శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

తద్వాక్యం తు సమాకర్ణ్య గన్తుకామః పితాబ్రవీత్ । కింకర్తవ్యం వనే తాత తత్త్వం వద సవిస్తరమ్

ఆ మాటలు విని, వెళ్ళాలని ఉద్దేశించిన తండ్రి ఇలా అన్నాడు: "బిడ్డా! అడవిలో ఏం చేయాలో, వివరంగా చెప్పు."

అన్ధకూపే స్నేహపాశే బద్ధః పంగురహం శఠః । కర్మణా పతితో నూనం మాముద్ధర దయానిధే

ప్రేమ బంధంలో చిక్కుకుని, అంధకార గుహలో పడి, నేను లెమ్మెడు, మోసగాడు, నా చేష్టల వల్ల పడిపోయాను. దయాసముద్రా! నన్ను దయచేసి పైకి లేపు.

(వసంతతిలకా) దేహేఽస్థిమాంసరుధిరేఽభిమతిం త్యజ త్వం జాయాసుతాదిషు సదా మమతాం విముఞ్చ । పశ్యానిశం జగదిదం క్షణభంగనిష్ఠం వైరాగ్యరాగరసికో భవ భక్తినిష్ఠః

ఈ ఎముకలు, మాంసం, రక్తంతో కూడిన శరీరంపై మమకారం వదిలిపెట్టు. భార్య, పిల్లలు మొదలైనవారిపై ఎప్పుడూ మమకారం పెట్టుకోకు. ఈ లోకం క్షణభంగురమై, నశించిపోతుందని ఎప్పుడూ గుర్తుపెట్టుకో. విరక్తి, భక్తి మీద మనసు పెట్టు.

ధర్మ భజస్వ సతతం త్యజ లోకధర్మాన్ సేవస్వ సాధుపురుషాన్ ‍జహి కామతృష్ణామ్ । అన్యస్య దోషగుణచిన్తనమాశు ముక్త్వా సేవాకథారసమహో నితరాం పిబ త్వమ్

నిజమైన ధర్మాన్ని ఎప్పుడూ ఆచరించు. లోకధర్మాలను వదిలిపెట్టు. సద్గుణసంపన్నులను సేవించు. కోరికలు, తాపత్రయాలను విడిచిపెట్టు. ఇతరుల లోపాలు, గుణాలు గురించి ఆలోచించకుండా, సేవా కథామృతాన్ని హృదయపూర్వకంగా ఆస్వాదించు.

ఏవం సుతోక్తివశతోఽపి గృహం విహాయ యాతో వనం స్థిరమతిర్గతషష్టివర్షః । యుక్తో హరేరనుదినం పరిచర్యయాసౌ శ్రీకృష్ణమాప నియతం దశమస్య పాఠాత్

ఇలా కుమారుని మాట విని, అరవై ఏళ్ళ వయసులో ఇంటిని వదిలి, స్థిరమైన మనస్సుతో అడవికి వెళ్లాడు. ప్రతిరోజూ హరిదేవుని సేవలో నిమగ్నమై, పదవ స్కంధాన్ని పారాయణం చేసి, శ్రీకృష్ణుని కృపను పొందాడు.

  దేవోద్యానశ్రియా జుష్టం అధ్యాస్తే స్మ త్రిపిష్టపమ్ ।  మహేన్ద్రభవనం సాక్షాత్ నిర్మితం విశ్వకర్మణా ।  త్రైలోక్యలక్ష్మ్యాయతనం అధ్యువాసాఖిలర్ద్ధిమత్

దేవతల ఉద్యానవనాల మహిమతో అలంకరించబడిన స్వర్గపురిలో, మహేంద్రుని ఇంట్లో, విశ్వకర్మ నిర్మించిన భవనంలో, మూడు లోకాల ఐశ్వర్యానికి నిలయమైన ఆ స్థలంలో, సమస్త ఐశ్వర్యాలతో కూడి నివసించాడు.

  విద్యార్థరూపజన్మాఢ్యో మానస్తమ్భవివర్జితః

విద్య, ధనం, మంచి వంశంలో జన్మతో సంపన్నుడై, అతనికి అహంకారం, గర్వం ఏమాత్రం లేవు.

శ్రీమద్‌భాగవతమాహాత్మ్యమ్ - పంచమోఽధ్యాయః ధున్ధుకారిణో దుర్మృత్యునిమిత్తక ప్రేతత్వప్రాప్తివర్ణనం తతో గోకర్ణానుగ్రహేణోద్ధారశ్చ సూత ఉవాచ - (అనుష్టుప్) పితరి ఉపరతే తేన జననీ తాడితా భృశమ్ । క్వ విత్తం తిష్ఠతి బ్రూహి హనిష్యే లత్తయా న చేత్

తండ్రి మరణించిన తర్వాత, ఆ తల్లి కుమారుని చేతిలో తీవ్రంగా కొట్టబడింది. "ధనం ఎక్కడ పెట్టారో చెప్పు, లేకపోతే ఈ దండతో నిన్ను చంపేస్తాను!" అని బెదిరించాడు.

