శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

తస్మాదద్య విధాస్యామో దుర్గం ద్విపదదుర్గమమ్। తత్ర జ్ఞాతీన్సమాధాయ యవనం ఘాతయామహే

అందువల్ల, ఈ రోజు మనం మానవులకు చేరలేని గఢాన్ని నిర్మిద్దాం; అక్కడ మన బంధువులను ఉంచి, యవనుడిని సంహరిద్దాం.

ఇతి సమ్మన్త్ర్య భగవాన్దుర్గం ద్వాదశయోజనమ్। అన్తఃసముద్రే నగరం కృత్స్నాద్భుతమచీకరత్

ఇలా ఆలోచించి, భగవంతుడు సముద్రం మధ్యలో పన్నెండు యోజనాల వెడల్పుతో ఒక అద్భుతమైన కోటను, మహానగరాన్ని నిర్మించాడు.

దృశ్యతే యత్ర హి త్వాష్ట్రం విజ్ఞానం శిల్పనైపుణమ్। రథ్యాచత్వరవీథీభిర్యథావాస్తు వినిర్మితమ్

అక్కడ త్వష్టృవు చూపిన కళాకౌశల్యం కనిపించేది. వీధులు, చౌరస్తాలు, రహదారులు అన్నీ సరిగ్గా నిర్మాణ నియమాలకు అనుగుణంగా ఉండేవి.

సురద్రుమలతోద్యాన విచిత్రోపవనాన్వితమ్। హేమశృఙ్గైర్దివిస్పృగ్భిః స్ఫటికాట్టాలగోపురైః

ఆ నగరం దేవతల వృక్షాలు, అందమైన తోటలు, విచిత్రమైన ఉద్యానవనాలతో అలంకరించబడింది. బంగారు గోపురాలు ఆకాశాన్ని తాకేవి; స్ఫటిక మేడలు, ద్వారాలు మెరిసేవి.

రాజతారకుటైః కోష్ఠైర్హేమకుమ్భైరలఙ్కృతైః। రత్నకూతైర్గృహైర్హేమైర్మహామారకతస్థలైః

వెండి, బంగారు గోపురాలు, బంగారు కుంభాలతో అలంకరించిన ఖజానాలు, రత్నాలతో మెరిసే ఇళ్ళు, మహా పచ్చరాళ్లతో చేసిన వేదికలు ఆ నగరానికి శోభను చేకూర్చాయి.

వాస్తోష్పతీనాం చ గృహైర్వల్లభీభిశ్చ నిర్మితమ్। చాతుర్వర్ణ్యజనాకీర్ణం యదుదేవగృహోల్లసత్

దిక్పాలకుల ఇళ్ళు, ప్రియమైన స్త్రీల నివాసాలు కలిగి, నాలుగు వర్ణాల ప్రజలతో నిండిపోయి, యదువంశీయుల ఇళ్ళతో ఆ నగరం ప్రకాశించింది.

సుధర్మాం పారిజాతం చ మహేన్ద్రః ప్రాహిణోద్ధరేః। యత్ర చావస్థితో మర్త్యో మర్త్యధర్మైర్న యుజ్యతే

ఇంద్రుడు అక్కడికి సుధర్మా సభను, పారిజాత వృక్షాన్ని పంపించాడు. అక్కడ నివసించే మానవులు కూడా మానవుల పరిమితులకు లోబడరు, ఓ రాజా!

శ్యామైకవర్ణాన్వరుణో హయాన్శుక్లాన్మనోజవాన్। అష్టౌ నిధిపతిః కోశాన్లోకపాలో నిజోదయాన్

వరుణుడు నల్లని, తెల్లని, మనస్సు వేగంతో పరిగెత్తే గుర్రాలను ఇచ్చాడు. నిధిపతి ఎనిమిది నిధులను సమర్పించాడు. లోకపాలకులు తమ సంపదలన్నింటిని ఇచ్చారు.

యద్యద్భగవతా దత్తమాధిపత్యం స్వసిద్ధయే। సర్వం ప్రత్యర్పయామాసుర్హరౌ భూమిగతే నృప

భగవంతుడు వారికి స్వీయసిద్ధికి ఇచ్చిన ఏ రాజ్యాధికారం ఉన్నా, భూమిపై హరిదేవుడు అవతరించినప్పుడు, వారు అన్నీ తిరిగి సమర్పించారు, ఓ రాజా!

తత్ర యోగప్రభావేన నీత్వా సర్వజనం హరిః। ప్రజాపాలేన రామేణ కృష్ణః సమనుమన్త్రితః। నిర్జగామ పురద్వారాత్పద్మమాలీ నిరాయుధః

అక్కడ యోగశక్తితో హరి అందరినీ తీసుకెళ్లి, ప్రజాపాలకుడైన రామునితో సలహా చెప్పి, పద్మమాల ధరించి, ఆయుధాలు లేకుండా, కృష్ణుడు నగర ద్వారం దాటి బయలుదేరాడు.

