శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

నారదాత్ తదుపాకర్ణ్య వార్తాం బద్ధస్య కర్మ చ । ప్రయయుః శోణితపురం వృష్ణయః కృష్ణదైవతాః

నారదుడు అనిరుద్ధుడి బంధనాన్ని, జరిగిన విషయాలను చెప్పిన తరువాత, కృష్ణుని భక్తులైన వృష్ణులు అందరూ శోణితపురానికి బయలుదేరారు.

ప్రద్యుమ్నో యుయుధానశ్చ గదః సామ్బోఽథ సారణః । నన్దోపనన్దభద్రాద్యా రామకృష్ణానువర్తినః

ప్రద్యుమ్నుడు, యుయుధానుడు, గదుడు, సామ్బుడు, సారణుడు, నందుడు, ఉపనందుడు, భద్రుడు మరియు మరికొందరు, రాముడు, కృష్ణుని వెంట నడిచారు.

అక్షౌహిణీభిర్ద్వాదశభిః సమేతాః సర్వతో దిశమ్ । రురుధుర్బాణనగరం సమన్తాత్ సాత్వతర్షభాః

పన్నెండు అక్షౌహిణి సైన్యాలతో కూడిన సాత్వతులలో శ్రేష్ఠులు, బాణుని పట్టణాన్ని అన్ని వైపులా చుట్టుముట్టారు.

భజ్యమానపురోద్యాన ప్రాకారాట్టాలగోపురమ్ । ప్రేక్షమాణో రుషావిష్టః తుల్యసైన్యోఽభినిర్యయౌ

తన ఉద్యానవనాలు, కోటగోడలు, గోపురాలు ధ్వంసమవుతున్నట్టు చూసి, కోపంతో నిండిన బాణుడు, సమానమైన సైన్యంతో యుద్ధానికి బయలుదేరాడు.

బాణార్థే భగవాన్ రుద్రః ససుతః ప్రమథైర్వృతః । ఆరుహ్య నన్దివృషభం యుయుధే రామకృష్ణయోః

బాణుని కోసం, భగవంతుడైన రుద్రుడు తన కుమారుడితో, ప్రమథగణాలతో కలిసి నంది వృషభాన్ని ఎక్కి, రాముడు, కృష్ణునితో యుద్ధానికి వచ్చాడు.

ఆసీత్ సుతుములం యుద్ధం అద్‌భుతం రోమహర్షణమ్ । కృష్ణశఙ్కరయో రాజన్ ప్రద్యుమ్నగుహయోరపి

ఓ రాజా! కృష్ణుడు, శంకరుడు మధ్య, అలాగే ప్రద్యుమ్నుడు, గుహుడు మధ్య, అద్భుతంగా, రోమాలు నిక్కబొడుచుకునేలా ఘోరమైన యుద్ధం జరిగింది.

కుమ్భాణ్డకూపకర్ణాభ్యాం బలేన సహ సంయుగః । సామ్బస్య బాణపుత్రేణ బాణేన సహ సాత్యకేః

కుంభాండుడు, కూపకర్ణుడు బలరామునితో పోరాడారు; సామ్బుడు బాణుని కుమారునితో, సత్యకుడు బాణునితో యుద్ధం చేశారు.

బ్రహ్మాదయః సురాధీశా మునయః సిద్ధచారణాః । గన్ధర్వాప్సరసో యక్షా విమానైర్ద్రష్టుమాగమన్

బ్రహ్మ, ఇతర దేవతాధిపతులు, మునులు, సిద్ధులు, చారణులు, గంధర్వులు, అప్సరసలు, యక్షులు — వీరంతా తమ విమానాల్లో యుద్ధాన్ని చూడటానికి వచ్చారు.

శఙ్కరానుచరాన్ శౌరిః భూతప్రమథగుహ్యకాన్ । డాకినీర్యాతుధానాంశ్చ వేతాలాన్ సవినాయకాన్

శంకరుని అనుచరులైన భూతగణాలు, ప్రమథులు, గుహ్యకులు, డాకినీలు, రాక్షసులు, వినాయకులను కృష్ణుడు తరిమికొట్టాడు.

ప్రేతమాతృపిశాచాంశ్చ కుష్మాణ్డాన్ బ్రహ్మరాక్షసాన్ । ద్రావయామాస తీక్ష్ణాగ్రైః శరైః శార్ఙ్గధనుశ్చ్యుతైః

ప్రేతలు, మాతృగణాలు, పిశాచులు, కుష్మాండులు, బ్రహ్మరాక్షసులను కూడా, తన శారంగధనుస్సు నుండి వదిలిన పదునైన బాణాలతో కృష్ణుడు పారద్రోశించాడు.

