శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

శ్రీశుక ఉవాచ। తతస్తాః కృష్ణసన్దేశైర్వ్యపేతవిరహజ్వరాః। ఉద్ధవం పూజయాంచక్రుర్జ్ఞాత్వాత్మానమధోక్షజమ్

శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు: కృష్ణుని సందేశాలతో వియోగజ్వరం తొలగిపోయిన వారు, ఉద్వహను పరమాదరంతో పూజించారు. అతడిని భగవంతుని స్వరూపంగా గుర్తించారు.

ఉవాస కతిచిన్మాసాన్గోపీనాం వినుదన్శుచః। కృష్ణలీలాకథాం గాయన్రమయామాస గోకులమ్

అతడు కొన్ని నెలలు అక్కడ ఉండి, గోపికల దుఃఖాన్ని పోగొట్టి, కృష్ణుని లీలలు పాడుతూ గోకులాన్ని ఆనందంలో ముంచెత్తాడు.

యావన్త్యహాని నన్దస్య వ్రజేఽవాత్సీత్స ఉద్ధవః। వ్రజౌకసాం క్షణప్రాయాణ్యాసన్కృష్ణస్య వార్తయా

నందుని వ్రజలో ఉద్వహ ఉన్న రోజులు ఎంతైనా, వ్రజవాసులకు ఆ రోజులు కృష్ణుని వార్తల్లో లీనమై క్షణంలా గడిచిపోయాయి.

సరిద్వనగిరిద్రో ణీర్వీక్షన్కుసుమితాన్ద్రు మాన్। కృష్ణం సంస్మారయన్రేమే హరిదాసో వ్రజౌకసామ్

నదులు, అడవులు, పుష్పభరిత వృక్షాలను చూసి, ఉద్వహ కృష్ణుని స్మరించుకుంటూ ఆనందించాడు. వ్రజవాసులకు సేవ చేశాడు.

దృష్ట్వైవమాది గోపీనాం కృష్ణావేశాత్మవిక్లవమ్। ఉద్ధవః పరమప్రీతస్తా నమస్యన్నిదం జగౌ

గోపికలు ఇంతగా కృష్ణుని ధ్యానంలో లీనమై, మనస్సు మరిచిపోయినదాన్ని చూసి, ఉద్వహ పరమానందంతో వారిని నమస్కరించి ఇలా పాడాడు.

ఏతాః పరం తనుభృతో భువి గోపవధ్వో। గోవిన్ద ఏవ నిఖిలాత్మని రూఢభావాః । వాఞ్ఛన్తి యద్భవభియో మునయో వయం చ। కిం బ్రహ్మజన్మభిరనన్తకథారసస్య

ఈ గోపికలు భూమిపై ఉన్న ప్రాణులలో అత్యుత్తములు. ఎందుకంటే గోవిందునిపై వారి ప్రేమ హృదయంలో బలంగా ఉంది. పునర్జన్మ భయంతో ఉన్న ఋషులు, మేము కూడా అలాంటి భక్తిని కోరుతున్నాము. అనంతుని కథామృతాన్ని ఆస్వాదించడంలో బ్రహ్మగా జన్మించడంలో ఏమి లాభం?

క్వేమాః స్త్రియో వనచరీర్వ్యభిచారదుష్టాః। కృష్ణే క్వ చైష పరమాత్మని రూఢభావః। నన్వీశ్వరోఽనుభజతోఽవిదుషోఽపి సాక్షాచ్। ఛ్రేయస్తనోత్యగదరాజ ఇవోపయుక్తః

ఈ అడవి స్త్రీలు, తప్పుల వల్ల కలుషితమైనవారు; వీరిలో కృష్ణునిపై ఇంత గొప్ప ప్రేమ ఎలా కలిగింది? నిజంగా, భగవంతుణ్ణి నేరుగా సేవించే వారు అజ్ఞానులైనా, రాజు సేవకులకు అనుగ్రహం ఇచ్చినట్టు, ఆయన కూడా వారికి శ్రేయస్సు ఇస్తాడు.

