శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

అసాధ్విదం త్వయా కృష్ణ కృతమస్మజ్జుగుప్సితమ్। వపనం శ్మశ్రుకేశానాం వైరూప్యం సుహృదో వధః

కృష్ణా! నీవు చేసిన పని సరిగా లేదు, మనకు అవమానకరం. జుట్టు గడ్డం తీసేయడం, రూపం చెడగొట్టడం, మిత్రుడిని చంపడం మంచిది కాదు.

మైవాస్మాన్సాధ్వ్యసూయేథా భ్రాతుర్వైరూప్యచిన్తయా। సుఖదుఃఖదో న చాన్యోఽస్తి యతః స్వకృతభుక్పుమాన్

ఈ సతీస్వభావం గల రుక్మిణి తన అన్న రూపం చెడిపోయిందని మనపై కోపపడకూడదు. ఎందుకంటే, మనకు సుఖదుఃఖాలు ఎవ్వరూ ఇవ్వరు—ప్రతి ఒక్కరూ తమ కర్మఫలితాన్ని అనుభవిస్తారు.

బన్ధుర్వధార్హదోషోఽపి న బన్ధోర్వధమర్హతి। త్యాజ్యః స్వేనైవ దోషేణ హతః కిం హన్యతే పునః

బంధువును చంపడం పెద్ద పాపమే అయినా, బంధువును చంపకూడదు. అతను తన తప్పుతో నాశనం అయితే, మళ్లీ చంపడం వల్ల ప్రయోజనం ఏముంది?

క్షత్రియాణామయం ధర్మః ప్రజాపతివినిర్మితః। భ్రాతాపి భ్రాతరం హన్యాద్యేన ఘోరతమస్తతః

క్షత్రియులకు ఇది ధర్మం—ప్రజాపతి నిర్ణయించిన విధంగా, అన్నదమ్ముల మధ్య కూడా ప్రాణహాని జరుగుతుంది. అంతకంటే ఘోరం మరొకటి లేదు.

రాజ్యస్య భూమేర్విత్తస్య స్త్రియో మానస్య తేజసః। మానినోఽన్యస్య వా హేతోః శ్రీమదాన్ధాః క్షిపన్తి హి

రాజ్యం, భూమి, ధనం, స్త్రీలు, గర్వం, శక్తి, లేదా ఇతరుల వల్ల, అహంకారంతో అంధులై, వారు తమ బంధువులను కూడా నాశనం చేస్తారు.

తవేయం విషమా బుద్ధిః సర్వభూతేషు దుర్హృదామ్। యన్మన్యసే సదాభద్రం సుహృదాం భద్రమజ్ఞవత్

కృష్ణా! నీకు దుష్టుల పట్ల మనసు కఠినంగా ఉంటుంది. స్నేహితులకు మంచిదే అందరికీ మంచిదని, వారు అజ్ఞానులని భావిస్తూ, నీవు ఎప్పుడూ ఆలోచిస్తావు.

ఆత్మమోహో నృణామేవ కల్పతే దేవమాయయా। సుహృద్దుర్హృదుదాసీన ఇతి దేహాత్మమానినామ్

దేవమాయ వల్ల మానవులకు మోహం కలుగుతుంది. శరీరమే ఆత్మ అని భావించే వారు, ఎవ్వరిని స్నేహితుడిగా, ఎవ్వరిని శత్రువుగా, ఎవ్వరిని మధ్యస్థుడిగా చూస్తారు.

ఏక ఏవ పరో హ్యాత్మా సర్వేషామపి దేహినామ్। నానేవ గృహ్యతే మూఢైర్యథా జ్యోతిర్యథా నభః

ప్రతి జీవిలో ఉన్న పరమాత్మ ఒకటే. మూర్ఖులు మాత్రం అది అనేకంగా ఉందని భావిస్తారు. ఇది వెలుగు లేదా ఆకాశం విభజించబడినట్టు కనిపించడంలాంటిది.

దేహ ఆద్యన్తవానేష ద్రవ్యప్రాణగుణాత్మకః। ఆత్మన్యవిద్యయా కౢప్తః సంసారయతి దేహినమ్

ఈ శరీరం ఆది అంతములు కలిగి, పదార్థం, ప్రాణం, లక్షణాలతో కూడి, అజ్ఞానంతో ఆత్మపై ఏర్పడింది. ఇదే జీవిని జనన మరణాల చక్రంలో తిప్పుతుంది.

నాత్మనోఽన్యేన సంయోగో వియోగశ్చ సతః సతి। తద్ధేతుత్వాత్తత్ప్రసిద్ధేర్దృగ్రూపాభ్యాం యథా రవేః

నిజమైన ఆత్మకు ఇంకొకదానితో కలయిక లేదా వేరుపాటు ఉండదు. ఇవన్నీ దృష్టి భేదం వల్లే కలుగుతాయి. ఇది సూర్యుడు మరియు అతను ప్రకాశించే రూపాల మధ్య ఉన్న సంబంధంలాంటిది.

