శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

పృథా తు భ్రాతరం ప్రాప్తం అక్రూరముపసృత్య తమ్ । ఉవాచ జన్మనిలయం స్మరన్త్యశ్రుకలేక్షణా

పృథ తన అన్నయ్య అయిన అక్రూరుడు వచ్చినట్టు చూసి, కన్నీళ్లు కన్నుల్లో మెరుస్తూ, తన జన్మస్థలాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ అతని దగ్గరకు వెళ్లి మాట్లాడింది.

అపి స్మరన్తి నః సౌమ్య పితరౌ భ్రాతరశ్చ మే । భగిన్యౌ భ్రాతృపుత్రాశ్చ జామయః సఖ్య ఏవ చ

"ఓ సౌమ్య! మా తల్లిదండ్రులు, అన్నదమ్ములు, అక్కచెల్లెళ్లు, మేనల్లుడు, మేనకోడళ్ళు, స్నేహితులు — ఇంకా మమ్మల్ని గుర్తు చేసుకుంటున్నారా?" అని అడిగింది.

భ్రాత్రేయో భగవాన్ కృష్ణః శరణ్యో భక్తవత్సలః । పైతృష్వసేయాన్ స్మరతి రామశ్చామ్బురుహేక్షణః

నా మేనమామ అయిన శ్రీకృష్ణుడు, భక్తులకు ఆశ్రయమైనవాడు, భక్తులను ఎంతో ప్రేమించే వాడు. పద్మాక్షుడైన రాముడు కూడా తల్లి తరఫు బంధువులను ఎప్పుడూ గుర్తు చేసుకుంటారు.

సపత్‍నమధ్యే శోచన్తీం వృకానాం హరిణీమివ । సాన్త్వయిష్యతి మాం వాక్యైః పితృహీనాంశ్చ బాలకాన్

ఇతర భార్యల మధ్యలో, నక్కల మధ్యలో ఉన్న జింకలా నేను బాధపడుతూ ఉండగా, ఆయన నన్ను మధురమైన మాటలతో ఓదార్చుతాడు. తండ్రి లేని నా పిల్లలను కూడా ఆయన ఆదరిస్తాడు.

కృష్ణ కృష్ణ మహాయోగిన్ విశ్వాత్మన్ విశ్వభావన । ప్రపన్నాం పాహి గోవిన్ద శిశుభిశ్చావసీదతీమ్

కృష్ణా! కృష్ణా! మహాయోగీ, జగత్తుకు ప్రాణమైనవాడా, సృష్టికర్తా, నేను నా పిల్లలతో కలిసి నీ ఆశ్రయానికి వచ్చాను. గోవిందా! మమ్మల్ని కాపాడు.

నాన్యత్తవ పదామ్భోజాత్ పశ్యామి శరణం నృణామ్ । బిభ్యతాం మృత్యుసంసారాద్ ఈస్వరస్యాపవర్గికాత్

ప్రభూ! జనులు భయపడే జనన మరణాల సముద్రం నుంచి రక్షించే నీ పదపద్మాల కంటే వేరే ఆశ్రయం నాకు కనిపించదు.

నమః కృష్ణాయ శుద్ధాయ బ్రహ్మణే పరమాత్మనే । యోగేశ్వరాయ యోగాయ త్వామహం శరణం గతా

శుద్ధమైనవాడైన కృష్ణుడికి, పరమాత్మ అయిన బ్రహ్మకు, యోగేశ్వరుడికి, యోగస్వరూపుడైన నీకు నమస్కారం. నేను నీ ఆశ్రయాన్ని పొందాను.

శ్రీశుక ఉవాచ - ఇత్యనుస్మృత్య స్వజనం కృష్ణం చ జగదీశ్వరమ్ । ప్రారుదద్ దుఖితా రాజన్ భవతాం ప్రపితామహీ

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు — రాజా! మీ ప్రపితామహి అయిన కుంతీదేవి, తన బంధువులను, జగన్నాథుడైన కృష్ణుని స్మరిస్తూ, దుఃఖంతో ప్రార్థన చేయసాగింది.

సమదుఃఖసుఖోఽక్రూరో విదురశ్చ మహాయశాః । సాన్త్వయామాసతుః కున్తీం తత్పుత్రోత్పత్తిహేతుభిః

సుఖ దుఃఖాల్లో సమంగా ఉండే మహాయశస్వి విదురుడు, అగ్రజుడైన అక్రూరుడు, కుంతిని ఆమె కుమారుల జనన కారణాలను చెప్పి ఓదార్చారు.

యాస్యన్ రాజానమభ్యేత్య విషమం పుత్రలాలసమ్ । అవదత్సుహృదాం మధ్యే బన్ధుభిః సౌహృదోదితమ్

రాజు వెళ్లబోతూ, తన కుమారుల పట్ల మక్కువ కలిగిన రాజును దగ్గరికి వచ్చి, స్నేహితులు బంధువుల మధ్య, మేలుకోరికతో మాట్లాడాడు.

