మధుపర్కముపానీయ వాసాంసి విరజాంసి సః। ఉపాయనాన్యభీష్టాని విధివత్సమపూజయత్
అతడు మధుపర్కం, శుభ్రమైన వస్త్రాలు, కోరిన బహుమతులు తీసుకొచ్చి, విధిగా వారిని పూజించాడు.
తయోర్నివేశనం శ్రీమదుపాకల్ప్య మహామతిః। ససైన్యయోః సానుగయోరాతిథ్యం విదధే యథా
ఆ మహామతి ఇద్దరికీ, వారి సైన్యాలు, అనుచరులతో కలిసి, అద్భుతమైన నివాసాన్ని సిద్ధం చేసి, యథావిధిగా ఆతిథ్యం ఇచ్చాడు.
ఏవం రాజ్ఞాం సమేతానాం యథావీర్యం యథావయః। యథాబలం యథావిత్తం సర్వైః కామైః సమర్హయత్
అక్కడ చేరిన రాజులకు వారి శౌర్యం, వయస్సు, బలం, ధనం ప్రకారం, కావలసిన సమస్త వస్తువులతో గౌరవించాడు.
కృష్ణమాగతమాకర్ణ్య విదర్భపురవాసినః। ఆగత్య నేత్రాఞ్జలిభిః పపుస్తన్ముఖపఙ్కజమ్
కృష్ణుడు వచ్చాడని విని, విదర్భపురవాసులు వచ్చి, చేతులను కళ్లకు జోడించి, కృష్ణుని ముఖపద్మాన్ని తిలకించారు.
అస్యైవ భార్యా భవితుం రుక్మిణ్యర్హతి నాపరా। అసావప్యనవద్యాత్మా భైష్మ్యాః సముచితః పతిః
కృష్ణునికి భార్యగా ఉండటానికి రుక్మిణే యోగ్యురాలు, మరెవ్వరూ కాదు. అలాగే, నిష్కళంకుడైన అతడు భైష్మ్య కుమార్తెకు తగిన భర్త.
కిఞ్చిత్సుచరితం యన్నస్తేన తుష్టస్త్రిలోకకృత్। అనుగృహ్ణాతు గృహ్ణాతు వైదర్భ్యాః పాణిమచ్యుతః
మేము చేసిన కొంత మంచి పనితో, మూడు లోకాలను సృష్టించిన వాడు సంతోషించాడు. అచ్యుతుడు, వైదర్భి చేతిని అంగీకరించాలి, అంగీకరించాలి.
ఏవం ప్రేమకలాబద్ధా వదన్తి స్మ పురౌకసః। కన్యా చాన్తఃపురాత్ప్రాగాద్భటైర్గుప్తామ్బికాలయమ్
ఇలా ప్రేమతో బంధింపబడి, పట్టణవాసులు మాట్లాడారు. ఆ యువతి, సైనికుల రక్షణలో, అంతఃపురం నుండి అంబికా ఆలయానికి వెళ్లింది.
పద్భ్యాం వినిర్యయౌ ద్రష్టుం భవాన్యాః పాదపల్లవమ్। సా చానుధ్యాయతీ సమ్యఙ్ముకున్దచరణామ్బుజమ్
ఆమె భవానీ పాదపల్లవాలను దర్శించేందుకు కాలితో బయలుదేరింది. ఆమె నడుస్తూ, ముకుందుని పద్మపాదాలను పూర్తిగా ధ్యానించింది.
యతవాఙ్మాతృభిః సార్ధం సఖీభిః పరివారితా। గుప్తా రాజభటైః శూరైః సన్నద్ధైరుద్యతాయుధైః। మృడఙ్గశఙ్ఖపణవాస్తూర్యభేర్యశ్చ జఘ్నిరే
ఆమె తల్లి, స్నేహితులతో చుట్టుముట్టబడి, రక్షణగా రాజసైనికులు కవచధారులై, ఆయుధాలు ఎత్తుకొని ఉన్నారు. మృదంగాలు, శంఖాలు, పణవాలు, తూర్యాలు, బేర్యలు మోగాయి.
నానోపహార బలిభిర్వారముఖ్యాః సహస్రశః। స్రగ్గన్ధవస్త్రాభరణైర్ద్విజపత్న్యః స్వలఙ్కృతాః
వివిధ బహుమతులతో, వేలాది గొప్ప మహిళలు, పుష్పమాలలు, సుగంధాలు, వస్త్రాలు, ఆభరణాలు తీసుకొచ్చి, ద్విజపత్నులకు అందంగా అలంకరించి ఇచ్చారు.
గాయన్త్యశ్చ స్తువన్తశ్చ గాయకా వాద్యవాదకాః। పరివార్య వధూం జగ్ముః సూతమాగధవన్దినః
గాయకులు, వాద్యకారులు పాటలు పాడుతూ, స్తుతిస్తూ, వధువును చుట్టుముట్టి, సూతులు, మాగధులు, వందినులతో కలిసి వెళ్లారు.
