శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

సముపేత్యాథ గోపాలాన్ హాస్యహస్తగ్రహాదిభిః । విశ్రాన్తం సుఖమాసీనం పప్రచ్ఛుః పర్యుపాగతాః ॥ 10.65.

తర్వాత, అక్కడికి చేరిన గోపులు నవ్వుతూ, చేతులు కలిపి, ఇతర హర్షభావాలతో, సుఖంగా కూర్చున్న బాలరాముని చుట్టూ చేరి ఆయనను ప్రశ్నించారు.

పృష్టాశ్చానామయం స్వేషు ప్రేమగద్గదయా గిరా । కృష్ణే కమలపత్రాక్షే సన్న్యస్తాఖిలరాధసః ॥ 10.65.

బాలరాముడు కూడా ప్రేమతో గొంతు దడదడలాడుతూ వారి కుటుంబాల విషయాలు అడిగాడు. ఎందుకంటే, కమలదళాలాంటి కళ్లున్న కృష్ణునిలో వారు తమ బాధలన్నీ వదిలేశారు.

కచ్చిన్నో బాన్ధవా రామ సర్వే కుశలమాసతే । కచ్చిత్స్మరథ నో రామ యూయం దారసుతాన్వితాః ॥ 10.65.

“ఓ రామా! మీ బంధువులందరూ క్షేమంగా ఉన్నారా? మీరు భార్యా పిల్లలతో కలిసి మమ్మల్ని ఇంకా గుర్తు చేసుకుంటున్నారా?” అని అడిగారు.

దిష్ట్యా కంసో హతః పాపో దిష్ట్యా ముక్తాః సుహృజ్జనాః । నిహత్య నిర్జిత్య రిపూన్ దిష్ట్యా దుర్గం సమాశ్రీతాః ॥ 10.65.

“ధన్యంగా, పాపి కంసుడు చనిపోయాడు; నీ స్నేహితులు విముక్తులయ్యారు; శత్రువులను జయించి, బలమైన పట్టణంలో నివసిస్తున్నావు” అని అన్నారు.

గోప్యో హసన్త్యః పప్రచ్ఛూ రామసన్దర్శనాదృతాః । కచ్చిదాస్తే సుఖం కృష్ణః పురస్త్రీజనవల్లభః ॥ 10.65.

బాలరాముని దర్శనంతో ఆనందించిన గోపికలు నవ్వుతూ, “పట్టణ స్త్రీల ప్రియుడు కృష్ణుడు సుఖంగా ఉన్నాడా?” అని అడిగారు.

కచ్చిత్స్మరతి వా బన్ధూన్ పితరం మాతరం చ సః । అప్యసౌ మాతరం ద్రష్టుం సకృదప్యాగమిష్యతి । అపి వా స్మరతేఽస్మాకమనుసేవాం మహాభుజః ॥ 10.65.

“ఆయన తండ్రి, తల్లిని, బంధువులను గుర్తు చేసుకుంటున్నాడా? కనీసం ఒక్కసారి అయినా తల్లిని చూడటానికి వస్తాడా? లేకపోతే, ఆ బలవంతుడు మన సేవను గుర్తు చేసుకుంటాడా?” అని ప్రశ్నించారు.

మాతరం పితరం భ్రాతౄన్ పతీన్ పుత్రాన్ స్వసౄనపి । యదర్థే జహిమ దాశార్హ దుస్త్యజాన్ స్వజనాన్ ప్రభో ॥ 10.65.

“ఓ దాశార్హా! ప్రభూ! ఎవరి కోసం నువ్వు తల్లి, తండ్రి, అన్నదమ్ములు, భర్తలు, పిల్లలు, అక్కచెల్లెళ్లు — ఇంత ప్రియమైన బంధువులను వదిలిపెట్టావు?” అని అడిగారు.

తా నః సద్యః పరిత్యజ్య గతః సఞ్ఛిన్నసౌహృదః । కథం ను తాదృశం స్త్రీభిర్న శ్రద్ధీయేత భాషితమ్ ॥ 10.65.

“ఆయన మమ్మల్ని ఒక్కసారిగా వదిలిపెట్టి, మనసులోని అనురాగాన్ని తెంచేశాడు. అలాంటివాడు మాట ఇచ్చినట్టు మహిళలు ఎలా నమ్మగలరు?” అని అన్నారు.

కథం ను గృహ్ణన్త్యనవస్థితాత్మనో వచః కృతఘ్నస్య బుధాః పురస్త్రియః । గృహ్ణన్తి వై చిత్రకథస్య సున్దర స్మితావలోకోచ్ఛ్వసితస్మరాతురాః ॥ 10.65.

“అంత చంచలమైన, కృతఘ్నుడైన వాడి మాటలను పట్టణ స్త్రీలు ఎలా నమ్మగలరు? అయినా, ఆయన వినోదభరితమైన మాటలు, అందమైన చిరునవ్వు, చూపులు, ఊపిరితో మాయలో పడి, ప్రేమతో మత్తులో ఆయనను నమ్ముతున్నారు.”

