శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

జన్మాదయస్తు దేహస్య విక్రియా నాత్మనః క్వచిత్। కలానామివ నైవేన్దోర్మృతిర్హ్యస్య కుహూరివ

జననం మొదలైన మార్పులు శరీరానికే చెందుతాయి, ఆత్మకు ఎప్పుడూ కావు. ఇది చంద్రుని కళలు చంద్రుని అసలు స్వరూపాన్ని మార్చనట్టే, గ్రహణం చంద్రుని నష్టపర్చనట్టే.

యథా శయాన ఆత్మానం విషయాన్ఫలమేవ చ। అనుభుఙ్క్తేఽప్యసత్యర్థే తథాప్నోత్యబుధో భవమ్

మనిషి నిద్రలో తాను, విషయాలు, వాటి ఫలితాలను అనుభవించినా అవి వాస్తవం కావు. అలాగే, మూర్ఖుడు అసత్యాన్ని నిజమని భావించి సంసారంలో పడిపోతాడు.

తస్మాదజ్ఞానజం శోకమాత్మశోషవిమోహనమ్। తత్త్వజ్ఞానేన నిర్హృత్య స్వస్థా భవ శుచిస్మితే

కాబట్టి, అజ్ఞానం వల్ల కలిగే దుఃఖాన్ని, అది ఆత్మను ఎండబెట్టి మాయలో పడేస్తుంది, నిజమైన జ్ఞానంతో పోగొట్టి, నీవు నీ స్వరూపంలో స్థిరంగా ఉండు, ఓ పవిత్రమైనవాడా.

శ్రీశుక ఉవాచ। ఏవం భగవతా తన్వీ రామేణ ప్రతిబోధితా। వైమనస్యం పరిత్యజ్య మనో బుద్ధ్యా సమాదధే

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు: ఈ విధంగా భగవంతుడు చెప్పిన తర్వాత, సన్నని నడుము కలిగిన రామా తన మనోవ్యాకులతను విడిచిపెట్టి, బుద్ధితో మనసును స్థిరపర్చుకుంది.

ప్రాణావశేష ఉత్సృష్టో ద్విడ్భిర్హతబలప్రభః। స్మరన్విరూపకరణం వితథాత్మమనోరథః

ప్రాణం మిగిలినంత మాత్రాన, బలము, తేజస్సు రెండింటి చేత నశించిపోయిన వాడు, తన వికలమైన రూపాన్ని, వ్యర్థమైన మనోరథాలను గుర్తు చేసుకున్నాడు.

చక్రే భోజకటం నామ నివాసాయ మహత్పురమ్। అహత్వా దుర్మతిం కృష్ణమప్రత్యూహ్య యవీయసీమ్

అతడు భోజకట అనే గొప్ప పట్టణాన్ని నివాసానికి నిర్మించాడు. దుష్టుడు అయిన కృష్ణుణ్ని ఎదుర్కొకుండ, అతని చెల్లిని అడ్డుకోకుండానే అక్కడ స్థిరపడ్డాడు.

కుణ్డినం న ప్రవేక్ష్యామీత్యుక్త్వా తత్రావసద్రుషా। భగవాన్భీష్మకసుతామేవం నిర్జిత్య భూమిపాన్

'నేను కుండినలోకి వెళ్లను' అని చెప్పి, కోపంతో అక్కడే ఉండిపోయాడు. భగవంతుడు, భీష్మకుని కుమార్తె, ఇతర రాజులతో కలసి అతన్ని ఓడించాడు.

పురమానీయ విధివదుపయేమే కురూద్వహ। తదా మహోత్సవో నౄణాం యదుపుర్యాం గృహే గృహే। అభూదనన్యభావానాం కృష్ణే యదుపతౌ నృప

ఆమెను పట్టణానికి తీసుకొచ్చి, విధిగా పెళ్లి చేసుకున్నాడు, ఓ కురు శ్రేష్ఠా. అప్పటికి యదుపురిలో ప్రతి ఇంట్లో కృష్ణునికి అంకితమైనవారందరిలో గొప్ప ఉత్సవం జరిగింది.

నరా నార్యశ్చ ముదితాః ప్రమృష్టమణికుణ్డలాః। పారిబర్హముపాజహ్రుర్వరయోశ్చిత్రవాససోః

ఆనందంతో ఉన్న పురుషులు, స్త్రీలు మెరిసే మణికుండలాలు ధరించి, అద్భుతమైన వస్త్రాలు వేసుకున్న వధూవరులకు బహుమతులు తీసుకొచ్చారు.

