శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

స ఉత్థాయ చిరం సుప్తః శనైరున్మీల్య లోచనే। దిశో విలోకయన్పార్శ్వే తమద్రాక్షీదవస్థితమ్

ఆయన చాలా కాలం నిద్రపోయి, మెల్లగా కన్నులు తెరిచి, చుట్టూ దిశలు చూసి, తన పక్కనే ఎవరో నిలబడి ఉన్నారని చూశాడు.

స తావత్తస్య రుష్టస్య దృష్టిపాతేన భారత। దేహజేనాగ్నినా దగ్ధో భస్మసాదభవత్క్షణాత్

భారత వంశజుడా! ఆ మనిషి కోపంతో చూసిన దృష్టితో, ఆ యవనుడు తన శరీరంలో ఉన్న అగ్నితో ఒక్క క్షణంలో బూడిదగా మారిపోయాడు.

శ్రీరాజోవాచ। కో నామ స పుమాన్బ్రహ్మన్కస్య కిం వీర్య ఏవ చ। కస్మాద్గుహాం గతః శిష్యే కిం తేజో యవనార్దనః

రాజు అడిగాడు: బ్రాహ్మణుడా! ఆ మనిషి ఎవరు? ఆయన వంశం ఏమిటి? ఆయనకు ఏ శక్తి ఉంది? ఆయన ఎందుకు గుహలోకి వెళ్లి అక్కడ నిద్రపోయాడు? యవనులను సంహరించిన వాడి తేజస్సు ఎలా ఉంది?

శ్రీశుక ఉవాచ। స ఇక్ష్వాకుకులే జాతో మాన్ధాతృతనయో మహాన్। ముచుకున్ద ఇతి ఖ్యాతో బ్రహ్మణ్యః సత్యసఙ్గరః

శ్రీశుకుడు చెప్పాడు: ఆయన ఇక్ష్వాకువంశంలో జన్మించిన మహానుభావుడు, మందాతృ కుమారుడు, ముచుకుందుడు అని ప్రసిద్ధి, బ్రాహ్మణులను గౌరవించేవాడు, సత్యవ్రతుడు.

స యాచితః సురగణైరిన్ద్రాద్యైరాత్మరక్షణే। అసురేభ్యః పరిత్రస్తైస్తద్రక్షాం సోఽకరోచ్చిరమ్

ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలు, అసురుల భయంతో, తమను రక్షించమని ముచుకుందుని వేడుకున్నారు. ఆయన చాలా కాలం వారిని రక్షించాడు.

లబ్ధ్వా గుహం తే స్వఃపాలం ముచుకున్దమథాబ్రువన్। రాజన్విరమతాం కృచ్ఛ్రాద్భవాన్నః పరిపాలనాత్

తమ రక్షకుడైన ముచుకుందుని గుహలో కనుగొని, దేవతలు ఇలా అన్నారు: రాజా! దయచేసి మాకు రక్షణ కల్పించడంలో ఈ కష్టాలను ఇక మానేయండి.

నరలోకం పరిత్యజ్య రాజ్యం నిహతకణ్టకమ్। అస్మాన్పాలయతో వీర కామాస్తే సర్వ ఉజ్ఝితాః

వీరా! నీవు మానవ లోకాన్ని, శత్రువులు లేని రాజ్యాన్ని వదిలిపెట్టి, మమ్మల్ని రక్షించడంలో నీ కోరికలన్నీ వదిలిపెట్టావు.

సుతా మహిష్యో భవతో జ్ఞాతయోఽమాత్యమన్త్రిణః। ప్రజాశ్చ తుల్యకాలీనా నాధునా సన్తి కాలితాః

నీ కుమారులు, భార్యలు, బంధువులు, మంత్రులు, స్నేహితులు, నీతో సమాన వయస్సు ఉన్న رعజలు ఇప్పుడు ఎవ్వరూ జీవించరు.

కాలో బలీయాన్బలినాం భగవానీశ్వరోఽవ్యయః। ప్రజాః కాలయతే క్రీడన్పశుపాలో యథా పశూన్

కాలం అన్నది బలవంతులకన్నా బలమైనది, భగవంతుడు, అవినాశి, ఆయన ఆటగా ప్రజలను అంతం చేస్తాడు. అది పశుపాలుడు పశువులను నడిపినట్టు.

