శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

శ్రీశుక ఉవాచ। తం విలోక్య వినిష్క్రాన్తముజ్జిహానమివోడుపమ్। దర్శనీయతమం శ్యామం పీతకౌశేయవాససమ్

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు: ఆయన బయటకు వస్తూ, ఉదయించు చంద్రుడిలా ప్రకాశిస్తూ, చూడటానికి అత్యంత అందంగా, నల్లని వర్ణంతో, పసుపు పట్టు వస్త్రం ధరించి కనిపించాడు.

శ్రీవత్సవక్షసం భ్రాజత్కౌస్తుభాముక్తకన్ధరమ్। పృథుదీర్ఘచతుర్బాహుం నవకఞ్జారుణేక్షణమ్

వక్షస్సుపై శ్రీవత్స గుర్తుతో, మెడలో కౌస్తుభ రత్నం మెరిసిపోతూ, విస్తృతమైన, పొడవైన, నాలుగు చేతులతో, కొత్త కమలాల్లాంటి ఎర్రని కళ్లతో ఉన్నాడు.

నిత్యప్రముదితం శ్రీమత్సుకపోలం శుచిస్మితమ్। ముఖారవిన్దం బిభ్రాణం స్ఫురన్మకరకుణ్డలమ్

ఎప్పుడూ ఆనందంగా, కాంతివంతంగా, గుండ్రని చెంపలతో, స్వచ్ఛమైన చిరునవ్వుతో, కమలంలాంటి ముఖంతో, మెరిసే మకరాకృతి కుండలాలు ధరించి ఉన్నాడు.

వాసుదేవో హ్యయమితి పుమాన్శ్రీవత్సలాఞ్ఛనః। చతుర్భుజోఽరవిన్దాక్షో వనమాల్యతిసున్దరః

ఇతడు ఖచ్చితంగా వాసుదేవుడు. శ్రీవత్స గుర్తుతో, నాలుగు చేతులతో, కమలాక్షుడు, వనమాల ధరించి, అత్యంత అందంగా ఉన్నాడు.

లక్షణైర్నారదప్రోక్తైర్నాన్యో భవితుమర్హతి। నిరాయుధశ్చలన్పద్భ్యాం యోత్స్యేఽనేన నిరాయుధః

నారదుడు చెప్పిన లక్షణాల ప్రకారం, ఇతడికంటే వేరెవ్వరూ ఉండలేరు. ఆయుధాలు లేకుండా, కాలినడకన వస్తున్న ఈయనతో నేనూ ఆయుధాలు లేకుండా యుద్ధం చేస్తాను.

ఇతి నిశ్చిత్య యవనః ప్రాద్రవన్తం పరాఙ్ముఖమ్। అన్వధావజ్జిఘృక్షుస్తం దురాపమపి యోగినామ్

ఇలా నిర్ణయించుకుని, యవనుడు ఆయనను పట్టుకోవాలని ఆశించి, ఆయన పారిపోతుండగా వెంబడించాడు. యోగులకు కూడా అందని ఆయనను పట్టుకోవాలని ప్రయత్నించాడు.

హస్తప్రాప్తమివాత్మానం హరిణా స పదే పదే। నీతో దర్శయతా దూరం యవనేశోఽద్రికన్దరమ్

తనను తానే చేతితో పట్టుకున్నట్టు అనిపిస్తూ, యవనాధిపతి, హరి చూపిస్తూ దూరంగా, అడుగు అడుగునా అతడిని కొండ గుహలోకి తీసుకెళ్లాడు.

పలాయనం యదుకులే జాతస్య తవ నోచితమ్। ఇతి క్షిపన్ననుగతో నైనం ప్రాపాహతాశుభః

‘యదువంశంలో పుట్టిన నీకు పారిపోవడం తగదు’ అని అపశుక్రుడు వెంబడిస్తూ ఎన్ని మాటలు చెప్పినా, ఆయనను పట్టుకోలేకపోయాడు.

ఏవం క్షిప్తోఽపి భగవాన్ప్రావిశద్గిరికన్దరమ్। సోఽపి ప్రవిష్టస్తత్రాన్యం శయానం దదృశే నరమ్

అలా ఎన్ని మాటలు చెప్పినా, భగవంతుడు ఆ కొండ గుహలోకి ప్రవేశించాడు. యవనుడు కూడా లోపలికి వెళ్లి, అక్కడ ఇంకొక మనిషి పడుకుని ఉన్నట్టు చూశాడు.

