శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

తస్యాస్యతోఽస్త్రాణ్యసకృత్ చక్రేణ క్షురనేమినా । చిచ్ఛేద భగవాన్బాహూన్ శాఖా ఇవ వనస్పతేః

ఆ బాణాసురుని నోటినుండి వస్తున్న ఆయుధాలను భగవంతుడు పదే పదే కత్తిపక్కల చక్రంతో కోసి, అతని చేతులను వృక్షశాఖలు కోసినట్టు తెగతెంపులు చేశాడు.

బాహుషు ఛిద్యమానేషు బాణస్య భగవాన్ భవః । భక్తానకమ్ప్యుపవ్రజ్య చక్రాయుధమభాషత

బాణుని చేతులు కోసిపోతుండగా, భక్తుల పట్ల దయగల భవుడు అక్కడికి వచ్చి చక్రాయుధునితో మాట్లాడాడు.

శ్రీరుద్ర ఉవాచ - త్వం హి బ్రహ్మ పరం జ్యోతిః గూఢం బ్రహ్మణి వాఙ్‌మయే । యం పశ్యన్త్యమలాత్మాన ఆకాశమివ కేవలమ్

శ్రీరుద్రుడు ఇలా అన్నాడు — నీవే పరబ్రహ్మ, పరమజ్యోతి, వాక్కులోని బ్రహ్మలో దాగి ఉన్నవాడవు. పవిత్రమైన హృదయంతో ఉన్నవారు నిన్ను ఆకాశంలా స్వచ్ఛంగా చూస్తారు.

( మిశ్ర ) నాభిర్నభోఽగ్నిర్ముఖమమ్బు రేతో ద్యౌః శీర్షమాశాః శ్రుతిరఙ్‌ఘ్రిరుర్వీ । చన్ద్రో మనో యస్య దృగర్క ఆత్మా అహం సముద్రో జఠరం భుజేన్ద్రః

నీ నాభి ఆకాశం, నోరు అగ్ని, నీ వీర్యం నీరు, తల ఆకాశం, చెవులు దిశలు, పాదాలు భూమి; చంద్రుడు నీ మనస్సు, సూర్యుడు నీ కన్ను, ఆత్మ నీ స్వరూపం, నేను సముద్రం, నీ పొట్ట, భుజములు శేషునివి.

రోమాణి యస్యౌషధయోఽమ్బువాహాః కేశా విరిఞ్చో ధిషణా విసర్గః । ప్రజాపతిర్హృదయం యస్య ధర్మః స వై భవాన్ పురుషో లోకకల్పః

నీ రోమాలు ఔషధాలు, మేఘాలు నీరు, బ్రహ్మ నీ వెంట్రుకలు, బుద్ధి సృష్టి శక్తి, ప్రజాపతి నీ హృదయం, ధర్మం నీ స్వరూపం. నీవే లోకాలకు ఆదర్శమైన పురుషుడు.

తవావతారోఽయమకుణ్ఠధామన్ ధర్మస్య గుప్త్యై జగతో హితాయ । వయం చ సర్వే భవతానుభావితా విభావయామో భువనాని సప్త

నీ అవతారం, అఖండ ప్రకాశమయుడా, ధర్మాన్ని కాపాడటానికి, లోకానికి మేలు చేయడానికే జరిగింది. మేమంతా నీ ప్రభావంతో ప్రేరేపితులమై, ఈ ఏడు లోకాలను తెలుసుకుంటున్నాము.

త్వమేక ఆద్యః పురుషోఽద్వితీయః తుర్యః స్వదృగ్ హేతురహేతురీశః । ప్రతీయసేఽథాపి యథావికారం స్వమాయయా సర్వగుణప్రసిద్ధ్యై

నీవొక్కడివే, ఆదికర్తవు, రెండవవాడు లేని వాడవు, అన్నిటికీ మించి ఉన్నవాడవు, నీవు నీ స్వంత దృష్టితో ఉన్నవాడవు, కారణమూ, కారణం కానిదీ నీవే ప్రభూ. నీవు మారని వాడివై, నీ మాయాశక్తితో అన్ని గుణాలను వెలికి తెచ్చావు.

