శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

జుహ్వన్తం చ వితానాగ్నీన్ యజన్తం పఞ్చభిర్మఖైః । భోజయన్తం ద్విజాన్ క్వాపి భుఞ్జానమవశేషితమ్

ఇంకొకచోట ఆయన యజ్ఞాగ్నిలో హోమం చేస్తూ, ఐదు విధాల యాగాలు నిర్వహిస్తూ, ఎక్కడో బ్రాహ్మణులను భోజనం పెట్టిస్తూ, మరికొన్ని చోట్ల మిగిలిన అన్నాన్ని తినడాన్ని చూశాడు.

క్వాపి సన్ధ్యాముపాసీనం జపన్తం బ్రహ్మ వాగ్యతమ్ । ఏకత్ర చాసిచర్మాభ్యాం చరన్తమసివర్త్మసు

ఎక్కడో ఆయన సంధ్య సమయానికి కూర్చుని, వేదమంత్రములు జపిస్తూ, వాక్కును నియంత్రిస్తూ ఉన్నాడు. మరికొకచోట కత్తి, కవచంతో ధనుర్విద్య మార్గాల్లో సంచరిస్తున్నాడు.

అశ్వైర్గజై రథైః క్వాపి విచరన్తం గదాగ్రజమ్ । క్వచిచ్ఛయానం పర్యఙ్కే స్తూయమానం చ వన్దిభిః

ఎక్కడో ఆయన గుర్రాలు, ఏనుగులు, రథాలతో, బాలరామునితో కలిసి ప్రయాణిస్తూ ఉన్నాడు. ఇంకొకచోట పీఠంపై విశ్రాంతిగా పడుకుని, కీర్తినిగానే వారు స్తుతిస్తూ ఉన్నారు.

మంత్రయన్తం చ కస్మింశ్చిత్ మంత్రిభిశ్చోద్ధవాదిభిః । జలక్రీడారతం క్వాపి వారముఖ్యాబలావృతమ్

ఎక్కడో ఆయన ఉద్వవుడు వంటి మంత్రులతో కలిసి ఆలోచనలు చేస్తూ ఉన్నాడు. ఇంకొకచోట రాజమహిళలతో చుట్టూ ఉండి, జలక్రీడలో ఆనందంగా పాల్గొంటున్నాడు.

కుత్రచిద్ద్విజముఖ్యేభ్యో దదతం గాః స్వలఙ్కృతాః । ఇతిహాసపురాణాని శ్రృణ్వన్తం మఙ్గలాని చ

ఎక్కడో ఆయన ప్రధాన బ్రాహ్మణులకు అలంకరించిన గోవులను దానం ఇస్తూ ఉన్నాడు. మరికొకచోట మంగళకరమైన పురాణాలు, ఇతిహాసాలు వినిపిస్తూ ఉన్నాడు.

హసన్తం హాసకథయా కదాచిత్ ప్రియయా గృహే । క్వాపి ధర్మం సేవమానం అర్థకామౌ చ కుత్రచిత్

కొన్నిసార్లు ఆయన ఇంట్లో తన ప్రియతో కలిసి నవ్వుతూ, హాస్యకథలు చెబుతూ ఉన్నాడు. ఇంకొకచోట ధర్మాన్ని ఆచరిస్తూ, మరికొన్ని చోట్ల ధనం, కామసుఖాల కోసం శ్రమిస్తూ ఉన్నాడు.

ధ్యాయన్తమేకమాసీనం పురుషం ప్రకృతేః పరమ్ । శుశ్రూషన్తం గురూన్ క్వాపి కామైర్భోగైః సపర్యయా

ఒకచోట ఆయన ఒంటరిగా కూర్చుని, ప్రకృతికి అతీతుడైన పరమ పురుషుని ధ్యానిస్తూ ఉన్నాడు. ఇంకొకచోట గురువులకు ఇష్టమైన వస్తువులతో సేవ చేస్తూ ఉన్నాడు.