సా వృష్ణిపుర్యుత్తమ్భితేన్ద్ర కేతుభిర్। విచిత్రమాల్యామ్బరరత్నతోరణైః। బభౌ ప్రతిద్వార్యుపకౢప్తమఙ్గలైర్। ఆపూర్ణకుమ్భాగురుధూపదీపకైః

వృష్ణుల నగరం ఇంద్రధ్వజాలతో అలంకరించబడి, అద్భుతమైన పుష్పమాలలు, వస్త్రాలు, రత్నతొరణాలతో, ప్రతి ద్వారంలో మంగళకార్యాలు, నిండిన కుంభాలు, అగరుబత్తీలు, దీపాలతో ప్రకాశించింది.

సిక్తమార్గా మదచ్యుద్భిరాహూతప్రేష్ఠభూభుజామ్। గజైర్ద్వాఃసు పరామృష్ట రమ్భాపూగోపశోభితా

ఆ నగర వీధులు సుగంధభరితమైన మద్యం నీళ్లతో చల్లబడ్డాయి. ద్వారాల వద్ద ప్రియ రాజుల చేత పిలిపించబడిన ఏనుగులు నిలిచాయి. అరటి, పుగిల చెట్ల వరుసలతో నగరం మరింత అందంగా కనిపించింది.

కురుసృఞ్జయకైకేయ విదర్భయదుకున్తయః। మిథో ముముదిరే తస్మిన్సమ్భ్రమాత్పరిధావతామ్

కురు, శృంజయ, కైకేయ, విదర్భ, యదు, కుంతి వంశస్థులు అందరూ అక్కడ పరస్పరం కలసి, ఉల్లాసంతో పరుగెడుతూ ఆనందించారు.

రుక్మిణ్యా హరణం శ్రుత్వా గీయమానం తతస్తతః। రాజానో రాజకన్యాశ్చ బభూవుర్భృశవిస్మితాః

రుక్మిణి అపహరణ కథను ఎక్కడికక్కడ పాడుతుండగా, రాజులు, రాజకుమార్తెలు ఎంతో ఆశ్చర్యపోయారు.

ద్వారకాయామభూద్రాజన్మహామోదః పురౌకసామ్। రుక్మిణ్యా రమయోపేతం దృష్ట్వా కృష్ణం శ్రియః పతిమ్

ద్వారకలో, ఓ రాజా, రుక్మిణి, రామా సమేతంగా శ్రీమంతుడు అయిన కృష్ణుణ్ని చూసి, పట్టణ ప్రజలందరిలో అపారమైన ఆనందం ఉట్టిపడింది.

ప్రద్యుమ్నస్య జన్మ, శమ్బరాసురవధశ్చ శ్రీశుక ఉవాచ - ( అనుష్టుప్ ) కామస్తు వాసుదేవాంశో దగ్ధః ప్రాగ్ రుద్రమన్యునా । దేహోపపత్తయే భూయః తమేవ ప్రత్యపద్యత

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు: కాముడు వాసుదేవుని అంసంగా, పూర్వం రుద్రుని కోపంతో కాలిపోయి, మళ్లీ అదే రూపంలో జన్మించాడు.

స ఏవ జాతో వైదర్భ్యాం కృష్ణవీర్యసముద్‌భవః । ప్రద్యుమ్న ఇతి విఖ్యాతః సర్వతోఽనవమః పితుః

వైదర్భి దేవికి పుట్టినవాడు, శ్రీకృష్ణుని శక్తితో జన్మించినవాడు, ప్రతిదానిలో తన తండ్రికి ఏమాత్రం తక్కువ కాని ప్రద్యుమ్నుడు అని అందరికీ ప్రసిద్ధి చెందాడు.

తం శమ్బరః కామరూపీ హృత్వా తోకమనిర్దశమ్ । స విదిత్వాత్మనః శత్రుం ప్రాస్యోదన్వత్యగాద్ గృహమ్

కామమాయలు చేసే శంబరుడు, ఆ చిన్నారిని తన శత్రువు అని తెలుసుకొని, ఎవ్వరూ హాని చేయలేని వయసులో ఉన్నప్పుడు అపహరించి, సముద్రంలో వేసి, తన ఇంటికి తిరిగి వెళ్లిపోయాడు.

తం నిర్జగార బలవాన్ మీనః సోఽప్యపరైః సహ । వృతో జాలేన మహతా గృహీతో మత్స్యజీవిభిః

ఒక బలమైన చేప ఆ బాలుడిని మింగింది. ఆ చేపను ఇతర చేపలతో కలిసి పెద్ద వలలో పడేసి, మత్స్యకారులు పట్టుకున్నారు.

తం శమ్బరాయ కైవర్తా ఉపాజహ్రురుపాయనమ్ । సూదా మహానసం నీత్వా వద్యన్ స్వధితినాద్‌భుతమ్

ఆ చేపను మత్స్యకారులు శంబరునికి కానుకగా తీసుకువచ్చారు. వంటవారు ఆ చేపను వంటగదికి తీసుకెళ్లి, కత్తులతో కోసేందుకు సిద్ధమయ్యారు.

