శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

ఇతి శ్రీమద్‍భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయాం దశమస్కన్ధే పూర్వార్ధే అష్టచత్వారింశోఽధ్యాయః

ఇలా పరమహంసులకు పఠించదగిన శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణంలో, పదవ స్కంధంలోని మొదటి భాగంలో నలభై ఎనిమిదవ అధ్యాయం ముగిసింది.

అక్రూరస్య హస్తినాపురే గమనం; కున్త్యాః కరుణోద్‌గారః; అక్రూరధృతరాష్ట సంవాదః; అక్రూరస్య పునర్యదుపూర్యామాగమనంచ - శ్రీశుక ఉవాచ - ( అనుష్టుప్ ) స గత్వా హాస్తినపురం పౌరవేన్ద్రయశోఽఙ్‌కితమ్ । దదర్శ తత్రామ్బికేయం సభీష్మం విదురం పృథామ్

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు: అక్రూరుడు హస్తినాపురానికి వెళ్లి, పౌరవరాజులలో ప్రసిద్ధి చెందిన ఆ పట్టణంలో అంబికా కుమారుడిని, భీష్ముడిని, విదురుని, పృథను చూశాడు.

సహపుత్రం చ బాహ్లీకం భారద్వాజం సగౌతమమ్ । కర్ణం సుయోధనం ద్రౌణిం పాణ్డవాన్సుహృదోఽపరాన్

అలాగే తన కుమారుడితో పాటు బాహ్లికుడిని, భారద్వాజుడు, గౌతముడు, కర్ణుడు, సుయోధనుడు, ద్రౌణి, పాండవులు మరియు ఇతర మిత్రులను కూడా చూశాడు.

యథావద్ ఉపసఙ్‌గమ్య బన్ధుభిర్గాన్దినీసుతః । సమ్పృష్టస్తైః సుహృద్వార్తాం స్వయం చాపృచ్ఛదవ్యయమ్

గాండినీ కుమారుడు ప్రతి బంధువుని యథావిధిగా కలిసాడు. వారు అతనిని మిత్రుల విషయాలు అడిగారు. అతడూ వారందరినీ వారి క్షేమం గురించి అడిగాడు.

ఉవాస కతిచిన్మాసాన్ రాజ్ఞో వృత్తవివిత్సయా । దుష్ప్రజస్యాల్పసారస్య ఖలచ్ఛన్దానువర్తినః

రాజు ఎలా ప్రవర్తిస్తున్నాడో తెలుసుకోవాలనే ఉద్దేశంతో, అర్థం లేని, చెడు వారికి లోబడి ఉండే ఆ రాజు వద్ద కొన్ని నెలలు అక్రూరుడు ఉండిపోయాడు.

తేజ ఓజో బలం వీర్యం ప్రశ్రయాదీంశ్చ సద్‍గుణాన్ । ప్రజానురాగం పార్థేషు న సహద్‌భిశ్చికీర్షితమ్

రాజు పాండవులలో ఉన్న తేజస్సు, బలము, వీర్యము, వినయము వంటి సద్గుణాలను, ప్రజలు వారిని ప్రేమించడాన్ని చూడాలని అసలు కోరడంలేదని అక్రూరుడు గమనించాడు.

కృతం చ ధార్తరాష్ట్రైర్యద్ గరదానాద్యపేశలమ్ । ఆచఖ్యౌ సర్వమేవాస్మై పృథా విదుర ఏవ చ

ధృతరాష్ట్ర కుమారులు చేసిన విషప్రయోగం మొదలైన దుష్కార్యాలన్నింటినీ, పృథ కూడా విదురుడు కూడా అక్రూరునికి పూర్తిగా వివరించారు.

పృథా తు భ్రాతరం ప్రాప్తం అక్రూరముపసృత్య తమ్ । ఉవాచ జన్మనిలయం స్మరన్త్యశ్రుకలేక్షణా

పృథ తన అన్నయ్య అయిన అక్రూరుడు వచ్చినట్టు చూసి, కన్నీళ్లు కన్నుల్లో మెరుస్తూ, తన జన్మస్థలాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ అతని దగ్గరకు వెళ్లి మాట్లాడింది.

అపి స్మరన్తి నః సౌమ్య పితరౌ భ్రాతరశ్చ మే । భగిన్యౌ భ్రాతృపుత్రాశ్చ జామయః సఖ్య ఏవ చ

"ఓ సౌమ్య! మా తల్లిదండ్రులు, అన్నదమ్ములు, అక్కచెల్లెళ్లు, మేనల్లుడు, మేనకోడళ్ళు, స్నేహితులు — ఇంకా మమ్మల్ని గుర్తు చేసుకుంటున్నారా?" అని అడిగింది.