ఆసాద్య దేవీసదనం ధౌతపాదకరామ్బుజా। ఉపస్పృశ్య శుచిః శాన్తా ప్రవివేశామ్బికాన్తికమ్
దేవి ఆలయం వద్దకు చేరుకొని, కాళ్లు చేతులు కడిగి, పవిత్రతతో, శాంతంగా అంబికా సమీపంలోకి ప్రవేశించింది.
తాం వై ప్రవయసో బాలాం విధిజ్ఞా విప్రయోషితః। భవానీం వన్దయాంచక్రుర్భవపత్నీం భవాన్వితామ్
వయసులో పెద్దవారు, విధిని తెలిసిన బ్రాహ్మణుల భార్యలు, భవానితో కలిసి, భవపత్నిని, ఐశ్వర్యంతో ఉన్న దేవిని పూజించారు.
నమస్యే త్వామ్బికేఽభీక్ష్ణం స్వసన్తానయుతాం శివామ్। భూయాత్పతిర్మే భగవాన్కృష్ణస్తదనుమోదతామ్
అంబికా! నీకు పునఃపునః నమస్కరిస్తున్నాను. నీ సంతానంతో కలసి, మంగళకరంగా ఉండే దేవీ! నా భర్తగా శ్రీకృష్ణుడు కలగాలని, నీవు సంతోషించాలని కోరుకుంటున్నాను.
అద్భిర్గన్ధాక్షతైర్ధూపైర్వాసఃస్రఙ్మాల్య భూషణైః। నానోపహారబలిభిః ప్రదీపావలిభిః పృథక్
సువాసన గల పదార్థాలు, అక్షతలు, ధూపాలు, వస్త్రాలు, పుష్పహారాలు, అలంకారాలు, రకరకాల నైవేద్యాలు, భోజనాలు, వేర్వేరు దీపాల వరుసలతో ఆమెను పూజించారు.
విప్రస్త్రియః పతిమతీస్తథా తైః సమపూజయత్। లవణాపూపతామ్బూల కణ్ఠసూత్రఫలేక్షుభిః
బ్రాహ్మణ మహిళలు తమ భర్తలతో కలిసి ఉప్పు, అప్పాలు, తాంబూలాలు, గొలుసులు, పండ్లు, చెరకు వంటి పదార్థాలతో ఆమెకు పూజ చేశారు.
తస్యై స్త్రియస్తాః ప్రదదుః శేషాం యుయుజురాశిషః। తాభ్యో దేవ్యై నమశ్చక్రే శేషాం చ జగృహే వధూః
ఆ మహిళలు మిగిలిన ప్రసాదాన్ని ఆమెకు ఇచ్చి, ఆశీర్వాదాలు అందించారు. ఆ వధువు వారికి నమస్కరించి, మిగిలిన వాటిని స్వీకరించింది.
మునివ్రతమథ త్యక్త్వా నిశ్చక్రామామ్బికాగృహాత్। ప్రగృహ్య పాణినా భృత్యాం రత్నముద్రోపశోభినా
తన మౌనవ్రతాన్ని విడిచి, అంబికా ఇంటి నుండి బయటకు వచ్చి, వజ్రాల ఉంగరం మెరిసే చేతితో తన సేవికను పట్టుకుని నడిచింది.
తాం దేవమాయామివ ధీరమోహినీం సుమధ్యమాం కుణ్డలమణ్డితాననామ్। శ్యామాం నితమ్బార్పితరత్నమేఖలాం వ్యఞ్జత్స్తనీం కున్తలశఙ్కితేక్షణామ్
సన్నని నడుముతో, చెవి కుండలాలు, మణులు మెరిసే ముఖంతో, నలుపు వర్ణంతో, నితంబంపై రత్నాల మెఖలతో, ఉబ్బిన వక్షోజాలతో, జుట్టు కవరిన చూపులతో, ఆమె దేవతల మాయలా అందంగా కనిపించింది.
శుచిస్మితాం బిమ్బఫలాధరద్యుతి శోణాయమానద్విజకున్దకుడ్మలామ్। పదా చలన్తీం కలహంసగామినీం సిఞ్జత్కలానూపురధామశోభినా
పావనమైన చిరునవ్వుతో, బింబపండు వలె ఎర్రటి పెదవులతో, మల్లెపువ్వుల ముద్దులాంటి పళ్లతో, హంస నడకతో నడుస్తూ, మృదువుగా మణిపాదుకలు మోగుతూ, ఆమె మరింత అందంగా మెరిసింది.
విలోక్య వీరా ముముహుః సమాగతా యశస్వినస్తత్కృతహృచ్ఛయార్దితాః। యాం వీక్ష్య తే నృపతయస్తదుదారహాస వ్రీడావలోకహృతచేతస ఉజ్ఝితాస్త్రాః
ఆమెను చూసిన సమస్త వీరులు, ఆమెపై ప్రేమతో మోహితులై, అపస్మారంగా పడిపోయారు. రాజులు ఆమె అందమైన నవ్వు, సిగ్గు చూపులతో మనస్సు పోగొట్టుకొని, ఆయుధాలు వదిలేశారు.
