శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

ప్రమృజ్యాశ్రుకలే నేత్రే స్తనౌ చోపహతౌ శుచా। ఆశ్లిష్య బాహునా రాజననన్యవిషయాం సతీమ్

ఆమె కన్నీళ్లను, దుఃఖంతో తడిసిన వక్షోజాలను తుడిచి, తన భుజంతో ఆమెను ఆలింగనం చేశాడు. రాజా, ఆమె ఆయనకే పరమభక్తురాలు.

సాన్త్వయామాస సాన్త్వజ్ఞః కృపయా కృపణాం ప్రభుః। హాస్యప్రౌఢిభ్రమచ్చిత్తామతదర్హాం సతాం గతిః

ఆమె బాధను తెలుసుకున్న దయాసాగరుడు, సాంత్వనలో నిపుణుడైన ప్రభువు, ఆమెను ఎంతో దయతో ఆదుర్దాగా ఓదార్చాడు. ఆమె మనసు హాస్యం, గర్వంతో కలవరపడి, ఇలాంటి బాధకు అర్హురాలు కాకపోయినా, సద్గతిని ప్రసాదించే ఆ పరమాత్మ ఆమెను సాంత్వనపరిచాడు.

శ్రీభగవానువాచ। మా మా వైదర్భ్యసూయేథా జానే త్వాం మత్పరాయణామ్। త్వద్వచః శ్రోతుకామేన క్ష్వేల్యాచరితమఙ్గనే

శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: 'వైదర్భి! నీవు కోపపడవద్దు. నీవు నాకే పరాయణమని నాకు తెలుసు. నీ మాటలు వినాలని నేను కేవలం సరదాగా ఇలా ప్రవర్తించాను, ఓ సుందరి!'

ముఖం చ ప్రేమసంరమ్భ స్ఫురితాధరమీక్షితుమ్। కటాక్షేపారుణాపాఙ్గం సున్దరభ్రుకుటీతటమ్

నీ ప్రేమతో ఉప్పొంగి, పెదవులు కంపించేటట్లు, ఎర్రగా మారిన పక్క చూపులతో, అందమైన భ్రుకుటి వంకతో ఉన్న నీ ముఖాన్ని చూడాలని నాకు ఆశ కలిగింది.

అయం హి పరమో లాభో గృహేషు గృహమేధినామ్। యన్నర్మైరీయతే యామః ప్రియయా భీరు భామిని

ఓ భయభీతమైన అందమైనవాడా! ఇంట్లో జీవించే వారికి, తమ ప్రియమైన భార్యతో సరదాగా మాట్లాడుతూ గడిపే సమయమే నిజమైన సంపద.

శ్రీశుక ఉవాచ। సైవం భగవతా రాజన్వైదర్భీ పరిసాన్త్వితా। జ్ఞాత్వా తత్పరిహాసోక్తిం ప్రియత్యాగభయం జహౌ

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు: 'రాజా! భగవంతుడు ఇలా ఓదార్చిన తర్వాత, వైదర్భి అయిన రుక్మిణి ఆయన మాటలు సరదాగా చెప్పినవని గ్రహించి, ప్రియుడిని కోల్పోతానన్న భయాన్ని వదిలేసింది.'

బభాష ఋషభం పుంసాం వీక్షన్తీ భగవన్ముఖమ్। సవ్రీడహాసరుచిర స్నిగ్ధాపాఙ్గేన భారత

భారతవంశజుడా! రుక్మిణి, భగవంతుని ముఖాన్ని చూడుతూ, కొంచెం సిగ్గుతో, మధురమైన చిరునవ్వుతో, ప్రేమతో నిండిన చూపుతో, పురుషోత్తముడైన ఆయనతో మాట్లాడింది.