కుర్వన్తం విగ్రహం కైశ్చిత్ సన్ధిం చాన్యత్ర కేశవమ్ । కుత్రాపి సహ రామేణ చిన్తయన్తం సతాం శివమ్

ఎక్కడో కేశవుడు కొందరితో యుద్ధానికి సిద్ధమవుతూ, మరికొన్ని చోట్ల శాంతి ఒప్పందాలు చేసుకుంటూ ఉన్నాడు. ఇంకొకచోట బాలరామునితో కలిసి సజ్జనుల శ్రేయస్సును ఆలోచిస్తూ ఉన్నాడు.

పుత్రాణాం దుహితౄణాం చ కాలే విధ్యుపయాపనమ్ । దారైర్వరైస్తత్సదృశైః కల్పయన్తం విభూతిభిః

తన కుమారులు, కుమార్తెలకు తగిన వరులను పెళ్లి చేయించి, వారికి తగిన ధనం, ఆస్తి ఇచ్చి సంతోషపరిచాడు.

ప్రస్థాపనోపనయనైః అపత్యానాం మహోత్సవాన్ । వీక్ష్య యోగేశ్వరేశస్య యేషాం లోకా విసిస్మిరే

పిల్లల పెళ్లిళ్లు, ఉపనయనాలు, ఇతర శుభకార్యాలు ఘనంగా నిర్వహించేవాడు. ఈ మహోత్సవాలను చూసి యోగేశ్వరుని మహిమకు లోకాలు ఆశ్చర్యపోయాయి.

యజన్తం సకలాన్ దేవాన్ క్వాపి క్రతుభిరూర్జితైః । పూర్తయన్తం క్వచిద్ ధర్మం కూర్పారామమఠాదిభిః

ఎక్కడో ఆయన శక్తివంతమైన యాగాలతో అన్ని దేవతలను పూజిస్తూ ఉన్నాడు. మరికొన్ని చోట్ల బావులు, తోటలు, మఠాలు నిర్మించి ధర్మాన్ని నెరవేర్చాడు.

చరన్తం మృగయాం క్వాపి హయమారుహ్య సైన్ధవమ్ । ఘ్నన్తం తత్ర పశూన్ మేధ్యాన్ పరీతం యదుపుఙ్గవైః

ఎక్కడో ఆయన సింధు జాతి గుర్రంపై ఎక్కి వేటకు వెళ్ళి, అక్కడ యాగానికి పనికొచ్చే జంతువులను వధిస్తూ, యాదవులలో శ్రేష్ఠులతో కలిసి ఉన్నాడు.

అవ్యక్తలిఙ్గం ప్రకృతిషు అన్తఃపురగృహాదిషు । క్వచిచ్చరన్తం యోగేశం తత్తద్‌భావబుభుత్సయా

అవ్యక్తమైన రూపంతో, అంతఃపుర గృహాల్లో, ఇతర ప్రదేశాల్లో యోగేశ్వరుడు వివిధ భావాలను అనుభవించాలనే కోరికతో సంచరిస్తున్నాడు.

అథోవాచ హృషీకేశం నారదః ప్రహసన్నివ । యోగమాయోదయం వీక్ష్య మానుషీం ఈయుషో గతిమ్

అప్పుడు నారదుడు, యోగమాయా ప్రభావాన్ని, ఆయన మానవ జీవనాన్ని చూసి, చిరునవ్వుతో హృషీకేశునితో ఇలా అన్నాడు.

విదామ యోగమాయాస్తే దుర్దర్శా అపి మాయినామ్ । యోగేశ్వరాత్మన్ నిర్భాతా భవత్పాదనిషేవయా

నీ మాయా శక్తి ఎంత గొప్పదో మేము తెలుసు. మాయలో నిపుణులైనవారికీ అది గ్రహించడమూ చాలా కష్టం. యోగేశ్వరుడైన నీకు పాదసేవ వల్ల ఆ మాయా వెలుగులా వెలిగిపోతుంది.

