తాం తథా యదువీరేణ భుజ్యమానాం హతవ్రతామ్ । హేతుభిర్లక్షయాఞ్చక్రుః ఆప్రీతాం దురవచ్ఛదైః
ఆ యువతిని యదువంశ వీరుడు అనిరుద్ధుడు అనుభవిస్తున్నప్పుడు, ఆమె వ్రతాలు భంగమయ్యాయి. కాపలాదారులు, ఆమె హర్షంతో ఉన్నదాన్ని సూక్ష్మ సంకేతాలతో గుర్తించారు.
భటా ఆవేదయాఞ్చక్రూ రాజంస్తే దుహితుర్వయమ్ । విచేష్టితం లక్షయామ కన్యాయాః కులదూషణమ్
కాపలాదారులు రాజుకు నివేదించారు: 'మేము మీ కుమార్తె ప్రవర్తనలో అనుమానాస్పదమైన విషయాన్ని గమనించాము. ఇది కుటుంబానికి అపకీర్తి.'
అనపాయిభిరస్మాభిః గుప్తాయాశ్చ గృహే ప్రభో । కన్యాయా దూషణం పుమ్భిః దుష్ప్రేక్ష్యాయా న విద్మహే
'ప్రభూ, మేము ఎప్పుడూ కాపాడుతున్నా, ఆమె ఇంట్లోకి ఎవ్వరూ చేరలేని విధంగా ఉండగా, ఆ యువతిని పురుషుడు ఎలా అపవిత్రం చేశాడో మాకు తెలియదు.'
తతః ప్రవ్యథితో బాణో దుహితుః శ్రుతదూషణః । త్వరితః కన్యకాగారం ప్రాప్తోఽద్రాక్షీద్ యదూద్వహమ్
తర్వాత, తన కుమార్తె అపకీర్తి విన్న బాణుడు కలవరపడి, త్వరగా యువతీ గృహానికి వెళ్లి, అక్కడ యదువంశపు యువరాజును చూశాడు.
( మిశ్ర ) కామాత్మజం తం భువనైకసున్దరం శ్యామం పిశఙ్గామ్బరమమ్బుజేక్షణమ్ । బృహద్భుజం కుణ్డలకున్తలత్విషా స్మితావలోకేన చ మణ్డితాననమ్
అతడు కామదేవుని కుమారుడిలా, లోకంలో అందరికన్నా అందంగా, నల్లని వర్ణంతో, పసుపు వస్త్రాలు ధరించి, కమలాకార కళ్ళతో, విస్తారమైన భుజాలతో, కుండలాలు, వంకర జుట్టుతో, చిరునవ్వుతో మెరిసే ముఖంతో ఉన్నాడు.
దీవ్యన్తమక్షైః ప్రియయాభినృమ్ణయా తదఙ్గసఙ్గస్తనకుఙ్కుమస్రజమ్ । బాహ్వోర్దధానం మధుమల్లికాశ్రితాం తస్యాగ్ర ఆసీనమవేక్ష్య విస్మితః
అతడు తన ప్రియతో పాశం ఆడుతూ, ఆమె శరీరాన్ని వక్షోజాల కుంకుమతో అలంకరించిన హారం ధరించి, తన భుజాలపై మల్లిక పువ్వుల హారం వేసుకొని, ఆమె పక్కన కూర్చొని ఉన్నాడు. ఇది చూసి బాణుడు ఆశ్చర్యపోయాడు.
స తం ప్రవిష్టం వృతమాతతాయిభిః భటైరనీకైరవలోక్య మాధవః । ఉద్యమ్య మౌర్వం పరిఘం వ్యవస్థితో యథాన్తకో దణ్డధరో జిఘాంసయా
అనిరుద్ధుడు చుట్టూ శత్రు సైనికులు, కాపలాదారులు ఉన్నారని గమనించి, మౌర్వదండాన్ని ఎత్తుకొని, యమధర్మరాజు వలె శత్రువులను సంహరించేందుకు సిద్ధంగా నిలబడ్డాడు.
