శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

శ్రీశుక ఉవాచ। ఇత్యుక్తస్తం ప్రణమ్యాహ ముచుకున్దో ముదాన్వితః। జ్ఞాత్వా నారాయణం దేవం గర్గవాక్యమనుస్మరన్

శ్రీశుకుడు ఉవాచ: ఇలా విన్న ముచుకుందుడు ఆనందంతో నమస్కరించి, గర్గమహర్షి మాటలను గుర్తుచేసుకుంటూ నారాయణుడిని తెలుసుకున్నాడు.

శ్రీముచుకున్ద ఉవాచ। విమోహితోఽయం జన ఈశ మాయయా త్వదీయయా త్వాం న భజత్యనర్థదృక్। సుఖాయ దుఃఖప్రభవేషు సజ్జతే గృహేషు యోషిత్పురుషశ్చ వఞ్చితః

శ్రీముచుకుందుడు ఉవాచ: ప్రభూ, నీ మాయ వల్ల ప్రజలు మోహించిపోతున్నారు. వారు నిన్ను భజించరు, కేవలం అనర్థాలనే చూస్తారు. సుఖం కోసం ఇల్లూ, స్త్రీలు, పురుషులలో మమకారం పెంచుకొని, చివరకు మోసపోతున్నారు.

లబ్ధ్వా జనో దుర్లభమత్ర మానుషం। కథఞ్చిదవ్యఙ్గమయత్నతోఽనఘ। పాదారవిన్దం న భజత్యసన్మతిర్। గృహాన్ధకూపే పతితో యథా పశుః

పాపరహితుడా, ఈ లోకంలో మనిషిగా పుట్టడం ఎంత అరుదైనదో తెలుసు. ఎలాగో ఒక విధంగా ఆరోగ్యంగా, కష్టం లేకుండా ఈ జన్మను పొందినా, నీ పదపద్మాలను భజించని వాడు, తప్పుడు మనస్సుతో ఇంటి బంధాలలో చిక్కుకుని, జంతువులా చీకటి గుంతలో పడిపోతాడు.

మమైష కాలోఽజిత నిష్ఫలో గతో రాజ్యశ్రియోన్నద్ధమదస్య భూపతేః। మర్త్యాత్మబుద్ధేః సుతదారకోశభూష్వాసజ్జమానస్య దురన్తచిన్తయా

అజితా, నా సమయం వృథాగా పోయింది. రాజ్య సంపదతో మదంగా, రాజుగా ఉండి, శరీరమే నేనని భావించి, పిల్లలు, భార్య, ధనం, వస్తువులపై బలమైన మమకారంతో, అంతులేని ఆందోళనలతో జీవించాను.

కలేవరేఽస్మిన్ఘటకుడ్యసన్నిభే। నిరూఢమానో నరదేవ ఇత్యహమ్। వృతో రథేభాశ్వపదాత్యనీకపైర్। గాం పర్యటంస్త్వాగణయన్సుదుర్మదః

ఈ మట్టి కుండిలా ఉన్న శరీరంలో, నరదేవుడని భావించి, రథాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలు, పాదసేనలు, అనుచరులతో చుట్టూ ఉండి, భూమి మీద ఎవరినీ లెక్కచేయకుండా, తీవ్రమైన అహంకారంతో సంచరించాను.

ప్రమత్తముచ్చైరితికృత్యచిన్తయా ప్రవృద్ధలోభం విషయేషు లాలసమ్। త్వమప్రమత్తః సహసాభిపద్యసే క్షుల్లేలిహానోఽహిరివాఖుమన్తకః

ఏం చేయాలో పెద్దగా ఆలోచిస్తూ, ఇంద్రియ సుఖాలపై పెరిగిన లోభంతో, మత్తులో మునిగి ఉండగా, నీవు అప్రమత్తుడిగా, మరణమూర్తిగా, ఎలుక గూడు చుట్టూ తిరిగే పాము లా అకస్మాత్తుగా వచ్చి చేరుతావు.

