శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

అహో ఐశ్వర్యమత్తానాం మత్తానామివ మానినామ్ । అసంబద్ధా గిరో రుక్షాః కః సహేతానుశాసీతా

ఓహో, ధనంతో మత్తెక్కినవారు, గర్వంతో మునిగిపోయినవారు మాట్లాడే మాటలు ఎంత అసంబద్ధంగా, ఎంత కఠినంగా ఉంటాయో! అలాంటి వారిని ఎవరు తట్టుకుంటారు? ఎవరు వారికి బుద్ధి చెప్పగలరు?

అద్య నిష్కౌరవం పృథ్వీం కరిష్యామీత్యమర్షితః । గృహీత్వా హలముత్తస్థౌ దహన్నివ జగత్త్రయమ్

ఆ కోపంతో, 'ఈ రోజు నేనే భూమిని కౌరవుల నుంచి శుద్ధం చేస్తాను!' అని చెప్పి, తన హలాన్ని పట్టుకుని, మూడు లోకాలను కాల్చేలా లేచాడు.

లాఙ్గలాగ్రేణ నగరం ఉద్విదార్య గజాహ్వయమ్ । విచకర్ష స గఙ్గాయాం ప్రహరిష్యన్నమర్షితః

తన హలపు ముందుతో హస్తినపురాన్ని చీల్చి, ఆ కోపంతో గంగలోకి లాగుతూ, దెబ్బతీయడానికి సిద్ధమయ్యాడు.

జలయానమివాఘూర్ణం గఙ్గాయాం నగరం పతత్ । ఆకృష్యమాణమాలోక్య కౌరవాః జాతసంభ్రమాః

నగరం గంగలోకి లాగబడుతూ, ప్రవాహంలో పడవలా తిరుగుతుంటే, కౌరవులు అది చూస్తూ భయంతో గుబురుపడ్డారు.

తమేవ శరణం జగ్ముః సకుటుమ్బా జిజీవిషవః । సలక్ష్మణం పురస్కృత్య సామ్బం ప్రాఞ్జలయః ప్రభుమ్

బతకాలని ఆశించి, కౌరవులు తమ కుటుంబాలతో కలిసి, లక్ష్మణుడిని, సాంబుడిని ముందుంచి, చేతులు జోడించి ప్రభువైన ఆయన వద్ద శరణు కోరారు.

రామ రామాఖిలాధార ప్రభావం న విదామ తే । మూఢానాం నః కుబుద్ధీనాం క్షన్తుమర్హస్యతిక్రమమ్

'ఓ రామా! అన్నీ ఆధారంగా ఉన్నవాడా! నీ శక్తి మేము తెలియని మూర్ఖులం, మనకు బుద్ధి లేదు. దయచేసి మా తప్పును క్షమించు.'

స్థిత్యుత్పత్త్యప్యయానాం త్వమేకో హేతుర్నిరాశ్రయః । లోకాన్ క్రీడనకానీశ క్రీడతస్తే వదన్తి హి

సృష్టి, స్థితి, లయాలకు నీవే ఆధారం, నీకు ఆధారం లేదు. ప్రభూ! లోకాలు నీ ఆటబొమ్మలు అని, నువ్వు వాటితో ఆడుకుంటావని జ్ఞానులు చెబుతారు.

( మిశ్ర ) త్వమేవ మూర్ధ్నీదమనన్త లీలయా భూమణ్డలం బిభర్షి సహస్రమూర్ధన్ । అన్తే చ యః స్వాత్మని రుద్ధవిశ్వః శేషేఽద్వితీయః పరిశిష్యమాణః

అనంతుడా! నీవే వేల తలలతో భూమిని నీ తలపై ఆడుకుంటూ మోయుచున్నావు. అంతలో, ఈ జగత్తు నీలో లీనమైపోయినప్పుడు, నీవొక్కడే మిగిలి ఉంటావు.

( అనుష్టుప్ ) కోపస్తేఽఖిలశిక్షార్థం న ద్వేషాన్న చ మత్సరాత్ । బిభ్రతో భగవన్ సత్త్వం స్థితిపాలనతత్పరః

ప్రభూ! నీ కోపం లోకానికి బుద్ధి చెప్పడానికే, ద్వేషంతో కాదు, అసూయతో కాదు. నీవు సత్త్వగుణాన్ని నిలబెట్టి, సృష్టిని కాపాడడంలో ఎప్పుడూ తపనపడతావు.

నమస్తే సర్వభూతాత్మన్ సర్వశక్తిధరావ్యయ । విశ్వకర్మన్ నమస్తేఽస్తు త్వాం వయం శరణం గతాః

సర్వభూతాత్మా! అన్నీ శక్తులు కలవాడా! నశించని వాడా! జగత్కర్తా! నీకు నమస్కారం. మేము నీ శరణు వచ్చాము.