వరం వృణీష్వ భద్రం తే ఋతే కైవల్యమద్య నః। ఏక ఏవేశ్వరస్తస్య భగవాన్విష్ణురవ్యయః

నీకు మేలు కలగాలి, మేము ముక్తిని ఇవ్వలేము, ముక్తిని తప్ప మరేదైనా వరం కోరుకో. ఒక్క భగవంతుడే ఇక్కడ అధిపతి, ఆయన అవినాశి విష్ణువు.

ఏవముక్తః స వై దేవానభివన్ద్య మహాయశాః। అశయిష్ట గుహావిష్టో నిద్రయా దేవదత్తయా

దేవతలు ఇలా చెప్పిన తరువాత, ఆ మహాప్రతిష్ఠ గలవాడు వారికి నమస్కరించి, గుహలోకి వెళ్లి, దేవతలిచ్చిన నిద్రతో పడుకున్నాడు.

యవనే భస్మసాన్నీతే భగవాన్సాత్వతర్షభః। ఆత్మానం దర్శయామాస ముచుకున్దాయ ధీమతే

యవనుడు బూడిదగా అయిన తర్వాత, సాత్వతులలో శ్రేష్ఠుడైన భగవంతుడు, ముచుకుందునికి తన స్వరూపాన్ని చూపించాడు.

తమాలోక్య ఘనశ్యామం పీతకౌశేయవాససమ్। శ్రీవత్సవక్షసం భ్రాజత్కౌస్తుభేన విరాజితమ్

ఆయనను చూసి, మేఘమంత నీలంగా, పసుపు పట్టు వస్త్రాలు ధరించి, వక్షస్సుపై శ్రీవత్సం, కౌస్తుభ మణితో ప్రకాశిస్తూ ఉన్నాడు.

చతుర్భుజం రోచమానం వైజయన్త్యా చ మాలయా। చారుప్రసన్నవదనం స్ఫురన్మకరకుణ్డలమ్

నాలుగు చేతులతో, వైజయంతి మాల ధరించి, అందమైన, అనుగ్రహభరితమైన ముఖంతో, మెరిసే మకర కుండలాలు ధరించి ఉన్నాడు.

ప్రేక్షణీయం నృలోకస్య సానురాగస్మితేక్షణమ్। అపీచ్యవయసం మత్తమృగేన్ద్రోదారవిక్రమమ్

ఆయనను చూస్తే అందరికీ ఆనందం కలిగించే విధంగా, ప్రేమతో నవ్వుతున్న కళ్లతో, ఎప్పుడూ యవ్వనంగా, గర్వంగా ఉన్న సింహంలా, మహోన్నత పరాక్రమంతో కనిపించాడు.

పర్యపృచ్ఛన్మహాబుద్ధిస్తేజసా తస్య ధర్షితః। శఙ్కితః శనకై రాజా దుర్ధర్షమివ తేజసా

ఆయన తేజస్సుతో ముచుకుందుడు ఆశ్చర్యపోయి, కొంత భయంతో, మెల్లగా, జాగ్రత్తగా, దుర్జయుడైనవాడిని ప్రశ్నించాడు.

శ్రీముచుకున్ద ఉవాచ। కో భవానిహ సమ్ప్రాప్తో విపినే గిరిగహ్వరే। పద్భ్యాం పద్మపలాశాభ్యాం విచరస్యురుకణ్టకే

శ్రీ ముచుకుందుడు అడిగాడు: మీరు ఎవరు? ఈ అడవి, కొండ గుహలోకి వచ్చి, మీ తామర ఆకులాంటి పాదాలతో ముల్లు పొదల్లో తిరుగుతున్నారు?

కిం స్విత్తేజస్వినాం తేజో భగవాన్వా విభావసుః। సూర్యః సోమో మహేన్ద్రో వా లోకపాలో పరోఽపి వా

ప్రభూ, మీ తేజస్సుతో పోలిస్తే భగవంతుడు, అగ్ని, సూర్యుడు, చంద్రుడు, ఇంద్రుడు, లోకపాలకులు లేదా మరెవరైనా వారి వెలుగు ఏమిటి?

మన్యే త్వాం దేవదేవానాం త్రయాణాం పురుషర్షభమ్। యద్బాధసే గుహాధ్వాన్తం ప్రదీపః ప్రభయా యథా

దేవతలందరిలోనూ మీరు అగ్రగణ్యుడని నేను భావిస్తున్నాను. ఎందుకంటే, మీరు దీపం వెలుగుతో గుహలోని చీకటిని పోగొట్టినట్టు, మీ తేజస్సుతో అంధకారాన్ని తొలగిస్తున్నారు.