జిఘృక్షయా తాన్ పరితః ప్రసర్పతః శునో యథా శూకరయూథపోఽహనత్ । తే హన్యమానా భవనాద్ వినిర్గతా నిర్భిన్నమూర్ధోరుభుజాః ప్రదుద్రువుః
అతన్ని పట్టుకునేందుకు చుట్టూ వచ్చిన వారిని, అనిరుద్ధుడు పంది పుంజానికి నాయకుడు కుక్కలను కొట్టినట్టు సంహరించాడు. చంపబడుతున్న వారు తలలు, తొడలు, చేతులు విరిగిపడి, భవనం నుండి పారిపోయారు.
తం నాగపాశైర్బలినన్దనో బలీ ఘ్నన్తం స్వసైన్యం కుపితో బబన్ధ హ । ఊషా భృశం శోకవిషాదవిహ్వలా బద్ధం నిశమ్యాశ్రుకలాక్ష్యరౌదిషీత్
అప్పుడు బాణుని బలమైన కుమారుడు నాగపాశాలతో అనిరుద్ధుని బంధించాడు. ఊష తీవ్రమైన దుఃఖంతో, కన్నీళ్లు కార్చుకుంటూ బంధించబడిన అనిరుద్ధుని చూసి విలపించింది.
ఇతి శ్రీమద్భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయాం దశమస్కన్ధే ఉత్తరార్ధే అనిరుద్ధబన్ధో నామ ద్విషష్టితమోఽధ్యాయః
ఇలా పరమహంసులకు ఉద్దేశించిన భాగవత మహాపురాణంలో, పదవ స్కంధంలోని అనిరుద్ధుని బంధనం అనే అరవయ్యిరెండవ అధ్యాయం పూర్తయింది.
శ్రీకృష్ణబాణాసురసంగ్రామః; తత్ర మాహేశ్వరజ్వరేణ మాహేశ్వరేణ చ కృతా భగవత్ స్తుతిః - శ్రీశుక ఉవాచ - ( అనుష్టుప్ ) అపశ్యతాం చానిరుద్ధం తద్బన్ధూనాం చ భారత । చత్వారో వార్షికా మాసా వ్యతీయురనుశోచతామ్
శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు — ఓ భారత వంశజా! అనిరుద్ధుడు, అతని బంధువులు కనిపించక పోయినప్పుడు, వారందరికీ నాలుగు నెలలు నిరంతరమైన బాధతో గడిచిపోయాయి.
నారదాత్ తదుపాకర్ణ్య వార్తాం బద్ధస్య కర్మ చ । ప్రయయుః శోణితపురం వృష్ణయః కృష్ణదైవతాః
నారదుడు అనిరుద్ధుడి బంధనాన్ని, జరిగిన విషయాలను చెప్పిన తరువాత, కృష్ణుని భక్తులైన వృష్ణులు అందరూ శోణితపురానికి బయలుదేరారు.
ప్రద్యుమ్నో యుయుధానశ్చ గదః సామ్బోఽథ సారణః । నన్దోపనన్దభద్రాద్యా రామకృష్ణానువర్తినః
ప్రద్యుమ్నుడు, యుయుధానుడు, గదుడు, సామ్బుడు, సారణుడు, నందుడు, ఉపనందుడు, భద్రుడు మరియు మరికొందరు, రాముడు, కృష్ణుని వెంట నడిచారు.
అక్షౌహిణీభిర్ద్వాదశభిః సమేతాః సర్వతో దిశమ్ । రురుధుర్బాణనగరం సమన్తాత్ సాత్వతర్షభాః
పన్నెండు అక్షౌహిణి సైన్యాలతో కూడిన సాత్వతులలో శ్రేష్ఠులు, బాణుని పట్టణాన్ని అన్ని వైపులా చుట్టుముట్టారు.