అక్రూర ఉవాచ - భో భో వైచిత్రవీర్య త్వం కురూణాం కీర్తివర్ధన । భ్రాతర్యుపరతే పాణ్డౌ అధునాఽఽసనమాస్థితః

అక్రూరుడు ఇలా అన్నాడు — ఓ వైచిత్రవీర్య వంశజా! కురువంశానికి కీర్తిని పెంచే వాడవు. నీ అన్న పాండువు ఇక లేడు. ఇప్పుడు నీవే సింహాసనాన్ని అధిష్టించావు.

ధర్మేణ పాలయన్ ఉర్వీం ప్రజాః శీలేన రఞ్జయన్ । వర్తమానః సమః స్వేషు శ్రేయః కీర్తిమవాప్స్యసి

ధర్మబద్ధంగా భూమిని పాలిస్తూ, ప్రజలను మంచితనంతో సంతోషపెట్టుతూ, తనవారిపట్ల సమంగా ఉండి నడుచుకుంటే, నీవు శ్రేయస్సు, కీర్తి పొందుతావు.

అన్యథా త్వాచరఁల్లోకే గర్హితో యాస్యసే తమః । తస్మాత్సమత్వే వర్తస్వ పాణ్డవేష్వాత్మజేషు చ

ఇంకా వేరే విధంగా ప్రవర్తిస్తే, ఈ లోకంలో అపఖ్యాతి పొంది, అంధకారంలో పడిపోతావు. అందువల్ల పాండవుల పట్ల, నీ కుమారుల పట్ల సమంగా ఉండాలి.

నేహ చాత్యన్తసంవాసః కస్యచిత్ కేనచిత్ సహ । రాజన్ స్వేనాపి దేహేన కిము జాయాత్మజాదిభిః

ఈ లోకంలో ఎవరికీ ఎవరికీ శాశ్వతంగా కలిసి ఉండే బంధం లేదు, రాజా! మన శరీరంతో కూడిన బంధం కూడా స్థిరం కాదు. భార్య, పిల్లలు మొదలైనవారితోనూ అంతే.

ఏకః ప్రసూయతే జన్తుః ఏక ఏవ ప్రలీయతే । ఏకోఽనుభుఙ్‌క్తే సుకృతం ఏక ఏవ చ దుష్కృతమ్

ప్రతి జీవి ఒంటరిగా పుడతాడు, ఒంటరిగా చనిపోతాడు. ఒక్కడే తన పుణ్యఫలాన్ని అనుభవిస్తాడు, ఒక్కడే తన పాపఫలాన్ని అనుభవిస్తాడు.

అధర్మోపచితం విత్తం హరన్త్యన్యేఽల్పమేధసః । సమ్భోజనీయాపదేశైః జలానీవ జలౌకసః

అధర్మంగా సంపాదించిన ధనం, తెలివితక్కువవారు స్నేహం పేరుతో, జలౌకలు నీటిని పీల్చినట్టు, తీసుకుపోతారు.

పుష్ణాతి యానధర్మేణ స్వబుద్ధ్యా తమపణ్డితమ్ । తేఽకృతార్థం ప్రహిణ్వన్తి ప్రాణా రాయః సుతాదయః

తనకు జ్ఞానం లేకుండా, ధర్మబద్ధంగా కాకుండా ఇతరులను పోషిస్తే, చివరకు జీవితం, ధనం, పిల్లలు మొదలైనవారు అతన్ని వదిలిపోతారు. అతనికి ఏమీ సిద్ధించదు.

స్వయం కిల్బిషమాదాయ తైస్త్యక్తో నార్థకోవిదః । అసిద్ధార్థో విశత్యన్ధం స్వధర్మవిముఖస్తమః

తాను పాపాన్ని భుజించుకుని, ధనాన్ని జాగ్రత్తగా వాడకపోతే, చివరకు ఎవ్వరూ తోడుండరు. ధర్మాన్ని వదిలినవాడు, తన లక్ష్యాన్ని నెరవేర్చుకోలేక, అంధకారంలో పడిపోతాడు.

తస్మాల్లోకమిమం రాజన్ స్వప్నమాయామనోరథమ్ । వీక్ష్యాయమ్యాత్మనాత్మానం సమః శాన్తో భవ ప్రభో

అందువల్ల, రాజా! ఈ లోకాన్ని కల, మాయ, ఊహగా భావించి, నీవే నిన్ను తెలుసుకో. సమభావంతో, ప్రశాంతంగా ఉండు ప్రభూ.

ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ - యథా వదతి కల్యాణీం వాచం దానపతే భవాన్ । తథానయా న తృప్యామి మర్త్యః ప్రాప్య యథామృతమ్

ధృతరాష్ట్రుడు ఇలా అన్నాడు — దానపతీ! మీరు చెప్పిన మంగళకరమైన మాటలు విన్నా, నేను ఎప్పుడూ తృప్తిపడను. మానవుడు అమృతాన్ని పొందినా తృప్తి చెందనట్టే.

తథాపి సూనృతా సౌమ్య హృది న స్థీయతే చలే । పుత్రానురాగవిషమే విద్యుత్ సౌదామనీ యథా

ఓ సౌమ్యా, మన మాటలు ఎంత మధురంగా ఉన్నా, మనసు పిల్లలపై మమకార విషంతో చంచలంగా ఉన్నప్పుడు, అవి అక్కడ నిలవవు. అది మేఘాల్లో మెరుపు మెరిపినట్టే.

ఈశ్వరస్య విధిం కో ను విధునోత్యన్యథా పుమాన్ । భూమేర్భారావతారాయ యోఽవతీర్ణో యదోః కులే

ఓ మనవా, పరమేశ్వరుని సంకల్పాన్ని ఎవరు మార్చగలరు? భూమి భారాన్ని తీయడానికి యదువంశంలో అవతరించినవాడు ఆయనే.

( వసంతతిలకా ) యో దుర్విమర్శపథయా నిజమాయయేదం సృష్ట్వా గుణాన్ విభజతే తదనుప్రవిష్టః । తస్మై నమో దురవబోధవిహారతన్త్ర సంసారచక్రగతయే పరమేశ్వరాయ

తన మాయతో ఈ లోకాన్ని సృష్టించి, గుణాలను వేరు చేసి, వాటిలో ప్రవేశించే ఆ పరమేశ్వరునికి, ఎవరికీ పూర్తిగా గ్రహించలేని ఆ లీలలకు, సంసారచక్రంలో తిరుగుతున్న ఆ మహాత్మునికి నా నమస్కారం.

శ్రీశుక ఉవాచ - ( అనుష్టుప్ ) ఇత్యభిప్రేత్య నృపతేః అభిప్రాయం స యాదవః । సుహృద్‌భిః సమనుజ్ఞాతః పునర్యదుపురీమగాత్

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు — రాజు మనసులో ఉన్న ఉద్దేశాన్ని గ్రహించిన ఆ యాదవుడు, స్నేహితుల అనుమతితో మళ్లీ యదుపురికి వెళ్లాడు.

శశంస రామకృష్ణాభ్యాం ధృతరాష్ట్రవిచేష్టితమ్ । పాణ్డవాన్ ప్రతి కౌరవ్య యదర్థం ప్రేషితః స్వయమ్

ఆయన ధృతరాష్ట్రుడు పాండవులపై చేసిన పనులన్నీ, తాను ఎందుకు పంపించబడినాడో రామకృష్ణులకు వివరంగా చెప్పాడు.

ఇతి శ్రీమద్‍భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయాం దశమస్కన్ధే పూర్వార్ధే ఏకోనపఞ్చాశోఽధ్యాయః

ఇలా పరమహంసులకు ఉపదేశమైన శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణంలో, పదవ స్కంధంలో, మొదటి భాగంలో నలభై తొమ్మిదవ అధ్యాయం ముగిసింది.

రామకృష్ణయోర్జరాసన్ధేన సహ యుద్ధం, ద్వారకాదుర్గనిర్మాణంచ - శ్రీశుక ఉవాచ। అస్తిః ప్రాప్తిశ్చ కంసస్య మహిష్యౌ భరతర్షభ। మృతే భర్తరి దుఃఖార్తే ఈయతుః స్మ పితుర్గృహాన్

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు — ఓ భరత వంశశ్రేష్ఠా, కంసుని భార్యలు అస్తి, ప్రాప్తి, భర్త మరణంతో దుఃఖంతో తండ్రి ఇంటికి వెళ్లారు.

పిత్రే మగధరాజాయ జరాసన్ధాయ దుఃఖితే। వేదయాం చక్రతుః సర్వమాత్మవైధవ్యకారణమ్

తమ తండ్రి అయిన మగధరాజు జరాసంధుడికి, వారు తమ విధవత్వానికి కారణమైన సంగతులన్నీ వివరంగా చెప్పారు.

స తదప్రియమాకర్ణ్య శోకామర్షయుతో నృప। అయాదవీం మహీం కర్తుం చక్రే పరమముద్యమమ్

ఆ దుర్వార్త విని, రాజు జరాసంధుడు దుఃఖంతో, కోపంతో యాదవ వంశాన్ని నాశనం చేయాలని బలమైన సంకల్పం చేసాడు.