శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

అన్యాశ్చైవంవిధా భార్యాః కృష్ణస్యాసన్సహస్రశః। భౌమం హత్వా తన్నిరోధాదాహృతాశ్చారుదర్శనాః

ఇలా, భౌమాసురుణ్ని సంహరించి, బందీశాలలో ఉన్న అందమైన రూపాలైన వేలాది స్త్రీలను కృష్ణుడు విడిపించి, తన భార్యలుగా చేసుకున్నాడు.

మురవధః భౌమాసురవధః, భూమికృతా భగవత్స్తుతిః భౌమాహృతషోడశసహస్రరాజకన్యానాం పరిణయనం, పారిజాతహరణం చ శ్రీరాజోవాచ - ( అనుష్టుప్ ) యథా హతో భగవతా భౌమో యేనే చ తాః స్త్రియః । నిరుద్ధా ఏతదాచక్ష్వ విక్రమం శార్ఙ్గధన్వనః

రాజు ఇలా అడిగాడు: ఓ మునీశ్వరా, భగవంతుడు భౌమాసురుణ్ని ఎలా సంహరించాడో, ఆ బందీశాలలో ఉన్న స్త్రీలను శారంగధన్వుడు ఎలా విడిపించాడో నాకు వివరంగా చెప్పు.

శ్రీశుక ఉవాచ - ఇన్ద్రేణ హృతఛత్రేణ హృతకుణ్డలబన్ధునా । హృతామరాద్రిస్థానేన జ్ఞాపితో భౌమచేష్టితమ్ । సభార్యో గరుడారూఢః ప్రాగ్జ్యోతిషపురం యయౌ

శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు — ఇంద్రుడు తన గొడుగు, కుండలాలు, స్నేహితులను తీసుకుని, దేవతల పర్వతంపై తన స్థానాన్ని కూడా దోచుకున్నాడని, భూమిపై జన్మించినవాడి చేష్టలను తెలిసిన తరువాత, ఆయన భార్యతో కలిసి గరుడుని ఎక్కి ప్రాగ్జ్యోతిషపురానికి వెళ్లాడు.

గిరిదుర్గైః శస్త్రదుర్గైః జలాగ్న్యనిలదుర్గమమ్ । మురపాశాయుతైర్ఘోరైః దృఢైః సర్వత ఆవృతమ్

ఆ నగరం చుట్టూ ఎక్కడ చూసినా గట్టి పర్వత కోటలు, ఆయుధ కోటలు, నీరు, అగ్ని, గాలి కోటలు, ఇంకా మురుడు వేసిన భయంకరమైన బలమైన బంధాలతో పూర్తిగా ఆవృతమై ఉండింది.

గదయా నిర్బిభేదాద్రీన్ శస్త్రదుర్గాణి సాయకైః । చక్రేణాగ్నిం జలం వాయుం మురపాశాంస్తథాసినా

ఆయన తన గదతో పర్వతాలను పగలగొట్టాడు, బాణాలతో ఆయుధ కోటలను ఛిద్రం చేశాడు, చక్రంతో అగ్ని, నీరు, గాలిని జయించాడు, ఖడ్గంతో మురుడు వేసిన బంధాలను తెంచాడు.

శఙ్ఖనాదేన యన్త్రాణి హృదయాని మనస్వినామ్ । ప్రాకారం గదయా గుర్వ్యా నిర్బిభేద గదాధరః

శంఖధ్వనితో యంత్రాలను, గర్వంతో ఉన్నవారి హృదయాలను కూడా పగలగొట్టాడు. గదాధారి తన బలమైన గదతో కోట గోడను కూడా ఛిద్రం చేశాడు.

పాఞ్చజన్యధ్వనిం శ్రుత్వా యుగాన్తశనిభీషణమ్ । మురః శయాన ఉత్తస్థౌ దైత్యః పఞ్చశిరా జలాత్

పాంచజన్య శంఖధ్వని యుగాంతపు మెరుపు మాదిరిగా భయంకరంగా వినిపించడంతో, మురుడు అనే అయిదు తలల రాక్షసుడు నీటిలో పడుకుని ఉండగా లేచి నిలబడ్డాడు.

