలు, కవచాలు ధరించిన రక్షకులతో బలంగా వెళ్ళారు.

నరోష్ట్రగోమహిషఖరాశ్వతర్యనః కరేణుభిః పరిజనవారయోషితః । స్వలఙ్కృతాః కటకుటికమ్బలామ్బరాద్ ఉపస్కరా యయురధియుజ్య సర్వతః

అక్కడ మనుషులు, ఒంటెలు, ఆవులు, మేషలు, గదలు, గుర్రాలు, రథాలు, ఏనుగులు, సేవకులు, రాజకుమార్తెలు — వీరందరూ చేతుల్లో అలంకారాలు, కంకణాలు, దుప్పట్లు, వస్త్రాలు ధరించి, తమ సామాను తీసుకొని, నాలుగు దిశలకూ బయలుదేరారు.

బలం బృహద్ధ్వజపటఛత్రచామరైః వరాయుధాభరణకిరీటవర్మభిః । దివాంశుభిస్తుములరవం బభౌ రవేః యథార్ణవః క్షుభితతిమిఙ్‌గిలోర్మిభిః

ఆ సైన్యం పెద్ద పెద్ద జెండాలు, పటాలు, గొడుగులు, చామరాలు పట్టుకుని, అద్భుతమైన ఆయుధాలు, ఆభరణాలు, కిరీటాలు, కవచాలతో మెరిసిపోతూ, సూర్యుడి కాంతిలా ప్రకాశించింది. వారి గొంతు గర్జన సముద్రాన్ని తిమింగలాలు, పెద్ద అలలు కలిపినట్టు ఉప్పొంగింది.

అథో మునిర్యదుపతినా సభాజితః ప్రణమ్య తం హృది విదధద్ విహాయసా । నిశమ్య తద్‌వ్యవసితమాహృతార్హణో ముకున్దసన్దర్శననిర్వృతేన్ద్రియః

ఆ సమయంలో ముని, యాదవాధిపతిగా ఉన్న శ్రీకృష్ణుడు తనను గౌరవించగా, ఆయనకు నమస్కరించి, హృదయంలో ఆయన రూపాన్ని నిలిపుకుని, ఆకాశమార్గంలో వెళ్లిపోయాడు. ఆయన సంకల్పాన్ని విని, ముకుందుడు, పరమానందంతో ఇంద్రియాలు నిండిపోయి, అతిథి సత్కారానికి కావలసిన వస్తువులు తెప్పించాడు.

( అనుష్టుప్ ) రాజదూతమువాచేదం భగవాన్ ప్రీణయన్ గిరా । మా భైష్ట దూత భద్రం వో ఘాతయిష్యామి మాగధమ్

అప్పుడు భగవంతుడు ఆ రాజదూతుని హర్షపరిచేలా ఇలా అన్నాడు: "భయపడకూ దూతా, మీకు మంగళం కలగాలి. నేను ఆ మాఘధుడిని సంహరిస్తాను."

ఇత్యుక్తః ప్రస్థితో దూతో యథావద్ అవదన్ నృపాన్ । తేఽపి సన్దర్శనం శౌరేః ప్రత్యైక్షన్ యన్ముముక్షవః

ఇలా చెప్పిన తరువాత ఆ దూతుడు బయలుదేరి, యథావిధిగా రాజులకు ఆ సందేశాన్ని తెలియజేశాడు. వారు కూడా శౌరి దర్శనాన్ని, విముక్తిని కోరుకుంటూ చూశారు.

ఆనర్తసౌవీరమరూన్ తీర్త్వా వినశనం హరిః । గిరీన్ నదీరతీయాయ పురగ్రామవ్రజాకరాన్

హరి, ఆనర్త, సౌవీర, మరు, వినశన ప్రాంతాలను దాటి, పర్వతాలు, నదులను దాటి, పట్టణాలు, గ్రామాలు, గోశాలలు చేరుకున్నాడు.

తతో దృషద్‌వతీం తీర్త్వా ముకున్దోఽథ సరస్వతీమ్ । పఞ్చాలానథ మత్స్యాంశ్చ శక్రప్రస్థమథాగమత్

ఆ తరువాత ముకుందుడు దృషద్వతి, సరస్వతి నదులను దాటి, పాంచాల దేశాన్ని, మత్స్యులను చేరి, చివరికి శక్రప్రస్థానికి వచ్చాడు.

తముపాగతమాకర్ణ్య ప్రీతో దుర్దర్శనం నృణామ్ । అజాతశత్రుర్నిరగాత్ సోపాధ్యాయః సుహృద్‌వృతః

ఆయన వచ్చినట్టు విని, అందరికీ ప్రియమైన, జనులకు దర్శించడానికి అరుదైన రాజు, ఉపాధ్యాయులతో, మిత్రులతో కలిసి ఆనందంగా బయటకు వచ్చాడు.

గీతవాదిత్రఘోషేణ బ్రహ్మఘోషేణ భూయసా । అభ్యయాత్ స హృషీకేశం ప్రాణాః ప్రాణమివాదృతః

పాటలు, వాద్యాల శబ్దంతో, బ్రాహ్మణుల ఘోషతో కూడి, ఆ రాజు హృషీకేశుడిని ప్రాణం ప్రాణాన్ని చేరినట్టు, గౌరవంతో సమీపించాడు.

