తమహం మృగయే కాన్తం పాయయిత్వాధరం మధు । క్వాపి యాతః స్పృహయతీం క్షిప్త్వా మాం వృజినార్ణవే
'ఆ ప్రియుడిని నేను వెతుకుతున్నాను. అతడు తన పెదవులతో నాకు అమృతాన్ని తాగించాడు. కానీ, నన్ను కోరుతూ, ఎక్కడికో వెళ్లిపోయాడు. నన్ను బాధల సముద్రంలో పడేసి పోయాడు.'
చిత్రలేఖోవాచ - వ్యసనం తేఽపకర్షామి త్రిలోక్యాం యది భావ్యతే । తం ఆనేష్యే వరం యస్తే మనోహర్తా తమాదిశ
చిత్రలేఖ ఇలా చెప్పింది — 'మూడు లోకాలలో నీ దుఃఖం తప్పనిసరిగా ఉంటే, నేను దాన్ని పోగొడతాను. నీ మనసును మాయ చేసే వాడు ఎవరో చెప్పు. అతడిని నీ దగ్గరకు తీసుకొస్తాను.'
ఇత్యుక్త్వా దేవగన్ధర్వ సిద్ధచారణపన్నగాన్ । దైత్యవిద్యాధరాన్ యక్షాన్ మనుజాంశ్చ యథాలిఖత్
ఇలా చెప్పిన తరువాత, ఆమె దేవతలు, గంధర్వులు, సిద్ధులు, చారణులు, పన్నగులు, దైత్యులు, విద్యాధరులు, యక్షులు, మనుష్యులను వారి రూపాలుగా చిత్రించింది.
మనుజేషు చ సా వృష్నీన్ శూరం ఆనకదున్దుభిమ్ । వ్యలిఖద్ రామకృష్ణౌ చ ప్రద్యుమ్నం వీక్ష్య లజ్జితా
మనుష్యులలో, ఆమె వృష్ణివంశాన్ని, శూరుడిని, ఆనకదుందుభిని చిత్రించింది. రాముడు, కృష్ణుడు, ప్రద్యుమ్నుణ్ణి చిత్రించేటప్పుడు, ప్రద్యుమ్నుని చూసి ఆమెకు సిగ్గు వేసింది.
అనిరుద్ధం విలిఖితం వీక్ష్యోషావాఙ్ముఖీ హ్రియా । సోఽసావసావితి ప్రాహ స్మయమానా మహీపతే
అనిరుద్ధుని చిత్రాన్ని చూసినప్పుడు, ఆమె సిగ్గుతో తలదించుకుంది. చిరునవ్వుతో రాజును చూసి, 'అతడే, అతడే' అని చెప్పింది.
చిత్రలేఖా తమాజ్ఞాయ పౌత్రం కృష్ణస్య యోగినీ । యయౌ విహాయసా రాజన్ ద్వారకాం కృష్ణపాలితామ్
ఇది గ్రహించిన చిత్రలేఖ, యోగశక్తి కలిగిన కృష్ణుని మనుమరాలు, ఓ రాజా, ఆకాశమార్గంగా కృష్ణుడు పరిరక్షిస్తున్న ద్వారకకు వెళ్లింది.
తత్ర సుప్తం సుపర్యఙ్కే ప్రాద్యుమ్నిం యోగమాస్థితా । గృహీత్వా శోణితపురం సఖ్యై ప్రియమదర్శయత్
అక్కడ యోగబలంతో, ఆమె మంచి మంచంపై నిద్రిస్తున్న ప్రద్యుమ్నుని కుమారుడు అనిరుద్ధుని తీసుకొని, తన స్నేహితురాలికి చూపించేందుకు శోణితపురికి తీసుకెళ్లింది.