భజ్యమానపురోద్యాన ప్రాకారాట్టాలగోపురమ్ । ప్రేక్షమాణో రుషావిష్టః తుల్యసైన్యోఽభినిర్యయౌ
తన ఉద్యానవనాలు, కోటగోడలు, గోపురాలు ధ్వంసమవుతున్నట్టు చూసి, కోపంతో నిండిన బాణుడు, సమానమైన సైన్యంతో యుద్ధానికి బయలుదేరాడు.
బాణార్థే భగవాన్ రుద్రః ససుతః ప్రమథైర్వృతః । ఆరుహ్య నన్దివృషభం యుయుధే రామకృష్ణయోః
బాణుని కోసం, భగవంతుడైన రుద్రుడు తన కుమారుడితో, ప్రమథగణాలతో కలిసి నంది వృషభాన్ని ఎక్కి, రాముడు, కృష్ణునితో యుద్ధానికి వచ్చాడు.
ఆసీత్ సుతుములం యుద్ధం అద్భుతం రోమహర్షణమ్ । కృష్ణశఙ్కరయో రాజన్ ప్రద్యుమ్నగుహయోరపి
ఓ రాజా! కృష్ణుడు, శంకరుడు మధ్య, అలాగే ప్రద్యుమ్నుడు, గుహుడు మధ్య, అద్భుతంగా, రోమాలు నిక్కబొడుచుకునేలా ఘోరమైన యుద్ధం జరిగింది.
కుమ్భాణ్డకూపకర్ణాభ్యాం బలేన సహ సంయుగః । సామ్బస్య బాణపుత్రేణ బాణేన సహ సాత్యకేః
కుంభాండుడు, కూపకర్ణుడు బలరామునితో పోరాడారు; సామ్బుడు బాణుని కుమారునితో, సత్యకుడు బాణునితో యుద్ధం చేశారు.
బ్రహ్మాదయః సురాధీశా మునయః సిద్ధచారణాః । గన్ధర్వాప్సరసో యక్షా విమానైర్ద్రష్టుమాగమన్
బ్రహ్మ, ఇతర దేవతాధిపతులు, మునులు, సిద్ధులు, చారణులు, గంధర్వులు, అప్సరసలు, యక్షులు — వీరంతా తమ విమానాల్లో యుద్ధాన్ని చూడటానికి వచ్చారు.
శఙ్కరానుచరాన్ శౌరిః భూతప్రమథగుహ్యకాన్ । డాకినీర్యాతుధానాంశ్చ వేతాలాన్ సవినాయకాన్
శంకరుని అనుచరులైన భూతగణాలు, ప్రమథులు, గుహ్యకులు, డాకినీలు, రాక్షసులు, వినాయకులను కృష్ణుడు తరిమికొట్టాడు.
ప్రేతమాతృపిశాచాంశ్చ కుష్మాణ్డాన్ బ్రహ్మరాక్షసాన్ । ద్రావయామాస తీక్ష్ణాగ్రైః శరైః శార్ఙ్గధనుశ్చ్యుతైః
ప్రేతలు, మాతృగణాలు, పిశాచులు, కుష్మాండులు, బ్రహ్మరాక్షసులను కూడా, తన శారంగధనుస్సు నుండి వదిలిన పదునైన బాణాలతో కృష్ణుడు పారద్రోశించాడు.
పృథగ్విధాని ప్రాయుఙ్క్త పిణాక్యస్త్రాణి శాఙ్ర్గిణే । ప్రత్యస్త్రైః శమయామాస శార్ఙ్గపాణిరవిస్మితః
పినాకాన్ని ధరించిన శివుడు, శారంగిని అయిన కృష్ణునిపై ఎన్నో రకాల ఆయుధాలను ప్రయోగించగా, కృష్ణుడు అవన్నీ ప్రతిఆయుధాలతో నిశ్చలంగా సమాధానం చెప్పాడు.
