తత్రోపస్పృశ్య విశదం పీత్వా వారి మహారథౌ। కృష్ణౌ దదృశతుః కన్యాం చరన్తీం చారుదర్శనామ్
అక్కడ శుద్ధి చేసుకుని, స్వచ్ఛమైన నీరు తాగిన ఇద్దరు మహారథులు, కృష్ణుడు, అర్జునుడు, దగ్గరలో సంచరిస్తున్న అందమైన కన్యను చూశారు.
తామాసాద్య వరారోహాం సుద్విజాం రుచిరాననామ్। పప్రచ్ఛ ప్రేషితః సఖ్యా ఫాల్గునః ప్రమదోత్తమామ్
ఆ శుభలక్షణాలున్న, ప్రకాశవంతమైన ముఖం గల ఆ కన్యను దగ్గరగా వెళ్లి, ఫాల్గుణుడు తన మిత్రుని సూచనతో, ఆ స్త్రీలో శ్రేష్ఠురాలిని అడిగాడు.
కా త్వం కస్యాసి సుశ్రోణి కుతో వా కిం చికీర్షసి। మన్యే త్వాం పతిమిచ్ఛన్తీం సర్వం కథయ శోభనే
నీ పేరు ఏమిటి? నువ్వెవరి కుమార్తె? ఎక్కడినుంచి వచ్చావు? ఏమి చేయాలనుకుంటున్నావు? నీవు భర్తను కోరుకుంటున్నావని అనుకుంటున్నాను. అందరిలో అందమైనవాడా, నీవు అన్నీ చెప్పు.
శ్రీకాలిన్ద్యువాచ। అహం దేవస్య సవితుర్దుహితా పతిమిచ్ఛతీ। విష్ణుం వరేణ్యం వరదం తపః పరమమాస్థితః
శ్రీ కాలింది ఇలా చెప్పింది: నేను సూర్యదేవుని కుమార్తెను, భర్తను కోరుకుంటున్నాను. వరప్రదాత అయిన విష్ణువు నాకు ఇష్టుడై ఉండాలని, గొప్ప తపస్సు చేస్తూ ఉన్నాను.
నాన్యం పతిం వృణే వీర తమృతే శ్రీనికేతనమ్। తుష్యతాం మే స భగవాన్ముకున్దోఽనాథసంశ్రయః
వీరా! శ్రీనివాసుడిని తప్ప ఇంకెవరినీ భర్తగా కోరను. అనాథలకు ఆశ్రయమైన ఆ ముకుందుడు నాతో సంతుష్టుడై ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను.
కాలిన్దీతి సమాఖ్యాతా వసామి యమునాజలే। నిర్మితే భవనే పిత్రా యావదచ్యుతదర్శనమ్
నన్ను కాలిందీ అని పిలుస్తారు. నేను నా తండ్రి కట్టించిన భవనంలో, యమునా నీటిలో నివసిస్తూ, అచ్యుతుని దర్శనం కలిగే వరకు అక్కడే ఉంటాను.
తథావదద్గుడాకేశో వాసుదేవాయ సోఽపి తామ్। రథమారోప్య తద్విద్వాన్ధర్మరాజముపాగమత్
అర్జునుడు ఈ సంగతి వాసుదేవునికి చెప్పగా, ఆయన ఆ విషయాన్ని తెలుసుకుని, ఆమెను రథంలో ఎక్కించుకుని, ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుని వద్దకు తీసుకెళ్లాడు.
యదైవ కృష్ణః సన్దిష్టః పార్థానాం పరమాద్భుతమ్। కారయామాస నగరం విచిత్రం విశ్వకర్మణా
కృష్ణుడు పాండవుల కోరిక మేరకు, అద్భుతంగా విశ్వకర్మ చేత ఒక అద్భుతమైన నగరాన్ని నిర్మింపజేశాడు.
భగవాంస్తత్ర నివసన్స్వానాం ప్రియచికీర్షయా। అగ్నయే ఖాణ్డవం దాతుమర్జునస్యాథ సారథిః
భగవంతుడు అక్కడ తనవారికి ఆనందం కలిగించాలనే తపనతో నివసిస్తూ, అర్జునునికి రథసారధిగా మారి, అగ్నికి ఖాండవ వనం ఇచ్చాడు.
సోఽగ్నిస్తుష్టో ధనురదాద్ధ్యాన్శ్వేతాన్రథం నృప। అర్జునాయాక్షయౌ తూణౌ వర్మ చాభేద్యమస్త్రిభిః
ఓ రాజా! అగ్ని తృప్తి చెంది, అర్జునునికి ఒక విల్లు, తెల్లగాళ్ళు కలిగిన రథం, రెండు ఎప్పటికీ ఖాళీ కాని బాణపు సంచులు, దుర్భేద్యమైన కవచం, దివ్యాస్త్రాలు ఇచ్చాడు.
