శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

తవేహితం కోఽర్హతి సాధు వేదితుం స్వమాయయేదం సృజతో నియచ్ఛతః । యద్ విద్యమానాత్ మతయావభాసతే తస్మై నమస్తే స్వవిలక్షణాత్మనే

ఈ లోకాన్ని నీ మాయతో సృష్టించి, లయ చేయడంలో నీ కార్యాలను పూర్తిగా తెలుసుకోగలిగేది ఎవరు? ఉన్నదనిపించే దాంట్లో నిజంగా ఉన్నది బుద్ధిలో ప్రతిబింబంలాంటిది. అన్ని భేదాలకు అతీతుడైన నీకు నమస్కారం.

జీవస్య యః సంసరతో విమోక్షణం న జానతోఽనర్థవహాచ్ఛరీరతః । లీలావతారైః స్వయశః ప్రదీపకం ప్రాజ్వాలయత్త్వా తమహం ప్రపద్యే

శరీరం వల్ల కలిగే దుఃఖాన్ని తెలియని, సంసారంలో తిరుగుతున్న జీవులకు విముక్తిని ప్రసాదించే వాడవు నీవే. నీ లీలావతారాలతో నీ మహిమను వెలిగించేవాడవు. ఆ అంధకారాన్ని తొలగించే నీ శరణు నేను పొందుతున్నాను.

( అనుష్టుప్ ) అథాప్యాశ్రావయే బ్రహ్మ నరలోకవిడమ్బనమ్ । రాజ్ఞః పైతృష్వసేయస్య భక్తస్య చ చికీర్షితమ్

అయినా బ్రహ్మన్, మానవ లోకాన్ని ఆశ్చర్యపరిచే కార్యాన్ని చేయాలని నీ బంధువు, నీ భక్తుడు, రాజు ఉద్దేశించినదాన్ని నేను వినిపిస్తాను.

యక్ష్యతి త్వాం మఖేన్ద్రేణ రాజసూయేన పాణ్డవః । పారమేష్ఠ్యకామో నృపతిః తద్‌భవాననుమోదతామ్

పాండుపుత్రుడు, బ్రహ్మ స్థానం కోరుతూ, రాజసూయ యాగంతో నిన్ను పూజించబోతున్నాడు ప్రభూ! ఈ యాగాన్ని నీవు ఆనందంగా స్వీకరించు.

తస్మిన్ దేవ క్రతువరే భవన్తం వై సురాదయః । దిదృక్షవః సమేష్యన్తి రాజానశ్చ యశస్వినః

ఆ మహాయాగంలో, దేవతలు, ఇతర ప్రసిద్ధ రాజులు, నిన్ను దర్శించాలనే కోరికతో అక్కడికి చేరుకుంటారు ప్రభూ!

శ్రవణాత్ కీర్తనాద్ ధ్యానాత్ పూయన్తేఽన్తేవసాయినః । తవ బ్రహ్మమయస్యేశ కిముతేక్షాభిమర్శినః

ప్రభూ! నిన్ను వినడం, పాడడం, ధ్యానం చేయడం వల్ల కూడా దగ్గరగా ఉన్నవారు పవిత్రులవుతారు. మరి నిన్ను ప్రత్యక్షంగా చూడడం, తాకడం వల్ల ఎంత పవిత్రత కలుగుతుందో!

( వసంతతిలకా ) యస్యామలం దివి యశః ప్రథితం రసాయాం భూమౌ చ తే భువనమఙ్గల దిగ్వితానమ్ । మన్దాకినీతి దివి భోగవతీతి చాధో గఙ్గేతి చేహ చరణామ్బు పునాతి విశ్వమ్

యావత్ లోకాలకూ మంగళకరమైన నీ పాదాల మహిమ పరలోకంలో ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆకాశంలో మందాకినీ, పాతాళంలో భోగవతీ, భూమిపై గంగా అని పిలవబడే నీ పాదజలం, ఈ విశ్వాన్ని పవిత్రం చేస్తోంది.