నాయం శ్రియోఽఙ్గ ఉ నితాన్తరతేః ప్రసాదః। స్వర్యోషితాం నలినగన్ధరుచాం కుతోఽన్యాః। రాసోత్సవేఽస్య భుజదణ్డగృహీతకణ్ఠ। లబ్ధాశిషాం య ఉదగాద్వ్రజవల్లభీనామ్

ఓ సఖీ! ఈ ప్రగాఢమైన కృప స్వర్గస్త్రీలకు, పద్మపు పరిమళంతో ఉన్నవారికీ, మరెవరికీ లభించదు. రాసక్రీడలో వ్రజవల్లభలను భుజాలతో ఆలింగనం చేసి, వారికి సంపూర్ణ ఆనందాన్ని ప్రసాదించినప్పుడు మాత్రమే ఇది కలిగింది.

ఆసామహో చరణరేణుజుషామహం స్యాం। వృన్దావనే కిమపి గుల్మలతౌషధీనామ్। యా దుస్త్యజం స్వజనమార్యపథం చ హిత్వా। భేజుర్ముకున్దపదవీం శ్రుతిభిర్విమృగ్యామ్

హాయ్! నేను ఈ వృందావనంలో ఒక్క గడ్డి, పొద, లత, ఔషధంగా అయినా పుట్టాలని ఎంతగా కోరుకుంటున్నానో! ఎందుకంటే, తమ కుటుంబాన్ని, మంచి మార్గాన్ని కూడా వదిలేసి, వేదాలు వెతికే ముకుందుని మార్గాన్ని ఆశ్రయించినవారి పాదధూళిని పొందగలనేమో.

యా వై శ్రియార్చితమజాదిభిరాప్తకామైర్। యోగేశ్వరైరపి యదాత్మని రాసగోష్ఠ్యామ్। కృష్ణస్య తద్భగవతః చరణారవిన్దం। న్యస్తం స్తనేషు విజహుః పరిరభ్య తాపమ్

వైకుంఠ లక్ష్మీదేవి, యోగేశ్వరులు కూడా ఆరాధించే కృష్ణుని పదాలను, రాసలీలలో భాగమైన ఆ భగవంతుని పాదాలను హృదయంలో ధరించిన వారు, ఆ పాదాలను హృదయానికి హత్తుకుని, అన్ని బాధలను దూరం చేసుకున్నారు.

వన్దే నన్దవ్రజస్త్రీణాం పాదరేణుమభీక్ష్ణశః। యాసాం హరికథోద్గీతం పునాతి భువనత్రయమ్

నందగోపుని వ్రజలోని ఆ స్త్రీల పాదధూళికి నేను మళ్లీ మళ్లీ నమస్కరిస్తున్నాను. ఎందుకంటే, వారి హరి కథలు మూడు లోకాలను పవిత్రం చేస్తాయి.

శ్రీశుక ఉవాచ। అథ గోపీరనుజ్ఞాప్య యశోదాం నన్దమేవ చ। గోపానామన్త్ర్య దాశార్హో యాస్యన్నారురుహే రథమ్

శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు: ఆ తర్వాత, గోపికలకు, యశోదమ్మకు, నందునికి వీడ్కోలు చెప్పి, గోపాలకులను ఆశీర్వదించి, ఉద్ధవుడు వెళ్ళేందుకు తన రథాన్ని ఎక్కాడు.

తం నిర్గతం సమాసాద్య నానోపాయనపాణయః। నన్దాదయోఽనురాగేణ ప్రావోచన్నశ్రులోచనాః

అతను బయలుదేరుతుండగా, నందుడు మొదలైన వారు వివిధ కానుకలు చేతుల్లో పట్టుకుని, ప్రేమతో దగ్గరికి వచ్చి, కన్నీళ్లు కన్నుల్లో మెదిలిస్తూ మాట్లాడారు.

మనసో వృత్తయో నః స్యుః కృష్ణ పాదామ్బుజాశ్రయాః। వాచోఽభిధాయినీర్నామ్నాం కాయస్తత్ప్రహ్వణాదిషు

మన మనస్సు ఎప్పుడూ కృష్ణుని పదపద్మాలపై నిలవాలి. మన మాటలు ఎప్పుడూ ఆయన నామస్మరణలో ఉండాలి. మన శరీరం ఆయన సేవలో నమస్కారం చేయడంలో నిమగ్నమై ఉండాలి.