ఇతి తద్వాక్య సంత్రాసాత్ జనన్యా పుత్రదుఃఖతః । కూపే పాతః కృతో రాత్రౌ తేన సా నిధనం గతా

ఆ మాటలకు భయపడి, కుమారుని బాధతో బాధపడుతూ, తల్లి రాత్రిపూట బావిలో పడిపోయి ప్రాణాలు విడిచింది.

గోకర్ణః తీర్థయాత్రార్థం నిర్గతో యోగసంస్థితః । న దుఃఖం న సుఖం తస్య న వైరీ నాపి బాన్ధవః

యోగంలో స్థిరమైన గోకర్ణుడు తీర్థయాత్ర కోసం బయలుదేరాడు. అతనికి నొప్పి, ఆనందం, శత్రువు, మిత్రుడు ఎవ్వరూ లేరు.

ధున్ధుకారీ గృహేఽతిష్ఠత్ పంచపణ్యవధూవృతః । అత్యుగ్రకర్మకర్తా చ తత్ పోషణవిమూఢధీః

ధుంధుకారి ఇంట్లోనే ఉండి, ఐదుగురు వేశ్యలతో కలిసి, అత్యంత క్రూరమైన పనులు చేస్తూ, వారి పోషణలో మూర్ఖుడైపోయాడు.

ఏకదా కులటాస్తాస్తు భూషణాన్యభిలిప్సవః । తదర్థం నిర్గతో గేహాత్ కామాన్ధో మృత్యుమస్మరన్

ఒక రోజు, ఆ వేశ్యలు ఆభరణాల కోరికతో ఉండగా, కామాంధుడై మరణాన్ని మరిచి, వాటికోసం ఇంటిని వదిలి వెళ్లాడు.

యతస్తతశ్చ సంహృత్య విత్తం వేశ్మ పునర్గతః । తాభ్యోఽయచ్ఛత్ సువస్త్రాణి భూషణాని కియన్తి చ

ఇక్కడ అక్కడ నుంచి ధనం కూడగట్టి తిరిగి ఇంటికి వచ్చి, ఆ స్త్రీలకు మంచి వస్త్రాలు, ఆభరణాలు, ఇతర వస్తువులు ఇచ్చాడు.

బహువిత్తచయం దృష్ట్వా రాత్రౌ నార్యో వ్యచారయన్ । చౌర్యం కరోత్యసౌ నిత్యం అతో రాజా గ్రహీష్యతి

చాలా ధనం కూడగడుతున్నాడని చూసి, ఆ స్త్రీలు రాత్రిపూట ఇలా అనుకున్నారు: "ఇతడు ప్రతిరోజూ దొంగతనం చేస్తున్నాడు. అందుకే రాజు ఇతన్ని పట్టుకుంటాడు."

విత్తం హృత్వా పునశ్చైనం మారయిష్యతి నిశ్చితమ్ । అతోఽర్థగుప్తయే గూఢం అస్మాభిః కిం న హన్యతే

"రాజు ధనం తీసుకుని, ఇతన్ని ఖచ్చితంగా చంపేస్తాడు. అందుకే మన ప్రయోజనార్థం, మనమే రహస్యంగా ఇతన్ని చంపకూడదా?" అని అనుకున్నారు.

నిహత్యైనం గృహీత్వార్థం యాస్యామో యత్ర కుత్రచిత్ । ఇతి తా నిశ్చయం కృత్వా సుప్తం సమ్బద్ధ్య రశ్మిభిః

అలా నిర్ణయించుకుని, అతను నిద్రలో ఉండగా తాడులతో కట్టేసి, చంపి, ధనం తీసుకుని ఎక్కడికో వెళ్లిపోయారు.

పాశం కణ్ఠే నిధాయాస్య తన్మృత్యుం ఉపచక్రముః । త్వరితం న మమారాసౌ చిన్తాయుక్తాః తదాభవన్

అతని మెడలో తాడిప్పి చంపడానికి ప్రయత్నించారు. ఎంత త్వరగా చేసినా, అతను చావలేదు. అందువల్ల వారు ఆందోళన చెందారు.

తప్తాంగారసమూహాంశ్చ తన్ముఖే హి విచిక్షిపుః । అగ్నిజ్వాలాతిదుఃఖేన వ్యాకులో నిధనం గతః

తీవ్రంగా మండుతున్న బొగ్గులను అతని నోట్లో వేసారు. అగ్నిజ్వాలల తాపంతో అతను భయంకరమైన బాధతో ప్రాణాలు విడిచాడు.

తం దేహం ముముచుర్గర్తే ప్రాయః సాహసికాః స్త్రియః । న జ్ఞాతం తద్‌రహస్యం తు కేనాపీదం తథైవ చ

ఆ సాహసిక స్త్రీలు అతని శరీరాన్ని ఓ గోతిలో పడేసి వదిలేశాయి. ఈ రహస్యాన్ని ఎవ్వరూ తెలుసుకోలేకపోయారు.

