శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

నిష్కిఞ్చనో నను భవాన్న యతోఽస్తి కిఞ్చిద్। యస్మై బలిం బలిభుజోఽపి హరన్త్యజాద్యాః। న త్వా విదన్త్యసుతృపోఽన్తకమాఢ్యతాన్ధాః। ప్రేష్ఠో భవాన్బలిభుజామపి తేఽపి తుభ్యమ్

నిజంగా, నీకు ఏమి స్వంతమూ లేదు, ఎందుకంటే ఈ లోకంలో నీకు వేరుగా ఏదీ లేదు. బలవంతులైనవారూ నీకు బలిని సమర్పిస్తారు. కాని, తీరని కోరికలు, ధనంలో మునిగిపోయినవారు నిన్ను తెలుసుకోరు. అయినా, బలవంతులైనవారికి నువ్వు ప్రియుడవు, వారూ నీకు ప్రియులే.

త్వం వై సమస్తపురుషార్థమయః ఫలాత్మా। యద్వాఞ్ఛయా సుమతయో విసృజన్తి కృత్స్నమ్। తేషాం విభో సముచితో భవతః సమాజః। పుంసః స్త్రియాశ్చ రతయోః సుఖదుఃఖినోర్న

నీలోనే అన్ని పురుషార్థాల ఫలితాలు నిండివున్నాయి. మేధావులు నిన్ను కోరుతూ అన్నింటినీ వదిలేస్తారు. ప్రభూ! నీ సాంగత్యం వారికి మాత్రమే శోభిస్తుంది, సుఖదుఃఖాల్లో మునిగిపోయిన మానవులకు కాదు.

త్వం న్యస్తదణ్డమునిభిర్గదితానుభావ। ఆత్మాత్మదశ్చ జగతామితి మే వృతోఽసి। హిత్వా భవద్భ్రువ ఉదీరితకాలవేగ। ధ్వస్తాశిషోఽబ్జభవనాకపతీన్కుతోఽన్యే

కోపాన్ని వదిలిన మునులు నీ మహిమను వర్ణిస్తారు. నువ్వే జగత్తుకు ఆత్మ, ఆత్మను ప్రసాదించేవాడవని నేను విన్నాను. నీ భ్రుకుటి ద్వారా కాలశక్తిని సూచిస్తే, బ్రహ్మ, శివులవంటి వారు కూడా ఆశీస్సులను కోల్పోతారు. మరి ఇతరుల సంగతి ఏమిటి?

జాడ్యం వచస్తవ గదాగ్రజ యస్తు భూపాన్। విద్రావ్య శార్ఙ్గనినదేన జహర్థ మాం త్వమ్। సింహో యథా స్వబలిమీశ పశూన్స్వభాగం। తేభ్యో భయాద్యదుదధిం శరణం ప్రపన్నః

గదా సోదరుడా! నీ మాటలు కొంత మందికి నిర్జీవంగా అనిపించినా, నువ్వు ధనుర్విద్యతో రాజులను తరిమిపంపి, నన్ను సింహంలా నీ భాగంగా తీసుకున్నావు. వారి భయంతోనే నేను సముద్రాన్ని ఆశ్రయించాను.

యద్వాఞ్ఛయా నృపశిఖామణయోఽఙ్గవైన్య। జాయన్తనాహుషగయాదయ ఐక్యపత్యమ్। రాజ్యం విసృజ్య వివిశుర్వనమమ్బుజాక్ష। సీదన్తి తేఽనుపదవీం త ఇహాస్థితాః కిమ్

కమలనేత్రుడా! నిన్ను కోరుతూ, అంబరీషుడు, నాహుషుడు, గయుడు వంటి మహారాజులు తమ రాజ్యాలను వదిలి అడవిలోకి వెళ్లిపోయారు. ఇక్కడ ఉన్నవారు ఎందుకు నీ మార్గాన్ని అనుసరించరు?

