శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

తాం దేవమాయామివ ధీరమోహినీం సుమధ్యమాం కుణ్డలమణ్డితాననామ్। శ్యామాం నితమ్బార్పితరత్నమేఖలాం వ్యఞ్జత్స్తనీం కున్తలశఙ్కితేక్షణామ్

సన్నని నడుముతో, చెవి కుండలాలు, మణులు మెరిసే ముఖంతో, నలుపు వర్ణంతో, నితంబంపై రత్నాల మెఖలతో, ఉబ్బిన వక్షోజాలతో, జుట్టు కవరిన చూపులతో, ఆమె దేవతల మాయలా అందంగా కనిపించింది.

శుచిస్మితాం బిమ్బఫలాధరద్యుతి శోణాయమానద్విజకున్దకుడ్మలామ్। పదా చలన్తీం కలహంసగామినీం సిఞ్జత్కలానూపురధామశోభినా

పావనమైన చిరునవ్వుతో, బింబపండు వలె ఎర్రటి పెదవులతో, మల్లెపువ్వుల ముద్దులాంటి పళ్లతో, హంస నడకతో నడుస్తూ, మృదువుగా మణిపాదుకలు మోగుతూ, ఆమె మరింత అందంగా మెరిసింది.

విలోక్య వీరా ముముహుః సమాగతా యశస్వినస్తత్కృతహృచ్ఛయార్దితాః। యాం వీక్ష్య తే నృపతయస్తదుదారహాస వ్రీడావలోకహృతచేతస ఉజ్ఝితాస్త్రాః

ఆమెను చూసిన సమస్త వీరులు, ఆమెపై ప్రేమతో మోహితులై, అపస్మారంగా పడిపోయారు. రాజులు ఆమె అందమైన నవ్వు, సిగ్గు చూపులతో మనస్సు పోగొట్టుకొని, ఆయుధాలు వదిలేశారు.

పేతుః క్షితౌ గజరథాశ్వగతా విమూఢా యాత్రాచ్ఛలేన హరయేఽర్పయతీం స్వశోభామ్। సైవం శనైశ్చలయతీ చలపద్మకోశౌ ప్రాప్తిం తదా భగవతః ప్రసమీక్షమాణా

ఏనుగులు, రథాలు, గుర్రాలపై ఉన్న ప్రసిద్ధ రాజులు, ఆమెను చూసి మత్తులో నేలపై పడిపోయారు. procession నెపంతో ఆమె తన సౌందర్యాన్ని హరివైపు సమర్పిస్తూ, నెమ్మదిగా పద్మాకార పాదాలను కదిలిస్తూ, భగవంతుడి రాక కోసం ఎదురుచూసింది.

ఉత్సార్య వామకరజైరలకానపఙ్గైః ప్రాప్తాన్హ్రియైక్షత నృపాన్దదృశేఽచ్యుతం చ। తాం రాజకన్యాం రథమారురక్షతీం జహార కృష్ణో ద్విషతాం సమీక్షతామ్

తన ఎడమచేతి వేళ్లతో జుట్టును సరిచేసుకుంటూ, పక్క చూపులతో సిగ్గుతో రాజులను చూసి, అచ్యుతుడిని దర్శించింది. ఆ రాజకుమార్తె రథంపై ఎక్కుతుండగా, కృష్ణుడు ప్రత్యర్థుల ముందే ఆమెను అపహరించాడు.

రథం సమారోప్య సుపర్ణలక్షణం రాజన్యచక్రం పరిభూయ మాధవః। తతో యయౌ రామపురోగమః శనైః శృగాలమధ్యాదివ భాగహృద్ధరిః

గరుత్మంతుడి గుర్తు ఉన్న రథంపై ఆమెను ఎక్కించుకుని, రాజుల సమూహాన్ని లెక్కచేయకుండా, రాముడు ముందుండగా, మాధవుడు నెమ్మదిగా బయలుదేరాడు. అది సింహం మిగతా జంతువుల మధ్య నుండి తన వేటను తీసుకెళ్లినట్లుగా ఉండింది.

తం మానినః స్వాభిభవం యశఃక్షయం। పరే జరాసన్ధముఖా న సేహిరే। అహో ధిగస్మాన్యశ ఆత్తధన్వనాం। గోపైర్హృతం కేశరిణాం మృగైరివ

తమ ఓటమిని, కీర్తి నష్టాన్ని, ముఖ్యంగా జరాసంధుడు తదితరులు తట్టుకోలేక, 'అయ్యో! మాకు నింద! ఆయుధాలు ధరించిన మనం, గోపాలుల చేతిలో, సింహాలు ఇతర జంతువుల నుండి మృగాలను లాక్కునినట్టు, అపహరించబడ్డాం' అని విలపించారు.