శ్రీరుక్మిణ్యువాచ। నన్వేవమేతదరవిన్దవిలోచనాహ యద్వై భవాన్భగవతోఽసదృశీ విభూమ్నః। క్వ స్వే మహిమ్న్యభిరతో భగవాంస్త్ర్యధీశః క్వాహం గుణప్రకృతిరజ్ఞగృహీతపాదా

శ్రీరుక్మిణి ఇలా చెప్పింది: 'కమలనేత్రుడా! మీరు చెప్పింది నిజమే. మీలాంటి మహోన్నతుడికి, అన్ని ఐశ్వర్యాలకు అధిపతికి, తన గొప్పతనంలో ఆనందించే భగవంతునికి, నా వంటి తక్కువ గుణాలవాడిని, అజ్ఞానిని, ఎలా సరిపోతాను?'

సత్యం భయాదివ గుణేభ్య ఉరుక్రమాన్తః। శేతే సముద్ర ఉపలమ్భనమాత్ర ఆత్మా। నిత్యం కదిన్ద్రియగణైః కృతవిగ్రహస్త్వం। త్వత్సేవకైర్నృపపదం విధుతం తమోఽన్ధమ్

ఓ మహాబాహువా! మీరు అన్ని గుణాలలో నివసించినా, వాటికి అతీతుడవు. సముద్రం అలలకు లోనైనా, లోపల నిశ్చలంగా ఉండేలా, మీరు ఇంద్రియాలకు అతీతుడవై, మీ భక్తుల కోసం రూపాలు ధరించి, రాజుల హృదయాల్లోని అజ్ఞానాంధకారాన్ని తొలగిస్తారు.

త్వత్పాదపద్మమకరన్దజుషాం మునీనాం। వర్త్మాస్ఫుటం నృపశుభిర్నను దుర్విభావ్యమ్। యస్మాదలౌకికమివేహితమీశ్వరస్య। భూమంస్తవేహితమథో అను యే భవన్తమ్

మునులు ఆనందించే నీ పదపద్మ మార్గం, మనుషులు, జంతువులకు గ్రహించడానికి చాలా కష్టం, ఓ ప్రభూ! ఎందుకంటే నీ కార్యాలు లోకానికి అందని విధంగా ఉంటాయి. నీ మార్గాన్ని అనుసరించే వారికే అవి తెలుస్తాయి.

నిష్కిఞ్చనో నను భవాన్న యతోఽస్తి కిఞ్చిద్। యస్మై బలిం బలిభుజోఽపి హరన్త్యజాద్యాః। న త్వా విదన్త్యసుతృపోఽన్తకమాఢ్యతాన్ధాః। ప్రేష్ఠో భవాన్బలిభుజామపి తేఽపి తుభ్యమ్

నిజంగా, నీకు ఏమి స్వంతమూ లేదు, ఎందుకంటే ఈ లోకంలో నీకు వేరుగా ఏదీ లేదు. బలవంతులైనవారూ నీకు బలిని సమర్పిస్తారు. కాని, తీరని కోరికలు, ధనంలో మునిగిపోయినవారు నిన్ను తెలుసుకోరు. అయినా, బలవంతులైనవారికి నువ్వు ప్రియుడవు, వారూ నీకు ప్రియులే.

త్వం వై సమస్తపురుషార్థమయః ఫలాత్మా। యద్వాఞ్ఛయా సుమతయో విసృజన్తి కృత్స్నమ్। తేషాం విభో సముచితో భవతః సమాజః। పుంసః స్త్రియాశ్చ రతయోః సుఖదుఃఖినోర్న

నీలోనే అన్ని పురుషార్థాల ఫలితాలు నిండివున్నాయి. మేధావులు నిన్ను కోరుతూ అన్నింటినీ వదిలేస్తారు. ప్రభూ! నీ సాంగత్యం వారికి మాత్రమే శోభిస్తుంది, సుఖదుఃఖాల్లో మునిగిపోయిన మానవులకు కాదు.