పురా రథైర్హేమపరిష్కృతైశ్చరన్। మతంగజైర్వా నరదేవసంజ్ఞితః। స ఏవ కాలేన దురత్యయేన తే। కలేవరో విట్కృమిభస్మసంజ్ఞితః

ఒకప్పుడు బంగారు అలంకారాలతో ఉన్న రథాలపై, గజరాజులపై తిరిగిన నేను, నరదేవుడని పిలవబడ్డాను. కాని, తప్పించుకోలేని కాలబలంతో, ఇదే శరీరం చివరికి మలంగా, పురుగుల ఆహారంగా, లేక బూడిదగా మారిపోతుంది.

నిర్జిత్య దిక్చక్రమభూతవిగ్రహో వరాసనస్థః సమరాజవన్దితః। గృహేషు మైథున్యసుఖేషు యోషితాం క్రీడామృగః పూరుష ఈశ నీయతే

దిక్కులను జయించి, భూమంతటి రూపాన్ని ధరించి, రాజాసనంపై కూర్చొని, ఇతర రాజుల నుంచి గౌరవం పొందినవాడైనా, ఇంటిలో స్త్రీలతో కూడిన సుఖాలలో, వారి ఆటపాటలో బందిపోటుగా మారిపోతాడు.

కరోతి కర్మాణి తపఃసునిష్ఠితో నివృత్తభోగస్తదపేక్షయాదదత్। పునశ్చ భూయాసమహం స్వరాడితి ప్రవృద్ధతర్షో న సుఖాయ కల్పతే

తపస్సులో స్థిరంగా ఉండి, భోగాలను వదిలి, అవసరమైన దానాలు ఇచ్చినా, మళ్లీ 'నేను రాజుగా మారాలి' అనే కోరిక పెరిగిపోతుంది. ఈ పెరుగుతున్న తృష్ణ వల్ల సుఖం లభించదు.

భవాపవర్గో భ్రమతో యదా భవేజ్జనస్య తర్హ్యచ్యుత సత్సమాగమః। సత్సఙ్గమో యర్హి తదైవ సద్గతౌ పరావరేశే త్వయి జాయతే మతిః

ప్రభూ, జనుడు సంసారంలో తిరిగి తిరిగి, ఎప్పుడు మోక్షాన్ని పొందుతాడో, అప్పుడే మంచి వారి సాంగత్యం కలుగుతుంది. అలాంటి సత్సంగతి కలిగినప్పుడు, పరమేశ్వరుడైన నీ మీద భక్తి తక్షణమే కలుగుతుంది.

మన్యే మమానుగ్రహ ఈశ తే కృతో రాజ్యానుబన్ధాపగమో యదృచ్ఛయా। యః ప్రార్థ్యతే సాధుభిరేకచర్యయా వనం వివిక్షద్భిరఖణ్డభూమిపైః

ప్రభూ, రాజ్యానికి మమకారం యాదృచ్ఛికంగా పోయింది. ఇది నీ అనుగ్రహమేనని భావిస్తున్నాను. ఎందుకంటే, అఖండ భూమిని వదిలి, అడవిలోకి వెళ్లాలని కోరే సద్బుద్ధి కలిగినవారు దీన్ని కోరుతారు.

న కామయేఽన్యం తవ పాదసేవనాదకిఞ్చనప్రార్థ్యతమాద్వరం విభో। ఆరాధ్య కస్త్వాం హ్యపవర్గదం హరే వృణీత ఆర్యో వరమాత్మబన్ధనమ్

ప్రభూ, నీ పాదసేవ కంటే వేరే వరం నాకు అవసరం లేదు. దేనికీ ఆశపడని వారు కూడా దీనిని కోరుతారు. ముక్తిని ప్రసాదించే నిన్ను ఆరాధించినవాడు, మళ్లీ బంధనాన్ని కలిగించే వరాన్ని ఎందుకు కోరుతాడు?

తస్మాద్విసృజ్యాశిష ఈశ సర్వతో రజస్తమఃసత్త్వగుణానుబన్ధనాః। నిరఞ్జనం నిర్గుణమద్వయం పరం త్వాం జ్ఞాప్తిమాత్రం పురుషం వ్రజామ్యహమ్

కాబట్టి ప్రభూ, అన్ని కోరికలను, రజోగుణం, తమోగుణం, సత్త్వగుణంతో కూడిన ఆశలను వదిలి, కలుషరహితుడైన, గుణరహితుడైన, ఏకత్వమైన, పరమమైన, జ్ఞానమాత్ర స్వరూపుడైన నిన్ను నేను ఆశ్రయిస్తున్నాను.