కర్మభిర్భ్రామ్యమాణానాం యత్ర క్వాపీశ్వరేచ్ఛయా। మఙ్గలాచరితైర్దానై రతిర్నః కృష్ణ ఈశ్వరే

ప్రభువు సంకల్పంతో మనం ఎక్కడికి పోయినా, మన కర్మల వల్ల ఎంత తిప్పబడినా, మంగళకరమైన పనులు, దానాల ద్వారా మన భక్తి కృష్ణుని పట్ల ఎప్పటికీ నిలకడగా ఉండాలి.

ఏవం సభాజితో గోపైః కృష్ణభక్త్యా నరాధిప। ఉద్ధవః పునరాగచ్ఛన్మథురాం కృష్ణపాలితామ్

ఇలా గోపాలకులు కృష్ణభక్తితో ఘనంగా సత్కరించిన తరువాత, ఉద్ధవుడు మళ్లీ కృష్ణుడు రక్షిస్తున్న మథురకు తిరిగి వెళ్ళాడు.

కృష్ణాయ ప్రణిపత్యాహ భక్త్యుద్రే కం వ్రజౌకసామ్। వసుదేవాయ రామాయ రాజ్ఞే చోపాయనాన్యదాత్

అతడు కృష్ణునికి నమస్కరించి, వ్రజవాసుల పట్ల ఉన్న అపార భక్తితో, వసుదేవుడు, రాముడు, రాజుకు కానుకలు సమర్పించాడు.

భగవతాకుబ్జామనోరథపూర్తిః; అక్రూరగృహం గత్వా పాణ్డవసమాచారజ్ఞానాయ అక్రూరస్య హస్తినాపుర ప్రతి ప్రస్థానంచ - శ్రీశుక ఉవాచ - ( అనుష్టుప్ ) అథ విజ్ఞాయ భగవాన్ సర్వాత్మా సర్వదర్శనః । సైరన్ధ్ర్యాః కామతప్తాయాః ప్రియమిచ్ఛన్ గృహం యయౌ

శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు: ఆ సమయానికి, సైరంధ్రీ అయిన కుబ్జా మనసులో ఉన్న కోరికను తెలుసుకుని, ఆమెను సంతోషపెట్టాలని ఆ పరమాత్మ అయిన భగవంతుడు ఆమె ఇంటికి వెళ్లాడు.

మహార్హోపస్కరైరాఢ్యం కామోపాయోపబృంహితమ్ । ముక్తాదామపతాకాభిః వితానశయనాసనైః । ధూపైః సురభిభిర్దీపైః స్రగ్ గన్ధైరపి మణ్డితమ్

ఆమె ఇల్లు అద్భుతమైన వస్తువులతో, ఆనందాన్ని కలిగించే అలంకారాలతో, ముత్యాల హారాలు, జెండాలు, పందిళ్లు, మంచాలు, ఆసనాలతో, సుగంధ ధూపాలతో, వెలిగిన దీపాలతో, పుష్పమాలలు, పరిమళాలతో ఎంతో అందంగా అలంకరించబడి ఉంది.

( మిశ్ర ) గృహం తమాయాన్తమవేక్ష్య సాసనాత్ సద్యః సముత్థాయ హి జాతసమ్భ్రమా । యథోపసఙ్‌గమ్య సఖీభిరచ్యుతం సభాజయామాస సత్-ఆసనాదిభిః

ఆయన తన ఇంట్లోకి వస్తున్నాడని చూసిన కుబ్జా, ఆనందంతో తడబడి, వెంటనే తన ఆసనం నుండి లేచి, స్నేహితులతో కలిసి యథావిధిగా అచ్యుతునికి ఆసనం మొదలైన సత్కారాలు చేసింది.

తథోద్ధవః సాధుతయాభిపూజితో న్యషీదదుర్వ్యామభిమృశ్య చాసనమ్ । కృష్ణోఽపి తూర్ణం శయనం మహాధనం వివేశ లోకాచరితాన్యనువ్రతః

ఉద్ధవుడు కూడా గౌరవంగా ఆహ్వానించబడి, ఆసనాన్ని తాకి అక్కడ కూర్చున్నాడు. కృష్ణుడు మాత్రం, లోకంలో నడిచే విధంగా, వెంటనే ఆ విలాసవంతమైన మంచంలోకి వెళ్లాడు.