బ్రహ్మాస్త్రస్య చ బ్రహ్మాస్త్రం వాయవ్యస్య చ పార్వతమ్ । ఆగ్నేయస్య చ పార్జన్యం నైజం పాశుపతస్య చ
బ్రహ్మాస్త్రానికి బ్రహ్మాస్త్రంతో, వాయవ్యాస్త్రానికి పార్థివాస్త్రంతో, అగ్నేయాస్త్రానికి పర్జన్యాస్త్రంతో, పాశుపతానికి తన ఆయుధంతో ప్రతిఆయుధాలు వదిలాడు.
మోహయిత్వా తు గిరిశం జృమ్భణాస్త్రేణ జృమ్భితమ్ । బాణస్య పృతనాం శౌరిః జఘానాసిగదేషుభిః
జృంభణాస్త్రంతో గిరిశుడిని మోహింపజేసిన తరువాత, శౌరి అయిన కృష్ణుడు, ఖడ్గం, గద, బాణాలతో బాణుని సైన్యాన్ని సంహరించాడు.
స్కన్దః ప్రద్యుమ్నబాణౌఘైః అర్ద్యమానః సమన్తతః । అసృగ్ విముఞ్చన్ గాత్రేభ్యః శిఖినాపక్రమద్ రణాత్
ప్రద్యుమ్నుడు వదిలిన బాణాల వర్షంతో అన్ని వైపులా హింసింపబడిన స్కందుడు, తన శరీరం నుండి రక్తం కార్చుతూ, మయూరధ్వజుడిగా యుద్ధభూమిని విడిచిపోయాడు.
కుమ్భాణ్డః కూపకర్ణశ్చ పేతతుర్ముషలార్దితౌ । దుద్రువుస్తదనీకని హతనాథాని సర్వతః
కుంభాండుడు, కూపకర్ణుడు ముసలతో కొట్టబడి పడిపోయారు. వారి నాయకులు లేకుండా ఆ సైన్యాలు అన్ని వైపులా పారిపోయాయి.
విశీర్యమాణం స్వబలం దృష్ట్వా బాణోఽత్యమర్షణః । కృష్ణం అభ్యద్రవత్ సంఖ్యే రథీ హిత్వైవ సాత్యకిమ్
తన సైన్యం చిద్రమవుతున్నదాన్ని చూసి, బాణుడు తీవ్రమైన కోపంతో, సత్యకిని వదిలేసి, యుద్ధమధ్యలో కృష్ణునిపై దాడికి వెళ్లాడు.
ధనూంష్యాకృష్య యుగపద్ బాణః పఞ్చశతాని వై । ఏకైకస్మిన్ శరౌ ద్వౌ ద్వౌ సన్దధే రణదుర్మదః
బాణుడు యుద్ధ ఉన్మాదంతో ఐదు వందల విల్లు ఒకేసారి ఎక్కించుకుని, ప్రతి ఒక్క బాణంపై రెండు రెండు బాణాలు పెట్టాడు.
తాని చిచ్ఛేద భగవాన్ ధనూంసి యుగపద్ధరిః । సారథిం రథమశ్వాంశ్చ హత్వా శఙ్ఖమపూరయత్
ఆ సమయంలో హరి భగవంతుడు ఒక్కసారిగా ఆ విల్లు లను కోసి, సారథిని, రథాన్ని, గుర్రాలను చంపి, తన శంఖాన్ని ఊదాడు.
తన్మాతా కోటరా నామ నగ్నా మక్తశిరోరుహా । పురోఽవతస్థే కృష్ణస్య పుత్రప్రాణరిరక్షయా
అప్పుడు కోటరా అనే బాణాసురుని తల్లి, తలపై జుట్టు విరబూసి, నగ్నంగా తన కుమారుని ప్రాణాలను కాపాడాలని కృష్ణుని ఎదుట నిలబడి ఉంది.