యథైవ సూర్యః పిహితశ్ఛాయయా స్వయా ఛాయాం చ రూపాణి చ సఞ్చకాస్తి । ఏవం గుణేనాపిహితో గుణాంస్త్వమ్ ఆత్మప్రదీపో గుణినశ్చ భూమన్

ఎలా సూర్యుడు తన నీడతో తాను కప్పబడి, ఆ నీడను, రూపాలను వెలిగించునో, అలాగే నీవు నీ గుణంతో కప్పబడి, ఆ గుణాలను, గుణాలతో ఉన్న వారిని వెలిగించే ఆత్మజ్యోతివి, పరిమితి లేని వాడవు.

( అనుష్టుప్ ) యన్మాయామోహితధియః పుత్రదారగృహాదిషు । ఉన్మజ్జన్తి నిమజ్జన్తి ప్రసక్తా వృజినార్ణవే

నీ మాయతో మోహింపబడిన మనస్సు కలవారు, పిల్లలు, భార్య, ఇల్లు మొదలైన వాటిలో మునిగి పోయి, బాధల సముద్రంలో ఎప్పుడూ మునిగి, తేలుతూ ఉంటారు.

దేవదత్తమిమం లబ్ధ్వా నృలోకమజితేన్ద్రియః । యో నాద్రియేత త్వత్పాదౌ స శోచ్యో హ్యాత్మవఞ్చకః

ఈ మానవ జన్మను పొందినవాడు, తన ఇంద్రియాలను నియంత్రించుకోక నీ పాదాలను గౌరవించకపోతే, అతను నిజంగా దురదృష్టవంతుడు, తనను తాను మోసం చేసుకున్నవాడవాడు.

యస్త్వాం విసృజతే మర్త్య ఆత్మానం ప్రియమీశ్వరమ్ । విపర్యయేన్ద్రియార్థార్థం విషమత్త్యమృతం త్యజన్

ప్రభూ! నిన్ను, తనకు ఎంతో ప్రియమైన ఆత్మను వదిలేసి, ఇంద్రియాల విషయాల కోసం తిరిగి పోయే వాడు, అమృతాన్ని వదిలిపెట్టి విషాన్ని తినే వాడిలా అవుతాడు.

అహం బ్రహ్మాథ విబుధా మునయశ్చామలాశయాః । సర్వాత్మనా ప్రపన్నాస్త్వాం ఆత్మానం ప్రేష్ఠమీశ్వరమ్

నేను, బ్రహ్మ, దేవతలు, నిర్మలమైన మనస్సు కలిగిన మునులు — మేమంతా మన సంపూర్ణ హృదయంతో, నిన్ను, ప్రియమైన ప్రభువును శరణు పొందాము.

( మిశ్ర ) తం త్వా జగత్స్థిత్యుదయాన్తహేతుం సమం ప్రశాన్తం సుహృదాత్మదైవమ్ । అనన్యమేకం జగదాత్మకేతం భవాపవర్గాయ భజామ దేవమ్

ఈ జగత్తు సృష్టి, స్థితి, లయానికి కారణమైనవాడవు, సమంగా ఉండేవాడవు, శాంతుడవు, మిత్రుడవు, ఆత్మ, దైవం అన్నీ నీవే. ఏకైకుడు, ద్వంద్వం లేని వాడవు, జగత్తుకు మూలమైనవాడవు. జనన మరణాల నుండి విముక్తి కోసం మేము నిన్ను భజించుచున్నాము ప్రభూ.