నన్వసౌ దూరమానీయ శేతే మామిహ సాధువత్। ఇతి మత్వాచ్యుతం మూఢస్తం పదా సమతాడయత్

ఈయనను ఎవరో దూరంగా తీసుకొచ్చి ఇక్కడ ఒక సద్గుణశీలుడు లాగా పడుకోబెట్టారు అనుకుని, ఆ మూర్ఖ యవనుడు అక్కడ పడుకుని ఉన్న అచ్యుతుడిని తన కాలితో తన్నాడు.

స ఉత్థాయ చిరం సుప్తః శనైరున్మీల్య లోచనే। దిశో విలోకయన్పార్శ్వే తమద్రాక్షీదవస్థితమ్

ఆయన చాలా కాలం నిద్రపోయి, మెల్లగా కన్నులు తెరిచి, చుట్టూ దిశలు చూసి, తన పక్కనే ఎవరో నిలబడి ఉన్నారని చూశాడు.

స తావత్తస్య రుష్టస్య దృష్టిపాతేన భారత। దేహజేనాగ్నినా దగ్ధో భస్మసాదభవత్క్షణాత్

భారత వంశజుడా! ఆ మనిషి కోపంతో చూసిన దృష్టితో, ఆ యవనుడు తన శరీరంలో ఉన్న అగ్నితో ఒక్క క్షణంలో బూడిదగా మారిపోయాడు.

శ్రీరాజోవాచ। కో నామ స పుమాన్బ్రహ్మన్కస్య కిం వీర్య ఏవ చ। కస్మాద్గుహాం గతః శిష్యే కిం తేజో యవనార్దనః

రాజు అడిగాడు: బ్రాహ్మణుడా! ఆ మనిషి ఎవరు? ఆయన వంశం ఏమిటి? ఆయనకు ఏ శక్తి ఉంది? ఆయన ఎందుకు గుహలోకి వెళ్లి అక్కడ నిద్రపోయాడు? యవనులను సంహరించిన వాడి తేజస్సు ఎలా ఉంది?

శ్రీశుక ఉవాచ। స ఇక్ష్వాకుకులే జాతో మాన్ధాతృతనయో మహాన్। ముచుకున్ద ఇతి ఖ్యాతో బ్రహ్మణ్యః సత్యసఙ్గరః

శ్రీశుకుడు చెప్పాడు: ఆయన ఇక్ష్వాకువంశంలో జన్మించిన మహానుభావుడు, మందాతృ కుమారుడు, ముచుకుందుడు అని ప్రసిద్ధి, బ్రాహ్మణులను గౌరవించేవాడు, సత్యవ్రతుడు.

స యాచితః సురగణైరిన్ద్రాద్యైరాత్మరక్షణే। అసురేభ్యః పరిత్రస్తైస్తద్రక్షాం సోఽకరోచ్చిరమ్

ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలు, అసురుల భయంతో, తమను రక్షించమని ముచుకుందుని వేడుకున్నారు. ఆయన చాలా కాలం వారిని రక్షించాడు.

లబ్ధ్వా గుహం తే స్వఃపాలం ముచుకున్దమథాబ్రువన్। రాజన్విరమతాం కృచ్ఛ్రాద్భవాన్నః పరిపాలనాత్

తమ రక్షకుడైన ముచుకుందుని గుహలో కనుగొని, దేవతలు ఇలా అన్నారు: రాజా! దయచేసి మాకు రక్షణ కల్పించడంలో ఈ కష్టాలను ఇక మానేయండి.

నరలోకం పరిత్యజ్య రాజ్యం నిహతకణ్టకమ్। అస్మాన్పాలయతో వీర కామాస్తే సర్వ ఉజ్ఝితాః

వీరా! నీవు మానవ లోకాన్ని, శత్రువులు లేని రాజ్యాన్ని వదిలిపెట్టి, మమ్మల్ని రక్షించడంలో నీ కోరికలన్నీ వదిలిపెట్టావు.

సుతా మహిష్యో భవతో జ్ఞాతయోఽమాత్యమన్త్రిణః। ప్రజాశ్చ తుల్యకాలీనా నాధునా సన్తి కాలితాః

నీ కుమారులు, భార్యలు, బంధువులు, మంత్రులు, స్నేహితులు, నీతో సమాన వయస్సు ఉన్న رعజలు ఇప్పుడు ఎవ్వరూ జీవించరు.

కాలో బలీయాన్బలినాం భగవానీశ్వరోఽవ్యయః। ప్రజాః కాలయతే క్రీడన్పశుపాలో యథా పశూన్

కాలం అన్నది బలవంతులకన్నా బలమైనది, భగవంతుడు, అవినాశి, ఆయన ఆటగా ప్రజలను అంతం చేస్తాడు. అది పశుపాలుడు పశువులను నడిపినట్టు.