లోకైః పృష్ట్వా వదన్తి స్మ దూరం యాతః ప్రియో హి నః । ఆగమిష్యతి వర్షేఽస్మిన్ విత్తలోభవికర్షితః

ప్రజలు అడిగినప్పుడు, "అతడు మనకు ఎంతో ప్రియమైనవాడు, ధనంలో ఆశపడి దూరంగా వెళ్లిపోయాడు. ఈ ఏడాది తిరిగి వస్తాడు," అని వారు చెప్పేవారు.

స్త్రీణాం నైవ తు విశ్వాసం దుష్టానాం కారయేత్ బుధః । విశ్వాసే యః స్థితో మూఢః స దుఃఖైః పరిభూయతే

దుష్టమైన స్త్రీలపై ఎప్పుడూ నమ్మకం పెట్టకూడదు అని జ్ఞాని తెలుసుకోవాలి. ఎవరు అటువంటి వారిపై నమ్మకం పెడతారో వారు బాధల్లో మునిగిపోతారు.

సుధామయం వచో యాసాం కామినాం రసవర్ధనమ్ । హృదయం క్షురధారాభం ప్రియః కో నామ యోషితామ్

కామంతో ఉన్న స్త్రీల మాటలు అమృతంలా మధురంగా ఉంటాయి, ఆనందాన్ని పెంచుతాయి. కానీ వారి హృదయం కత్తిపొడవులా పదునుగా ఉంటుంది. వారికి నిజంగా ప్రియమైనవాడు ఎవరు?

సంహృత్య విత్తం తా యాతాః కులటా బహుభర్తృకాః । ధుమ్ధుకారీ బభూవాథ మహాన్ ప్రేతః కుకర్మతః

అతని ధనాన్ని తీసుకుని, అనేక భర్తలున్న ఆ వేశ్యలు అక్కడినుంచి వెళ్లిపోయారు. ఆ తరువాత ధుంధుకారి చెడు పనుల వల్ల గొప్ప ప్రేతాత్మగా మారిపోయాడు.

వాత్యారూపధరో నిత్యం ధావన్ దశదిశో‍న్తరమ్ । శీతాతప పరిక్లిష్టో నిరాహారః పిపాసితః

వాయువులా రూపం ధరించి, ధుంధుకారి పదిహేను దిశల్లో తిరుగుతూ, చలి వేడి బాధలు అనుభవిస్తూ, ఆహారం లేక, దాహంతో తల్లడిల్లుతూ ఉండేవాడు.

న లేభే శరణం క్వాపి హా దైవేతి ముహుర్వదన్ । కియత్కాలేన గోకర్ణో మృతం లోకాదబుధ్యత

ఎక్కడా ఆశ్రయం దొరకక, "అయ్యో, విధి!" అని మళ్లీ మళ్లీ అరవసాగాడు. కొంతకాలానికి గోకర్ణుడు అతని మరణాన్ని తెలుసుకున్నాడు.

అనాథం తం విదిత్వైవ గయాశ్రాద్ధం అచీకరత్ । యస్మిన్ తీర్థే తు సంయాతి తత్ర శ్రాద్ధం అవర్తయత్

అతడు అనాథుడని గోకర్ణుడు గ్రహించి, గయాశ్రాద్ధం చేశాడు. ఏ తీర్థానికి వెళ్ళినా అక్కడ కూడా శ్రాద్ధం నిర్వహించాడు.

ఏవం భ్రమన్ స గోకర్ణః స్వపురం సముపేయివాన్ । రాత్రౌ గృహాంగణే స్వప్తుం ఆగతోఽలక్షితః పరైః

ఇలా తిరుగుతూ గోకర్ణుడు తన ఊరికి తిరిగి వచ్చాడు. రాత్రిపూట ఎవరికీ తెలియకుండా తన ఇంటి మైదానంలో నిద్రించడానికి వచ్చాడు.

తత్ర సుప్తం స విజ్ఞాయ ధున్ధుకారీ స్వబాన్ధవమ్ । నిశీథే దర్శయామాస మహారౌద్రతరం వపుః

అక్కడ నిద్రిస్తున్న గోకర్ణుడిని చూసి, ధుంధుకారి అర్థరాత్రి భయంకరమైన రూపంలో తన బంధువుకు ప్రత్యక్షమయ్యాడు.

సకృన్మేషః సకృద్ధస్తీ సకృచ్చ మహిషోఽభవత్ । సకృదిన్ద్ర సకృచ్చాగ్నిః పునశ్చ పురుషోఽభవత్

అతను ఒక్కోసారి గొర్రెగా, ఒక్కసారి ఏనుగుగా, ఒక్కసారి ఎద్దుగా, ఒక్కసారి ఇంద్రుడిగా, ఒక్కసారి అగ్నిగా, మళ్లీ మానవుడిగా మారిపోయాడు.