భ్రాత్రేయో భగవాన్ కృష్ణః శరణ్యో భక్తవత్సలః । పైతృష్వసేయాన్ స్మరతి రామశ్చామ్బురుహేక్షణః

నా మేనమామ అయిన శ్రీకృష్ణుడు, భక్తులకు ఆశ్రయమైనవాడు, భక్తులను ఎంతో ప్రేమించే వాడు. పద్మాక్షుడైన రాముడు కూడా తల్లి తరఫు బంధువులను ఎప్పుడూ గుర్తు చేసుకుంటారు.

సపత్‍నమధ్యే శోచన్తీం వృకానాం హరిణీమివ । సాన్త్వయిష్యతి మాం వాక్యైః పితృహీనాంశ్చ బాలకాన్

ఇతర భార్యల మధ్యలో, నక్కల మధ్యలో ఉన్న జింకలా నేను బాధపడుతూ ఉండగా, ఆయన నన్ను మధురమైన మాటలతో ఓదార్చుతాడు. తండ్రి లేని నా పిల్లలను కూడా ఆయన ఆదరిస్తాడు.

కృష్ణ కృష్ణ మహాయోగిన్ విశ్వాత్మన్ విశ్వభావన । ప్రపన్నాం పాహి గోవిన్ద శిశుభిశ్చావసీదతీమ్

కృష్ణా! కృష్ణా! మహాయోగీ, జగత్తుకు ప్రాణమైనవాడా, సృష్టికర్తా, నేను నా పిల్లలతో కలిసి నీ ఆశ్రయానికి వచ్చాను. గోవిందా! మమ్మల్ని కాపాడు.

నాన్యత్తవ పదామ్భోజాత్ పశ్యామి శరణం నృణామ్ । బిభ్యతాం మృత్యుసంసారాద్ ఈస్వరస్యాపవర్గికాత్

ప్రభూ! జనులు భయపడే జనన మరణాల సముద్రం నుంచి రక్షించే నీ పదపద్మాల కంటే వేరే ఆశ్రయం నాకు కనిపించదు.

నమః కృష్ణాయ శుద్ధాయ బ్రహ్మణే పరమాత్మనే । యోగేశ్వరాయ యోగాయ త్వామహం శరణం గతా

శుద్ధమైనవాడైన కృష్ణుడికి, పరమాత్మ అయిన బ్రహ్మకు, యోగేశ్వరుడికి, యోగస్వరూపుడైన నీకు నమస్కారం. నేను నీ ఆశ్రయాన్ని పొందాను.

శ్రీశుక ఉవాచ - ఇత్యనుస్మృత్య స్వజనం కృష్ణం చ జగదీశ్వరమ్ । ప్రారుదద్ దుఖితా రాజన్ భవతాం ప్రపితామహీ

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు — రాజా! మీ ప్రపితామహి అయిన కుంతీదేవి, తన బంధువులను, జగన్నాథుడైన కృష్ణుని స్మరిస్తూ, దుఃఖంతో ప్రార్థన చేయసాగింది.

సమదుఃఖసుఖోఽక్రూరో విదురశ్చ మహాయశాః । సాన్త్వయామాసతుః కున్తీం తత్పుత్రోత్పత్తిహేతుభిః

సుఖ దుఃఖాల్లో సమంగా ఉండే మహాయశస్వి విదురుడు, అగ్రజుడైన అక్రూరుడు, కుంతిని ఆమె కుమారుల జనన కారణాలను చెప్పి ఓదార్చారు.

యాస్యన్ రాజానమభ్యేత్య విషమం పుత్రలాలసమ్ । అవదత్సుహృదాం మధ్యే బన్ధుభిః సౌహృదోదితమ్

రాజు వెళ్లబోతూ, తన కుమారుల పట్ల మక్కువ కలిగిన రాజును దగ్గరికి వచ్చి, స్నేహితులు బంధువుల మధ్య, మేలుకోరికతో మాట్లాడాడు.

అక్రూర ఉవాచ - భో భో వైచిత్రవీర్య త్వం కురూణాం కీర్తివర్ధన । భ్రాతర్యుపరతే పాణ్డౌ అధునాఽఽసనమాస్థితః

అక్రూరుడు ఇలా అన్నాడు — ఓ వైచిత్రవీర్య వంశజా! కురువంశానికి కీర్తిని పెంచే వాడవు. నీ అన్న పాండువు ఇక లేడు. ఇప్పుడు నీవే సింహాసనాన్ని అధిష్టించావు.

ధర్మేణ పాలయన్ ఉర్వీం ప్రజాః శీలేన రఞ్జయన్ । వర్తమానః సమః స్వేషు శ్రేయః కీర్తిమవాప్స్యసి

ధర్మబద్ధంగా భూమిని పాలిస్తూ, ప్రజలను మంచితనంతో సంతోషపెట్టుతూ, తనవారిపట్ల సమంగా ఉండి నడుచుకుంటే, నీవు శ్రేయస్సు, కీర్తి పొందుతావు.