త్వం న్యస్తదణ్డమునిభిర్గదితానుభావ। ఆత్మాత్మదశ్చ జగతామితి మే వృతోఽసి। హిత్వా భవద్భ్రువ ఉదీరితకాలవేగ। ధ్వస్తాశిషోఽబ్జభవనాకపతీన్కుతోఽన్యే

కోపాన్ని వదిలిన మునులు నీ మహిమను వర్ణిస్తారు. నువ్వే జగత్తుకు ఆత్మ, ఆత్మను ప్రసాదించేవాడవని నేను విన్నాను. నీ భ్రుకుటి ద్వారా కాలశక్తిని సూచిస్తే, బ్రహ్మ, శివులవంటి వారు కూడా ఆశీస్సులను కోల్పోతారు. మరి ఇతరుల సంగతి ఏమిటి?

జాడ్యం వచస్తవ గదాగ్రజ యస్తు భూపాన్। విద్రావ్య శార్ఙ్గనినదేన జహర్థ మాం త్వమ్। సింహో యథా స్వబలిమీశ పశూన్స్వభాగం। తేభ్యో భయాద్యదుదధిం శరణం ప్రపన్నః

గదా సోదరుడా! నీ మాటలు కొంత మందికి నిర్జీవంగా అనిపించినా, నువ్వు ధనుర్విద్యతో రాజులను తరిమిపంపి, నన్ను సింహంలా నీ భాగంగా తీసుకున్నావు. వారి భయంతోనే నేను సముద్రాన్ని ఆశ్రయించాను.

యద్వాఞ్ఛయా నృపశిఖామణయోఽఙ్గవైన్య। జాయన్తనాహుషగయాదయ ఐక్యపత్యమ్। రాజ్యం విసృజ్య వివిశుర్వనమమ్బుజాక్ష। సీదన్తి తేఽనుపదవీం త ఇహాస్థితాః కిమ్

కమలనేత్రుడా! నిన్ను కోరుతూ, అంబరీషుడు, నాహుషుడు, గయుడు వంటి మహారాజులు తమ రాజ్యాలను వదిలి అడవిలోకి వెళ్లిపోయారు. ఇక్కడ ఉన్నవారు ఎందుకు నీ మార్గాన్ని అనుసరించరు?

కాన్యం శ్రయేత తవ పాదసరోజగన్ధమ్। ఆఘ్రాయ సన్ముఖరితం జనతాపవర్గమ్। లక్ష్మ్యాలయం త్వవిగణయ్య గుణాలయస్య। మర్త్యా సదోరుభయమర్థవివీతదృష్టిః

నీ పదపద్మ సుగంధాన్ని, సద్గురు వచనాల ద్వారా విని, జనులకు మోక్షాన్ని ప్రసాదించే నీ కథలను ఆస్వాదించినవాడు, మరే ఇతర ఆశ్రయాన్ని ఎందుకు కోరతాడు? ధనార్జనలో మునిగిపోయిన మానవులు, లక్ష్మీ నివాసమైన నీ గుణాల నిలయాన్ని పట్టించుకోరు.

తం త్వానురూపమభజం జగతామధీశమ్। ఆత్మానమత్ర చ పరత్ర చ కామపూరమ్। స్యాన్మే తవాఙ్ఘ్రిరరణం సృతిభిర్భ్రమన్త్యా। యో వై భజన్తముపయాత్యనృతాపవర్గః

ఈ లోకానికి అధిపతివైన నిన్ను యథార్ధంగా పూజించాను. నువ్వే ఈ జన్మలో, పరలోకంలో కోరికలను తీరుస్తావు. జన్మల చక్రంలో తిరుగుతున్న నాకూ, నీ పాదాలే శరణ్యంగా ఉండాలి. నిన్ను భజించే వారికి నువ్వు తప్పక కలిసివస్తావు, అబద్ధాల నుండి విముక్తిని ఇస్తావు.