మయశ్చ మోచితో వహ్నేః సభాం సఖ్య ఉపాహరత్। యస్మిన్దుర్యోధనస్యాసీజ్జలస్థలదృశిభ్రమః
మాయుడు అగ్నిలో నుంచి రక్షించబడిన తరువాత, స్నేహ సూచకంగా ఒక గొప్ప సభను తీసుకొచ్చాడు. అందులో దుర్యోధనుడు నీటిని భూమిగా భావించి మోసపోయాడు.
స తేన సమనుజ్ఞాతః సుహృద్భిశ్చానుమోదితః। ఆయయౌ ద్వారకాం భూయః సాత్యకిప్రముఖైర్వృతః
ఆయన అనుమతి ఇచ్చి, మిత్రులు కూడా సమ్మతించగా, సత్యకి మొదలైనవారితో కలిసి కృష్ణుడు మళ్లీ ద్వారకకు వెళ్లాడు.
అథోపయేమే కాలిన్దీం సుపుణ్యర్త్వృక్ష ఊర్జితే। వితన్వన్పరమానన్దం స్వానాం పరమమఙ్గలః
తర్వాత, శుభమైన కాలంలో, కలిందిని పెళ్లి చేసుకుని, తనవారందరికీ పరమానందాన్ని పంచి, గొప్ప మంగళాన్ని కలిగించాడు.
విన్ద్యానువిన్ద్యావావన్త్యౌ దుర్యోధనవశానుగౌ। స్వయంవరే స్వభగినీం కృష్ణే సక్తాం న్యషేధతామ్
విందుడు, అనువిందుడు అనే అవంతి రాజకుమారులు, దుర్యోధనుని అనుచరులై, తమ సోదరి కృష్ణునిపై మమకారం ఉన్నా, స్వయంవరంలో ఆమెకు స్వేచ్ఛ ఇవ్వకుండా అడ్డుకున్నారు.
రాజాధిదేవ్యాస్తనయాం మిత్రవిన్దాం పితృష్వసుః। ప్రసహ్య హృతవాన్కృష్ణో రాజన్రాజ్ఞాం ప్రపశ్యతామ్
ఓ రాజా! రాజాధిరాజు భార్య కుమార్తె, తన మేనత్త కుమార్తె అయిన మిత్రవిందను, సమస్త రాజులు చూస్తుండగానే కృష్ణుడు బలవంతంగా తీసుకెళ్లాడు.
నగ్నజిన్నామ కౌశల్య ఆసీద్రాజాతిధార్మికః। తస్య సత్యాభవత్కన్యా దేవీ నాగ్నజితీ నృప
నగ్నజిత్ అనే ధర్మపరుడు, కౌశల దేశానికి రాజు. అతనికి సత్యా అనే కుమార్తె, ఆమెను నాగ్నజితి అని కూడా పిలిచేవారు.
న తాం శేకుర్నృపా వోఢుమజిత్వా సప్తగోవృషాన్। తీక్ష్ణశృఙ్గాన్సుదుర్ధర్షాన్వీర్యగన్ధాసహాన్ఖలాన్
ఆమెను పెళ్లి చేసుకోవాలంటే, ఎవ్వరూ కూడా తమ శక్తిని చూపించుకుని, పదునైన కొమ్ములు ఉన్న, అదుపు చేయలేని ఏడు ఎద్దులను జయించకుండా సాధించలేకపోయారు.
తాం శ్రుత్వా వృషజిల్లభ్యాం భగవాన్సాత్వతాం పతిః। జగామ కౌశల్యపురం సైన్యేన మహతా వృతః
ఆ ఎద్దుల విజయంతో ఆమెను పొందవచ్చని విని, సాత్వతుల అధిపతి అయిన భగవంతుడు, గొప్ప సైన్యంతో కౌశలపురికి వెళ్లాడు.
స కోశలపతిః ప్రీతః ప్రత్యుత్థానాసనాదిభిః। అర్హణేనాపి గురుణా పూజయన్ప్రతినన్దితః
కౌశల రాజు ఆనందంతో, లేచి, ఆసనం ఇచ్చి, మర్యాదగా ఆహ్వానించి, గౌరవంతో పూజించాడు.
వరం విలోక్యాభిమతం సమాగతం నరేన్ద్ర కన్యా చకమే రమాపతిమ్। భూయాదయం మే పతిరాశిషోఽనలః కరోతు సత్యా యది మే ధృతో వ్రతః
తాను కోరుకున్న వరుడు వచ్చినట్టు చూసి, రాజకుమారి లక్ష్మీపతిని మనసారా కోరింది. 'నా వ్రతం నిజమైతే, ఆయనే నా భర్తగా మారి, నా కోరికలన్నీ తీర్చాలి' అని ఆలోచించింది.