చిరమిహ వృజినార్తస్తప్యమానోఽనుతాపైర్। అవితృషషడమిత్రోఽలబ్ధశాన్తిః కథఞ్చిత్। శరణద సముపేతస్త్వత్పదాబ్జం పరాత్మన్। అభయమృతమశోకం పాహి మాపన్నమీశ

ఇక్కడ ఎన్నో సంవత్సరాలు బాధలు, పశ్చాత్తాపాలతో తపిస్తూ, తృష్ణ, శత్రువుల వల్ల శాంతి లేని నేను, ఎలాగో నీ పదపద్మాలను ఆశ్రయించాను. పరమాత్మా, శరణు ఇచ్చేవాడా, భయమూ లేని, అమృతమైన, దుఃఖరహితమైన రక్షణను నాకు ప్రసాదించు.

శ్రీభగవానువాచ। సార్వభౌమ మహారాజ మతిస్తే విమలోర్జితా। వరైః ప్రలోభితస్యాపి న కామైర్విహతా యతః

శ్రీభగవంతుడు ఉవాచ: ఓ మహారాజా, భూమిని పాలించే వాడా, నీ మనస్సు నిర్మలంగా, స్థిరంగా ఉంది. ఎందుకంటే, ఎన్నో వరాలు చూపించి ఆకర్షించినా, నీ మనస్సు కోరికలవల్ల తడబడలేదు.

ప్రలోభితో వరైర్యత్త్వమప్రమాదాయ విద్ధి తత్। న ధీరేకాన్తభక్తానామాశీర్భిర్భిద్యతే క్వచిత్

నిన్ను వరాలతో ప్రలోభపెట్టడం నీ అప్రమత్తతను పరీక్షించడానికే. ఎందుకంటే, ఏకాగ్ర భక్తుల మనస్సు ఆశీర్వాదాల వల్ల ఎప్పుడూ తడబడదు.

యుఞ్జానానామభక్తానాం ప్రాణాయామాదిభిర్మనః। అక్షీణవాసనం రాజన్దృశ్యతే పునరుత్థితమ్

ఓ రాజా, భక్తి లేని వారు ప్రాణాయామాది సాధన చేస్తూ, మనస్సును కొంతకాలం నియంత్రించినా, కోరికలు తగ్గక, మళ్లీ అవే మనస్సులో పైకి వస్తాయి.

విచరస్వ మహీం కామం మయ్యావేశితమానసః। అస్త్వేవం నిత్యదా తుభ్యం భక్తిర్మయ్యనపాయినీ

నీ మనస్సు నాలో నిమగ్నమై ఉండగా, నీ ఇష్టానుసారం భూమి మీద సంచరించు. నీకు ఎప్పుడూ నా మీద నిలకడైన భక్తి ఉండాలని ఆశిస్తున్నాను.

క్షాత్రధర్మస్థితో జన్తూన్న్యవధీర్మృగయాదిభిః। సమాహితస్తత్తపసా జహ్యఘం మదుపాశ్రితః

నీవు క్షత్రియ ధర్మంలో ఉండి, వేట మొదలైనవాటిలో జంతువులను హతమార్చావు. కాని, ఇప్పుడు తపస్సులో స్థిరంగా, నన్ను ఆశ్రయించి, పాపాన్ని విడిచిపెట్టు.

జన్మన్యనన్తరే రాజన్సర్వభూతసుహృత్తమః। భూత్వా ద్విజవరస్త్వం వై మాముపైష్యసి కేవలమ్

ఓ రాజా, తదుపరి జన్మలో నీవు అన్ని జీవులకు మిత్రుడైన ఉత్తమ ద్విజుడిగా జన్మించి, నన్నే చేరుకుంటావు.