అథ చతుఃపఞ్చాశత్తమోఽధ్యాయః 10.54 శ్రీశుక ఉవాచ। ఇతి సర్వే సుసంరబ్ధా వాహానారుహ్య దంశితాః। స్వైః స్వైర్బలైః పరిక్రాన్తా అన్వీయుర్ధృతకార్ముకాః

అంతటా వారు కోపంతో తమ వాహనాలపై ఎక్కి, ఆయుధాలు ధరించి, తమ సైన్యాలతో చుట్టుముట్టి, బాణాలు సిద్ధం చేసుకుని వెంటపడ్డారు.

తానాపతత ఆలోక్య యాదవానీకయూథపాః। తస్థుస్తత్సమ్ముఖా రాజన్విస్ఫూర్జ్య స్వధనూంషి తే

వారు ఎదురుగా వస్తున్నారని యాదవ సేనాధిపతులు గమనించి, రాజా! తమ విల్లు లాగి, గట్టిగా మోగిస్తూ, ఎదురుగా నిలబడ్డారు.

అశ్వపృష్ఠే గజస్కన్ధే రథోపస్థేఽస్త్ర కోవిదాః। ముముచుః శరవర్షాణి మేఘా అద్రిష్వపో యథా

అశ్వాలపై, ఏనుగులపై, రథాలలో నిపుణులు, మేఘాలు కొండలపై వర్షం కురిపించినట్టు, బాణవర్షాలు వదిలారు.

పత్యుర్బలం శరాసారైశ్ఛన్నం వీక్ష్య సుమధ్యమా। సవ్రీడమైక్షత్తద్వక్త్రం భయవిహ్వలలోచనా

తన భర్త సైన్యం బాణాల వర్షంతో కప్పబడినదాన్ని చూసి, సన్నని నడుము గల వధువు, భయంతో, సిగ్గుతో ఆయన ముఖాన్ని చూశింది.

ప్రహస్య భగవానాహ మా స్మ భైర్వామలోచనే। వినఙ్క్ష్యత్యధునైవైతత్తావకైః శాత్రవం బలమ్

భగవంతుడు నవ్వుతూ, 'కన్నుల అందం! భయపడకూ. నీ శత్రు సైన్యం నీ బంధువుల చేతిలో ఇప్పుడే నాశనం అవుతుంది' అన్నాడు.

తేషాం తద్విక్రమం వీరా గదసఙ్కర్షణాదయః। అమృష్యమాణా నారాచైర్జఘ్నుర్హయగజాన్రథాన్

వారి పరాక్రమాన్ని తట్టుకోలేక, గద, సంకర్షణుడు మరియు ఇతర వీరులు, ఇనుప బాణాలతో గుర్రాలు, ఏనుగులు, రథాలను కొట్టారు.

పేతుః శిరాంసి రథినామశ్వినాం గజినాం భువి। సకుణ్డలకిరీటాని సోష్ణీషాణి చ కోటిశః

ఆ రథికులు, గుర్రపు సవారీలు, ఏనుగు సవారీల తలలు, కుండలాలు, కిరీటాలు, పాగలు సహా వేల కొద్దీ భూమిపై పడిపోయాయి.

హస్తాః సాసిగదేష్వాసాః కరభా ఊరవోఽఙ్ఘ్రయః। అశ్వాశ్వతరనాగోష్ట్ర ఖరమర్త్యశిరాంసి చ

కత్తులు, గదలు, విల్లు పట్టిన చేతులు, ఏనుగులు, తొడలు, కాళ్లు, గుర్రాలు, ముళ్లు, ఒంటెలు, ఎద్దులు, గాడిదలు, మానవుల తలలు — ఇవన్నీ అక్కడ కనిపించాయి.

హన్యమానబలానీకా వృష్ణిభిర్జయకాఙ్క్షిభిః। రాజానో విముఖా జగ్ముర్జరాసన్ధపురఃసరాః

విజయాన్ని కోరుకుంటూ వృష్ణులు వారి సైన్యాలను నాశనం చేస్తుండగా, జరాసంధుడు ముందుండి, రాజులు వెనక్కు తిరిగి వెళ్లిపోయారు.

శిశుపాలం సమభ్యేత్య హృతదారమివాతురమ్। నష్టత్విషం గతోత్సాహం శుష్యద్వదనమబ్రువన్

తన భార్యను పోగొట్టుకున్న వాడిలా, తేజస్సు పోయి, ఉత్సాహం లేక, నోరు ఎండిపోయిన శిశుపాలుని దగ్గరికి వారు వచ్చి మాట్లాడారు.

భో భోః పురుషశార్దూల దౌర్మనస్యమిదం త్యజ। న ప్రియాప్రియయో రాజన్నిష్ఠా దేహిషు దృశ్యతే

ఓ మానవశార్దూలా! ఈ మనస్తాపాన్ని వదిలిపెట్టు. రాజా! శరీరాన్ని ధరించినవారిలో ఎవరికి అయినా శాశ్వతమైన సంతోషం లేదా దుఃఖం కనిపించదు.