శ్రీశుక ఉవాచ - ఏవం ప్రపన్నైః సంవిగ్నైః వేపమానాయనైర్బలః । ప్రసాదితః సుప్రసన్నో మా భైష్టేత్యభయం దదౌ

శ్రీశుకుడు చెప్పాడు — ఈ విధంగా శరణు వచ్చినవారు భయంతో వణికిపోతూ ప్రార్థించగా, బలరాముడు సంతోషించి, 'భయపడకండి' అని వారికి అభయం ఇచ్చాడు.

దుర్యోధనః పారిబర్హం కుఞ్జరాన్ షష్టిహాయనాన్ । దదౌ చ ద్వాదశశతాని అయుతాని తురఙ్గమాన్

దుర్యోధనుడు కానుకగా అరవయ్యేళ్ళ వయస్సు గల ఏనుగులు, పన్నెండు వేల గుఱ్ఱాలు ఇచ్చాడు.

రథానాం షట్సహస్రాణి రౌక్మాణాం సూర్యవర్చసామ్ । దాసీనాం నిష్కకణ్ఠీనాం సహస్రం దుహితృవత్సలః

ఆయన ఆరు వేల బంగారు రథాలు, సూర్యుడి వలె మెరిసే రథాలు, హారాలు లేని వెయ్యి దాసీలను, కుమార్తెలను ప్రేమించి ఇచ్చాడు.

ప్రతిగృహ్య తు తత్సర్వం భగవాన్ సాత్వతర్షభః । ససుతః సస్నుషః ప్రాయాత్ సుహృద్‌భిరభినన్దితః

అన్ని కానుకలు స్వీకరించిన సాత్వతులలో శ్రేష్ఠుడైన భగవంతుడు తన కుమారుడితో, కోడలితో కలిసి, మిత్రులందరి సత్కారంతో బయలుదేరాడు.

( మిశ్ర ) తతః ప్రవిష్టః స్వపురం హలాయుధః సమేత్య బన్ధూననురక్తచేతసః । శశంస సర్వం యదుపుఙ్గవానాం మధ్యే సభాయాం కురుషు స్వచేష్టితమ్

తర్వాత హలాయుధుడు తన నగరంలోకి ప్రవేశించి, బంధువులందరినీ ప్రేమతో కలసి, యాదవుల సభలో కురువుల మధ్య జరిగిన సంగతులన్నీ వివరంగా చెప్పాడు.

( అనుష్టుప్ ) అద్యాపి చ పురం హ్యేతత్ సూచయద్ రామవిక్రమమ్ । సమున్నతం దక్షిణతో గఙ్గాయాం అనుదృశ్యతే

ఇప్పటికీ ఆ నగరం రాముని పరాక్రమానికి గుర్తుగా, గంగకు దక్షిణంగా, ఎత్తుగా నిలిచి, అందరికీ కనిపిస్తుంది.

ఇతి శ్రీమద్‍భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయాం దశమస్కన్ధే ఉత్తరార్ధే హస్తినపురకర్షణరూపసంకర్షణవిజయో నామ అష్టషష్టితమోఽధ్యాయః

ఇలా శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణంలో, పరమహంసులకు ఉద్దేశించిన దశమ స్కంధంలోని ఉత్తర భాగంలో, హస్తినపురాన్ని లాగిన సంకర్షణుని విజయమనే అరవై ఎనిమిదవ అధ్యాయం పూర్తయింది.

దేవర్షినారదకర్తృకం భగవతో గృహచర్యాదర్శనమ్ - శ్రీశుక ఉవాచ - ( అనుష్టుప్ ) నరకం నిహతం శ్రుత్వా తథోద్వాహం చ యోషితామ్ । కృష్ణేనైకేన బహ్వీనాం తద్ దిదృక్షుః స్మ నారదః

శ్రీశుకుడు చెప్పాడు — నరకాసురుడు సంహరించబడి, అనేకమంది స్త్రీలను కృష్ణుడు ఒక్కరే పెళ్లి చేసుకున్నాడని విని, ఆ దృశ్యం చూడాలని నారదుడు ఆశించాడు.

చిత్రం బతైతదేకేన వపుషా యుగపత్ పృథక్ । గృహేషు ద్వ్యష్టసాహస్రం స్త్రియ ఏక ఉదావహత్

ఒకే శరీరంతో, ఒక్కసారిగా ఎనిమిది వేల రెండు వందల మంది స్త్రీలను, వారి ఇంటింటిలో పెళ్లి చేసుకున్నాడని చూడటం ఎంత ఆశ్చర్యమో!

ఇత్యుత్సుకో ద్వారవతీం దేవర్షిర్ద్రష్టుమాగమత్ । పుష్పితోపవనారామ ద్విజాలికులనాదితామ్

ద్వారకను చూడాలని ఉత్సాహంతో ఉన్న దేవర్షి, పుష్పాలతో అలంకరించబడిన తోటలు, పార్కులు, పక్షుల గుంపులు, బ్రాహ్మణుల స్వరాలతో మారుమోగుతున్న ఆ పట్టణానికి వచ్చాడు.