అనుజానీహి మాం దేవ లోకాంస్తే యశసాఽఽప్లుతాన్ । పర్యటామి తవోద్‌గాయన్ లీలా భువనపావనీమ్

ప్రభూ! నీ మహిమతో నిండిన లోకాలకు నేను వెళ్లేందుకు అనుమతించు. భువనాలను పవిత్రం చేసే నీ లీలలను పాడుకుంటూ నేను సంచరిస్తాను.

శ్రీభగవానువాచ - బ్రహ్మన్ధన్నస్య వక్తాహం కర్తా తదనుమోదితా । తచ్ఛిక్షయన్లోకమిమం ఆస్థితః పుత్ర మా ఖిదః

శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు – బ్రహ్మచారి ధర్మాలను నేనే చెప్పేవాడిని, ఆ పనులను చేయించేవాడిని కూడా నేనే. వారి సమ్మతితోనే నేను ఈ లోకంలో ఉన్నాను. ఈ విధంగా నేర్పించేందుకు ఇక్కడ ఉన్నాను. నా కుమారా! నీవు బాధపడకూ.

శ్రీశుక ఉవాచ - ఇత్యాచరన్తం సద్ధర్మాన్ పావనాన్ గృహమేధినామ్ । తమేవ సర్వగేహేషు సన్తమేకం దదర్శ హ

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు – ఇలాగే గృహస్థులకు పవిత్రతను ఇచ్చే సద్ధర్మాలను ఆచరించుచూ, ఆయన ప్రతి ఇంటిలోనూ, ఎక్కడైనా, ఒక్కటే ఉన్నాడని చూశాడు.

కృష్ణస్యానన్తవీర్యస్య యోగమాయామహోదయమ్ । ముహుర్దృష్ట్వా ఋషిరభూద్ విస్మితో జాతకౌతుకః

కృష్ణుని అపారమైన శక్తి, యోగమాయా మహిమను మళ్లీ మళ్లీ చూసి ఆ ఋషి ఆశ్చర్యపడి, విచిత్రతతో నిండిపోయాడు.

ఇత్యర్థకామధర్మేషు కృష్ణేన శ్రద్ధితాత్మనా । సమ్యక్ సభాజితః ప్రీతః తమేవానుస్మరన్ యయౌ

ఆర్థిక, కామ, ధర్మ విషయాలలో పూర్తిగా మనసు పెట్టిన కృష్ణుడు అతనిని ఎంతో గౌరవించి, సంతోషపరిచాడు. ఆయనను మాత్రమే మనసులో ఉంచుకుంటూ, సంతోషంగా అతడు వెళ్లిపోయాడు.

( వసంతతిలకా ) ఏవం మనుష్యపదవీమనువర్తమానో నారాయణోఽఖిలభవాయ గృహీతశక్తిః । రేమేఽఙ్గ షోడశసహస్రవరాఙ్గనానాం సవ్రీడసౌహృదనిరీక్షణహాసజుష్టః

ఇలా మానవ జీవన మార్గాన్ని అనుసరిస్తూ, సమస్త భూతాల కోసం తన శక్తిని ధరించిన నారాయణుడు, పదహారు వేల మంది ఉత్తమ స్త్రీల మధ్య, వారి సిగ్గు, స్నేహభావపు చూపులు, నవ్వులతో ఆనందంగా విహరించాడు.

యానీహ విశ్వవిలయోద్‌భవవృత్తిహేతుః కర్మాణ్యనన్యవిషయాణి హరీశ్చకార యస్త్వఙ్గ గాయతి శ్రృణోత్యనుమోదతే వా భక్తిర్భవేద్‌భగవతి హ్యపవర్గమార్గే

ఈ లోకంలో విష్ణువు చేసిన కార్యాలు సృష్టి, లయానికి కారణమై, వేరే లక్ష్యం లేనివి. ఎవరు వాటిని పాడినా, వినినా, ఆనందించినా, వారికి భగవంతునిపై భక్తి కలిగి, మోక్ష మార్గంలో ముందుకు పోతారు.