( మిశ్ర ) త్రిశూలముద్యమ్య సుదుర్నిరీక్షణో యుగాన్తసూర్యానలరోచిరుల్బణః । గ్రసంస్త్రిలోకీమివ పఞ్చభిర్ముఖైః అభ్యద్రవత్తార్క్ష్యసుతం యథోరగః

తీవ్రమైన త్రిశూలాన్ని ఎత్తి, చూడటానికి భయంకరంగా, యుగాంతపు సూర్యుడు, అగ్ని వంటి కాంతితో ప్రకాశిస్తూ, అయిదు నోర్లతో తార్క్ష్యుని కుమారుడిపై పాము దూకినట్టు దూసుకొచ్చాడు.

ఆవిధ్య శూలం తరసా గరుత్మతే నిరస్య వక్త్రైర్వ్యనదత్ స పఞ్చభిః । స రోదసీ సర్వదిశోఽన్తరం మహాన్ ఆపూరయన్ అణ్డకటాహమావృణోత్

ఆయన త్రిశూలాన్ని వేగంగా గరుడునిపై విసిరాడు. తన అయిదు నోర్లతో ఘోరంగా అరవడంతో ఆ శబ్దం ఆకాశాన్ని, దిక్కులను, అంతరిక్షాన్ని నింపి, బ్రహ్మాండాన్ని కప్పేసింది.

తదాపతద్ వై త్రిశిఖం గరుత్మతే హరిః శరాభ్యాం అభినత్త్రిధౌజసా । ముఖేషు తం చాపి శరైరతాడయత్ తస్మై గదాం సోఽపి రుషా వ్యముఞ్చత

అప్పుడు ఆ త్రిశూలం గరుడునిపై పడగా, హరి మూడు రెట్లు బలమైన రెండు బాణాలతో దాన్ని ఛిద్రం చేశాడు. మురుడి నోర్లలో కూడా బాణాలు వదిలాడు. కోపంతో మురుడు తన గదను ఆయనపై విసిరాడు.

తామాపతన్తీం గదయా గదాం మృధే గదాగ్రజో నిర్బిభిదే సహస్రధా । ఉద్యమ్య బాహూనభిధావతోఽజితః శిరాంసి చక్రేణ జహార లీలయా

ఆ గద యుద్ధంలో దూసుకొస్తుండగా, గదాధారి తన గదతో దాన్ని వెయ్యి ముక్కలుగా పగలగొట్టాడు. అనంతరం, చేతులు పైకి ఎత్తి, అజితుడు చక్రంతో మురుడి తలలను సులభంగా నరికేశాడు.

వ్యసుః పపాతామ్భసి కృత్తశీర్షో నికృత్తశృఙ్గోఽద్రిరివేన్ద్రతేజసా । తస్యాత్మజాః సప్త పితుర్వధాతురాః ప్రతిక్రియామర్షజుషః సముద్యతాః

తలలు నరికిపోవడంతో ప్రాణం విడిచిన మురుడు నీటిలో పడి పోయాడు. అతను ఇంద్రుని తేజంతో శిఖరం నరికిన పర్వతంలా కూలిపోయాడు. తండ్రి మరణంతో కోపంగా ఉన్న అతని ఏడుగురు కుమారులు ప్రతీకారం కోసం లేచారు.

తామ్రోఽన్తరిక్షః శ్రవణో విభావసుః వసుర్నభస్వానరుణశ్చ సప్తమః । పీఠం పురస్కృత్య చమూపతిం మృధే భౌమప్రయుక్తా నిరగ ధృతాయుధాః

తామ్రుడు, అంతరిక్షుడు, శ్రవణుడు, విభావసుడు, వసువు, నభస్వాను, ఏడవవాడైన అరుణుడు — వీరంతా తమ సేనాధిపతిగా పీఠుడిని ముందుంచుకుని, ఆయుధాలతో సిద్ధమై, భూమిపుత్రుడు పంపినవారిగా యుద్ధానికి వచ్చారు.

ప్రాయుఞ్జతాసాద్య శరానసీన్ గదాః శక్త్యృష్టిశూలాన్యజితే రుషోల్బణాః । తచ్ఛస్త్రకూటం భగవాన్ స్వమార్గణైః అమోఘవీర్యస్తిలశశ్చకర్త హ

వారు అజితుని దగ్గరకు వచ్చి కోపంతో బాణాలు, ఖడ్గాలు, గదలు, శక్తులు, ఇష్టికలు, త్రిశూలాలు విసిరారు. కానీ అపరాజితుడైన భగవంతుడు తన బాణాలతో వాటిని చిన్న చిన్న ముక్కలుగా చేసేశాడు.