పృథగ్విధాని ప్రాయుఙ్క్త పిణాక్యస్త్రాణి శాఙ్‌ర్గిణే । ప్రత్యస్త్రైః శమయామాస శార్ఙ్గపాణిరవిస్మితః

పినాకాన్ని ధరించిన శివుడు, శారంగిని అయిన కృష్ణునిపై ఎన్నో రకాల ఆయుధాలను ప్రయోగించగా, కృష్ణుడు అవన్నీ ప్రతిఆయుధాలతో నిశ్చలంగా సమాధానం చెప్పాడు.

బ్రహ్మాస్త్రస్య చ బ్రహ్మాస్త్రం వాయవ్యస్య చ పార్వతమ్ । ఆగ్నేయస్య చ పార్జన్యం నైజం పాశుపతస్య చ

బ్రహ్మాస్త్రానికి బ్రహ్మాస్త్రంతో, వాయవ్యాస్త్రానికి పార్థివాస్త్రంతో, అగ్నేయాస్త్రానికి పర్జన్యాస్త్రంతో, పాశుపతానికి తన ఆయుధంతో ప్రతిఆయుధాలు వదిలాడు.

మోహయిత్వా తు గిరిశం జృమ్భణాస్త్రేణ జృమ్భితమ్ । బాణస్య పృతనాం శౌరిః జఘానాసిగదేషుభిః

జృంభణాస్త్రంతో గిరిశుడిని మోహింపజేసిన తరువాత, శౌరి అయిన కృష్ణుడు, ఖడ్గం, గద, బాణాలతో బాణుని సైన్యాన్ని సంహరించాడు.

స్కన్దః ప్రద్యుమ్నబాణౌఘైః అర్ద్యమానః సమన్తతః । అసృగ్ విముఞ్చన్ గాత్రేభ్యః శిఖినాపక్రమద్ రణాత్

ప్రద్యుమ్నుడు వదిలిన బాణాల వర్షంతో అన్ని వైపులా హింసింపబడిన స్కందుడు, తన శరీరం నుండి రక్తం కార్చుతూ, మయూరధ్వజుడిగా యుద్ధభూమిని విడిచిపోయాడు.

కుమ్భాణ్డః కూపకర్ణశ్చ పేతతుర్ముషలార్దితౌ । దుద్రువుస్తదనీకని హతనాథాని సర్వతః

కుంభాండుడు, కూపకర్ణుడు ముసలతో కొట్టబడి పడిపోయారు. వారి నాయకులు లేకుండా ఆ సైన్యాలు అన్ని వైపులా పారిపోయాయి.

విశీర్యమాణం స్వబలం దృష్ట్వా బాణోఽత్యమర్షణః । కృష్ణం అభ్యద్రవత్ సంఖ్యే రథీ హిత్వైవ సాత్యకిమ్

తన సైన్యం చిద్రమవుతున్నదాన్ని చూసి, బాణుడు తీవ్రమైన కోపంతో, సత్యకిని వదిలేసి, యుద్ధమధ్యలో కృష్ణునిపై దాడికి వెళ్లాడు.

ధనూంష్యాకృష్య యుగపద్ బాణః పఞ్చశతాని వై । ఏకైకస్మిన్ శరౌ ద్వౌ ద్వౌ సన్దధే రణదుర్మదః

బాణుడు యుద్ధ ఉన్మాదంతో ఐదు వందల విల్లు ఒకేసారి ఎక్కించుకుని, ప్రతి ఒక్క బాణంపై రెండు రెండు బాణాలు పెట్టాడు.

తాని చిచ్ఛేద భగవాన్ ధనూంసి యుగపద్ధరిః । సారథిం రథమశ్వాంశ్చ హత్వా శఙ్ఖమపూరయత్

ఆ సమయంలో హరి భగవంతుడు ఒక్కసారిగా ఆ విల్లు లను కోసి, సారథిని, రథాన్ని, గుర్రాలను చంపి, తన శంఖాన్ని ఊదాడు.

తన్మాతా కోటరా నామ నగ్నా మక్తశిరోరుహా । పురోఽవతస్థే కృష్ణస్య పుత్రప్రాణరిరక్షయా

అప్పుడు కోటరా అనే బాణాసురుని తల్లి, తలపై జుట్టు విరబూసి, నగ్నంగా తన కుమారుని ప్రాణాలను కాపాడాలని కృష్ణుని ఎదుట నిలబడి ఉంది.

తతస్తిర్యఙ్‌ముఖో నగ్నాం అనిరీక్షన్ గదాగ్రజః । బాణశ్చ తావద్ విరథః ఛిన్నధన్వావిశత్ పురమ్

ఆమెను నగ్నంగా చూసి గదాగ్రజుడు ముఖాన్ని తిప్పుకున్నాడు. అప్పటికే బాణుడు రథం లేక విల్లు కోసిపడడంతో, పట్టణంలోకి ప్రవేశించాడు.

విద్రావితే భూతగణే జ్వరస్తు త్రీశిరాస్త్రిపాత్ । అభ్యధావత దాశార్హం దహన్నివ దిశో దశ

అందులోని భూతగణాలు పారిపోయిన తర్వాత, మూడు తలలు, మూడు కాళ్లు ఉన్న జ్వరం దాసార్హుని మీదికి పది దిశల్ని కాల్చుతున్నట్టు దూసుకొచ్చింది.