సా చ తం సున్దరవరం విలోక్య ముదితాననా । దుష్ప్రేక్ష్యే స్వగృహే పుమ్భీ రేమే ప్రాద్యుమ్నినా సమమ్
ఆ అందమైన వీరుణ్ణి చూసి, ఆమె ఆనందంతో మెరిసిపోయింది. ఇతరులకు చేరలేని తన ఇంట్లో అనిరుద్ధునితో కలిసి సంతోషంగా గడిపింది.
పరార్ధ్యవాసఃస్రగ్గన్ధ ధూపదీపాసనాదిభిః । పానభోజన భక్ష్యైశ్చ వాక్యైః శుశ్రూషణార్చితః
అతనికి అతి విలువైన వస్త్రాలు, హారాలు, సుగంధాలు, ధూపం, దీపాలు, ఆసనాలు, పానీయాలు, భోజనాలు, తినుబండారాలు, మధురమైన మాటలు, సేవతో గౌరవం చూపబడింది.
గూఢః కన్యాపురే శశ్వత్ ప్రవృద్ధస్నేహయా తయా । నాహర్గణాన్ స బుబుధే ఊషయాపహృతేన్ద్రియః
అనిరుద్ధుడు ఆ యువతీ మంటపంలో, ఆమె పెరిగిన ప్రేమతో ఎల్లప్పుడూ సంరక్షించబడుతూ, ఊష తన ఇంద్రియాలను ఆకర్షించడంతో రోజులు ఎలా గడుస్తున్నాయో గమనించలేదు.
తాం తథా యదువీరేణ భుజ్యమానాం హతవ్రతామ్ । హేతుభిర్లక్షయాఞ్చక్రుః ఆప్రీతాం దురవచ్ఛదైః
ఆ యువతిని యదువంశ వీరుడు అనిరుద్ధుడు అనుభవిస్తున్నప్పుడు, ఆమె వ్రతాలు భంగమయ్యాయి. కాపలాదారులు, ఆమె హర్షంతో ఉన్నదాన్ని సూక్ష్మ సంకేతాలతో గుర్తించారు.
భటా ఆవేదయాఞ్చక్రూ రాజంస్తే దుహితుర్వయమ్ । విచేష్టితం లక్షయామ కన్యాయాః కులదూషణమ్
కాపలాదారులు రాజుకు నివేదించారు: 'మేము మీ కుమార్తె ప్రవర్తనలో అనుమానాస్పదమైన విషయాన్ని గమనించాము. ఇది కుటుంబానికి అపకీర్తి.'
అనపాయిభిరస్మాభిః గుప్తాయాశ్చ గృహే ప్రభో । కన్యాయా దూషణం పుమ్భిః దుష్ప్రేక్ష్యాయా న విద్మహే
'ప్రభూ, మేము ఎప్పుడూ కాపాడుతున్నా, ఆమె ఇంట్లోకి ఎవ్వరూ చేరలేని విధంగా ఉండగా, ఆ యువతిని పురుషుడు ఎలా అపవిత్రం చేశాడో మాకు తెలియదు.'
తతః ప్రవ్యథితో బాణో దుహితుః శ్రుతదూషణః । త్వరితః కన్యకాగారం ప్రాప్తోఽద్రాక్షీద్ యదూద్వహమ్
తర్వాత, తన కుమార్తె అపకీర్తి విన్న బాణుడు కలవరపడి, త్వరగా యువతీ గృహానికి వెళ్లి, అక్కడ యదువంశపు యువరాజును చూశాడు.
( మిశ్ర ) కామాత్మజం తం భువనైకసున్దరం శ్యామం పిశఙ్గామ్బరమమ్బుజేక్షణమ్ । బృహద్భుజం కుణ్డలకున్తలత్విషా స్మితావలోకేన చ మణ్డితాననమ్
అతడు కామదేవుని కుమారుడిలా, లోకంలో అందరికన్నా అందంగా, నల్లని వర్ణంతో, పసుపు వస్త్రాలు ధరించి, కమలాకార కళ్ళతో, విస్తారమైన భుజాలతో, కుండలాలు, వంకర జుట్టుతో, చిరునవ్వుతో మెరిసే ముఖంతో ఉన్నాడు.