శ్రీశుక ఉవాచ - ( అనుష్టుప్ ) తత్ర తేష్వాత్మపక్షేష్వ గృహ్ణత్సు విజిగీషయా । వాచః పేశైః స్మయన్ భృత్యముద్ధవం ప్రాహ కేశవః

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు: అప్పుడా, తనవారందరూ విజయాన్ని కోరుతూ ఉన్న సమయంలో, కేశవుడు చిరునవ్వుతో, మధురమైన మాటలతో తన సేవకుడు ఉద్ధవుని ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.

శ్రీభగవానువాచ - త్వం హి నః పరమం చక్షుః సుహృన్ మంత్రార్థతత్త్వవిత్ । అథాత్ర బ్రూహ్యనుష్ఠేయం శ్రద్దధ్మః కరవామ తత్

శ్రీభగవాన్ ఇలా అన్నాడు — నీవే మా కన్నుల్లా ఉన్నవాడవు, మాకు నిజమైన మిత్రుడవు, మంత్రార్థాన్ని బాగా తెలిసినవాడవు. అందుకే, ఇక్కడ ఏం చేయాలో నీవు చెప్పు; మేము నిన్ను నమ్ముతున్నాము, చెప్పినట్లు చేస్తాము.

ఇత్యుపామంత్రితో భర్త్రా సర్వజ్ఞేనాపి ముగ్ధవత్ । నిదేశం శిరసాఽఽధాయ ఉద్ధవః ప్రత్యభాషత

ఇలా తన యజమాని అన్నప్పుడు, అన్నీ తెలిసినవాడైనా, ఉద్ధవుడు వినయంగా ఆజ్ఞను తలవంచి స్వీకరించి ఇలా సమాధానం చెప్పాడు.

ఇతి శ్రీమద్‍భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయాం దశమస్కన్ధే ఉత్తరార్ధే భగవద్యానవిచారే నామ సప్తతితమోఽధ్యాయః

ఇలా పరమహంసులకు పఠించదగిన శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణంలో, పదవ స్కంధంలో, ఉత్తరార్థంలో, భగవద్జ్ఞాన విచారణ అనే డెబ్బైవ వ అధ్యాయము పూర్తయింది.

ఉద్ధవమంత్రణయా శ్రీకృష్ణస్యేన్ద్రప్రస్థగమనమ్ - శ్రీశుక ఉవాచ - ( అనుష్టుప్ ) ఇత్యుదీరితమాకర్ణ్య దేవఋషేరుద్ధవోఽబ్రవీత్ । సభ్యానాం మతమాజ్ఞాయ కృష్ణస్య చ మహామతిః

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు — దేవర్షి మాటలు విన్న ఉద్ధవుడు, సభలోని అందరి అభిప్రాయం, కృష్ణుని మనసు తెలుసుకొని, తెలివైనవాడిగా ఇలా మాట్లాడాడు.

శ్రీఉద్ధవ ఉవాచ - యదుక్తం ఋషిణా దేవ సాచివ్యం యక్ష్యతస్త్వయా । కార్యం పైతృష్వసేయస్య రక్షా చ శరణైషిణామ్

ఉద్ధవుడు ఇలా అన్నాడు — దేవా! ఋషి చెప్పినట్టు, నీవు ఆ యజ్ఞానికి సలహాదారుడిగా ఉండాలి, పితృవ్యుని రక్షించాలి, ఆశ్రయం కోరినవారిని కాపాడాలి.

యష్టవ్యమ్రాజసూయేన దిక్ చక్రజయినా విభో । అతో జరాసుతజయ ఉభయార్థో మతో మమ

ప్రభూ! నీవు దిక్కులను జయించినవాడివిగా రాజసూయ యజ్ఞం చేయాలి. అందుకోసం జరాసంధుడిని జయించడం రెండు పనులకు ఉపయోగపడుతుంది అని నా అభిప్రాయం.

అస్మాకం చ మహానర్థో హ్యేతేనైవ భవిష్యతి । యశశ్చ తవ గోవిన్ద రాజ్ఞో బద్ధాన్ విముఞ్చతః

ఇది వల్ల మాకూ గొప్ప లాభం కలుగుతుంది, గోవిందా! నీవు రాజుల్ని బంధనంలో నుంచి విడిపించి, నీ కీర్తి మరింత పెరుగుతుంది.