అయం మమేష్టో దయితోఽనువర్తీ మయాభయం దత్తమముష్య దేవ । సంపాద్యతాం తద్‌భవతః ప్రసాదో యథా హి తే దైత్యపతౌ ప్రసాదః

ఈ వాడు నాకు ఎంతో ఇష్టమైనవాడు, ప్రియమైనవాడు, నా మాట వింటాడు. నేను ఇతనికి భయం లేకుండా చేశాను ప్రభూ. దయచేసి ఇతనిపై నీ కృప చూపించు. నీవు దైత్యపతికి చూపిన దయలా ఇతనికీ చూపించు.

శ్రీభగవానువాచ - ( అనుష్టుప్ ) యదాత్థ భగవన్ త్వం నః కరవామ ప్రియం తవ । భవతో యద్వ్యవసితం తన్మే సాధ్వనుమోదితమ్

శ్రీభగవంతుడు పలికెను — భగవంతుడా, నువ్వు చెప్పినదేదైనా, నీకు ఇష్టమైనదే నేను చేస్తాను. నీవు నిర్ణయించినది నాకు సంతోషంగా, సమ్మతంగా ఉంది.

అవధ్యోఽయం మమాప్యేష వైరోచనిసుతోఽసురః । ప్రహ్రాదాయ వరో దత్తో న వధ్యో మే తవాన్వయః

ఈ విరోచనుని కుమారుడు, అసురుడు, నన్ను కూడా చంపలేడు. ప్రహ్లాదునికి నేను వరమిచ్చాను. కాబట్టి ఇతడిని, నీ వంశాన్ని నేను హతముచేయను.

దర్పోపశమనాయాస్య ప్రవృక్ణా బాహవో మయా । సూదితం చ బలం భూరి యచ్చ భారాయితం భువః

ఇతని అహంకారాన్ని తగ్గించేందుకు నేను ఇతని చేతులను విరిచాను. భూమికి భారమైన ఇతని గొప్ప సైన్యాన్ని నేను సంహరించాను.

చత్వారోఽస్య భుజాః శిష్టా భవిష్యత్యజరామరః । పార్షదముఖ్యో భవతో న కుతశ్చిద్‌భయోఽసురః

ఇతని నాలుగు చేతులు మిగిలి ఉంటాయి. ఇతడు వృద్ధాప్యం, మరణం లేకుండా ఉంటాడు. నీ ప్రధాన సేవకుడవుతాడు. అసురుడా, ఇతడికి ఎక్కడి నుండీ భయం ఉండదు.

ఇతి లబ్ధ్వాభయం కృష్ణం ప్రణమ్య శిరసాసురః । ప్రాద్యుమ్నిం రథమారోప్య సవధ్వా సముపానయత్

ఇలా భయములేని వరం పొంది, అసురుడు కృష్ణునికి తలవంచి నమస్కరించాడు. ప్రద్యుమ్నుడిని అతని భార్యతో కలిసి రథంపై ఎక్కించి తీసుకొచ్చాడు.

అక్షౌహిణ్యా పరివృతం సువాసఃసమలఙ్కృతమ్ । సపత్‍నీకం పురస్కృత్య యయౌ రుద్రానుమోదితః

ఒక అక్షౌహిణి సైన్యంతో చుట్టుముట్టబడి, మంచి వస్త్రాలు, ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, భార్యతో కలిసి ముందుండగా, రుద్రుని ఆశీర్వాదంతో బయలుదేరాడు.

( వంశస్థా ) స్వరాజధానీం సమలఙ్కృతాం ధ్వజైః సతోరణైరుక్షితమార్గచత్వరామ్ । వివేశ శఙ్ఖానకదున్దుభిస్వనైః అభ్యుద్యతః పౌరసుహృద్‌ద్విజాతిభిః

తన రాజధానిని, జెండాలతో, తలుపు గోపురాలతో, రక్షితమైన వీధి కూడళ్లతో అలంకరించబడిన నగరాన్ని, శంఖం, ఆనక, దుండుభి ధ్వనులతో, పౌరులు, మిత్రులు, ద్విజులు స్వాగతించగా ప్రవేశించాడు.