* కిం నస్తత్కథయా గోప్యః కథాః కథయతాపరాః । యాత్యస్మాభిర్వినా కాలో యది తస్య తథైవ నః ॥ 10.65.

“మనకు ఆయన గురించి మాట్లాడటం వల్ల ఏమి లాభం? మనం ఇంకొన్ని విషయాలు మాట్లాడుకుందాం. మనకు ఆయన లేని కాలం ఎలా గడుస్తుందో, ఆయనకూ అలాగే గడుస్తుందేమో!”

ఇతి ప్రహసితం శౌరేర్జల్పితం చారువీక్షితమ్ । గతిం ప్రేమపరిష్వఙ్గం స్మరన్త్యో రురుదుః స్త్రియః ॥ 10.65.

శౌరి చేసిన హాస్యభరితమైన మాటలు, అందమైన చూపులు, నడక, ప్రేమతో చేసిన ఆలింగనాలను గుర్తు చేసుకుంటూ ఆ స్త్రీలు కన్నీళ్లు పెట్టారు.

సఙ్కర్షణస్తాః కృష్ణస్య సన్దేశైర్హృదయంగమైః । సాన్త్వయామాస భగవాన్నానానునయకోవిదః ॥ 10.65.

అనేక విధాలుగా మనసును శాంతింపజేయడంలో నిపుణుడైన సంకర్షణుడు, కృష్ణుని హృదయాన్ని తాకే సందేశాలతో వారిని ఓదార్చాడు.

ద్వౌ మాసౌ తత్ర చావాత్సీన్మధుం మాధవం ఏవ చ । రామః క్షపాసు భగవాన్ గోపీనాం రతిమావహన్ ॥ 10.65.

అక్కడ రాముడు మధు, మాధవం అనే రెండు నెలలు గడిపాడు. ఆ రాత్రుల్లో గోపికలకు ఆనందాన్ని కలిగించాడు.

పూర్ణచన్ద్రకలామృష్టే కౌముదీగన్ధవాయునా । యమునోపవనే రేమే సేవితే స్త్రీగణైర్వృతః ॥ 10.65.

పూర్ణచంద్రుని వెలుతురులో, కౌముదీ పువ్వుల సువాసన గాలిలో తేలుతూ, యమునా తీరపు వనంలో, సేవ చేస్తున్న స్త్రీల మధ్య రాముడు ఆనందంగా విహరించాడు.

వరుణప్రేషితా దేవీ వారుణీ వృక్షకోటరాత్ । పతన్తీ తద్వనం సర్వం స్వగన్ధేనాధ్యవాసయత్ ॥ 10.65.

వరుణుడు పంపిన వారుణి దేవత ఒక చెట్టు కొమ్మల మధ్యనుంచి బయటకు వచ్చి, అక్కడికి దిగుతున్నప్పుడు ఆమె పరిమళం ఆ అడవంతా పరచుకుంది.

తం గన్ధం మధుధారాయా వాయునోపహృతం బలః । ఆఘ్రాయోపగతస్తత్ర లలనాభిః సమం పపౌ ॥ 10.65.

ఆ తేనె పరిమళాన్ని గాలి తీసుకొచ్చినప్పుడు, బలరాముడు దాన్ని ముక్కుతో పీల్చి, అక్కడికి వచ్చి, ఆడపిల్లలతో కలిసి నాలుకతో తేనెను ఆస్వాదించాడు.

ఉపగీయమానో గన్ధర్వైర్వనితాశోభిమణ్డలే । రేమే కరేణుయూథేశో మాహేన్ద్ర ఇవ వారణః ॥ 10.65.

గంధర్వులు పాటలు పాడుతుండగా, అందమైన యువతులతో చుట్టూ ముద్దుగా ఉన్న బలరాముడు, ఏనుగుల మధ్య ఇంద్రుడు ఎలా ఆనందిస్తాడో అలా సంతోషంగా గడిపాడు.

నేదుర్దున్దుభయో వ్యోమ్ని వవృషుః కుసుమైర్ముదా । గన్ధర్వా మునయో రామం తద్వీర్యైరీడిరే తదా ॥ 10.65.

ఆకాశంలో డుండుభులు మోగాయి, ఆనందంతో పువ్వులు వర్షంలా పడ్డాయి, గంధర్వులు, మునులు బలరాముని పరాక్రమాన్ని ప్రశంసించారు.

ఉపగీయమానచరితో వనితాభిర్హలాయుధ । వనేషు వ్యచరత్క్షీవో మదవిహ్వలలోచనః ॥ 10.65.

ఆడపిల్లలు ఆయన కథలు పాడుతుండగా, హలాయుధుడు మత్తులో, ఆనందంతో కన్నులు తేలికగా తిప్పుతూ, అడవుల్లో సంచరించాడు.