దృష్ట్వా తద్ ఉదరే బాలం మాయావత్యై న్యవేదయన్ । నారదోఽకథయత్సర్వం తస్యాః శఙ్‌కితచేతసః । బాలస్య తత్త్వముత్పత్తిం మత్స్యోదరనివేశనమ్

ఆ చేప పొట్టలో బాలుడిని చూసి, వారు మాయావతికి తెలియజేశారు. ఆమె మనస్సు ఆందోళనతో ఉండగా, నారదుడు ఆ బాలుడి అసలు జన్మ, చేప పొట్టలోకి ఎలా వచ్చాడో అన్నీ వివరంగా చెప్పాడు.

సా చ కామస్య వై పత్‍నీ రతిర్నామ యశస్వినీ । పత్యుర్నిర్దగ్ధదేహస్య దేహోత్పత్తిం ప్రతీక్షతీ

ఆమె ప్రసిద్ధిగాంచిన రతి, కామదేవుని భార్య. తన భర్త శరీరం కాలిపోయిన తర్వాత, ఆయన మళ్లీ జన్మిస్తాడని ఎదురుచూస్తూ ఉండేది.

నిరూపితా శమ్బరేణ సా సూదౌదనసాధనే । కామదేవం శిశుం బుద్ధ్వా చక్రే స్నేహం తదార్భకే

శంబరుడు వంటగదిలో పని చేయమని మాయావతిని నియమించాడు. ఆమె ఆ బాలుడిని కామదేవుడే అని తెలుసుకుని, అతనిపై మమకారం కలిగింది.

నాతిదీర్ఘేణ కాలేన స కార్ష్ణి రూఢయౌవనః । జనయామాస నారీణాం వీక్షన్తీనాం చ విభ్రమమ్

చాలా కాలం కాకముందే, కృష్ణుని కుమారుడు యవ్వనాన్ని చేరాడు. అతన్ని చూసిన స్త్రీలందరి మనసులు ఆకర్షితమయ్యాయి.

( ఇంద్రవంశా ) సా తం పతిం పద్మదలాయతేక్షణం ప్రలమ్బబాహుం నరలోకసున్దరమ్ । సవ్రీడహాసోత్తభితభ్రువేక్షతీ ప్రీత్యోపతస్థే రతిరఙ్గ సౌరతైః

రతి, పద్మపత్రాల్లాంటి కన్నులతో, పొడవాటి భుజాలతో, మానవలోకంలో అందగాడిగా ఉన్న తన భర్తను సిగ్గుతో నవ్వుతూ, ప్రేమతో కనురెప్పలు పైకెత్తి, కోరికతో సమీపించింది.

( అనుష్టుప్ ) తామహ భగవాన్ కార్ష్ణిః మాతస్తే మతిరన్యథా । మాతృభావం అతిక్రమ్య వర్తసే కామినీ యథా

కృష్ణుని కుమారుడు ఆమెతో ఇలా అన్నాడు: "నీ మనస్సు తల్లి లాగే లేదు. నన్ను తల్లిగా కాక, ప్రియురాలిగా చూస్తున్నావు."

రతిరువాచ - భవాన్ నారాయణసుతః శమ్బరేణాహృతో గృహాత్ । అహం తేఽధికృతా పత్‍నీ రతిః కామో భవాన్ ప్రభో

రతి ఇలా చెప్పింది: "ప్రభూ! మీరు నారాయణుని కుమారుడు. శంబరుడు మిమ్మల్ని ఇంటి నుంచి అపహరించాడు. నేను మీకు న్యాయమైన భార్య రతి, మీరు కామదేవుడే."

ఏష త్వానిర్దశం సిన్ధౌ అక్షిపత్ శంబరోఽసురః । మత్స్యోఽగ్రసీత్ తత్ ఉదరాద్ ఇతః ప్రాప్తో భవాన్ ప్రభో

"ఆ శంబరాసురుడు నిన్ను చిన్నవాడిగా సముద్రంలో వేసాడు. ఒక చేప నిన్ను మింగింది. ఆ చేప పొట్ట నుంచి నీవు ఇక్కడికి వచ్చావు ప్రభూ."

తమిమం జహి దుర్ధర్షం దుర్జయం శత్రుమాత్మనః । మాయాశతవిదం తం చ మాయాభిర్మోహనాదిభిః

"నీవు శత్రువు అయిన ఈ భయంకరమైన, జయించలేని, మాయలో నిపుణుడైన శంబరుణ్ని నీ మాయాశక్తితో, మోహం మొదలైన మాయలతో సంహరించు."

పరీశోచతి తే మాతా కురరీవ గతప్రజా । పుత్రస్నేహాకులా దీనా వివత్సా గౌరివాతురా

"నీ తల్లి తన పిల్లలను కోల్పోయిన కురరి పక్షిలా, కుమార ప్రేమతో బాధపడి, దుఃఖంతో, పిల్ల లేని ఆవు లాగా తాపత్రయంతో ఉన్నది."