కాన్యం శ్రయేత తవ పాదసరోజగన్ధమ్। ఆఘ్రాయ సన్ముఖరితం జనతాపవర్గమ్। లక్ష్మ్యాలయం త్వవిగణయ్య గుణాలయస్య। మర్త్యా సదోరుభయమర్థవివీతదృష్టిః

నీ పదపద్మ సుగంధాన్ని, సద్గురు వచనాల ద్వారా విని, జనులకు మోక్షాన్ని ప్రసాదించే నీ కథలను ఆస్వాదించినవాడు, మరే ఇతర ఆశ్రయాన్ని ఎందుకు కోరతాడు? ధనార్జనలో మునిగిపోయిన మానవులు, లక్ష్మీ నివాసమైన నీ గుణాల నిలయాన్ని పట్టించుకోరు.

తం త్వానురూపమభజం జగతామధీశమ్। ఆత్మానమత్ర చ పరత్ర చ కామపూరమ్। స్యాన్మే తవాఙ్ఘ్రిరరణం సృతిభిర్భ్రమన్త్యా। యో వై భజన్తముపయాత్యనృతాపవర్గః

ఈ లోకానికి అధిపతివైన నిన్ను యథార్ధంగా పూజించాను. నువ్వే ఈ జన్మలో, పరలోకంలో కోరికలను తీరుస్తావు. జన్మల చక్రంలో తిరుగుతున్న నాకూ, నీ పాదాలే శరణ్యంగా ఉండాలి. నిన్ను భజించే వారికి నువ్వు తప్పక కలిసివస్తావు, అబద్ధాల నుండి విముక్తిని ఇస్తావు.

తస్యాః స్యురచ్యుత నృపా భవతోపదిష్టాః। స్త్రీణాం గృహేషు ఖరగోశ్వవిడాలభృత్యాః। యత్కర్ణమూలమరికర్షణ నోపయాయాద్। యుష్మత్కథా మృడవిరిఞ్చసభాసు గీతా

అచ్యుతా! నీ ఉపదేశాన్ని పాటించే పురుషులు, స్త్రీల ఇళ్లలో గాడిదలు, ఆవులు, కుదిరాలు, పిల్లులు, పనివాళ్ల వలె ఉంటారు. శివుడు, బ్రహ్మదేవుడు వంటి దేవతల సభల్లో పాడే నీ కథలు వారి చెవులకు చేరకపోతే, వారి జీవితం వృథా.

త్వక్శ్మశ్రురోమనఖకేశపినద్ధమన్తర్। మాంసాస్థిరక్తకృమివిట్కఫపిత్తవాతమ్। జీవచ్ఛవం భజతి కాన్తమతిర్విమూఢా। యా తే పదాబ్జమకరన్దమజిఘ్రతీ స్త్రీ

తీవ్రమైన మోహంలో మునిగిపోయిన స్త్రీ, నీ పదపద్మ సుగంధాన్ని ఆస్వాదించకపోతే, చర్మం, మీసం, రోమాలు, నఖాలు, జుట్టుతో కప్పబడి, మాంసం, ఎముకలు, రక్తం, క్రిములు, మలము, కఫం, పిత్తం, వాయువు నిండిన, బ్రతికిన శవాన్ని ప్రియుడిగా భావిస్తుంది.

అస్త్వమ్బుజాక్ష మమ తే చరణానురాగ। ఆత్మన్రతస్య మయి చానతిరిక్తదృష్టేః। యర్హ్యస్య వృద్ధయ ఉపాత్తరజోఽతిమాత్రో। మామీక్షసే తదు హ నః పరమానుకమ్పా

కమలలోచనా! నీ పాదాలపై నాకు ఎప్పుడూ ప్రేమ ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను. నీవు స్వయంగా సంతోషంగా ఉండేవాడివి, నీకు ఎవ్వరూ వేరుగా కనిపించరు. వృద్ధాప్య ప్రభావంతో ఎవరైనా రజోగుణం అధికంగా పెరిగినప్పుడు, నీవు నన్ను కరుణగా చూడడమే మాకు ఉన్న గొప్ప దయ.