సా మజ్జనాలేపదుకూలభూషణ స్రగ్గన్ధతామ్బూలసుధాసవాదిభిః । ప్రసాధితాత్మోపససార మాధవం సవ్రీడలీలోత్స్మితవిభ్రమేక్షితైః

ఆమె స్నానం చేసి, అంగరాగాలు వేసుకుని, మెరిసే వస్త్రాలు, ఆభరణాలు ధరించి, పుష్పమాలలు, పరిమళాలు వేసుకుని, తాంబూలం నమిలి, సిగ్గుతో, ముద్దు నవ్వుతో, కంటిపార్వశ్యంతో మాధవుని దగ్గరకు వచ్చింది.

ఆహూయ కాన్తాం నవసఙ్‌గమహ్రియా విశఙ్‌కితాం కఙ్‌కణభూషితే కరే । ప్రగృహ్య శయ్యామధివేశ్య రామయా రేమేఽనులేపార్పణపుణ్యలేశయా

ఆ మొదటి కలయికలో సిగ్గుతో, సందేహంతో ఉన్న తన ప్రియమైన కుబ్జాను, చేతికి కంకణాలు మెరిసేలా పట్టుకుని, మంచంపై కూర్చోబెట్టి, ఆమె తనను అంగరాగం అర్పించిన పుణ్యంతో ఆనందంగా గడిపాడు.

( వసంతతిలకా ) సానఙ్‌గతప్తకుచయోరురసస్తథాక్ష్ణోః జిఘ్రన్త్యనన్తచరణేన రుజో మృజన్తీ । దోర్భ్యాం స్తనాన్తరగతం పరిరభ్య కాన్తమ్ ఆనన్దమూర్తిమజహాదతిదీర్ఘతాపమ్

ఆమెకు మనస్సు, కుళ్లు ప్రేమతో మండిపోతూ, కళ్లతో తపించుతూ, కృష్ణుని పాదాల సువాసనను పీల్చి, వాటితో తన బాధలను మర్దించి, తన ప్రియుడిని చేతులతో, కుళ్ల మధ్య హత్తుకుని, ఆ ఆనందమూర్తిలో తన దీర్ఘకాల బాధను పూర్తిగా మర్చిపోయింది.

( అనుష్టుప్ ) సైవం కైవల్యనాథం తం ప్రాప్య దుష్ప్రాప్యమీశ్వరమ్ । అఙ్‌గరాగార్పణేనాహో దుర్భగేదమయాచత

అలా, అందరికీ అందని మోక్షప్రదాత అయిన భగవంతుణ్ణి పొందిన ఆ దురదృష్టవతి, కృష్ణునికి అంగరాగం అర్పించి, ఒక వరం అడిగింది.

ఆహోష్యతామిహ ప్రేష్ఠ దినాని కతిచిన్మయా । రమస్వ నోత్సహే త్యక్తుం సఙ్‌గం తేఽమ్బురుహేక్షణ

నా ప్రియుడు కొంతకాలం నా దగ్గర ఉండాలి. ఓ కమలనయనా! నీవు నన్ను విడిచి పోవడాన్ని నేను భరించలేను. నాతో ఆనందంగా గడుపు అని ఆమె కోరింది.

తస్యై కామవరం దత్త్వా మానయిత్వా చ మానదః । సహోద్ధవేన సర్వేశః స్వధామాగమదర్చితమ్

ఆమె కోరుకున్న వరాన్ని ఇచ్చి, గౌరవంతో సత్కరించి, సర్వేశ్వరుడు అయిన శ్రీకృష్ణుడు ఉద్ధవునితో కలిసి తన పవిత్రమైన లోకానికి తిరిగి వెళ్ళాడు.

దురార్ధ్యం సమారాధ్య విష్ణుం సర్వేశ్వరేశ్వరమ్ । యో వృణీతే మనోగ్రాహ్యం అసత్త్వాత్ కుమనీష్యసౌ

ఎవరైనా విశ్వేశ్వరుడైన విష్ణువును కష్టపడి పూజించి, మనసుకు నచ్చిన వరం కోరితే, అది మంచి లక్షణం కానిది అయితే, అతడు తెలివితక్కువవాడే.

అక్రూరభవనం కృష్ణః సహరామోద్ధవః ప్రభుః । కిఞ్చిత్ చికీర్షయన్ ప్రాగాద్ అక్రూరప్రీయకామ్యయా

శ్రీకృష్ణుడు, రాముడు, ఉద్ధవుడు కలిసి, అక్రూరుని సంతోషపెట్టాలని ఆశించి, అతని ఇంటికి వెళ్లారు.