శ్రీశుక ఉవాచ। తం విలోక్య వినిష్క్రాన్తముజ్జిహానమివోడుపమ్। దర్శనీయతమం శ్యామం పీతకౌశేయవాససమ్

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు: ఆయన బయటకు వస్తూ, ఉదయించు చంద్రుడిలా ప్రకాశిస్తూ, చూడటానికి అత్యంత అందంగా, నల్లని వర్ణంతో, పసుపు పట్టు వస్త్రం ధరించి కనిపించాడు.

శ్రీవత్సవక్షసం భ్రాజత్కౌస్తుభాముక్తకన్ధరమ్। పృథుదీర్ఘచతుర్బాహుం నవకఞ్జారుణేక్షణమ్

వక్షస్సుపై శ్రీవత్స గుర్తుతో, మెడలో కౌస్తుభ రత్నం మెరిసిపోతూ, విస్తృతమైన, పొడవైన, నాలుగు చేతులతో, కొత్త కమలాల్లాంటి ఎర్రని కళ్లతో ఉన్నాడు.

నిత్యప్రముదితం శ్రీమత్సుకపోలం శుచిస్మితమ్। ముఖారవిన్దం బిభ్రాణం స్ఫురన్మకరకుణ్డలమ్

ఎప్పుడూ ఆనందంగా, కాంతివంతంగా, గుండ్రని చెంపలతో, స్వచ్ఛమైన చిరునవ్వుతో, కమలంలాంటి ముఖంతో, మెరిసే మకరాకృతి కుండలాలు ధరించి ఉన్నాడు.

వాసుదేవో హ్యయమితి పుమాన్శ్రీవత్సలాఞ్ఛనః। చతుర్భుజోఽరవిన్దాక్షో వనమాల్యతిసున్దరః

ఇతడు ఖచ్చితంగా వాసుదేవుడు. శ్రీవత్స గుర్తుతో, నాలుగు చేతులతో, కమలాక్షుడు, వనమాల ధరించి, అత్యంత అందంగా ఉన్నాడు.

లక్షణైర్నారదప్రోక్తైర్నాన్యో భవితుమర్హతి। నిరాయుధశ్చలన్పద్భ్యాం యోత్స్యేఽనేన నిరాయుధః

నారదుడు చెప్పిన లక్షణాల ప్రకారం, ఇతడికంటే వేరెవ్వరూ ఉండలేరు. ఆయుధాలు లేకుండా, కాలినడకన వస్తున్న ఈయనతో నేనూ ఆయుధాలు లేకుండా యుద్ధం చేస్తాను.

ఇతి నిశ్చిత్య యవనః ప్రాద్రవన్తం పరాఙ్ముఖమ్। అన్వధావజ్జిఘృక్షుస్తం దురాపమపి యోగినామ్

ఇలా నిర్ణయించుకుని, యవనుడు ఆయనను పట్టుకోవాలని ఆశించి, ఆయన పారిపోతుండగా వెంబడించాడు. యోగులకు కూడా అందని ఆయనను పట్టుకోవాలని ప్రయత్నించాడు.

హస్తప్రాప్తమివాత్మానం హరిణా స పదే పదే। నీతో దర్శయతా దూరం యవనేశోఽద్రికన్దరమ్

తనను తానే చేతితో పట్టుకున్నట్టు అనిపిస్తూ, యవనాధిపతి, హరి చూపిస్తూ దూరంగా, అడుగు అడుగునా అతడిని కొండ గుహలోకి తీసుకెళ్లాడు.

పలాయనం యదుకులే జాతస్య తవ నోచితమ్। ఇతి క్షిపన్ననుగతో నైనం ప్రాపాహతాశుభః

‘యదువంశంలో పుట్టిన నీకు పారిపోవడం తగదు’ అని అపశుక్రుడు వెంబడిస్తూ ఎన్ని మాటలు చెప్పినా, ఆయనను పట్టుకోలేకపోయాడు.

ఏవం క్షిప్తోఽపి భగవాన్ప్రావిశద్గిరికన్దరమ్। సోఽపి ప్రవిష్టస్తత్రాన్యం శయానం దదృశే నరమ్

అలా ఎన్ని మాటలు చెప్పినా, భగవంతుడు ఆ కొండ గుహలోకి ప్రవేశించాడు. యవనుడు కూడా లోపలికి వెళ్లి, అక్కడ ఇంకొక మనిషి పడుకుని ఉన్నట్టు చూశాడు.