యథా దారుమయీ యోషిత్నృత్యతే కుహకేచ్ఛయా। ఏవమీశ్వరతన్త్రోఽయమీహతే సుఖదుఃఖయోః

మరియొకటి, మాంత్రికుడి ఇష్టానికి బొమ్మనాట్యం ఆడినట్టు, మనుష్యుడు కూడా భగవంతుని ఆధీనంలో సుఖదుఃఖాలకు లోనవుతాడు.

శౌరేః సప్తదశాహం వై సంయుగాని పరాజితః। త్రయోవింశతిభిః సైన్యైర్జిగ్యే ఏకమహం పరమ్

శౌరి చేతిలో పదిహేడు రోజులు నేను ఓడిపోయాను. కానీ పదెనిమిదవ రోజున ఇరవైమూడు సేనలతో నేను అతడిని జయించాను.

తథాప్యహం న శోచామి న ప్రహృష్యామి కర్హిచిత్। కాలేన దైవయుక్తేన జానన్విద్రావితం జగత్

అయినా నేను ఎప్పుడూ బాధపడను, ఆనందపడను. కాలమూ, విధి కలిసినప్పుడు ఈ లోకం నడుస్తుందని నాకు తెలుసు.

అధునాపి వయం సర్వే వీరయూథపయూథపాః। పరాజితాః ఫల్గుతన్త్రైర్యదుభిః కృష్ణపాలితైః

ఇప్పటికీ మనమందరం, వీరుల నాయకులమై ఉన్నా, కృష్ణుడు రక్షిస్తున్న యాదవుల మాయతో ఓడిపోయాము.

రిపవో జిగ్యురధునా కాల ఆత్మానుసారిణి। తదా వయం విజేష్యామో యదా కాలః ప్రదక్షిణః

ఇప్పుడు శత్రువులు గెలిచారు, ఎందుకంటే కాలం తన దారిలో నడుస్తుంది. మనకు అనుకూలంగా కాలం తిరిగినప్పుడు మనమే గెలుస్తాము.

శ్రీశుక ఉవాచ। ఏవం ప్రబోధితో మిత్రైశ్చైద్యోఽగాత్సానుగః పురమ్। హతశేషాః పునస్తేఽపి యయుః స్వం స్వం పురం నృపాః

శ్రీశుకుడు చెప్పాడు — ఇలా స్నేహితులు ఓదార్చిన తర్వాత, చేడిరాజు తన అనుచరులతో కలిసి తన పట్టణానికి వెళ్లిపోయాడు. మిగతా రాజులు కూడా ఎవరి పట్టణాలకు వారు తిరిగి వెళ్లారు.

రుక్మీ తు రాక్షసోద్వాహం కృష్ణద్విడసహన్స్వసుః। పృష్ఠతోఽన్వగమత్కృష్ణమక్షౌహిణ్యా వృతో బలీ

కానీ రుక్మి మాత్రం తన అక్కను రాక్షసవివాహం చేసుకున్నందుకు, కృష్ణుని పట్ల ద్వేషంతో, బలమైన సేనతో కృష్ణుని వెంట వెళ్ళాడు.

రుక్మ్యమర్షీ సుసంరబ్ధః శృణ్వతాం సర్వభూభుజామ్। ప్రతిజజ్ఞే మహాబాహుర్దంశితః సశరాసనః

రుక్మి కోపంతో, చాలా ఉద్రిక్తతతో, అందరు రాజులు వినేటట్లు, తన గొప్ప భుజాలు కంపించేటట్లు, విల్లు పట్టుకుని ప్రతిజ్ఞ చేశాడు.

అహత్వా సమరే కృష్ణమప్రత్యూహ్య చ రుక్మిణీమ్। కుణ్డినం న ప్రవేక్ష్యామి సత్యమేతద్బ్రవీమి వః

పోరులో కృష్ణుని చంపక, రుక్మిణిని తిరిగి తెచ్చుకోకపోతే, నేను కుండినపట్టణంలోకి అడుగుపెట్టను. ఇది నిజమని మీకు చెబుతున్నాను.

ఇత్యుక్త్వా రథమారుహ్య సారథిం ప్రాహ సత్వరః। చోదయాశ్వాన్యతః కృష్ణః తస్య మే సంయుగం భవేత్

ఇలా చెప్పి, రుక్మి వెంటనే రథంపైకెక్కి, తన సారథిని, 'గుర్రాలను పరుగెత్తించు! కృష్ణునితో యుద్ధం జరగాలి!' అని ఆజ్ఞాపించాడు.

అద్యాహం నిశితైర్బాణైర్గోపాలస్య సుదుర్మతేః। నేష్యే వీర్యమదం యేన స్వసా మే ప్రసభం హృతా

ఈ రోజు, నా అక్కను బలవంతంగా తీసుకెళ్లిన ఆ దుష్ట గోపాలుని గర్వాన్ని, పదునైన బాణాలతో నేనే తగ్గిస్తాను.