యత్పాదపఙ్కజరజః శిరసా బిభర్తి। శ్రీరబ్జజః సగిరిశః సహ లోకపాలైః । లీలాతనుః స్వకృతసేతుపరీప్సయా యః। కాలేఽదధత్స భగవాన్మమ కేన తుష్యేత్
యావత్ లక్ష్మీ, బ్రహ్మ, శివుడు, లోకపాలులతో కలసి, ఆయన పదపద్మాల ధూళిని తలపై ధరించెదరు. ఆటలో తనకోసం వంతెన కట్టిన ఆ భగవంతుడు, నన్ను ఎందుకు తృప్తిపరచాలి?
అర్చితం పునరిత్యాహ నారాయణ జగత్పతే। ఆత్మానన్దేన పూర్ణస్య కరవాణి కిమల్పకః
మళ్లీ పూజించబడిన నారాయణుడు, జగత్పతి ఇలా అన్నాడు: 'నాకు స్వానందం పరిపూర్ణంగా ఉంది. చిన్నదైన దానితో నేను ఏమి చేయగలను?'
శ్రీశుక ఉవాచ। తమాహ భగవాన్హృష్టః కృతాసనపరిగ్రహః। మేఘగమ్భీరయా వాచా సస్మితం కురునన్దన
శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు: భగవంతుడు ఆనందంతో ఆసనం స్వీకరించి, మేఘగంభీరమైన స్వరంతో, చిరునవ్వుతో కురువంశస్థుడితో మాట్లాడాడు.
శ్రీభగవానువాచ। నరేన్ద్ర యాచ్ఞా కవిభిర్విగర్హితా రాజన్యబన్ధోర్నిజధర్మవర్తినః। తథాపి యాచే తవ సౌహృదేచ్ఛయా కన్యాం త్వదీయాం న హి శుల్కదా వయమ్
శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఓ రాజా! క్షత్రియుడు తన ధర్మాన్ని పాటిస్తే, యాచన చేయడం పండితులు తప్పుబడతారు. అయినా నీతో స్నేహం కావాలనే కోరికతో, నీ కుమార్తెను అడుగుతున్నాను. మేము పెణుగడ ఇవ్వే వారు కాదము.'
శ్రీరాజోవాచ। కోఽన్యస్తేఽభ్యధికో నాథ కన్యావర ఇహేప్సితః। గుణైకధామ్నో యస్యాఙ్గే శ్రీర్వసత్యనపాయినీ
'ఓ ప్రభూ! నీకు మించిన వరుడు, నా కుమార్తెకు ఇష్టమైన వరుడు మరెవరు ఉంటారు? నీలో లక్ష్మీదేవి ఎప్పుడూ నివసిస్తారు. నీవు సర్వగుణాల నిలయవు.'
కిన్త్వస్మాభిః కృతః పూర్వం సమయః సాత్వతర్షభ। పుంసాం వీర్యపరీక్షార్థం కన్యావరపరీప్సయా
సాత్వతులలో శ్రేష్ఠుడా, మేము ముందుగా ఒక ఒప్పందం చేసుకున్నాము. నా కుమార్తెకు వరుణి కోసం వచ్చిన యువకుల శక్తిని పరీక్షించేందుకు, ఆమెను పోటీ ద్వారా వరుడు ఎంచుకుంటామని నిర్ణయించాము.
సప్తైతే గోవృషా వీర దుర్దాన్తా దురవగ్రహాః। ఏతైర్భగ్నాః సుబహవో భిన్నగాత్రా నృపాత్మజాః
వీరా, ఈ ఏడు ఎద్దులు చాలా ఉగ్రంగా, అదుపులోకి రాని విధంగా ఉన్నాయి. వీరి చేతిలో అనేక రాజకుమారులు ఓడిపోయి, గాయపడి వెనుదిరిగారు.
యదిమే నిగృహీతాః స్యుస్త్వయైవ యదునన్దన। వరో భవానభిమతో దుహితుర్మే శ్రియఃపతే
యదునందనా, నీవు ఒక్కరే ఈ ఎద్దులను అదుపులోకి తేవగలిగితే, నా కుమార్తెకు నీవే వరుడిగా ఎంపికవుతావు, శ్రీయాపతి.
ఏవం సమయమాకర్ణ్య బద్ధ్వా పరికరం ప్రభుః। ఆత్మానం సప్తధా కృత్వా న్యగృహ్ణాల్లీలయైవ తాన్
ఈ ఒప్పందాన్ని విని, ప్రభువు తన వస్త్రాన్ని బిగించి, తనను ఏడుగులుగా మార్చుకొని, ఆ ఎద్దులను సులభంగా కట్టేశాడు.
బద్ధ్వా తాన్దామభిః శౌరిర్భగ్నదర్పాన్హతౌజసః। వ్యకర్షల్లీలయా బద్ధాన్బాలో దారుమయాన్యథా
శౌరి ఆ ఎద్దులను తాడులతో కట్టి, వాటి గర్వాన్ని, బలాన్ని చూరగొని, అవి బలహీనమైపోయేలా చేసి, పిల్లవాడు బొమ్మలను లాగినట్టు సులభంగా లాగాడు.