( అనుష్టుప్ ) య ఏవం కృష్ణవిజయం శఙ్కరేణ చ సంయుగమ్ । సంస్మరేత్ ప్రాతరుత్థాయ న తస్య స్యాత్ పరాజయః

ఎవడు కృష్ణుని విజయాన్ని, శంకరునితో యుద్ధాన్ని, ఉదయాన్నే లేచి స్మరిస్తాడో, అతనికి ఎప్పటికీ ఓటమి ఉండదు.

ఇతి శ్రీమద్‍భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయాం దశమస్కన్ధే ఉత్తరార్ధే అనిరుద్ధానయనం నామ త్రిషష్టితమోఽధ్యాయః

ఇలా పరమహంసులకు ప్రియమైన శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణంలో, పదవ స్కంధంలో, ఉత్తర భాగంలో, అనిరుద్ధుని రాక అనే అరవై మూడవ అధ్యాయం ముగిసింది.

శ్రీశుక ఉవాచ బలభద్రః కురుశ్రేష్ఠ భగవాన్ రథమాస్థితః । సుహృద్దిదృక్షురుత్కణ్ఠః ప్రయయౌ నన్దగోకులమ్ ॥ 10.65.

శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు — ఓ కురువంశశ్రేష్ఠా! బాలరాముడు తన ప్రియ మిత్రులను చూడాలనే తపనతో రథంపై ఎక్కి నందగోకులానికి బయలుదేరాడు.

పరిష్వక్తశ్చిరోత్కణ్ఠైర్గోపైర్గోపీభిరేవ చ । రామోఽభివాద్య పితరావాశీర్భిరభినన్దితః ॥ 10.65.

ఎంతో కాలంగా ఎదురుచూసిన గోపులు, గోపికలు బాలరాముని హృదయంగానూ, ఆలింగనం చేస్తూ ఆహ్వానించారు. ఆయన తల్లిదండ్రులకు నమస్కరించగా వారు ఆనందంగా ఆశీర్వదించారు.

చిరం నః పాహి దాశార్హ సానుజో జగదీశ్వరః । ఇత్యారోప్యాఙ్కమాలిఙ్గ్య నేత్రైః సిషిచతుర్జలైః ॥ 10.65.

“ఓ దాశార్హా! నీతో పాటు నీ తమ్ముడు కూడా ఎల్లప్పుడూ మమ్మల్ని కాపాడాలి” అని వారు బాలరాముని ఒడిలో కూర్చోబెట్టి, ఆలింగనం చేసి, కన్నీళ్లతో ఆయనను తడిపారు.

గోపవృద్ధాంశ్చ విధివద్యవిష్ఠైరభివన్దితః । యథావయో యథాసఖ్యం యథాసమ్బన్ధమాత్మనః ॥ 10.65.

ఆయన అక్కడ కూర్చున్న వృద్ధ గోపులను వారి వయస్సు, స్నేహం, బంధాన్ని బట్టి యథావిధిగా గౌరవంగా నమస్కరించాడు.

సముపేత్యాథ గోపాలాన్ హాస్యహస్తగ్రహాదిభిః । విశ్రాన్తం సుఖమాసీనం పప్రచ్ఛుః పర్యుపాగతాః ॥ 10.65.

తర్వాత, అక్కడికి చేరిన గోపులు నవ్వుతూ, చేతులు కలిపి, ఇతర హర్షభావాలతో, సుఖంగా కూర్చున్న బాలరాముని చుట్టూ చేరి ఆయనను ప్రశ్నించారు.

పృష్టాశ్చానామయం స్వేషు ప్రేమగద్గదయా గిరా । కృష్ణే కమలపత్రాక్షే సన్న్యస్తాఖిలరాధసః ॥ 10.65.

బాలరాముడు కూడా ప్రేమతో గొంతు దడదడలాడుతూ వారి కుటుంబాల విషయాలు అడిగాడు. ఎందుకంటే, కమలదళాలాంటి కళ్లున్న కృష్ణునిలో వారు తమ బాధలన్నీ వదిలేశారు.