జన్మాదయస్తు దేహస్య విక్రియా నాత్మనః క్వచిత్। కలానామివ నైవేన్దోర్మృతిర్హ్యస్య కుహూరివ

జననం మొదలైన మార్పులు శరీరానికే చెందుతాయి, ఆత్మకు ఎప్పుడూ కావు. ఇది చంద్రుని కళలు చంద్రుని అసలు స్వరూపాన్ని మార్చనట్టే, గ్రహణం చంద్రుని నష్టపర్చనట్టే.

యథా శయాన ఆత్మానం విషయాన్ఫలమేవ చ। అనుభుఙ్క్తేఽప్యసత్యర్థే తథాప్నోత్యబుధో భవమ్

మనిషి నిద్రలో తాను, విషయాలు, వాటి ఫలితాలను అనుభవించినా అవి వాస్తవం కావు. అలాగే, మూర్ఖుడు అసత్యాన్ని నిజమని భావించి సంసారంలో పడిపోతాడు.

తస్మాదజ్ఞానజం శోకమాత్మశోషవిమోహనమ్। తత్త్వజ్ఞానేన నిర్హృత్య స్వస్థా భవ శుచిస్మితే

కాబట్టి, అజ్ఞానం వల్ల కలిగే దుఃఖాన్ని, అది ఆత్మను ఎండబెట్టి మాయలో పడేస్తుంది, నిజమైన జ్ఞానంతో పోగొట్టి, నీవు నీ స్వరూపంలో స్థిరంగా ఉండు, ఓ పవిత్రమైనవాడా.

శ్రీశుక ఉవాచ। ఏవం భగవతా తన్వీ రామేణ ప్రతిబోధితా। వైమనస్యం పరిత్యజ్య మనో బుద్ధ్యా సమాదధే

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు: ఈ విధంగా భగవంతుడు చెప్పిన తర్వాత, సన్నని నడుము కలిగిన రామా తన మనోవ్యాకులతను విడిచిపెట్టి, బుద్ధితో మనసును స్థిరపర్చుకుంది.

ప్రాణావశేష ఉత్సృష్టో ద్విడ్భిర్హతబలప్రభః। స్మరన్విరూపకరణం వితథాత్మమనోరథః

ప్రాణం మిగిలినంత మాత్రాన, బలము, తేజస్సు రెండింటి చేత నశించిపోయిన వాడు, తన వికలమైన రూపాన్ని, వ్యర్థమైన మనోరథాలను గుర్తు చేసుకున్నాడు.

చక్రే భోజకటం నామ నివాసాయ మహత్పురమ్। అహత్వా దుర్మతిం కృష్ణమప్రత్యూహ్య యవీయసీమ్

అతడు భోజకట అనే గొప్ప పట్టణాన్ని నివాసానికి నిర్మించాడు. దుష్టుడు అయిన కృష్ణుణ్ని ఎదుర్కొకుండ, అతని చెల్లిని అడ్డుకోకుండానే అక్కడ స్థిరపడ్డాడు.

కుణ్డినం న ప్రవేక్ష్యామీత్యుక్త్వా తత్రావసద్రుషా। భగవాన్భీష్మకసుతామేవం నిర్జిత్య భూమిపాన్

'నేను కుండినలోకి వెళ్లను' అని చెప్పి, కోపంతో అక్కడే ఉండిపోయాడు. భగవంతుడు, భీష్మకుని కుమార్తె, ఇతర రాజులతో కలసి అతన్ని ఓడించాడు.

పురమానీయ విధివదుపయేమే కురూద్వహ। తదా మహోత్సవో నౄణాం యదుపుర్యాం గృహే గృహే। అభూదనన్యభావానాం కృష్ణే యదుపతౌ నృప

ఆమెను పట్టణానికి తీసుకొచ్చి, విధిగా పెళ్లి చేసుకున్నాడు, ఓ కురు శ్రేష్ఠా. అప్పటికి యదుపురిలో ప్రతి ఇంట్లో కృష్ణునికి అంకితమైనవారందరిలో గొప్ప ఉత్సవం జరిగింది.

నరా నార్యశ్చ ముదితాః ప్రమృష్టమణికుణ్డలాః। పారిబర్హముపాజహ్రుర్వరయోశ్చిత్రవాససోః

ఆనందంతో ఉన్న పురుషులు, స్త్రీలు మెరిసే మణికుండలాలు ధరించి, అద్భుతమైన వస్త్రాలు వేసుకున్న వధూవరులకు బహుమతులు తీసుకొచ్చారు.