దృష్ట్వా విక్లిన్నహృదయః కృష్ణం స్నేహేన పాణ్డవః । చిరాద్ దృష్టం ప్రియతమం సస్వజేఽథ పునః పునః

కృష్ణుని చూసి, పాండవుడు ప్రేమతో హృదయం ఉప్పొంగి, చాలా కాలం తరువాత తన ప్రియమిత్రుడిని మళ్లీ మళ్లీ ఆలింగనం చేసుకున్నాడు.

( మిశ్ర ) దోర్భ్యాం పరిష్వజ్య రమామలాలయం ముకున్దగాత్రం నృపతిర్హతాశుభః । లేభే పరాం నిర్వృతిమశ్రులోచనో హృష్యత్తనుర్విస్మృత లోకవిభ్రమః

రాజు, లక్ష్మీదేవి నివాసమైన ముకుందుని శరీరాన్ని రెండు చేతులతో ఆలింగనం చేసి, అశుభాలు పోయి, కన్నీళ్లు తడిసి, ఆనందంతో తడిసి, లోకవిభ్రమం మరిచి, పరమానందాన్ని పొందాడు.

తం మాతులేయం పరిరభ్య నిర్వృతో భీమః స్మయన్ ప్రేమజలాకులేన్ద్రియః । యమౌ కిరీటీ చ సుహృత్తమం ముదా ప్రవృద్ధబాష్పాః పరిరేభిరేఽచ్యుతమ్

భీముడు తన మేనమామ కుమారుడిని ఆనందంతో ఆలింగనం చేసి, ప్రేమతో కన్నీళ్లు పొర్లించుకుంటూ చిరునవ్వుతో ఉన్నాడు. ద్వయములు, కిరీటధారి కూడా హృదయపూర్వకంగా అచ్యుతుని కన్నీళ్లు కార్చుకుంటూ ఆలింగనం చేశారు.

( అనుష్టుప్ ) అర్జునేన పరిష్వక్తో యమాభ్యామభివాదితః । బ్రాహ్మణేభ్యో నమస్కృత్య వృద్ధేభ్యశ్చ యథార్హతః

అర్జునుడు ఆలింగనం చేయగా, ద్వయములు నమస్కరించగా, కృష్ణుడు బ్రాహ్మణులకు, వృద్ధులకు యథార్హంగా నమస్కరించాడు.

మానినో మానయామాస కురుసృఞ్జయకైకయాన్ । సూతమాగధగన్ధర్వా వన్దినశ్చోపమంత్రిణః

అతడు గర్వంగా ఉన్న కురు, సృంజయ, కైకేయ వంశీయులను, సూతులు, మాఘధులు, గంధర్వులు, వందకులు, ఉపమంత్రులను గౌరవంగా సత్కరించాడు.

మృదఙ్‌గశఙ్ఖపటహ వీణాపణవగోముఖైః । బ్రాహ్మణాశ్చారవిన్దాక్షం తుష్టువుర్ననృతుర్జగుః

మృదంగాలు, శంఖాలు, పటాహాలు, వీణలు, పణవాలు, గోముఖాలతో, బ్రాహ్మణులు కమలనేత్రుడైన కృష్ణుని స్తుతించి, నాట్యం చేసి, పాటలు పాడారు.

ఏవం సుహృద్‌భిః పర్యస్తః పుణ్యశ్లోకశిఖామణిః । సంస్తూయమానో భగవాన్ వివేశాలఙ్కృతం పురమ్

ఇలా మిత్రులతో చుట్టుముట్టబడి, పుణ్యశ్లోకులలో మణిగా, అందరి స్తుతులతో, భగవంతుడు అలంకరించిన నగరంలో ప్రవేశించాడు.

( వసంతతిలకా ) సంసిక్తవర్త్మ కరిణాం మదగన్ధతోయైః చిత్రధ్వజైః కనకతోరణపూర్ణకుమ్భైః । మృష్టాత్మభిర్నవదుకూలవిభూషణస్రగ్ గన్ధైర్నృభిర్యువతిభిశ్చ విరాజమానమ్

ఏనుగుల మదజలంతో దారులు స్నానమాడించబడి, రంగురంగుల జెండాలతో, బంగారు తోరణాలతో, పూర్ణకుంభాలతో, కొత్త వస్త్రాలు, ఆభరణాలు, హారాలు ధరించిన పురుషులు, యువతులు పరిమళాలు పంచుతూ, ఆ నగరాన్ని ప్రకాశవంతంగా మార్చారు.

ఉద్దీప్తదీపబలిభిః ప్రతిసద్మ జాల నిర్యాతధూపరుచిరం విలసత్పతాకమ్ । మూర్ధన్యహేమకలశై రజతోరుశృఙ్‌గైః జుష్టం దదర్శ భవనైః కురురాజధామ

ఆయన, ప్రతి ఇంటి ముందు వెలిగిన దీపాలు, బలిపీఠాలు, అలంకరించిన జెండాలు, పైకప్పులపై బంగారు కలశాలు, వెండి గొప్ప శిఖరాలతో రాజధానిని అలంకరించిన భవనాలను చూశాడు.