తస్యాః స్యురచ్యుత నృపా భవతోపదిష్టాః। స్త్రీణాం గృహేషు ఖరగోశ్వవిడాలభృత్యాః। యత్కర్ణమూలమరికర్షణ నోపయాయాద్। యుష్మత్కథా మృడవిరిఞ్చసభాసు గీతా

అచ్యుతా! నీ ఉపదేశాన్ని పాటించే పురుషులు, స్త్రీల ఇళ్లలో గాడిదలు, ఆవులు, కుదిరాలు, పిల్లులు, పనివాళ్ల వలె ఉంటారు. శివుడు, బ్రహ్మదేవుడు వంటి దేవతల సభల్లో పాడే నీ కథలు వారి చెవులకు చేరకపోతే, వారి జీవితం వృథా.

త్వక్శ్మశ్రురోమనఖకేశపినద్ధమన్తర్। మాంసాస్థిరక్తకృమివిట్కఫపిత్తవాతమ్। జీవచ్ఛవం భజతి కాన్తమతిర్విమూఢా। యా తే పదాబ్జమకరన్దమజిఘ్రతీ స్త్రీ

తీవ్రమైన మోహంలో మునిగిపోయిన స్త్రీ, నీ పదపద్మ సుగంధాన్ని ఆస్వాదించకపోతే, చర్మం, మీసం, రోమాలు, నఖాలు, జుట్టుతో కప్పబడి, మాంసం, ఎముకలు, రక్తం, క్రిములు, మలము, కఫం, పిత్తం, వాయువు నిండిన, బ్రతికిన శవాన్ని ప్రియుడిగా భావిస్తుంది.

అస్త్వమ్బుజాక్ష మమ తే చరణానురాగ। ఆత్మన్రతస్య మయి చానతిరిక్తదృష్టేః। యర్హ్యస్య వృద్ధయ ఉపాత్తరజోఽతిమాత్రో। మామీక్షసే తదు హ నః పరమానుకమ్పా

కమలలోచనా! నీ పాదాలపై నాకు ఎప్పుడూ ప్రేమ ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను. నీవు స్వయంగా సంతోషంగా ఉండేవాడివి, నీకు ఎవ్వరూ వేరుగా కనిపించరు. వృద్ధాప్య ప్రభావంతో ఎవరైనా రజోగుణం అధికంగా పెరిగినప్పుడు, నీవు నన్ను కరుణగా చూడడమే మాకు ఉన్న గొప్ప దయ.

నైవాలీకమహం మన్యే వచస్తే మధుసూదన। అమ్బాయా ఏవ హి ప్రాయః కన్యాయాః స్యాద్రతిః క్వచిత్

మధుసూదనా! నీ మాటలు అబద్ధమని నేను అనుకోను. ఎందుకంటే, ఒక యువతికి సాధారణంగా తల్లిపైనే ప్రేమ ఎక్కువగా ఉంటుంది, ఇతరులపై మాత్రం అరుదుగా ఉంటుంది.

వ్యూఢాయాశ్చాపి పుంశ్చల్యా మనోఽభ్యేతి నవం నవమ్। బుధోఽసతీం న బిభృయాత్తాం బిభ్రదుభయచ్యుతః

పెళ్లైన, స్వభావంలో చంచలమైన మహిళకు కూడా మనసు కొత్తదాన్ని కోరుకుంటూనే ఉంటుంది. తెలివైనవాడు అలాంటి విశ్వాసం లేని స్త్రీని అంగీకరించకూడదు. అంగీకరిస్తే, రెండు వైపులా కోల్పోతాడు.

శ్రీభగవానువాచ। సాధ్వ్యేతచ్ఛ్రోతుకామైస్త్వం రాజపుత్రీ ప్రలమ్భితా। మయోదితం యదన్వాత్థ సర్వం తత్సత్యమేవ హి

శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: ఓ సతీ! రాజకుమారీ! నీవు వినాలనుకున్నదాన్ని పరీక్షించేందుకు నేను మాటలతో నిన్ను పరీక్షించాను. నేను చెప్పిన ప్రతిదీ నిజమే.