నైవాలీకమహం మన్యే వచస్తే మధుసూదన। అమ్బాయా ఏవ హి ప్రాయః కన్యాయాః స్యాద్రతిః క్వచిత్

మధుసూదనా! నీ మాటలు అబద్ధమని నేను అనుకోను. ఎందుకంటే, ఒక యువతికి సాధారణంగా తల్లిపైనే ప్రేమ ఎక్కువగా ఉంటుంది, ఇతరులపై మాత్రం అరుదుగా ఉంటుంది.

వ్యూఢాయాశ్చాపి పుంశ్చల్యా మనోఽభ్యేతి నవం నవమ్। బుధోఽసతీం న బిభృయాత్తాం బిభ్రదుభయచ్యుతః

పెళ్లైన, స్వభావంలో చంచలమైన మహిళకు కూడా మనసు కొత్తదాన్ని కోరుకుంటూనే ఉంటుంది. తెలివైనవాడు అలాంటి విశ్వాసం లేని స్త్రీని అంగీకరించకూడదు. అంగీకరిస్తే, రెండు వైపులా కోల్పోతాడు.

శ్రీభగవానువాచ। సాధ్వ్యేతచ్ఛ్రోతుకామైస్త్వం రాజపుత్రీ ప్రలమ్భితా। మయోదితం యదన్వాత్థ సర్వం తత్సత్యమేవ హి

శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: ఓ సతీ! రాజకుమారీ! నీవు వినాలనుకున్నదాన్ని పరీక్షించేందుకు నేను మాటలతో నిన్ను పరీక్షించాను. నేను చెప్పిన ప్రతిదీ నిజమే.

యాన్యాన్కామయసే కామాన్మయ్యకామాయ భామిని। సన్తి హ్యేకాన్తభక్తాయాస్తవ కల్యాణి నిత్యద

ఓ సుందరి! నీవు ఏ కోరికలు కలిగి ఉన్నా, నన్ను మాత్రమే పూర్తిగా భక్తిగా పూజిస్తే, ఓ మంగళకరమైనవాడి! నీకోసం అవన్నీ ఎప్పుడూ నెరవేరుతాయి.

ఉపలబ్ధం పతిప్రేమ పాతివ్రత్యం చ తేఽనఘే। యద్వాక్యైశ్చాల్యమానాయా న ధీర్మయ్యపకర్షితా

పాపరహితురాలా! నీ భర్తపై ప్రేమ, నీ పతివ్రత ధర్మం నాకు స్పష్టంగా తెలిసింది. నా మాటలతో నీవు మనసులో కలవరపడినా, నీ మనస్సు నాపై నుండి ఎప్పుడూ తొలగలేదు.

యే మాం భజన్తి దామ్పత్యే తపసా వ్రతచర్యయా। కామాత్మానోఽపవర్గేశం మోహితా మమ మాయయా

వివాహబంధంలో ఉండి, తపస్సు, వ్రతాలతో నన్ను పూజించే వారు, కోరికలకు లోబడి ఉంటే, వారు నన్ను మోక్షప్రదాతగా భావించినా, నా మాయ వల్ల మోసపోతారు.

మాం ప్రాప్య మానిన్యపవర్గసమ్పదం। వాఞ్ఛన్తి యే సమ్పద ఏవ తత్పతిమ్। తే మన్దభాగా నిరయేఽపి యే నృణాం। మాత్రాత్మకత్వాత్నిరయః సుసఙ్గమః

నన్ను, మోక్షాన్ని ప్రసాదించే వాడిని పొందిన తర్వాత కూడా, ధనమూ, భర్తకోసం కోరికపడే వారు దురదృష్టవంతులు. వారికి నరకంలో ఉన్నా, తమవాళ్లపై ప్రేమ వల్ల, నరకం కూడా సుఖంగా అనిపిస్తుంది.