ప్రాప్తం నిశమ్య నరలోచనపానపాత్రమ్ ఔత్సుక్యవిశ్లథితకేశ దుకూలబన్ధాః । సద్యో విసృజ్య గృహకర్మ పతీంశ్చ తల్పే ద్రష్టుం యయుర్యువతయః స్మ నరేన్ద్రమార్గే

మనుషుల కళ్లకు ఆనందాన్ని పంచే ఆతిథ్యుడు వచ్చినట్టు విన్న యువతులు, ఉత్సాహంతో జుట్టు విడిచిపోయి, వస్త్రాల కట్టలు సడలిపోయి, వెంటనే ఇంటి పనులు, మంచంలో ఉన్న భర్తలను కూడా వదిలేసి, రాజమార్గంలో రాజును చూడటానికి బయలుదేరారు.

తస్మిన్ సుసఙ్కుల ఇభాశ్వరథద్‌విపద్‌భిః కృష్ణంసభార్యముపలభ్య గృహాధిరూఢాః । నార్యో వికీర్య కుసుమైర్మనసోపగుహ్య సుస్వాగతం విదధురుత్స్మయవీక్షితేన

ఆ ప్రదేశం ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలు, సైనికులతో నిండిపోయి ఉండగా, ఆ యువతులు తమ ఇళ్ల నుంచి కృష్ణుడిని ఆయన భార్యలతో కలిసి చూసి, పుష్పాలు చల్లుతూ, మనసారా ఆయనను ఆలింగనం చేసుకుంటూ, చిరునవ్వుతో చూసి హృదయపూర్వకంగా స్వాగతం పలికారు.

ఊచుః స్త్రియః పథి నిరీక్ష్య ముకున్దపత్‍నీః తారా యథోడుపసహాః కిమకార్యమూభిః । యచ్చక్షుషాం పురుషమౌలిరుదారహాస లీలావలోకకలయోత్సవమాతనోతి

ముఖుందుని భార్యలను రోడ్డుపై చూసిన ఆ స్త్రీలు ఇలా అన్నారు: 'చంద్రుడి పక్కన నక్షత్రాల్లా వీరికి ఇంకేమీ కావాలన్నదే లేదు. ఎందుకంటే మనుషులలో శిరోమణిగా ఉన్న ఆయన తన కళ్లతో, ఉదారమైన నవ్వుతో, లీలాత్మకమైన చూపులతో ఆనందోత్సవాన్ని సృష్టిస్తున్నాడు.'

తత్ర తత్రోపసఙ్‌గమ్య పౌరా మఙ్‌గలపాణయః । ( అనుష్టుప్ ) చక్రుః సపర్యాం కృష్ణాయ శ్రేణీముఖ్యా హతైనసః

అక్కడ, పౌరులు మంగళకరమైన దానాలు చేతబట్టి, పాపాలు తొలగిన ప్రముఖులు క్రమంగా కృష్ణునికి పూజలు చేశారు.

అన్తఃపురజనైః ప్రీత్యా ముకున్దః ఫుల్లలోచనైః । ససమ్భ్రమైరభ్యుపేతః ప్రావిశద్ రాజమన్దిరమ్

అంతఃపురంలోని స్త్రీలు ఆనందంతో, వికసించిన కళ్లతో, భక్తితో కృష్ణుని ఆహ్వానించగా, ఆయన రాజమందిరంలోకి ప్రవేశించాడు.

పృథా విలోక్య భ్రాత్రేయం కృష్ణం త్రిభువనేశ్వరమ్ । ప్రీతాత్మోత్థాయ పర్యఙ్కాత్ సస్నుషా పరిషస్వజే

పృథ, తన అన్నయ్య కుమారుడైన, మూడు లోకాల అధిపతిగా ఉన్న కృష్ణుని చూసి, ఆనందంతో మంచం మీద నుంచి లేచి, కోడళ్లతో కలిసి ఆయనను హృదయంగా ఆలింగనం చేసింది.

గోవిన్దం గృహమానీయ దేవదేవేశమాదృతః । పూజాయాం నావిదత్ కృత్యం ప్రమోదోపహతో నృపః

గోవిందుడిని, దేవతల దేవుడిని, గౌరవంగా ఇంటికి తీసుకువచ్చిన రాజు, ఆనందంతో మునిగి, పూజలో ఇంకా ఏం చేయాలో కూడా తెలుసుకోలేకపోయాడు.

పితృస్వసుర్గురుస్త్రీణాం కృష్ణశ్చక్రేఽభివాదనమ్ । స్వయం చ కృష్ణయా రాజన్ భగిన్యా చాభివన్దితః

కృష్ణుడు తన పితామహి, మామ, గురువులకు నమస్కరించాడు; రాజా! ఆయనకూ, ఆయన అక్కకూ, కృష్ణయకూ నమస్కారం లభించింది.