నన్వసౌ దూరమానీయ శేతే మామిహ సాధువత్। ఇతి మత్వాచ్యుతం మూఢస్తం పదా సమతాడయత్

ఈయనను ఎవరో దూరంగా తీసుకొచ్చి ఇక్కడ ఒక సద్గుణశీలుడు లాగా పడుకోబెట్టారు అనుకుని, ఆ మూర్ఖ యవనుడు అక్కడ పడుకుని ఉన్న అచ్యుతుడిని తన కాలితో తన్నాడు.

స ఉత్థాయ చిరం సుప్తః శనైరున్మీల్య లోచనే। దిశో విలోకయన్పార్శ్వే తమద్రాక్షీదవస్థితమ్

ఆయన చాలా కాలం నిద్రపోయి, మెల్లగా కన్నులు తెరిచి, చుట్టూ దిశలు చూసి, తన పక్కనే ఎవరో నిలబడి ఉన్నారని చూశాడు.

స తావత్తస్య రుష్టస్య దృష్టిపాతేన భారత। దేహజేనాగ్నినా దగ్ధో భస్మసాదభవత్క్షణాత్

భారత వంశజుడా! ఆ మనిషి కోపంతో చూసిన దృష్టితో, ఆ యవనుడు తన శరీరంలో ఉన్న అగ్నితో ఒక్క క్షణంలో బూడిదగా మారిపోయాడు.

శ్రీరాజోవాచ। కో నామ స పుమాన్బ్రహ్మన్కస్య కిం వీర్య ఏవ చ। కస్మాద్గుహాం గతః శిష్యే కిం తేజో యవనార్దనః

రాజు అడిగాడు: బ్రాహ్మణుడా! ఆ మనిషి ఎవరు? ఆయన వంశం ఏమిటి? ఆయనకు ఏ శక్తి ఉంది? ఆయన ఎందుకు గుహలోకి వెళ్లి అక్కడ నిద్రపోయాడు? యవనులను సంహరించిన వాడి తేజస్సు ఎలా ఉంది?

శ్రీశుక ఉవాచ। స ఇక్ష్వాకుకులే జాతో మాన్ధాతృతనయో మహాన్। ముచుకున్ద ఇతి ఖ్యాతో బ్రహ్మణ్యః సత్యసఙ్గరః

శ్రీశుకుడు చెప్పాడు: ఆయన ఇక్ష్వాకువంశంలో జన్మించిన మహానుభావుడు, మందాతృ కుమారుడు, ముచుకుందుడు అని ప్రసిద్ధి, బ్రాహ్మణులను గౌరవించేవాడు, సత్యవ్రతుడు.

స యాచితః సురగణైరిన్ద్రాద్యైరాత్మరక్షణే। అసురేభ్యః పరిత్రస్తైస్తద్రక్షాం సోఽకరోచ్చిరమ్

ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలు, అసురుల భయంతో, తమను రక్షించమని ముచుకుందుని వేడుకున్నారు. ఆయన చాలా కాలం వారిని రక్షించాడు.

లబ్ధ్వా గుహం తే స్వఃపాలం ముచుకున్దమథాబ్రువన్। రాజన్విరమతాం కృచ్ఛ్రాద్భవాన్నః పరిపాలనాత్

తమ రక్షకుడైన ముచుకుందుని గుహలో కనుగొని, దేవతలు ఇలా అన్నారు: రాజా! దయచేసి మాకు రక్షణ కల్పించడంలో ఈ కష్టాలను ఇక మానేయండి.

నరలోకం పరిత్యజ్య రాజ్యం నిహతకణ్టకమ్। అస్మాన్పాలయతో వీర కామాస్తే సర్వ ఉజ్ఝితాః

వీరా! నీవు మానవ లోకాన్ని, శత్రువులు లేని రాజ్యాన్ని వదిలిపెట్టి, మమ్మల్ని రక్షించడంలో నీ కోరికలన్నీ వదిలిపెట్టావు.

సుతా మహిష్యో భవతో జ్ఞాతయోఽమాత్యమన్త్రిణః। ప్రజాశ్చ తుల్యకాలీనా నాధునా సన్తి కాలితాః

నీ కుమారులు, భార్యలు, బంధువులు, మంత్రులు, స్నేహితులు, నీతో సమాన వయస్సు ఉన్న رعజలు ఇప్పుడు ఎవ్వరూ జీవించరు.

కాలో బలీయాన్బలినాం భగవానీశ్వరోఽవ్యయః। ప్రజాః కాలయతే క్రీడన్పశుపాలో యథా పశూన్

కాలం అన్నది బలవంతులకన్నా బలమైనది, భగవంతుడు, అవినాశి, ఆయన ఆటగా ప్రజలను అంతం చేస్తాడు. అది పశుపాలుడు పశువులను నడిపినట్టు.