దీవ్యన్తమక్షైః ప్రియయాభినృమ్ణయా తదఙ్గసఙ్గస్తనకుఙ్కుమస్రజమ్ । బాహ్వోర్దధానం మధుమల్లికాశ్రితాం తస్యాగ్ర ఆసీనమవేక్ష్య విస్మితః
అతడు తన ప్రియతో పాశం ఆడుతూ, ఆమె శరీరాన్ని వక్షోజాల కుంకుమతో అలంకరించిన హారం ధరించి, తన భుజాలపై మల్లిక పువ్వుల హారం వేసుకొని, ఆమె పక్కన కూర్చొని ఉన్నాడు. ఇది చూసి బాణుడు ఆశ్చర్యపోయాడు.
స తం ప్రవిష్టం వృతమాతతాయిభిః భటైరనీకైరవలోక్య మాధవః । ఉద్యమ్య మౌర్వం పరిఘం వ్యవస్థితో యథాన్తకో దణ్డధరో జిఘాంసయా
అనిరుద్ధుడు చుట్టూ శత్రు సైనికులు, కాపలాదారులు ఉన్నారని గమనించి, మౌర్వదండాన్ని ఎత్తుకొని, యమధర్మరాజు వలె శత్రువులను సంహరించేందుకు సిద్ధంగా నిలబడ్డాడు.
జిఘృక్షయా తాన్ పరితః ప్రసర్పతః శునో యథా శూకరయూథపోఽహనత్ । తే హన్యమానా భవనాద్ వినిర్గతా నిర్భిన్నమూర్ధోరుభుజాః ప్రదుద్రువుః
అతన్ని పట్టుకునేందుకు చుట్టూ వచ్చిన వారిని, అనిరుద్ధుడు పంది పుంజానికి నాయకుడు కుక్కలను కొట్టినట్టు సంహరించాడు. చంపబడుతున్న వారు తలలు, తొడలు, చేతులు విరిగిపడి, భవనం నుండి పారిపోయారు.
తం నాగపాశైర్బలినన్దనో బలీ ఘ్నన్తం స్వసైన్యం కుపితో బబన్ధ హ । ఊషా భృశం శోకవిషాదవిహ్వలా బద్ధం నిశమ్యాశ్రుకలాక్ష్యరౌదిషీత్
అప్పుడు బాణుని బలమైన కుమారుడు నాగపాశాలతో అనిరుద్ధుని బంధించాడు. ఊష తీవ్రమైన దుఃఖంతో, కన్నీళ్లు కార్చుకుంటూ బంధించబడిన అనిరుద్ధుని చూసి విలపించింది.
ఇతి శ్రీమద్భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయాం దశమస్కన్ధే ఉత్తరార్ధే అనిరుద్ధబన్ధో నామ ద్విషష్టితమోఽధ్యాయః
ఇలా పరమహంసులకు ఉద్దేశించిన భాగవత మహాపురాణంలో, పదవ స్కంధంలోని అనిరుద్ధుని బంధనం అనే అరవయ్యిరెండవ అధ్యాయం పూర్తయింది.
శ్రీకృష్ణబాణాసురసంగ్రామః; తత్ర మాహేశ్వరజ్వరేణ మాహేశ్వరేణ చ కృతా భగవత్ స్తుతిః - శ్రీశుక ఉవాచ - ( అనుష్టుప్ ) అపశ్యతాం చానిరుద్ధం తద్బన్ధూనాం చ భారత । చత్వారో వార్షికా మాసా వ్యతీయురనుశోచతామ్
శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు — ఓ భారత వంశజా! అనిరుద్ధుడు, అతని బంధువులు కనిపించక పోయినప్పుడు, వారందరికీ నాలుగు నెలలు నిరంతరమైన బాధతో గడిచిపోయాయి.