తాన్పీఠముఖ్యాననయద్ యమక్షయం నికృత్తశీర్షోరుభుజాఙ్ఘ్రివర్మణః । స్వానీకపానచ్యుతచక్రసాయకైః తథా నిరస్తాన్ నరకో ధరాసుతః

ఆ పీఠుడు మొదలైన నాయకుల తలలు, చేతులు, కాళ్లు, కవచాలు చక్రం, బాణాలతో నరికివేసి, వారిని యమలోకానికి పంపాడు. అలా భూమిపుత్రుడు నరకుడు ఓడిపోయాడు.

( వంశస్థా ) నిరీక్ష్య దుర్మర్షణ ఆస్రవన్మదైః గజైః పయోధిప్రభవైర్నిరాక్రమాత్ । దృష్ట్వా సభార్యం గరుడోపరి స్థితం సూర్యోపరిష్టాత్ సతడిద్‌ఘనం యథా । కృష్ణం స తస్మై వ్యసృజచ్ఛతఘ్నీం యోధాశ్చ సర్వే యుగపత్ చ వివ్యధుః

ఇది చూసిన దుర్మర్షణుడు, మదంతో ఉప్పొంగుతూ, సముద్రంలో జన్మించిన ఏనుగులతో దాడికి వచ్చాడు. గరుడునిపై తన భార్యతో కృష్ణుడు సూర్యుడు మేఘంపై మెరుపుతో ఉన్నట్టు కనిపించగా, అతనిపై శతఘ్నిని విసిరాడు. అందరూ యోధులు ఒకేసారి దాడి చేశారు.

తద్‌భౌమసైన్యం భగవాన్ గదాగ్రజో విచిత్రవాజైర్నిశితైః శిలీముఖైః । నికృత్తబాహూరుశిరోధ్రవిగ్రహం చకార తర్హ్యేవ హతాశ్వకుఞ్జరమ్

భగవంతుడు, గదలకు పెద్దవాడు, అద్భుతమైన గుర్రాలు, పదునైన బాణాలతో భూమిపుత్రుని సైన్యాన్ని చేతులు, తొడలు, తలలు, శరీరాలను నరికివేసి, ఆ సమయంలో వారి గుర్రాలు, ఏనుగులను కూడా సంహరించాడు.

( అనుష్టుప్ ) యాని యోధైః ప్రయుక్తాని శస్త్రాస్త్రాణి కురూద్వహ । హరిస్తాన్యచ్ఛినత్ తీక్ష్ణైః శరైరేకైక శస్త్రీభిః

కురువంశీయుడా! యోధులు విసిరిన ఆయుధాలు, అస్త్రాలు అన్నింటినీ హరి పదునైన బాణాలతో, ఖడ్గాలతో ఒక్కొక్కదాన్ని ఒక్కొక్కదిగా ఛేదించాడు.

ఉహ్యమానః సుపర్ణేన పక్షాభ్యాం నిఘ్నతా గజాన్ । గురుత్మతా హన్యమానాః తుణ్డపక్షనఖైర్గజాః

సుపర్ణుడు తన రెక్కలతో ఏనుగులను కొడుతూ, గరుడుడు వారిని సంహరించాడు. అతని ముక్కు, రెక్కలు, గోర్లు వల్ల ఏనుగులు చనిపోయాయి.

పురమేవావిశన్నార్తా నరకో యుధ్యయుధ్యత । దృష్ట్వా విద్రావితం సైన్యం గరుడేనార్దితం స్వకం

తన సైన్యం గరుడుని చేతిలో ఓడిపోయి, బాధపడుతూ ఉండగా, నరకుడు యుద్ధం చేస్తూ నగరంలోకి ప్రవేశించాడు.

తం భౌమః ప్రాహరచ్ఛక్త్యా వజ్రః ప్రతిహతో యతః । నాకమ్పత తయా విద్ధో మాలాహత ఇవ ద్విపః

భూమిలో పుట్టినవాడు తన ఆయుధంతో అతనిపై దాడి చేశాడు. కానీ ఆ ఆయుధాన్ని వజ్రాయుధం తిప్పికొట్టినట్టు తిరస్కరించబడింది. దానితో పొడవబడినప్పటికీ, ఆ గజరాజు పూలమాల తగిలినట్లు కదలకుండా నిలిచిపోయాడు.

