దృష్ట్వా తద్ ఉదరే బాలం మాయావత్యై న్యవేదయన్ । నారదోఽకథయత్సర్వం తస్యాః శఙ్కితచేతసః । బాలస్య తత్త్వముత్పత్తిం మత్స్యోదరనివేశనమ్
ఆ చేప పొట్టలో బాలుడిని చూసి, వారు మాయావతికి తెలియజేశారు. ఆమె మనస్సు ఆందోళనతో ఉండగా, నారదుడు ఆ బాలుడి అసలు జన్మ, చేప పొట్టలోకి ఎలా వచ్చాడో అన్నీ వివరంగా చెప్పాడు.
సా చ కామస్య వై పత్నీ రతిర్నామ యశస్వినీ । పత్యుర్నిర్దగ్ధదేహస్య దేహోత్పత్తిం ప్రతీక్షతీ
ఆమె ప్రసిద్ధిగాంచిన రతి, కామదేవుని భార్య. తన భర్త శరీరం కాలిపోయిన తర్వాత, ఆయన మళ్లీ జన్మిస్తాడని ఎదురుచూస్తూ ఉండేది.
నిరూపితా శమ్బరేణ సా సూదౌదనసాధనే । కామదేవం శిశుం బుద్ధ్వా చక్రే స్నేహం తదార్భకే
శంబరుడు వంటగదిలో పని చేయమని మాయావతిని నియమించాడు. ఆమె ఆ బాలుడిని కామదేవుడే అని తెలుసుకుని, అతనిపై మమకారం కలిగింది.
నాతిదీర్ఘేణ కాలేన స కార్ష్ణి రూఢయౌవనః । జనయామాస నారీణాం వీక్షన్తీనాం చ విభ్రమమ్
చాలా కాలం కాకముందే, కృష్ణుని కుమారుడు యవ్వనాన్ని చేరాడు. అతన్ని చూసిన స్త్రీలందరి మనసులు ఆకర్షితమయ్యాయి.
( ఇంద్రవంశా ) సా తం పతిం పద్మదలాయతేక్షణం ప్రలమ్బబాహుం నరలోకసున్దరమ్ । సవ్రీడహాసోత్తభితభ్రువేక్షతీ ప్రీత్యోపతస్థే రతిరఙ్గ సౌరతైః
రతి, పద్మపత్రాల్లాంటి కన్నులతో, పొడవాటి భుజాలతో, మానవలోకంలో అందగాడిగా ఉన్న తన భర్తను సిగ్గుతో నవ్వుతూ, ప్రేమతో కనురెప్పలు పైకెత్తి, కోరికతో సమీపించింది.
( అనుష్టుప్ ) తామహ భగవాన్ కార్ష్ణిః మాతస్తే మతిరన్యథా । మాతృభావం అతిక్రమ్య వర్తసే కామినీ యథా
కృష్ణుని కుమారుడు ఆమెతో ఇలా అన్నాడు: "నీ మనస్సు తల్లి లాగే లేదు. నన్ను తల్లిగా కాక, ప్రియురాలిగా చూస్తున్నావు."
రతిరువాచ - భవాన్ నారాయణసుతః శమ్బరేణాహృతో గృహాత్ । అహం తేఽధికృతా పత్నీ రతిః కామో భవాన్ ప్రభో
రతి ఇలా చెప్పింది: "ప్రభూ! మీరు నారాయణుని కుమారుడు. శంబరుడు మిమ్మల్ని ఇంటి నుంచి అపహరించాడు. నేను మీకు న్యాయమైన భార్య రతి, మీరు కామదేవుడే."
ఏష త్వానిర్దశం సిన్ధౌ అక్షిపత్ శంబరోఽసురః । మత్స్యోఽగ్రసీత్ తత్ ఉదరాద్ ఇతః ప్రాప్తో భవాన్ ప్రభో
"ఆ శంబరాసురుడు నిన్ను చిన్నవాడిగా సముద్రంలో వేసాడు. ఒక చేప నిన్ను మింగింది. ఆ చేప పొట్ట నుంచి నీవు ఇక్కడికి వచ్చావు ప్రభూ."
తమిమం జహి దుర్ధర్షం దుర్జయం శత్రుమాత్మనః । మాయాశతవిదం తం చ మాయాభిర్మోహనాదిభిః
"నీవు శత్రువు అయిన ఈ భయంకరమైన, జయించలేని, మాయలో నిపుణుడైన శంబరుణ్ని నీ మాయాశక్తితో, మోహం మొదలైన మాయలతో సంహరించు."