అన్యథా త్వాచరఁల్లోకే గర్హితో యాస్యసే తమః । తస్మాత్సమత్వే వర్తస్వ పాణ్డవేష్వాత్మజేషు చ

ఇంకా వేరే విధంగా ప్రవర్తిస్తే, ఈ లోకంలో అపఖ్యాతి పొంది, అంధకారంలో పడిపోతావు. అందువల్ల పాండవుల పట్ల, నీ కుమారుల పట్ల సమంగా ఉండాలి.

నేహ చాత్యన్తసంవాసః కస్యచిత్ కేనచిత్ సహ । రాజన్ స్వేనాపి దేహేన కిము జాయాత్మజాదిభిః

ఈ లోకంలో ఎవరికీ ఎవరికీ శాశ్వతంగా కలిసి ఉండే బంధం లేదు, రాజా! మన శరీరంతో కూడిన బంధం కూడా స్థిరం కాదు. భార్య, పిల్లలు మొదలైనవారితోనూ అంతే.

ఏకః ప్రసూయతే జన్తుః ఏక ఏవ ప్రలీయతే । ఏకోఽనుభుఙ్‌క్తే సుకృతం ఏక ఏవ చ దుష్కృతమ్

ప్రతి జీవి ఒంటరిగా పుడతాడు, ఒంటరిగా చనిపోతాడు. ఒక్కడే తన పుణ్యఫలాన్ని అనుభవిస్తాడు, ఒక్కడే తన పాపఫలాన్ని అనుభవిస్తాడు.

అధర్మోపచితం విత్తం హరన్త్యన్యేఽల్పమేధసః । సమ్భోజనీయాపదేశైః జలానీవ జలౌకసః

అధర్మంగా సంపాదించిన ధనం, తెలివితక్కువవారు స్నేహం పేరుతో, జలౌకలు నీటిని పీల్చినట్టు, తీసుకుపోతారు.

పుష్ణాతి యానధర్మేణ స్వబుద్ధ్యా తమపణ్డితమ్ । తేఽకృతార్థం ప్రహిణ్వన్తి ప్రాణా రాయః సుతాదయః

తనకు జ్ఞానం లేకుండా, ధర్మబద్ధంగా కాకుండా ఇతరులను పోషిస్తే, చివరకు జీవితం, ధనం, పిల్లలు మొదలైనవారు అతన్ని వదిలిపోతారు. అతనికి ఏమీ సిద్ధించదు.

స్వయం కిల్బిషమాదాయ తైస్త్యక్తో నార్థకోవిదః । అసిద్ధార్థో విశత్యన్ధం స్వధర్మవిముఖస్తమః

తాను పాపాన్ని భుజించుకుని, ధనాన్ని జాగ్రత్తగా వాడకపోతే, చివరకు ఎవ్వరూ తోడుండరు. ధర్మాన్ని వదిలినవాడు, తన లక్ష్యాన్ని నెరవేర్చుకోలేక, అంధకారంలో పడిపోతాడు.

తస్మాల్లోకమిమం రాజన్ స్వప్నమాయామనోరథమ్ । వీక్ష్యాయమ్యాత్మనాత్మానం సమః శాన్తో భవ ప్రభో

అందువల్ల, రాజా! ఈ లోకాన్ని కల, మాయ, ఊహగా భావించి, నీవే నిన్ను తెలుసుకో. సమభావంతో, ప్రశాంతంగా ఉండు ప్రభూ.

ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ - యథా వదతి కల్యాణీం వాచం దానపతే భవాన్ । తథానయా న తృప్యామి మర్త్యః ప్రాప్య యథామృతమ్

ధృతరాష్ట్రుడు ఇలా అన్నాడు — దానపతీ! మీరు చెప్పిన మంగళకరమైన మాటలు విన్నా, నేను ఎప్పుడూ తృప్తిపడను. మానవుడు అమృతాన్ని పొందినా తృప్తి చెందనట్టే.

తథాపి సూనృతా సౌమ్య హృది న స్థీయతే చలే । పుత్రానురాగవిషమే విద్యుత్ సౌదామనీ యథా

ఓ సౌమ్యా, మన మాటలు ఎంత మధురంగా ఉన్నా, మనసు పిల్లలపై మమకార విషంతో చంచలంగా ఉన్నప్పుడు, అవి అక్కడ నిలవవు. అది మేఘాల్లో మెరుపు మెరిపినట్టే.

ఈశ్వరస్య విధిం కో ను విధునోత్యన్యథా పుమాన్ । భూమేర్భారావతారాయ యోఽవతీర్ణో యదోః కులే

ఓ మనవా, పరమేశ్వరుని సంకల్పాన్ని ఎవరు మార్చగలరు? భూమి భారాన్ని తీయడానికి యదువంశంలో అవతరించినవాడు ఆయనే.