శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

ద్వన్ద్వయుద్ధం సుతుములముభయోర్విజిగీషతోః। ఆయుధాశ్మద్రుమైర్దోర్భిః క్రవ్యార్థే శ్యేనయోరివ

విజయం కోసం ఇద్దరూ ఆయుధాలు, రాళ్లు, చెట్లు, చేతులతో ఘోరంగా పోరాడారు. అది మాంసం కోసం పోటీపడే గద్దల పోరులా జరిగింది.

ఆసీత్తదష్టావింశాహమితరేతరముష్టిభిః। వజ్రనిష్పేషపరుషైరవిశ్రమమహర్నిశమ్

అలా వారు ఇరవై ఎనిమిది రోజులపాటు, విరామం లేకుండా, పగలు రాత్రి, ఉక్కుపాటిలాంటి ముష్టులతో ఒకరినొకరు కొట్టుకున్నారు.

కృష్ణముష్టివినిష్పాత నిష్పిష్టాఙ్గోరు బన్ధనః। క్షీణసత్త్వః స్విన్నగాత్రస్తమాహాతీవ విస్మితః

కృష్ణుని ముష్టుల బలానికి జాంబవంతుడి శరీరం నొప్పులతో నిండిపోయింది. శక్తి తగ్గిపోయి, శరీరం చెమటతో తడిసి, ఆశ్చర్యంతో ఆయన మాట్లాడాడు.

జానే త్వాం సర్వభూతానాం ప్రాణ ఓజః సహో బలమ్। విష్ణుం పురాణపురుషం ప్రభవిష్ణుమధీశ్వరమ్

నీ వల్లే అన్ని జీవులకు ప్రాణం, శక్తి, బలమూ వస్తాయి. నీవే పురాతనుడు, విష్ణువు, సర్వాధిపతి, ప్రభువు అని నాకు తెలుసు.

త్వం హి విశ్వసృజాం స్రష్టా సృష్టానామపి యచ్చ సత్। కాలః కలయతామీశః పర ఆత్మా తథాత్మనామ్

నీవే సృష్టికర్తలకు సృష్టికర్తవు, సృష్టిలో ఉన్నదానికి ఆధారవు, కాలమూ, పరమాత్మ, అందరి ఆత్మకు ఆత్మవు.

యస్యేషదుత్కలితరోషకటాక్షమోక్షైర్। వర్త్మాదిశత్క్షుభితనక్రతిమిఙ్గలోఽబ్ధిః । సేతుః కృతః స్వయశ ఉజ్జ్వలితా చ లఙ్కా। రక్షఃశిరాంసి భువి పేతురిషుక్షతాని

నీ కొంచెం కోపంతో కూడిన చూపుతోనే సముద్రం అలికడలతో ఉప్పొంగింది, దారిని చూపించావు, వంతెన కట్టించావు, లంకకు కీర్తి తెచ్చావు, రాక్షసుల తలలు బాణాలతో నేలపై పడిపోయాయి.

ఇతి విజ్ఞాతవిజ్ఞానమృక్షరాజానమచ్యుతః। వ్యాజహార మహారాజ భగవాన్దేవకీసుతః

ఇలా భగవంతుని నిజమైన స్వరూపాన్ని గ్రహించిన ఎలుగుబంటుల రాజుతో, దేవకీ కుమారుడు అచ్యుతుడు, ఓ రాజా, మాట్లాడాడు.

అభిమృశ్యారవిన్దాక్షః పాణినా శంకరేణ తమ్। కృపయా పరయా భక్తం మేఘగమ్భీరయా గిరా

పద్మాక్షుడు కృష్ణుడు, తన చేతితో జాంబవంతుణ్ణి తాకి, మేఘంలా గంభీరమైన స్వరంతో, అపారమైన కరుణతో భక్తునితో మాట్లాడాడు.

మణిహేతోరిహ ప్రాప్తా వయమృక్షపతే బిలమ్। మిథ్యాభిశాపం ప్రమృజన్నాత్మనో మణినామునా

ఈ మణి కోసం, ఓ ఎలుగుబంటుల రాజా, నీ గుహలోకి వచ్చాను. ఈ మణితోనే నాపై వచ్చిన తప్పుడు అపవాదాన్ని తొలగించాలనుకుంటున్నాను.

ఇత్యుక్తః స్వాం దుహితరం కన్యాం జామ్బవతీం ముదా। అర్హణార్థం స మణినా కృష్ణాయోపజహార హ

అలా వినగానే, ఆనందంతో తన కుమార్తె జాంబవతిని, ఆ మణిని గౌరవార్థంగా కృష్ణునికి ఇచ్చాడు.