పరీశోచతి తే మాతా కురరీవ గతప్రజా । పుత్రస్నేహాకులా దీనా వివత్సా గౌరివాతురా
"నీ తల్లి తన పిల్లలను కోల్పోయిన కురరి పక్షిలా, కుమార ప్రేమతో బాధపడి, దుఃఖంతో, పిల్ల లేని ఆవు లాగా తాపత్రయంతో ఉన్నది."
ప్రభాష్యైవం దదౌ విద్యాం ప్రద్యుమ్నాయ మహాత్మనే । మాయావతీ మహామాయాం సర్వమాయావినాశినీమ్
ఇలా చెప్పిన తర్వాత, మాయావతి మహామాయావతిగా, ప్రద్యుమ్నునికి అన్ని మాయలను నాశనం చేసే గొప్ప విద్యను ఇచ్చింది.
స చ శమ్బరమభ్యేత్య సంయుగాయ సమాహ్వయత్ । అవిషహ్యైస్తమాక్షేపైః క్షిపన్ సఞ్జనయన్ కలిమ్
అతడు శంబరుని దగ్గరకు వెళ్లి, యుద్ధానికి ఆహ్వానించాడు. తట్టుకోలేని మాటలతో అతన్ని ప్రేరేపించి, కలహాన్ని రేపాడు.
సోఽధిక్షిప్తో దుర్వాచోభిః పదాహత ఇవోరగః । నిశ్చక్రామ గదాపాణిః అమర్షాత్ తామ్రలోచనః
కఠినమైన మాటలతో బాధపడి, పాదంతో తాకిన పాము లాగా కోపంతో, కర్రను చేతిలో పట్టుకుని, కళ్లల్లో ఎర్రదనంతో శంబరుడు బయటకు వచ్చాడు.
గదామావిధ్య తరసా ప్రద్యుమ్నాయ మహాత్మనే । ప్రక్షిప్య వ్యనదద్ నాదం వజ్రనిష్పేషనిష్ఠురమ్
శంబరుడు తన గదను బలంగా తిప్పి, ప్రద్యుమ్నుని మీద విసిరాడు. ఆ సమయంలో అతడు వజ్రం రాళ్లపై పడినట్లు భయంకరమైన గర్జన చేశాడు.
తామాపతన్తీం భగవానన్ ప్రద్యుమ్నో గదయా గదామ్ । అపాస్య శత్రవే క్రుద్ధః ప్రాహిణోర్ స్వగదాం నృప
ఆమె దూసుకొస్తున్నప్పుడు, ప్రభువు ప్రద్యుమ్నుడు కోపంతో తన గదను శత్రువుపై విసిరాడు, ఎదురుగా వస్తున్న గదను పక్కన పెట్టి.
స చ మాయాం సమాశ్రిత్య దైతేయీం మయదర్శితమ్ । ముముచేఽస్త్రమయం వర్షం కార్ష్ణౌ వైహాయసోఽసురః
అసురుడు మాయా చూపిన మాయను ఆశ్రయించి, ఆకాశంలో నుండి కృష్ణుని కుమారునిపై మాయా ఆయుధాల వర్షాన్ని వదిలాడు.
బాధ్యమానోఽస్త్రవర్షేణ రౌక్మిణేయో మహారథః । సత్త్వాత్మికాం మహావిద్యాం సర్వమాయోపమర్దినీమ్
ఆ ఆయుధ వర్షం వల్ల బాధపడుతున్న రుక్మిణీ కుమారుడు, గొప్ప రథసారధి, అన్ని మాయలను తొలగించే పవిత్రమైన మహావిద్యను జపించాడు.
తతో గౌహ్యకగాన్ధర్వ పైశాచోరగరాక్షసీః । ప్రాయుఙ్క్త శతశో దైత్యః కార్ష్ణిర్వ్యధమయత్స తాః
తర్వాత దైత్యుడు వందలాది గుప్త గంధర్వ, పిశాచ, పాము, రాక్షస మంత్రాలను ప్రయోగించాడు, కానీ కృష్ణుని కుమారుడు వాటన్నింటినీ తుడిచిపెట్టేశాడు.
నిశాతమసిముద్యమ్య సకిరీటం సకుణ్డలమ్ । శమ్బరస్య శిరః కాయాత్ తామ్రశ్మశ్ర్వోజసాహరత్
తీవ్రమైన ఖడ్గాన్ని, కిరీటంతో, కుండలాలతో ధరించి, శంభరుని తామ్రవర్ణ గడ్డంతో మెరిసే తలను శరీరం నుండి వేరు చేశాడు.
ఆకీర్యమాణో దివిజైః స్తువద్భిః కుసుమోత్కరైః । భార్యయామ్బరచారిణ్యా పురం నీతో విహాయసా
దేవతలు పుష్పాల వర్షంతో, స్తుతులతో అతన్ని కప్పి, అతని భార్య ఆకాశంలో తేలుతూ అతన్ని పట్టణానికి తీసుకెళ్లింది.