దిష్ట్యా గృహేశ్వర్యసకృన్మయి త్వయా కృతానువృత్తిర్భవమోచనీ ఖలైః। సుదుష్కరాసౌ సుతరాం దురాశిషో హ్యసుంభరాయా నికృతిం జుషః స్త్రియాః

ఓ ఇంటి యజమానీ! నీకు అదృష్టవశాత్తూ నాపై ఎప్పటికప్పుడు విధేయత చూపించగలిగావు. ఇది జన్మబంధనాన్ని విడిపించే గొప్ప విషయం. ఎందుకంటే, సాధారణంగా స్త్రీలు తీరని కోరికలు, తీరని ఆశలు, మోసాన్ని ఆశ్రయిస్తారు.

న త్వాదృశీమ్ప్రణయినీం గృహిణీం గృహేషు। పశ్యామి మానిని యయా స్వవివాహకాలే। ప్రాప్తాన్నృపాన్న విగణయ్య రహోహరో మే। ప్రస్థాపితో ద్విజ ఉపశ్రుతసత్కథస్య

ఓ గర్వితురాలా! నీలాంటి ప్రేమతో కూడిన భార్యను, ఇంట్లో ఎక్కడా చూడలేదు. నీ పెళ్లి సమయంలో వచ్చిన రాజులను పట్టించుకోకుండా, నా కీర్తిని వినిన బ్రాహ్మణుడిని రహస్యంగా నన్ను చేరమని పంపావు.

భ్రాతుర్విరూపకరణం యుధి నిర్జితస్య। ప్రోద్వాహపర్వణి చ తద్వధమక్షగోష్ఠ్యామ్। దుఃఖం సముత్థమసహోఽస్మదయోగభీత్యా। నైవాబ్రవీః కిమపి తేన వయం జితాస్తే

పోరులో నీ అన్నయ్యను అంగవైకల్యం చేయడం, పెళ్లి వేడుకలో జూదంలో అతన్ని చంపడం జరిగినప్పుడు, ఆ దుఃఖాన్ని నన్ను వదిలిపోతాడేమో అనే భయంతో నీవు సహించావు. ఏమీ చెప్పలేదు. అందుకే నీవు మమ్మల్ని జయించావు.

దూతస్త్వయాత్మలభనే సువివిక్తమన్త్రః। ప్రస్థాపితో మయి చిరాయతి శూన్యమేతత్। మత్వా జిహాస ఇదం అఙ్గమనన్యయోగ్యం। తిష్ఠేత తత్త్వయి వయం ప్రతినన్దయామః

నన్ను పొందేందుకు రహస్య సందేశంతో దూతను పంపినప్పుడు, ఈ శరీరాన్ని నేను వదిలిపెడతానేమో అనుకున్నా, నీవు నాపై నమ్మకంగా నిలిచావు. అందుకే మేము కూడా నీకు అదే విధంగా ప్రతిఫలం ఇస్తున్నాము.

శ్రీశుక ఉవాచ। ఏవం సౌరతసంలాపైర్భగవాన్జగదీశ్వరః। స్వరతో రమయా రేమే నరలోకం విడమ్బయన్

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు: ఈ విధంగా, జగత్తు పాలకుడు భగవంతుడు, తన మధురమైన మాటలతో రుక్మిణిని ఆనందింపజేస్తూ, మానవుల వేషంలో ఆడుతూ, ఆమెతో స్నేహపూర్వకంగా సంభాషిస్తూ సంతోషించాడు.

తథాన్యాసామపి విభుర్గృహేషు గృహవానివ। ఆస్థితో గృహమేధీయాన్ధర్మాంల్లోకగురుర్హరిః

అదే విధంగా, లోకగురువు అయిన హరివారు, తన భార్యల ఇళ్లలో గృహస్థుడిలా ఉండి, గృహస్థ ధర్మాలను ఆచరించేవాడు.

అథైకషష్టితమోఽధ్యాయః 10.61 శ్రీశుక ఉవాచ। ఏకైకశస్తాః కృష్ణస్య పుత్రాన్దశ దశాబలాః। అజీజనన్ననవమాన్పితుః సర్వాత్మసమ్పదా

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు: ఆ తరువాత, ప్రతి భార్యకు కృష్ణుడు పది మంది బలవంతమైన కుమారులను, అలాగే ఒక తొమ్మిదవ కుమారుడిని ప్రసవింపజేశాడు. వారందరికీ తండ్రి లక్షణాలు సంపూర్ణంగా ఉండేవి.