నారదాత్ తదుపాకర్ణ్య వార్తాం బద్ధస్య కర్మ చ । ప్రయయుః శోణితపురం వృష్ణయః కృష్ణదైవతాః
నారదుడు అనిరుద్ధుడి బంధనాన్ని, జరిగిన విషయాలను చెప్పిన తరువాత, కృష్ణుని భక్తులైన వృష్ణులు అందరూ శోణితపురానికి బయలుదేరారు.
ప్రద్యుమ్నో యుయుధానశ్చ గదః సామ్బోఽథ సారణః । నన్దోపనన్దభద్రాద్యా రామకృష్ణానువర్తినః
ప్రద్యుమ్నుడు, యుయుధానుడు, గదుడు, సామ్బుడు, సారణుడు, నందుడు, ఉపనందుడు, భద్రుడు మరియు మరికొందరు, రాముడు, కృష్ణుని వెంట నడిచారు.
అక్షౌహిణీభిర్ద్వాదశభిః సమేతాః సర్వతో దిశమ్ । రురుధుర్బాణనగరం సమన్తాత్ సాత్వతర్షభాః
పన్నెండు అక్షౌహిణి సైన్యాలతో కూడిన సాత్వతులలో శ్రేష్ఠులు, బాణుని పట్టణాన్ని అన్ని వైపులా చుట్టుముట్టారు.
భజ్యమానపురోద్యాన ప్రాకారాట్టాలగోపురమ్ । ప్రేక్షమాణో రుషావిష్టః తుల్యసైన్యోఽభినిర్యయౌ
తన ఉద్యానవనాలు, కోటగోడలు, గోపురాలు ధ్వంసమవుతున్నట్టు చూసి, కోపంతో నిండిన బాణుడు, సమానమైన సైన్యంతో యుద్ధానికి బయలుదేరాడు.
బాణార్థే భగవాన్ రుద్రః ససుతః ప్రమథైర్వృతః । ఆరుహ్య నన్దివృషభం యుయుధే రామకృష్ణయోః
బాణుని కోసం, భగవంతుడైన రుద్రుడు తన కుమారుడితో, ప్రమథగణాలతో కలిసి నంది వృషభాన్ని ఎక్కి, రాముడు, కృష్ణునితో యుద్ధానికి వచ్చాడు.
ఆసీత్ సుతుములం యుద్ధం అద్భుతం రోమహర్షణమ్ । కృష్ణశఙ్కరయో రాజన్ ప్రద్యుమ్నగుహయోరపి
ఓ రాజా! కృష్ణుడు, శంకరుడు మధ్య, అలాగే ప్రద్యుమ్నుడు, గుహుడు మధ్య, అద్భుతంగా, రోమాలు నిక్కబొడుచుకునేలా ఘోరమైన యుద్ధం జరిగింది.
కుమ్భాణ్డకూపకర్ణాభ్యాం బలేన సహ సంయుగః । సామ్బస్య బాణపుత్రేణ బాణేన సహ సాత్యకేః
కుంభాండుడు, కూపకర్ణుడు బలరామునితో పోరాడారు; సామ్బుడు బాణుని కుమారునితో, సత్యకుడు బాణునితో యుద్ధం చేశారు.
బ్రహ్మాదయః సురాధీశా మునయః సిద్ధచారణాః । గన్ధర్వాప్సరసో యక్షా విమానైర్ద్రష్టుమాగమన్
బ్రహ్మ, ఇతర దేవతాధిపతులు, మునులు, సిద్ధులు, చారణులు, గంధర్వులు, అప్సరసలు, యక్షులు — వీరంతా తమ విమానాల్లో యుద్ధాన్ని చూడటానికి వచ్చారు.
శఙ్కరానుచరాన్ శౌరిః భూతప్రమథగుహ్యకాన్ । డాకినీర్యాతుధానాంశ్చ వేతాలాన్ సవినాయకాన్
శంకరుని అనుచరులైన భూతగణాలు, ప్రమథులు, గుహ్యకులు, డాకినీలు, రాక్షసులు, వినాయకులను కృష్ణుడు తరిమికొట్టాడు.