ఇతి శ్రీమద్‍భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయాం దశమస్కన్ధే ఉత్తరార్ధే కృష్ణగార్హస్థ్యదర్శనం నామ ఏకోనసప్తతిమోఽధ్యాయః

ఇలా పరమహంసులకు అతి పవిత్రమైన శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణంలో, పదవ స్కంధంలో, ఉత్తర భాగంలో, 'కృష్ణుని గృహస్థ జీవితం' అనే అరవై తొమ్మిదవ అధ్యాయం ముగిసింది.

శ్రీకృష్ణస్యాహ్నికకృత్యవర్ణనం; యుధిష్ఠిరసందేశమాదాయ నారదస్య, జరాసంధకారానిబద్ధనృపాణాం సందేశమాదాయ దూతస్య చాగమనమ్ - శ్రీశుక ఉవాచ - ( అనుష్టుప్ ) అథోషస్యుపవృత్తాయాం కుక్కుటాన్ కూజతోఽశపన్ । గృహీతకణ్ఠ్యః పతిభిః భాధవ్యో విరహాతురాః

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు – అర్ధరాత్రి ముగిసిపోతూ, కోడిపుంజులు కూస్తుండగా, వేరుపడిన బాధతో భార్యలు తమ భర్తల చేత ఆలింగనం పొందారు.

వయాంస్యరూరువన్ కృష్ణం బోధయన్తీవ వన్దినః । గాయత్స్వలిష్వనిద్రాణి మన్దారవనవాయుభిః

ఆ పక్షులు మెలకువై, మంద్రవనంలో నుంచి వీస్తున్న మృదువైన గాలులతో, నిద్ర లేని పాటలు పాడుతూ, కృష్ణుని స్తుతిస్తూ ఉన్నట్టు అనిపించాయి.

ముహూర్తం తం తు వైదర్భీ నామృష్యద్ అతిశోభనమ్ । పరిరమ్భణవిశ్లేషాత్ ప్రియబాహ్వన్తరం గతా

కొంతసేపు, వైదర్భి తన ప్రియుడి ఆలింగనం నుంచి విడిపోయిన అందమైన వేదనను భరించలేకపోయింది.

బ్రాహ్మే ముహూర్త ఉత్థాయ వార్యుపస్పృశ్య మాధవః । దధ్యౌ ప్రసన్నకరణ ఆత్మానం తమసః పరమ్

బ్రాహ్మ ముహూర్తంలో లేచి, నీటితో శుద్ధి చేసుకుని, మాధవుడు స్వచ్ఛమైన మనస్సుతో, అంధకారానికి అతీతమైన తనను ధ్యానించాడు.

( మిశ్ర ) ఏకం స్వయంజ్యోతిరనన్యమవ్యయం స్వసంస్థయా నిత్యనిరస్తకల్మషమ్ । బ్రహ్మాఖ్యమస్యోద్‌భవనాశహేతుభిః స్వశక్తిభిర్లక్షితభావనిర్వృతిమ్

ఆయన ఒక్కడే, తనలో తానే వెలిగే, మరెవరూ లేని, నిత్యంగా పవిత్రుడైన, బ్రహ్మం అని పిలవబడే, తన శక్తులతో సృష్టి, లయాలకు కారణమైనవాడు. ఆ శక్తుల ద్వారా ఆనందాన్ని పొందుతాడు.

అథాప్లుతోఽమ్భస్యమలే యథావిధి క్రియాకలాపం పరిధాయ వాససీ । చకార సన్ధ్యోపగమాది సత్తమో హుతానలో బ్రహ్మ జజాప వాగ్యతః

తర్వాత, పరిశుద్ధమైన నీటిలో స్నానం చేసి, శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించి, క్రమంగా కర్మలను ఆచరించాడు. అగ్నికి హోమం చేసి, వాక్సంయమంతో బ్రహ్మను జపించాడు.