వరం వృణీష్వ భద్రం తే ఋతే కైవల్యమద్య నః। ఏక ఏవేశ్వరస్తస్య భగవాన్విష్ణురవ్యయః

నీకు మేలు కలగాలి, మేము ముక్తిని ఇవ్వలేము, ముక్తిని తప్ప మరేదైనా వరం కోరుకో. ఒక్క భగవంతుడే ఇక్కడ అధిపతి, ఆయన అవినాశి విష్ణువు.

ఏవముక్తః స వై దేవానభివన్ద్య మహాయశాః। అశయిష్ట గుహావిష్టో నిద్రయా దేవదత్తయా

దేవతలు ఇలా చెప్పిన తరువాత, ఆ మహాప్రతిష్ఠ గలవాడు వారికి నమస్కరించి, గుహలోకి వెళ్లి, దేవతలిచ్చిన నిద్రతో పడుకున్నాడు.

యవనే భస్మసాన్నీతే భగవాన్సాత్వతర్షభః। ఆత్మానం దర్శయామాస ముచుకున్దాయ ధీమతే

యవనుడు బూడిదగా అయిన తర్వాత, సాత్వతులలో శ్రేష్ఠుడైన భగవంతుడు, ముచుకుందునికి తన స్వరూపాన్ని చూపించాడు.

తమాలోక్య ఘనశ్యామం పీతకౌశేయవాససమ్। శ్రీవత్సవక్షసం భ్రాజత్కౌస్తుభేన విరాజితమ్

ఆయనను చూసి, మేఘమంత నీలంగా, పసుపు పట్టు వస్త్రాలు ధరించి, వక్షస్సుపై శ్రీవత్సం, కౌస్తుభ మణితో ప్రకాశిస్తూ ఉన్నాడు.

చతుర్భుజం రోచమానం వైజయన్త్యా చ మాలయా। చారుప్రసన్నవదనం స్ఫురన్మకరకుణ్డలమ్

నాలుగు చేతులతో, వైజయంతి మాల ధరించి, అందమైన, అనుగ్రహభరితమైన ముఖంతో, మెరిసే మకర కుండలాలు ధరించి ఉన్నాడు.

ప్రేక్షణీయం నృలోకస్య సానురాగస్మితేక్షణమ్। అపీచ్యవయసం మత్తమృగేన్ద్రోదారవిక్రమమ్

ఆయనను చూస్తే అందరికీ ఆనందం కలిగించే విధంగా, ప్రేమతో నవ్వుతున్న కళ్లతో, ఎప్పుడూ యవ్వనంగా, గర్వంగా ఉన్న సింహంలా, మహోన్నత పరాక్రమంతో కనిపించాడు.

పర్యపృచ్ఛన్మహాబుద్ధిస్తేజసా తస్య ధర్షితః। శఙ్కితః శనకై రాజా దుర్ధర్షమివ తేజసా

ఆయన తేజస్సుతో ముచుకుందుడు ఆశ్చర్యపోయి, కొంత భయంతో, మెల్లగా, జాగ్రత్తగా, దుర్జయుడైనవాడిని ప్రశ్నించాడు.

శ్రీముచుకున్ద ఉవాచ। కో భవానిహ సమ్ప్రాప్తో విపినే గిరిగహ్వరే। పద్భ్యాం పద్మపలాశాభ్యాం విచరస్యురుకణ్టకే

శ్రీ ముచుకుందుడు అడిగాడు: మీరు ఎవరు? ఈ అడవి, కొండ గుహలోకి వచ్చి, మీ తామర ఆకులాంటి పాదాలతో ముల్లు పొదల్లో తిరుగుతున్నారు?

కిం స్విత్తేజస్వినాం తేజో భగవాన్వా విభావసుః। సూర్యః సోమో మహేన్ద్రో వా లోకపాలో పరోఽపి వా

ప్రభూ, మీ తేజస్సుతో పోలిస్తే భగవంతుడు, అగ్ని, సూర్యుడు, చంద్రుడు, ఇంద్రుడు, లోకపాలకులు లేదా మరెవరైనా వారి వెలుగు ఏమిటి?

మన్యే త్వాం దేవదేవానాం త్రయాణాం పురుషర్షభమ్। యద్బాధసే గుహాధ్వాన్తం ప్రదీపః ప్రభయా యథా

దేవతలందరిలోనూ మీరు అగ్రగణ్యుడని నేను భావిస్తున్నాను. ఎందుకంటే, మీరు దీపం వెలుగుతో గుహలోని చీకటిని పోగొట్టినట్టు, మీ తేజస్సుతో అంధకారాన్ని తొలగిస్తున్నారు.