పేతుః క్షితౌ గజరథాశ్వగతా విమూఢా యాత్రాచ్ఛలేన హరయేఽర్పయతీం స్వశోభామ్। సైవం శనైశ్చలయతీ చలపద్మకోశౌ ప్రాప్తిం తదా భగవతః ప్రసమీక్షమాణా
ఏనుగులు, రథాలు, గుర్రాలపై ఉన్న ప్రసిద్ధ రాజులు, ఆమెను చూసి మత్తులో నేలపై పడిపోయారు. procession నెపంతో ఆమె తన సౌందర్యాన్ని హరివైపు సమర్పిస్తూ, నెమ్మదిగా పద్మాకార పాదాలను కదిలిస్తూ, భగవంతుడి రాక కోసం ఎదురుచూసింది.
ఉత్సార్య వామకరజైరలకానపఙ్గైః ప్రాప్తాన్హ్రియైక్షత నృపాన్దదృశేఽచ్యుతం చ। తాం రాజకన్యాం రథమారురక్షతీం జహార కృష్ణో ద్విషతాం సమీక్షతామ్
తన ఎడమచేతి వేళ్లతో జుట్టును సరిచేసుకుంటూ, పక్క చూపులతో సిగ్గుతో రాజులను చూసి, అచ్యుతుడిని దర్శించింది. ఆ రాజకుమార్తె రథంపై ఎక్కుతుండగా, కృష్ణుడు ప్రత్యర్థుల ముందే ఆమెను అపహరించాడు.
రథం సమారోప్య సుపర్ణలక్షణం రాజన్యచక్రం పరిభూయ మాధవః। తతో యయౌ రామపురోగమః శనైః శృగాలమధ్యాదివ భాగహృద్ధరిః
గరుత్మంతుడి గుర్తు ఉన్న రథంపై ఆమెను ఎక్కించుకుని, రాజుల సమూహాన్ని లెక్కచేయకుండా, రాముడు ముందుండగా, మాధవుడు నెమ్మదిగా బయలుదేరాడు. అది సింహం మిగతా జంతువుల మధ్య నుండి తన వేటను తీసుకెళ్లినట్లుగా ఉండింది.
తం మానినః స్వాభిభవం యశఃక్షయం। పరే జరాసన్ధముఖా న సేహిరే। అహో ధిగస్మాన్యశ ఆత్తధన్వనాం। గోపైర్హృతం కేశరిణాం మృగైరివ
తమ ఓటమిని, కీర్తి నష్టాన్ని, ముఖ్యంగా జరాసంధుడు తదితరులు తట్టుకోలేక, 'అయ్యో! మాకు నింద! ఆయుధాలు ధరించిన మనం, గోపాలుల చేతిలో, సింహాలు ఇతర జంతువుల నుండి మృగాలను లాక్కునినట్టు, అపహరించబడ్డాం' అని విలపించారు.
అథ చతుఃపఞ్చాశత్తమోఽధ్యాయః 10.54 శ్రీశుక ఉవాచ। ఇతి సర్వే సుసంరబ్ధా వాహానారుహ్య దంశితాః। స్వైః స్వైర్బలైః పరిక్రాన్తా అన్వీయుర్ధృతకార్ముకాః
అంతటా వారు కోపంతో తమ వాహనాలపై ఎక్కి, ఆయుధాలు ధరించి, తమ సైన్యాలతో చుట్టుముట్టి, బాణాలు సిద్ధం చేసుకుని వెంటపడ్డారు.
తానాపతత ఆలోక్య యాదవానీకయూథపాః। తస్థుస్తత్సమ్ముఖా రాజన్విస్ఫూర్జ్య స్వధనూంషి తే
వారు ఎదురుగా వస్తున్నారని యాదవ సేనాధిపతులు గమనించి, రాజా! తమ విల్లు లాగి, గట్టిగా మోగిస్తూ, ఎదురుగా నిలబడ్డారు.
అశ్వపృష్ఠే గజస్కన్ధే రథోపస్థేఽస్త్ర కోవిదాః। ముముచుః శరవర్షాణి మేఘా అద్రిష్వపో యథా
అశ్వాలపై, ఏనుగులపై, రథాలలో నిపుణులు, మేఘాలు కొండలపై వర్షం కురిపించినట్టు, బాణవర్షాలు వదిలారు.
పత్యుర్బలం శరాసారైశ్ఛన్నం వీక్ష్య సుమధ్యమా। సవ్రీడమైక్షత్తద్వక్త్రం భయవిహ్వలలోచనా
తన భర్త సైన్యం బాణాల వర్షంతో కప్పబడినదాన్ని చూసి, సన్నని నడుము గల వధువు, భయంతో, సిగ్గుతో ఆయన ముఖాన్ని చూశింది.
ప్రహస్య భగవానాహ మా స్మ భైర్వామలోచనే। వినఙ్క్ష్యత్యధునైవైతత్తావకైః శాత్రవం బలమ్
భగవంతుడు నవ్వుతూ, 'కన్నుల అందం! భయపడకూ. నీ శత్రు సైన్యం నీ బంధువుల చేతిలో ఇప్పుడే నాశనం అవుతుంది' అన్నాడు.