అథ ద్విపఞ్చాశత్తమోఽధ్యాయః 10.52 శ్రీశుక ఉవాచ। ఇత్థం సోఽనుగ్రహీతోఽఙ్గ కృష్ణేనేక్ష్వాకు నన్దనః। తం పరిక్రమ్య సన్నమ్య నిశ్చక్రామ గుహాముఖాత్

శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు: ఇక్ష్వాకువంశజుడు శ్రీకృష్ణుని అనుగ్రహాన్ని పొంది, ఆయన చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేసి, నమస్కరించి, ఆ గుహ ద్వారం నుండి బయటకు వెళ్లాడు.

సంవీక్ష్య క్షుల్లకాన్మర్త్యాన్పశూన్వీరుద్వనస్పతీన్। మత్వా కలియుగం ప్రాప్తం జగామ దిశముత్తరామ్

అతడు అక్కడ చిన్నపాటి మనుషులు, జంతువులు, మొక్కలు, వృక్షాలను చూసి, కలియుగం వచ్చిందని గ్రహించి, ఉత్తర దిశగా ప్రయాణించాడు.

తపఃశ్రద్ధాయుతో ధీరో నిఃసఙ్గో ముక్తసంశయః। సమాధాయ మనః కృష్ణే ప్రావిశద్గన్ధమాదనమ్

తపస్సుతో, విశ్వాసంతో, ధైర్యంగా, అనాసక్తిగా, సందేహాలు లేకుండా, మనస్సును కృష్ణునిపై స్థిరపరిచి, గంధమాదన పర్వతంలో ప్రవేశించాడు.

బదర్యాశ్రమమాసాద్య నరనారాయణాలయమ్। సర్వద్వన్ద్వసహః శాన్తస్తపసారాధయద్ధరిమ్

బదరీ ఆశ్రమాన్ని చేరి, నరనారాయణుల నివాసాన్ని దర్శించి, అన్ని ద్వంద్వాలను సహిస్తూ, ప్రశాంతంగా, తపస్సుతో హరిని ఆరాధించాడు.

భగవాన్పునరావ్రజ్య పురీం యవనవేష్టితామ్। హత్వా మ్లేచ్ఛబలం నిన్యే తదీయం ద్వారకాం ధనమ్

ఆ సమయంలో భగవంతుడు మళ్లీ యవనులతో చుట్టుముట్టబడిన నగరానికి వచ్చి, మ్లేచ్ఛ సైన్యాన్ని సంహరించి, వారి ధనాన్ని ద్వారకకు తీసుకెళ్లాడు.

నీయమానే ధనే గోభిర్నృభిశ్చాచ్యుతచోదితైః। ఆజగామ జరాసన్ధస్త్రయోవింశత్యనీకపః

ఆ ధనం, ఆవులు, మనుషులతో కలిసి అచ్యుతుని ఆజ్ఞతో తరలించబడుతుండగా, ఇరవైమూడు సేనలతో జరాసంధుడు అక్కడికి వచ్చాడు.

విలోక్య వేగరభసం రిపుసైన్యస్య మాధవౌ। మనుష్యచేష్టామాపన్నౌ రాజన్దుద్రువతుర్ద్రుతమ్

శత్రు సైన్యం వేగంగా, ఉత్సాహంగా ముందుకు వస్తున్నదిని చూసి, ఇద్దరు మాధవులు మానవుల్లా ప్రవర్తిస్తూ, రాజా! త్వరగా పారిపోయారు.

విహాయ విత్తం ప్రచురమభీతౌ భీరుభీతవత్। పద్భ్యాం పలాశాభ్యాం చేలతుర్బహుయోజనమ్

వారు ధైర్యంగా ఉన్నప్పటికీ, భయపడినవారిలా కనిపిస్తూ, అపారమైన ధనాన్ని వదిలేసి, తమ పద్మపాదాలతో చాలా యోజనాలు నడిచి వెళ్లారు.

పలాయమానౌ తౌ దృష్ట్వా మాగధః ప్రహసన్బలీ। అన్వధావద్రథానీకైరీశయోరప్రమాణవిత్

వారు పారిపోతున్నదిని చూసి, మాగధుడు బలవంతుడు నవ్వుతూ, తన రథ సేనలతో వారి మహిమను గ్రహించక, వెంటాడాడు.