శుశ్రూషతామవ్యలీకమస్మాకం నరపుఙ్గవ। స్వజన్మ కర్మ గోత్రం వా కథ్యతాం యది రోచతే

మానవులలో శ్రేష్ఠుడైన ప్రభూ, మేము నిస్వార్థంగా సేవ చేయాలని ఆసక్తిగా ఉన్నాము. మీకు ఇష్టమైతే, దయచేసి మీ జననం, కార్యాలు, వంశం గురించి మాకు చెప్పండి.

వయం తు పురుషవ్యాఘ్ర ఐక్ష్వాకాః క్షత్రబన్ధవః। ముచుకున్ద ఇతి ప్రోక్తో యౌవనాశ్వాత్మజః ప్రభో

పురుషశార్దూలా, మేము ఇక్ష్వాకు వంశానికి చెందిన క్షత్రియులు. ప్రభూ, నేను యువనాశ్వుని కుమారుడైన ముచుకుందుడిని.

చిరప్రజాగరశ్రాన్తో నిద్రయాపహతేన్ద్రియః। శయేఽస్మిన్విజనే కామం కేనాప్యుత్థాపితోఽధునా

చాలా కాలంగా నిద్ర లేకుండా ఉండి అలసిపోయాను. నిద్ర వల్ల ఇంద్రియాలు మందబడ్డాయి. ఈ అడవిలో ఒంటరిగా పడుకుని ఉండగా, ఎవరో ఇప్పుడే నన్ను లేపారు.

సోఽపి భస్మీకృతో నూనమాత్మీయేనైవ పాప్మనా। అనన్తరం భవాన్శ్రీమాంల్లక్షితోఽమిత్రశాసనః

అతడూ తన పాపఫలితంగా బూడిదయిపోయాడు. వెంటనే శత్రువులను జయించడంలో ప్రసిద్ధుడైన శ్రీమంతుడైన మీరు కనిపించారు.

తేజసా తేఽవిషహ్యేణ భూరి ద్రష్టుం న శక్నుమః। హతౌజసా మహాభాగ మాననీయోఽసి దేహినామ్

మీ తేజస్సు భరించలేనంత గొప్పది. అందువల్ల మేము మిమ్మల్ని నేరుగా చూడలేకపోతున్నాము. మహాభాగా, మీరు అందరికీ పూజార్హులు.

ఏవం సమ్భాషితో రాజ్ఞా భగవాన్భూతభావనః। ప్రత్యాహ ప్రహసన్వాణ్యా మేఘనాదగభీరయా

రాజు ఇలా అడిగినప్పుడు, భూతభావనుడైన భగవంతుడు ముసురుసురిగా నవ్వుతూ, మేఘగర్భమైన గంభీర స్వరంతో సమాధానమిచ్చాడు.

శ్రీభగవానువాచ। జన్మకర్మాభిధానాని సన్తి మేఽఙ్గ సహస్రశః। న శక్యన్తేఽనుసఙ్ఖ్యాతుమనన్తత్వాన్మయాపి హి

శ్రీభగవంతుడు ఉవాచ: నా జననాలు, కార్యాలు, పేర్లు వేలకొలదిగా ఉన్నాయి. అవన్నీ అనంతమైనవి. నేను కూడా వాటిని పూర్తిగా లెక్కించలేను.

క్వచిద్రజాంసి విమమే పార్థివాన్యురుజన్మభిః। గుణకర్మాభిధానాని న మే జన్మాని కర్హిచిత్

కొన్నిసార్లు మహానుభావులతో కలిసి భూమిపై జననాలను పరిశీలించినా, నా జననాలు ఎప్పుడూ గుణాలు, కార్యాలు, పేర్లతో పరిమితమవు.

కాలత్రయోపపన్నాని జన్మకర్మాణి మే నృప। అనుక్రమన్తో నైవాన్తం గచ్ఛన్తి పరమర్షయః

రాజా, నా జననాలు, కార్యాలు మూడు కాలాల్లో విస్తరించాయి. పరమ ఋషులు వాటిని ఎంత వెంబడించినా, చివరికి చేరలేరు.

తథాప్యద్యతనాన్యఙ్గ శృణుష్వ గదతో మమ। విజ్ఞాపితో విరిఞ్చేన పురాహం ధర్మగుప్తయే

అయినా, ప్రియమా, ఇప్పుడు నా ప్రస్తుత అవతారాన్ని నేను చెబుతాను. బ్రహ్మదేవుడు ధర్మరక్షణ కోసం నన్ను కోరాడు.