అదృష్ట్వా నిర్గమం శౌరేః ప్రవిష్టస్య బిలం జనాః। ప్రతీక్ష్య ద్వాదశాహాని దుఃఖితాః స్వపురం యయుః

శౌరి బిలంలో ప్రవేశించిన తరువాత బయటకు రాకపోవడాన్ని చూసి, ప్రజలు పన్నెండు రోజులు దుఃఖంతో ఎదురు చూశారు. చివరికి వారు తమ ఊరికి తిరిగి వెళ్లిపోయారు.

నిశమ్య దేవకీ దేవీ రుక్మిణ్యానకదున్దుభిః। సుహృదో జ్ఞాతయోఽశోచన్బిలాత్కృష్ణమనిర్గతమ్

కృష్ణుడు బిలం నుండి బయటకు రాలేదని విని, దేవకీ దేవి, రుక్మిణి, వసుదేవుడు, స్నేహితులు, బంధువులు అందరూ విచారంతో మునిగిపోయారు.

సత్రాజితం శపన్తస్తే దుఃఖితా ద్వారకౌకసః। ఉపతస్థుశ్చన్ద్ర భాగాం దుర్గాం కృష్ణోపలబ్ధయే

ద్వారకావాసులు దుఃఖంతో సత్రాజిత్‌ను శపించారు. కృష్ణుని సమాచారం కోసం వారు చంద్రభాగా అనే దుర్గాదేవిని ఆశ్రయించారు.

తేషాం తు దేవ్యుపస్థానాత్ప్రత్యాదిష్టాశిషా స చ। ప్రాదుర్బభూవ సిద్ధార్థః సదారో హర్షయన్హరిః

వారు దేవిని ప్రార్థించగా, ఆమె ఆశీర్వాదంగా వారికి ఉపదేశం ఇచ్చింది. వెంటనే హరి తన భార్యతో కలిసి, విజయవంతుడై, అందరికీ ఆనందాన్ని ఇచ్చాడు.

ఉపలభ్య హృషీకేశం మృతం పునరివాగతమ్। సహ పత్న్యా మణిగ్రీవం సర్వే జాతమహోత్సవాః

హృషీకేశుడు మణితో, తన భార్యతో కలిసి మరణించినవాడిలా తిరిగి వచ్చిన దృశ్యాన్ని చూసి, అందరూ గొప్ప ఉత్సాహంతో ఆనందించారు.

సత్రాజితం సమాహూయ సభాయాం రాజసన్నిధౌ। ప్రాప్తిం చాఖ్యాయ భగవాన్మణిం తస్మై న్యవేదయత్

సత్రాజిత్‌ను సభలో, రాజు సమక్షంలో పిలిపించి, భగవంతుడు మణిని ఎలా పొందాడో వివరించి, ఆ మణిని అతనికి అప్పగించాడు.

స చాతివ్రీడితో రత్నం గృహీత్వావాఙ్ముఖస్తతః। అనుతప్యమానో భవనమగమత్స్వేన పాప్మనా

సత్రాజిత్ చాలా లజ్జతో మణిని తీసుకుని, తలదించుకుని, తన తప్పు వల్ల బాధపడుతూ ఇంటికి వెళ్లిపోయాడు.

సోఽనుధ్యాయంస్తదేవాఘం బలవద్విగ్రహాకులః। కథం మృజామ్యాత్మరజః ప్రసీదేద్వాచ్యుతః కథమ్

బలమైన మనోవ్యధతో, కలహంతో బాధపడుతూ, 'ఈ పాపాన్ని ఎలా తొలగించగలను? అచ్యుతుడు నాతో ఎలా సంతుష్టుడవుతాడు?' అని ఆలోచించాడు.

కిం కృత్వా సాధు మహ్యం స్యాన్న శపేద్వా జనో యథా। అదీర్ఘదర్శనం క్షుద్రం మూఢం ద్రవిణలోలుపమ్

'ఎం చేయాలి? ప్రజలు నన్ను మంచివాడిగా భావించాలి; చిన్న మనసున్నవాడిగా, మూర్ఖుడిగా, ధనలోలుడిగా నిందించకూడదు.' అని తలంచాడు.

దాస్యే దుహితరం తస్మై స్త్రీరత్నం రత్నమేవ చ। ఉపాయోఽయం సమీచీనస్తస్య శాన్తిర్న చాన్యథా

'నా కుమార్తెను, స్త్రీలలో మణిలాంటి వారిని, ఆ మణిని కూడా ఆయనకు ఇస్తాను. ఇదే ఆయన మనసు చల్లబరిచే సరైన మార్గం; ఇంకో మార్గం లేదు.' అని నిర్ణయించుకున్నాడు.