యాన్యాన్కామయసే కామాన్మయ్యకామాయ భామిని। సన్తి హ్యేకాన్తభక్తాయాస్తవ కల్యాణి నిత్యద

ఓ సుందరి! నీవు ఏ కోరికలు కలిగి ఉన్నా, నన్ను మాత్రమే పూర్తిగా భక్తిగా పూజిస్తే, ఓ మంగళకరమైనవాడి! నీకోసం అవన్నీ ఎప్పుడూ నెరవేరుతాయి.

ఉపలబ్ధం పతిప్రేమ పాతివ్రత్యం చ తేఽనఘే। యద్వాక్యైశ్చాల్యమానాయా న ధీర్మయ్యపకర్షితా

పాపరహితురాలా! నీ భర్తపై ప్రేమ, నీ పతివ్రత ధర్మం నాకు స్పష్టంగా తెలిసింది. నా మాటలతో నీవు మనసులో కలవరపడినా, నీ మనస్సు నాపై నుండి ఎప్పుడూ తొలగలేదు.

యే మాం భజన్తి దామ్పత్యే తపసా వ్రతచర్యయా। కామాత్మానోఽపవర్గేశం మోహితా మమ మాయయా

వివాహబంధంలో ఉండి, తపస్సు, వ్రతాలతో నన్ను పూజించే వారు, కోరికలకు లోబడి ఉంటే, వారు నన్ను మోక్షప్రదాతగా భావించినా, నా మాయ వల్ల మోసపోతారు.

మాం ప్రాప్య మానిన్యపవర్గసమ్పదం। వాఞ్ఛన్తి యే సమ్పద ఏవ తత్పతిమ్। తే మన్దభాగా నిరయేఽపి యే నృణాం। మాత్రాత్మకత్వాత్నిరయః సుసఙ్గమః

నన్ను, మోక్షాన్ని ప్రసాదించే వాడిని పొందిన తర్వాత కూడా, ధనమూ, భర్తకోసం కోరికపడే వారు దురదృష్టవంతులు. వారికి నరకంలో ఉన్నా, తమవాళ్లపై ప్రేమ వల్ల, నరకం కూడా సుఖంగా అనిపిస్తుంది.

దిష్ట్యా గృహేశ్వర్యసకృన్మయి త్వయా కృతానువృత్తిర్భవమోచనీ ఖలైః। సుదుష్కరాసౌ సుతరాం దురాశిషో హ్యసుంభరాయా నికృతిం జుషః స్త్రియాః

ఓ ఇంటి యజమానీ! నీకు అదృష్టవశాత్తూ నాపై ఎప్పటికప్పుడు విధేయత చూపించగలిగావు. ఇది జన్మబంధనాన్ని విడిపించే గొప్ప విషయం. ఎందుకంటే, సాధారణంగా స్త్రీలు తీరని కోరికలు, తీరని ఆశలు, మోసాన్ని ఆశ్రయిస్తారు.

న త్వాదృశీమ్ప్రణయినీం గృహిణీం గృహేషు। పశ్యామి మానిని యయా స్వవివాహకాలే। ప్రాప్తాన్నృపాన్న విగణయ్య రహోహరో మే। ప్రస్థాపితో ద్విజ ఉపశ్రుతసత్కథస్య

ఓ గర్వితురాలా! నీలాంటి ప్రేమతో కూడిన భార్యను, ఇంట్లో ఎక్కడా చూడలేదు. నీ పెళ్లి సమయంలో వచ్చిన రాజులను పట్టించుకోకుండా, నా కీర్తిని వినిన బ్రాహ్మణుడిని రహస్యంగా నన్ను చేరమని పంపావు.