శూలం భౌమోఽచ్యుతం హన్తుం ఆదదే వితథోద్యమః । తద్విసర్గాత్ పూర్వమేవ నరకస్య శిరో హరిః । అపాహరద్ గజస్థస్య చక్రేణ క్షురనేమినా

భూమిలో పుట్టినవాడు, అచ్యుతుడిని చంపాలని వ్యర్థంగా ప్రయత్నిస్తూ, త్రిశూలాన్ని ఎత్తాడు. కానీ అది వదిలేలోపే, గజంపై కూర్చున్న అతని తలను హరి తన పద్మాకారం కలిగిన చక్రంతో తుడిచేశాడు.

( మిశ్ర ) సకుణ్డలం చారుకిరీటభూషణం బభౌ పృథివ్యాం పతితం సముజ్జ్వలమ్ । హా హేతి సాధ్విత్యృషయః సురేశ్వరా మాల్యైర్ముకున్దం వికిరన్త ఈడిరే

అందమైన కిరీటంతో, కుండలాలతో అలంకరించబడిన అతని తల భూమిపై పడినప్పుడు ప్రకాశంగా మెరిసింది. 'హా! హాయ్! బాగుంది!' అని ఋషులు, దేవతాధిపతులు ముకుందుని పై పూలమాలలు వర్షిస్తూ స్తుతించారు.

తతశ్చ భూః కృష్ణముపేత్య కుణ్డలే । ప్రతప్తజామ్బూనదరత్‍నభాస్వరే । సవైజయన్త్యా వనమాలయార్పయత్ ప్రాచేతసం ఛత్రమథో మహామణిమ్

ఆ తరువాత భూమిదేవి కృష్ణుని వద్దకు వచ్చి, మెరిసే బంగారు రత్నాల కుండలాలు, వైజయంతి మాల, గొప్ప మణి, రాజచత్రాన్ని ప్రాచేతసునికి సమర్పించింది.

( అనుష్టుప్ ) అస్తౌషీదథ విశ్వేశం దేవీ దేవవరార్చితమ్ । ప్రాఞ్జలిః ప్రణతా రాజన్ భక్తిప్రవణయా ధియా

అప్పుడు దేవతలందరినీ ఆకర్షించిన ఆ దేవత, భక్తిపూర్వకంగా చేతులు జోడించి, మనసారా నమ్రతతో విశ్వేశ్వరుడిని స్తుతించింది.

భూమిరువాచ నమస్తే దేవదేవేశ శఙ్ఖచక్రగదాధర । భక్తేచ్ఛోపాత్తరూపాయ పరమాత్మన్నమోఽస్తు తే

భూమి దేవి ఇలా చెప్పింది: దేవతల దేవా! శంఖం, చక్రం, గదను ధరించినవాడా! భక్తుల కోరిక మేరకు రూపాలు ధరించే పరమాత్మా! నీకు నా నమస్కారం.

నమః పఙ్కజనాభాయ నమః పఙ్కజమాలినే । నమః పఙ్కజనేత్రాయ నమస్తే పఙ్కజాఙ్ఘ్రయే

పద్మనాభుడా! నీకు నమస్కారం. పద్మమాల ధరించినవాడా! నీకు నమస్కారం. పద్మవిలాస నేత్రుడా! నీకు నమస్కారం. పద్మపాదుడా! నీకు నమస్కారం.

నమో భగవతే తుభ్యం వాసుదేవాయ విష్ణవే । పురుషాయాదిబీజాయ పూర్ణబోధాయ తే నమః

భగవంతుడా! వాసుదేవుడా! విష్ణువా! పరమపురుషుడా! ఆదికారణుడా! సంపూర్ణ జ్ఞాన స్వరూపుడా! నీకు నా వందనం.

అజాయ జనయిత్రేఽస్య బ్రహ్మణేఽనన్తశక్తయే । పరావరాత్మన్ భూతాత్మన్ పరమాత్మన్ నమోఽస్తు తే

అజన్ముడా! ఈ సృష్టికి జనకుడా! అనంతశక్తి కలవాడా! అంతర్యామి, పరమాత్మా! నీకు నా నమస్కారం.