స వై దుర్విషహో రాజా నాగాయుతసమో బలే । బలినామపి చాన్యేషాం భీమం సమబలం వినా

ఆ రాజు నిజంగా ఓడించలేని వాడు, పది వేల ఏనుగులకు సమానమైన బలమున్నవాడు. బలవంతులలో కూడా భీముడు తప్ప వేరెవ్వరూ అతడికి సమానం కాదు.

ద్‌వైరథే స తు జేతవ్యో మా శతాక్షౌహిణీయుతః । బ్రహ్మణ్యోఽభ్యర్థితో విప్రైః న ప్రత్యాఖ్యాతి కర్హిచిత్

అతడిని యుద్ధంలో ఎదురుగా ఎదుర్కొని ఓడించాలి, వందల సేనలతో కాదు. అతడు బ్రాహ్మణులను గౌరవించే వాడు, వారిచే అడిగిన దాన్ని ఎప్పుడూ తిరస్కరించడు.

బ్రహ్మవేషధరో గత్వా తం భిక్షేత వృకోదరః । హనిష్యతి న సన్దేహో ద్‌వైరథే తవ సన్నిధౌ

వృకోదరుడు బ్రాహ్మణ వేషంలో వెళ్లి అతని దగ్గర భిక్ష అడగాలి. నీ సమక్షంలో ద్వంద్వయుద్ధంలో అతడిని ఖచ్చితంగా సంహరిస్తాడు — ఇందులో సందేహం లేదు.

నిమిత్తం పరమీశస్య విశ్వసర్గనిరోధయోః । హిరణ్యగర్భః శర్వశ్చ కాలస్యారూపిణస్తవ

ఈ సృష్టి, లయాలకు పరమేశ్వరుడే కారణం. హిరణ్యగర్భుడు, శర్వుడు — వీరిద్దరూ నీ అనంతశక్తికి రూపాలు మాత్రమే.

( వసంతతిలకా ) గాయన్తి తే విశదకర్మ గృహేషు దేవ్యో రాజ్ఞాం స్వశత్రువధమాత్మవిమోక్షణం చ । గోప్యశ్చ కుఞ్జరపతేర్జనకాత్మజాయాః పిత్రోశ్చ లబ్ధశరణా మునయో వయం చ

నీ పవిత్రమైన కార్యాలు దేవతల ఇళ్లలో పాడబడుతున్నాయి — రాజుల శత్రువులను సంహరించడం, నీ స్వీయ విమోచనం, గోపికలు, ఏనుగు అధిపతుల భార్యలు, జనకుని కుమార్తెలు, నీ తల్లిదండ్రులు, ఆశ్రయం పొందిన మునులు, మేము — అందరం నీ మహిమను గానం చేస్తున్నాము.

( అనుష్టుప్ ) జరాసన్ధవధః కృష్ణ భూర్యర్థాయోపకల్పతే । ప్రాయః పాకవిపాకేన తవ చాభిమతః క్రతుః

కృష్ణా! జరాసంధుడిని సంహరించడం అనేక ప్రయోజనాలకు దోహదపడుతుంది. నీకు ఇష్టమైన యజ్ఞం కూడా దాని ఫలితంగా నెరవేరుతుంది.

శ్రీశుక ఉవాచ - ఇత్యుద్ధవ వచో రాజన్ సర్వతోభద్రమచ్యుతమ్ । దేవర్షిర్యదువృద్ధాశ్చ కృష్ణశ్చ ప్రత్యపూజయన్

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు — రాజా! ఉద్ధవుడు చెప్పిన మాటలు అన్నింటికీ మంగళకరంగా ఉండటంతో, దేవర్షి, యదువంశీయ వృద్ధులు, కృష్ణుడు — అందరూ వాటిని గౌరవించారు.

అథాదిశత్ ప్రయాణాయ భగవాన్ దేవకీసుతః । భృత్యాన్ దారుకజైత్రాదీన్ అనుజ్ఞాప్య గురూన్ విభుః

తర్వాత దేవకీసుతుడు అయిన భగవంతుడు ప్రయాణానికి ఆదేశించి, పెద్దలను వీడుకుని, దారుక, జైత్రుడు మొదలైన సేవకులకు చెప్పి, బయలుదేరేందుకు సిద్ధమయ్యాడు.