అథ నారాయణః దేవః తం దృష్ట్వా వ్యసృజజ్జ్వరమ్ । మాహేశ్వరో వైష్ణవశ్చ యుయుధాతే జ్వరావుభౌ

అప్పుడు నారాయణుడు ఆ జ్వరాన్ని చూసి తన వైష్ణవ జ్వరాన్ని పంపాడు. శివుని జ్వరమూ, విష్ణువు జ్వరమూ ఒకరినొకరు యుద్ధం చేశాయి.

మాహేశ్వరః సమాక్రన్దన్ వైష్ణవేన బలార్దితః । అలబ్ధ్వాభయమన్యత్ర భీతో మాహేశ్వరో జ్వరః । శరణార్థీ హృషీకేశం తుష్టావ ప్రయతాఞ్జలిః

విష్ణువు జ్వర శక్తికి తట్టుకోలేక మాహేశ్వర జ్వరం అరవడం మొదలుపెట్టింది. ఎక్కడా ఆశ్రయం దొరకక భయంతో, హృషీకేశుని ఆశ్రయించి, చేతులు జోడించి స్తుతించసాగింది.

జ్వర ఉవాచ - ( మిశ్ర ) నమామి త్వానన్తశక్తిం పరేశం సర్వాత్మానం కేవలం జ్ఞప్తిమాత్రమ్ । విశ్వోత్పత్తిస్థానసంరోధహేతుం యత్తద్ బ్రహ్మ బ్రహ్మలిఙ్గం ప్రశాన్తమ్

జ్వరం ఇలా చెప్పింది — పరమేశ్వరా! అనంతమైన శక్తిగలవాడవు, సర్వాంతర్యామివి, నీవే పరిపూర్ణమైన జ్ఞానం, విశ్వ సృష్టి, స్థితి, లయానికి కారణమైన పరబ్రహ్మ స్వరూపివి. నీకు నమస్కారం.

కాలో దైవం కర్మ జీవః స్వభావో ద్రవ్యం క్షేత్రం ప్రాణ ఆత్మా వికారః । తత్సఙ్ఘాతో బీజరోహప్రవాహః త్వన్మాయైషా తన్నిషేధం ప్రపద్యే

కాలం, విధి, కర్మ, జీవుడు, స్వభావం, పదార్థం, క్షేత్రం, ప్రాణం, ఆత్మ, మార్పులు — ఇవన్నీ కలిసిన ఈ విత్తనం నుండి మొలకెత్తే ప్రవాహం నీ మాయ. దాని నాశనాన్ని నేను ఆశ్రయిస్తున్నాను.

నానాభావైర్లీలయైవోపపన్నైః దేవాన్ సాధూన్ లోకసేతూన్బిభర్షి । హంస్యున్మార్గాన్ హింసయా వర్తమానాన్ జన్మైతత్తే భారహారాయ భూమేః

నీవు అనేక రూపాలు ధరించి, దేవతలు, సద్జనులు, లోకాలకు ఆధారంగా నిలుస్తావు. దారి తప్పినవారిని నాశనం చేస్తావు. భూమిపై భారం తీయటానికి నీవు అవతరించావు.

తప్తోఽహం తే తేజసా దుఃసహేన శాన్తోగ్రేణాత్యుల్బణేన జ్వరేణ । తావత్తాపో దేహినాం తేఽఙ్‌ఘ్రిమూలం నో సేవేరన్ యావదాశానుబద్ధాః

నీ అసహ్యమైన, ఉగ్రమైన, భయంకరమైన జ్వరంతో నేను కాలిపోతున్నాను. జనులు ఆశలకు బంధించబడి నీ పాదమూలాన్ని సేవించరు, అందుకే వారి బాధలు పోవవు.

శ్రీభగవానువాచ - ( అనుష్టుప్ ) త్రిశిరస్తే ప్రసన్నోఽస్మి వ్యేతు తే మజ్జ్వరాద్‌భయమ్ । యో నౌ స్మరతి సంవాదం తస్య త్వన్న భవేద్‌భయమ్

శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు — త్రిశిరా! నేను నిన్ను సంతోషపరిచాను. నీకు జ్వర భయం పోయింది. మన ఇద్దరి సంభాషణను ఎవడు స్మరిస్తాడో వాడికి నీ వల్ల భయం ఉండదు.

ఇత్యుక్తోఽచ్యుతమానమ్య గతో మాహేశ్వరో జ్వరః । బాణస్తు రథమారూఢః ప్రాగాద్యోత్స్యఞ్జనార్దనమ్

ఇలా విని, మాహేశ్వర జ్వరం అచ్యుతునికి నమస్కరించి వెళ్లిపోయింది. బాణుడు మళ్లీ రథంపై ఎక్కి జనార్దనుని యుద్ధానికి వచ్చాడు.