సా వృష్ణిపుర్యుత్తమ్భితేన్ద్ర కేతుభిర్। విచిత్రమాల్యామ్బరరత్నతోరణైః। బభౌ ప్రతిద్వార్యుపకౢప్తమఙ్గలైర్। ఆపూర్ణకుమ్భాగురుధూపదీపకైః

వృష్ణుల నగరం ఇంద్రధ్వజాలతో అలంకరించబడి, అద్భుతమైన పుష్పమాలలు, వస్త్రాలు, రత్నతొరణాలతో, ప్రతి ద్వారంలో మంగళకార్యాలు, నిండిన కుంభాలు, అగరుబత్తీలు, దీపాలతో ప్రకాశించింది.

సిక్తమార్గా మదచ్యుద్భిరాహూతప్రేష్ఠభూభుజామ్। గజైర్ద్వాఃసు పరామృష్ట రమ్భాపూగోపశోభితా

ఆ నగర వీధులు సుగంధభరితమైన మద్యం నీళ్లతో చల్లబడ్డాయి. ద్వారాల వద్ద ప్రియ రాజుల చేత పిలిపించబడిన ఏనుగులు నిలిచాయి. అరటి, పుగిల చెట్ల వరుసలతో నగరం మరింత అందంగా కనిపించింది.

కురుసృఞ్జయకైకేయ విదర్భయదుకున్తయః। మిథో ముముదిరే తస్మిన్సమ్భ్రమాత్పరిధావతామ్

కురు, శృంజయ, కైకేయ, విదర్భ, యదు, కుంతి వంశస్థులు అందరూ అక్కడ పరస్పరం కలసి, ఉల్లాసంతో పరుగెడుతూ ఆనందించారు.

రుక్మిణ్యా హరణం శ్రుత్వా గీయమానం తతస్తతః। రాజానో రాజకన్యాశ్చ బభూవుర్భృశవిస్మితాః

రుక్మిణి అపహరణ కథను ఎక్కడికక్కడ పాడుతుండగా, రాజులు, రాజకుమార్తెలు ఎంతో ఆశ్చర్యపోయారు.

ద్వారకాయామభూద్రాజన్మహామోదః పురౌకసామ్। రుక్మిణ్యా రమయోపేతం దృష్ట్వా కృష్ణం శ్రియః పతిమ్

ద్వారకలో, ఓ రాజా, రుక్మిణి, రామా సమేతంగా శ్రీమంతుడు అయిన కృష్ణుణ్ని చూసి, పట్టణ ప్రజలందరిలో అపారమైన ఆనందం ఉట్టిపడింది.

ప్రద్యుమ్నస్య జన్మ, శమ్బరాసురవధశ్చ శ్రీశుక ఉవాచ - ( అనుష్టుప్ ) కామస్తు వాసుదేవాంశో దగ్ధః ప్రాగ్ రుద్రమన్యునా । దేహోపపత్తయే భూయః తమేవ ప్రత్యపద్యత

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు: కాముడు వాసుదేవుని అంసంగా, పూర్వం రుద్రుని కోపంతో కాలిపోయి, మళ్లీ అదే రూపంలో జన్మించాడు.

స ఏవ జాతో వైదర్భ్యాం కృష్ణవీర్యసముద్‌భవః । ప్రద్యుమ్న ఇతి విఖ్యాతః సర్వతోఽనవమః పితుః

వైదర్భి దేవికి పుట్టినవాడు, శ్రీకృష్ణుని శక్తితో జన్మించినవాడు, ప్రతిదానిలో తన తండ్రికి ఏమాత్రం తక్కువ కాని ప్రద్యుమ్నుడు అని అందరికీ ప్రసిద్ధి చెందాడు.

తం శమ్బరః కామరూపీ హృత్వా తోకమనిర్దశమ్ । స విదిత్వాత్మనః శత్రుం ప్రాస్యోదన్వత్యగాద్ గృహమ్

కామమాయలు చేసే శంబరుడు, ఆ చిన్నారిని తన శత్రువు అని తెలుసుకొని, ఎవ్వరూ హాని చేయలేని వయసులో ఉన్నప్పుడు అపహరించి, సముద్రంలో వేసి, తన ఇంటికి తిరిగి వెళ్లిపోయాడు.

తం నిర్జగార బలవాన్ మీనః సోఽప్యపరైః సహ । వృతో జాలేన మహతా గృహీతో మత్స్యజీవిభిః

ఒక బలమైన చేప ఆ బాలుడిని మింగింది. ఆ చేపను ఇతర చేపలతో కలిసి పెద్ద వలలో పడేసి, మత్స్యకారులు పట్టుకున్నారు.

తం శమ్బరాయ కైవర్తా ఉపాజహ్రురుపాయనమ్ । సూదా మహానసం నీత్వా వద్యన్ స్వధితినాద్‌భుతమ్

ఆ చేపను మత్స్యకారులు శంబరునికి కానుకగా తీసుకువచ్చారు. వంటవారు ఆ చేపను వంటగదికి తీసుకెళ్లి, కత్తులతో కోసేందుకు సిద్ధమయ్యారు.