గృహాదనపగం వీక్ష్య రాజపుత్ర్యోఽచ్యుతం స్థితమ్। ప్రేష్ఠం న్యమంసత స్వం స్వం న తత్తత్త్వవిదః స్త్రియః

ఇళ్లను ఎప్పుడూ వదలని అచ్యుతుడు తమ ఇళ్లలో ఉండటం చూసి, ఆ రాజకుమార్తెలు ఆయనను తమ ప్రియుడిగా భావించేవారు. కానీ, ఆ స్త్రీలు ఆయన అసలు స్వరూపాన్ని పూర్తిగా గ్రహించలేకపోయారు.

చార్వబ్జకోశవదనాయతబాహునేత్ర। సప్రేమహాసరసవీక్షితవల్గుజల్పైః। సమ్మోహితా భగవతో న మనో విజేతుం। స్వైర్విభ్రమైః సమశకన్వనితా విభూమ్నః

పూతబొట్టు వంటి ముఖాలు, పొడవైన చేతులు, కళ్ళు, ప్రేమతో నిండిన చూపులు, మధురమైన మాటలతో భగవంతుడు ఆ స్త్రీలను మోహింపజేశాడు. ఆయన వైభవానికి ముందు, తమ సొంత ఆకర్షణతో వారు మనసును అదుపులో పెట్టుకోలేకపోయారు.

స్మాయావలోకలవదర్శితభావహారి। భ్రూమణ్డలప్రహితసౌరతమన్త్రశౌణ్డైః। పత్న్యస్తు షోడశసహస్రమనఙ్గబాణైర్। యస్యేన్ద్రియం విమథితుం కరణైర్న శేకుః

నవ్వుతూ చూసే చూపులు, భావాన్ని తెలియజేసే సంకేతాలు, కనుబొమ్మలతో ప్రేమను తెలియజేసే మాటలు — ఇలా ఆరు వేల పదిహేను మంది భార్యలు తమ స్త్రీల కళలతో, మన్మథబాణాలతో ఆయనను ఆకర్షించాలనుకున్నా, ఆయన ఇంద్రియాలను కదిలించలేకపోయారు.

ఇత్థం రమాపతిమవాప్య పతిం స్త్రియస్తా। బ్రహ్మాదయోఽపి న విదుః పదవీం యదీయామ్। భేజుర్ముదావిరతమేధితయానురాగ। హాసావలోకనవసఙ్గమలాలసాద్యమ్

ఇలా లక్ష్మీదేవికి భర్త అయిన శ్రీకృష్ణుని పొందిన ఆ భార్యలు, బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలు కూడా తెలుసుకోలేని మార్గాన్ని అనుసరించేవారు. వారు ఎప్పుడూ ఆనందంగా, అపారమైన ప్రేమతో, ఆయన చిరునవ్వు, చూపు, ముద్దు, ఆలింగనం కోసం తహతహలాడుతూ, హర్షంతో ఆయన సేవలో నిమగ్నమయ్యారు.

ప్రత్యుద్గమాసనవరార్హణపాదశౌచ। తామ్బూలవిశ్రమణవీజనగన్ధమాల్యైః। కేశప్రసారశయనస్నపనోపహార్యైః। దాసీశతా అపి విభోర్విదధుః స్మ దాస్యమ్

వందలాది దాసీలు ప్రభువుకు సేవలు చేసేవారు. ఆయనను ఆహ్వానించడం, ఆసనం అందించడం, పాదాలు కడగడం, తాంబూలం ఇవ్వడం, విశ్రాంతి కల్పించడం, వడగడడం, సుగంధ మాలలు సమర్పించడం, జుట్టు అలంకరించడం, మంచం సిద్ధం చేయడం, స్నానం చేయించడం వంటి పనులను వారు నిర్వర్తించేవారు.