ఏవం వ్యవసితో బుద్ధ్యా సత్రాజిత్స్వసుతాం శుభామ్। మణిం చ స్వయముద్యమ్య కృష్ణాయోపజహార హ

ఈ విధంగా నిర్ణయించుకుని, సత్రాజిత్ తన సద్గుణాల కుమార్తెను, మణిని స్వయంగా తీసుకుని, కృష్ణుని వద్దకు తీసుకెళ్లి సమర్పించాడు.

తాం సత్యభామాం భగవానుపయేమే యథావిధి। బహుభిర్యాచితాం శీల రూపౌదార్యగుణాన్వితామ్

భగవంతుడు, మంచి స్వభావం, రూపం, ఉదారత గుణాలతో అందరికీ ఇష్టమైన సత్యభామను, విధిగా వివాహం చేసుకున్నాడు.

భగవానాహ న మణిం ప్రతీచ్ఛామో వయం నృప। తవాస్తాం దేవభక్తస్య వయం చ ఫలభాగినః

భగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: 'మేము మణిని తీసుకోము రాజా. అది నీ వద్దే ఉండాలి, నీవు దేవతాభక్తుడవు. మేము దాని ఫలితాన్ని అనుభవిస్తాము.'

కాలిన్దీమిత్రవిన్దాసత్యాభద్రాలక్ష్మణాదీనాం పాణిగ్రహణమ్। అథాష్టపఞ్చాశత్తమోఽధ్యాయః 10.58 శ్రీశుక ఉవాచ। ఏకదా పాణ్డవాన్ద్రష్టుం ప్రతీతాన్పురుషోత్తమః। ఇన్ద్రప్రస్థం గతః శ్రీమాన్యుయుధానాదిభిర్వృతః

ఒకసారి పరమాత్ముడు యుయుధానుడు మొదలైన అనుచరులతో కలిసి, పాండవులను చూడటానికి ఇంద్రప్రస్థానికి వెళ్లాడు.

దృష్ట్వా తమాగతం పార్థా ముకున్దమఖిలేశ్వరమ్। ఉత్తస్థుర్యుగపద్వీరాః ప్రాణా ముఖ్యమివాగతమ్

ముకుందుడు, సమస్త లోకాధిపతి, అక్కడికి రాగానే, పాండవ వీరులు అందరూ ఒకేసారి లేచి, ప్రాణమే తిరిగి వచ్చినట్లు ఆనందించారు.

పరిష్వజ్యాచ్యుతం వీరా అఙ్గసఙ్గహతైనసః। సానురాగస్మితం వక్త్రం వీక్ష్య తస్య ముదం యయుః

అచ్యుతుణ్ణి ఆలింగనం చేసి, ఆయన స్పర్శతో తమ బాధలు పోయాయి. ఆయన ప్రేమతో చిరునవ్వుతో ఉన్న ముఖాన్ని చూసి, వారు ఎంతో సంతోషించారు.

యుధిష్ఠిరస్య భీమస్య కృత్వా పాదాభివన్దనమ్। ఫాల్గునం పరిరభ్యాథ యమాభ్యాం చాభివన్దితః

యుధిష్ఠిరుడు, భీముని పాదాలకు నమస్కరించి, ఫాల్గుణుడిని ఆలింగనం చేసి, అశ్వినీద్వయుల ఆత్మీయతను పొందాడు.

పరమాసన ఆసీనం కృష్ణా కృష్ణమనిన్దితా। నవోఢా వ్రీడితా కిఞ్చిచ్ఛనైరేత్యాభ్యవన్దత

కృష్ణా, కొత్తగా పెళ్లయినవారు, కొంత సిగ్గుతో, కృష్ణుడు ప్రధాన ఆసనంపై కూర్చున్నప్పుడు, నెమ్మదిగా వచ్చి నమస్కరించింది.

తథైవ సాత్యకిః పార్థైః పూజితశ్చాభివన్దితః। నిషసాదాసనేఽన్యే చ పూజితాః పర్యుపాసత

అలాగే సాత్యకి పాండవుల చేత గౌరవింపబడుతూ, ఆహ్వానించబడి, తన ఆసనంలో కూర్చున్నాడు. మిగతా గౌరవింపబడిన వారు కూడా పక్కనే కూర్చున్నారు.