అన్తఃపురవరం రాజన్ లలనాశతసఙ్కులమ్ । వివేశ పత్న్యా గగనాద్ విద్యుతేవ బలాహకః
రాజా! వందలాది స్త్రీలతో నిండిన అద్భుతమైన అంతఃపురంలో, అతను తన భార్యతో కలిసి మెఘంలో మెరుపు లాంటి వానగా ప్రవేశించాడు.
తం దృష్ట్వా జలదశ్యామం పీతకౌశేయవాససమ్ । ప్రలమ్బబాహుం తామ్రాక్షం సుస్మితం రుచిరాననమ్
వాన మేఘంలా నలుపుగా, పీతాంబరాన్ని ధరించి, పొడవైన భుజాలతో, తామ్రవర్ణ కళ్లతో, మృదువైన నవ్వుతో, అందమైన ముఖంతో ఉన్న అతన్ని చూసి,
స్వలఙ్కృతముఖామ్భోజం నీలవక్రాలకాలిభిః । కృష్ణం మత్వా స్త్రియో హ్రీతా నిలిల్యుస్తత్ర తత్ర హ
నీలవర్ణ వంకర జుట్టుతో అలంకరించబడిన కమల ముఖాన్ని చూసి, అతను కృష్ణుడని భావించిన ఆ స్త్రీలు సిగ్గుతో అక్కడక్కడా దాగారు.
అవధార్య శనైరీషద్ వైలక్షణ్యేన యోషితః । ఉపజగ్ముః ప్రముదితాః సస్త్రీ రత్నం సువిస్మితాః
కొంత సిగ్గుతో, ఆ స్త్రీలు నెమ్మదిగా గ్రహించి, ఆనందంతో, ఆశ్చర్యంతో ఆ మణిని చేరారు.
అథ తత్రాసితాపాఙ్గీ వైదర్భీ వల్గుభాషిణీ । అస్మరత్ స్వసుతం నష్టం స్నేహస్నుతపయోధరా
అప్పుడు వైదర్భి, నల్ల కళ్లతో, మధురంగా మాట్లాడుతూ, ప్రేమతో తడిసిన వక్షోజాలతో, తన కోల్పోయిన కుమారుడిని గుర్తు చేసుకుంది.
కో న్వయం నరవైదూర్యః కస్య వా కమలేక్షణః । ధృతః కయా వా జఠరే కేయం లబ్ధా త్వనేన వా
ఈ మనుషులలో మణిలాంటి, కమల కన్నులతో ఉన్నవాడు ఎవరు? ఎవరి కుమారుడు? ఎవరి గర్భంలో పెరిగాడు? ఈమె ఎవరు? ఇతన్ని ఎలా పొందింది?
మమ చాప్యాత్మజో నష్టో నీతో యః సూతికాగృహాత్ । ఏతత్తుల్యవయోరూపో యది జీవతి కుత్రచిత్
నా కుమారుడు కూడా సూతికాగృహం నుండి తీసుకుపోయి పోయాడు. ఇతని వయస్సు, రూపం కూడా అలాగే ఉంది. ఎక్కడైనా బ్రతికుంటే, ఎక్కడ ఉండొచ్చు?
కథం త్వనేన సంప్రాప్తం సారూప్యం శార్ఙ్గధన్వనః । ఆకృత్యావయవైర్గత్యా స్వరహాసావలోకనైః
ఇతడు శారంగధన్వుడు లాంటి రూపం, అవయవాలు, నడక, స్వరం, నవ్వు, చూపుతో ఎలా ఇంత పోలికను సాధించాడు?
స ఏవ వా భవేత్ నూనం యో మే గర్భే ధృతోఽర్భకః । అముష్మిన్ ప్రీతిరధికా వామః స్ఫురతి మే భుజః
నిస్సందేహంగా, నేను గర్భంలో ధరించిన ఆ బాలుడు ఇదే అయి ఉండాలి. ఇతనిపై నా ప్రేమ పెరుగుతోంది, ఎడమ చేయి ఉలికిపడుతోంది.
ఏవం మీమాంసమణాయాం వైదర్భ్యాం దేవకీసుతః । దేవక్యానకదున్దుభ్యాం ఉత్తమఃశ్లోక ఆగమత్
వైదర్భి ఇలా ఆలోచిస్తూ ఉండగా, దేవకీ కుమారుడు కృష్ణుడు, దేవకీతో, వసుదేవుడితో కలిసి అక్కడికి వచ్చాడు.