నిర్గమయ్యావరోధాన్ స్వాన్ ససుతాన్ సపరిచ్ఛదాన్ । సఙ్కర్షణమనుజ్ఞాప్య యదురాజం చ శత్రుహన్ । సూతోపనీతం స్వరథం ఆరుహద్ గరుడధ్వజమ్

తన స్త్రీలు, కుమారులు, పరిచారకులను పంపించి, సంకర్షణుడు, యదురాజు, శత్రుహంతను వీడుకుని, రథసారథి తీసుకొచ్చిన గరుడధ్వజ రథంపై ఎక్కాడు.

( ప్రభావతీ ) తతో రథద్‌విపభటసాదినాయకైః కరాలయా పరివృత ఆత్మసేనయా । మృదఙ్‌గ భేర్యానక శఙ్ఖగోముఖైః ప్రఘోషఘోషితకకుభో నిరాక్రమత్

అనంతరం, రథ, ఏనుగు, పాదసేన, అశ్వసేనాధిపతులతో కూడిన తన సైన్యంతో చుట్టుముట్టబడి, మృదంగాలు, భేరీలు, అనకాలు, శంఖాలు, గోముఖాల ధ్వనితో దిక్కులు మారుమోగేలా అక్కడి నుండి బయలుదేరాడు.

నృవాజికాఞ్చన శిబికాభిరచ్యుతం సహాత్మజాః పతిమను సువ్రతా యయుః । వరాంబరాభరణవిలేపనస్రజః సుసంవృతా నృభిరసిచర్మపాణిభిః

అచ్యుతుడిని, తన భర్తను, కుమారులతో కలసి, సువ్రతలు అయిన భార్యలు, ఉత్తమ వస్త్రాలు, ఆభరణాలు, సుగంధాలు, హారాలతో అలంకరించుకుని, బంగారు శిబికలు, రథాలలో, ఖడ్గాలు, కవచాలు ధరించిన రక్షకులతో బలంగా వెళ్ళారు.

నరోష్ట్రగోమహిషఖరాశ్వతర్యనః కరేణుభిః పరిజనవారయోషితః । స్వలఙ్కృతాః కటకుటికమ్బలామ్బరాద్ ఉపస్కరా యయురధియుజ్య సర్వతః

అక్కడ మనుషులు, ఒంటెలు, ఆవులు, మేషలు, గదలు, గుర్రాలు, రథాలు, ఏనుగులు, సేవకులు, రాజకుమార్తెలు — వీరందరూ చేతుల్లో అలంకారాలు, కంకణాలు, దుప్పట్లు, వస్త్రాలు ధరించి, తమ సామాను తీసుకొని, నాలుగు దిశలకూ బయలుదేరారు.

బలం బృహద్ధ్వజపటఛత్రచామరైః వరాయుధాభరణకిరీటవర్మభిః । దివాంశుభిస్తుములరవం బభౌ రవేః యథార్ణవః క్షుభితతిమిఙ్‌గిలోర్మిభిః

ఆ సైన్యం పెద్ద పెద్ద జెండాలు, పటాలు, గొడుగులు, చామరాలు పట్టుకుని, అద్భుతమైన ఆయుధాలు, ఆభరణాలు, కిరీటాలు, కవచాలతో మెరిసిపోతూ, సూర్యుడి కాంతిలా ప్రకాశించింది. వారి గొంతు గర్జన సముద్రాన్ని తిమింగలాలు, పెద్ద అలలు కలిపినట్టు ఉప్పొంగింది.

అథో మునిర్యదుపతినా సభాజితః ప్రణమ్య తం హృది విదధద్ విహాయసా । నిశమ్య తద్‌వ్యవసితమాహృతార్హణో ముకున్దసన్దర్శననిర్వృతేన్ద్రియః

ఆ సమయంలో ముని, యాదవాధిపతిగా ఉన్న శ్రీకృష్ణుడు తనను గౌరవించగా, ఆయనకు నమస్కరించి, హృదయంలో ఆయన రూపాన్ని నిలిపుకుని, ఆకాశమార్గంలో వెళ్లిపోయాడు. ఆయన సంకల్పాన్ని విని, ముకుందుడు, పరమానందంతో ఇంద్రియాలు నిండిపోయి, అతిథి సత్కారానికి కావలసిన వస్తువులు తెప్పించాడు.