ఉత్ఫుల్లేన్దీవరామ్భోజ కహ్లారకుముదోత్పలైః । ఛురితేషు సరఃసూచ్చైః కూజితాం హంససారసైః

అక్కడి చెరువులు, వికసించిన నీలకమలాలు, తామరలు, పున్నాగాలు, ఉత్పలాలతో అలంకరించబడి, పొడవాటి ముళ్లతో నిండిపోయి, హంసలు, సారస పక్షులు కూయడాన్ని ప్రతిధ్వనించాయి.

ప్రాసాదలక్షైర్నవభిః జుష్టాం స్ఫాటికరాజతైః । మహామరకతప్రఖ్యైః స్వర్ణరత్‍నపరిచ్ఛదైః

ఆ నగరంలో తొమ్మిది లక్షల క్రిస్టల్, వెండి ప్రాసాదాలు మెరిసిపోతూ, మహామారకతంలా కనిపిస్తూ, బంగారు, రత్నాల అలంకరణలతో అందంగా వెలిగిపోయాయి.

( మిశ్ర ) విభక్తరథ్యాపథచత్వరాపణైః శాలాసభాభీ రుచిరాం సురాలయైః । సంసిక్తమార్గాఙ్గనవీథిదేహలీం పతత్పతాకా ధ్వజవారితాతపామ్

వేర్వేరు వీధులు, రహదారులు, చౌరస్తాలు, బజార్లు స్పష్టంగా ఉండగా, అందమైన శాలలు, సభమందిరాలు, దేవాలయాలు నిలిచియుండగా, మార్గాలు, అంగణాలు, వీధులు, తలుపు మెట్లు నీటితో చల్లబడి, పతాకాలు, జెండాలు ఎండను ఆపుతున్నాయి.

( అనుష్టుప్ ) తస్యామన్తఃపురం శ్రీమద్ అర్చితం సర్వధిష్ణ్యపైః । హరేః స్వకౌశలం యత్ర త్వష్ట్రా కార్త్స్న్యేన దర్శితమ్

అందులోని అంతఃపురాలు ఎంతో వైభవంగా, ఇంటివారు అందరూ గౌరవించగా, అక్కడ హరిదేవుని నైపుణ్యం పూర్తిగా కనిపిస్తూ, త్వష్ట అనే దేవత చేసినట్టు అనిపించేది.

తత్ర షోడశభిః సద్మ సహస్రైః సమలఙ్కృతమ్ । వివేశైకతమం శౌరేః పత్‍నీనాం భవనం మహత్

అక్కడ పదహారు వేల అందమైన భవనాలలో, శౌరి భార్యలలో ఒకరికి చెందిన గొప్ప ఇంట్లోకి ఆయన ప్రవేశించాడు.

విష్టబ్ధం విద్రుమస్తంభైః వైదూర్యఫలకోత్తమైః । ఇన్ద్రనీలమయైః కుడ్యైః జగత్యా చాహతత్విషా

ఆ భవనం పగడపు స్తంభాలతో, ఉత్తమమైన వైడూర్యపు నేలతో, ఇంద్రనీల రత్నాలతో చేసిన గోడలతో, మెరిసే నేలతో నిర్మించబడింది.

వితానైర్నిర్మితైస్త్వష్ట్రా ముక్తాదామవిలమ్బిభిః । దాన్తైరాసనపర్యఙ్కైః మణ్యుత్తమపరిష్కృతైః

త్వష్ట తయారు చేసిన ముత్యాల హారాలతో వేలాడే తలుపులు, ఉత్తమ రత్నాలతో అలంకరించిన దంతాల ఆసనాలు, మంచాలు అక్కడ కనిపించాయి.

దాసీభిర్నిష్కకణ్ఠీభిః సువాసోభిరలఙ్కృతమ్ । పుమ్భిః సకఞ్చుకోష్ణీష సువస్త్రమణికుణ్డలైః

అక్కడ దాసీలు గొప్ప వస్త్రాలు ధరించి, మెడలో హారాలు లేకుండా అలంకరించబడి, పురుషులు మంచి వస్త్రాలు, కంచుకాలు, పాగాలు, రత్నాల చెవి కుండలతో అలంకరించబడి ఉన్నారు.

( వసంతతిలకా ) రత్‍నప్రదీపనికరద్యుతిభిర్నిరస్త ధ్వాన్తం విచిత్రవలభీషు శిఖణ్డినోఽఙ్గ । నృత్యన్తి యత్ర విహితాగురుధూపమక్షైః నిర్యాన్తమీక్ష్య ఘనబుద్ధయ ఉన్నదన్తః

రత్న దీపాల కాంతితో చీకటి తొలగిపోయి, రంగురంగుల మేడల్లో నెమళ్లు నాట్యం చేస్తూ, అగరుబత్తి, పూజా సామాగ్రి సర్ది ఉంచగా, లోతైన జ్ఞానం గలవారు బయటకు వస్తున్న దృశ్యాన్ని చూసి హర్షంగా పాడుతున్నారు.