స్రగ్వ్యేకకుణ్డలో మత్తో వైజయన్త్యా చ మాలయా । బిభ్రత్స్మితముఖామ్భోజం స్వేదప్రాలేయభూషితమ్ ॥ 10.65.

గజమాల, ఒక్క చెవి కుండలంతో, మత్తులో, వైజయంతి హారాన్ని ధరించి, నవ్వుతో కూడిన పద్మముఖాన్ని చూపిస్తూ, చెమటబిందువులతో అలంకరించబడి ఉన్నాడు.

స ఆజుహావ యమునాం జలక్రీడార్థమీశ్వరః । నిజం వాక్యమనాదృత్య మత్త ఇత్యాపగాం బలః ॥ 10.65.

ఈశ్వరుడు జలక్రీడ కోసం యమునను పిలిచాడు. తన మాటను లెక్కచేయకుండా, మత్తులో ఉన్న బలరాముడు ఆ నదిని పిలిచాడు.

అనాగతాం హలాగ్రేణ కుపితో విచకర్ష హ । పాపే త్వం మామవజ్ఞాయ యన్నాయాసి మయాహుతా । నేష్యే త్వాం లాఙ్గలాగ్రేణ శతధా కామచారిణీమ్ ॥ 10.65.

ఆమె రాకపోతే, కోపంతో, హలంతో ఆమెను లాగాడు. "పాపినీ! నేను పిలిచినా నన్ను తక్కువగా చూసావు. నీ ఇష్టానుసారం తిరుగుతున్న నిన్ను, నా లాంగలంతో వంద ముక్కలు చేస్తాను" అన్నాడు.

ఏవం నిర్భర్త్సితా భీతా యమునా యదునన్దనమ్ । ఉవాచ చకితా వాచం పతితా పాదయోర్నృప ॥ 10.65.

ఇలా దెబ్బతిన్న యమున భయంతో, యదునందనుడి పాదాల వద్ద పడిపడి, వణుకుతూ ఇలా చెప్పింది, ఓ రాజా!

రామ రామ మహాబాహో న జానే తవ విక్రమమ్ । యస్యైకాంశేన విధృతా జగతీ జగతః పతే ॥ 10.65.

"రామా, రామా, మహాబాహువా! నీ శక్తి నాకు తెలియదు. ఓ జగత్పతీ! నీ ఒక్క భాగంతోనే ఈ భూమి నిలబడుతోంది."

పరం భావం భగవతో భగవన్మామజానతీమ్ । మోక్తుమర్హసి విశ్వాత్మన్ ప్రపన్నాం భక్తవత్సల ॥ 10.65.

"ప్రభూ! నీ పరమ స్వరూపాన్ని నేను తెలియకపోయాను. ఓ విశ్వాత్మా! భక్తులకు దయగలవాడా! నేను నీకు శరణు వచ్చాను, నన్ను క్షమించు."

తతో వ్యముఞ్చద్యమునాం యాచితో భగవాన్ బలః । విజగాహ జలం స్త్రీభిః కరేణుభిరివేభరాట్ ॥ 10.65.

అప్పుడతను కోరినట్లు, భగవాన్ బలరాముడు యమునను విడిచిపెట్టాడు. ఆడపిల్లలతో కలిసి, ఏనుగు రాజు ఆడ ఏనుగులతో స్నానం చేసేలా, నీటిలో స్నానం చేశాడు.

కామం విహృత్య సలిలాదుత్తీర్ణాయాసీతామ్బరే । భూషణాని మహార్హాణి దదౌ కాన్తిః శుభాం స్రజమ్ ॥ 10.65.

ఆనందంగా జలక్రీడ చేసి, నీటిలోనుండి బయటకు వచ్చి, ఆకాశంలో, ఆడపిల్లలకు విలువైన ఆభరణాలు, అందమైన హారాన్ని ఇచ్చాడు.

వసిత్వా వాససీ నీలే మాలాం ఆముచ్య కాఞ్చనీమ్ । రేయే స్వలఙ్కృతో లిప్తో మాహేన్ద్ర ఇవ వారణః ॥ 10.65.

నీలవస్త్రాలు ధరించి, బంగారు హారాన్ని వేసుకుని, సర్వాంగ సుందరంగా అలంకరించబడి, మైమరచి, ఇంద్రుడు ఏనుగుల మధ్య ఎలా ఉంటాడో అలా విశ్రాంతి తీసుకున్నాడు.

అద్యాపి దృశ్యతే రాజన్ యమునాకృష్టవర్త్మనా । బలస్యానన్తవీర్యస్య వీర్యం సూచయతీవ హి ॥ 10.65.

ఇప్పటికీ, ఓ రాజా! బలరాముడు యమునను లాగిన దారి స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. అది ఆయన అనంతమైన శక్తిని చూపుతున్నట్టు ఉంది.