శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

తాః కిం నిశాః స్మరతి యాసు తదా ప్రియాభిర్। వృన్దావనే కుముదకున్దశశాఙ్కరమ్యే। రేమే క్వణచ్చరణనూపురరాసగోష్ఠ్యామ్। అస్మాభిరీడితమనోజ్ఞకథః కదాచిత్

ఆ రాత్రులు గుర్తున్నాయా? అప్పట్లో వృందావనంలో కమలం, మల్లెపూలు, చంద్రకాంతితో అలంకరించబడిన చోట ప్రియ సఖులతో కలిసి రాసక్రీడలో ఆనందంగా విహరించేవాడు. అప్పుడప్పుడు మనతో మధురమైన కథలు చెప్పి మన హృదయాలను ఆకట్టుకున్నాడు.

అప్యేష్యతీహ దాశార్హస్తప్తాః స్వకృతయా శుచా। సఞ్జీవయన్ను నో గాత్రైర్యథేన్ద్రో వనమమ్బుదైః

దాశార్హ వంశజుడు తన చర్యల వల్ల కలిగిన బాధతో ఇక్కడికి తిరిగి వచ్చి, ఇంద్రుడు వర్షంతో అడవిని పునరుజ్జీవింపజేసినట్టు, తన స్పర్శతో మమ్మల్ని మళ్లీ ప్రాణంతో నింపుతాడా?

కస్మాత్కృష్ణ ఇహాయాతి ప్రాప్తరాజ్యో హతాహితః। నరేన్ద్ర కన్యా ఉద్వాహ్య ప్రీతః సర్వసుహృద్వృతః

అయ్యా రాజా! కృష్ణుడు రాజ్యాన్ని పొందిన తరువాత, శత్రువులను సంహరించిన తరువాత, రాజకన్యలను పెళ్లి చేసుకుని, స్నేహితులతో ఆనందంగా ఉన్నప్పుడు, ఇక్కడికి ఎందుకు వచ్చేవాడు?

కిమస్మాభిర్వనౌకోభిరన్యాభిర్వా మహాత్మనః। శ్రీపతేరాప్తకామస్య క్రియేతార్థః కృతాత్మనః

అతని వంటి మహాత్ముడికి, లక్ష్మీపతికి, మనలాంటి అడవి జీవులు లేదా ఇతరులు ఏ ఉపయోగం ఉండగలము? అతడు తన కోరికలన్నీ తీర్చుకున్నవాడు, స్వయంపూర్ణుడు.

పరం సౌఖ్యం హి నైరాశ్యం స్వైరిణ్యప్యాహ పిఙ్గలా। తజ్జానతీనాం నః కృష్ణే తథాప్యాశా దురత్యయా

నిరాశలోనే పరమానందం ఉందని, పింగళా వేశ్య కూడా చెప్పింది. అయినా, మనం అది తెలుసుకున్నా, కృష్ణునిపై ఉన్న ఆశను వదలలేకపోతున్నాము.

క ఉత్సహేత సన్త్యక్తుముత్తమఃశ్లోకసంవిదమ్। అనిచ్ఛతోఽపి యస్య శ్రీరఙ్గాన్న చ్యవతే క్వచిత్

అతని యశస్సును అనుభవించడాన్ని, ఎంతైనా ఇష్టపడకపోయినా, ఎవరు వదిలేయగలరు? ఎందుకంటే లక్ష్మీదేవి ఎప్పుడూ అతని దేహాన్ని వదలదు.

సరిచ్ఛైలవనోద్దేశా గావో వేణురవా ఇమే। సఙ్కర్షణసహాయేన కృష్ణేనాచరితాః ప్రభో

ఈ నదులు, కొండలు, అడవులు, ఆవులు, వంశీ ధ్వని—ఇవన్నీ సంకర్షణుడితో కలిసి కృష్ణుడు సంచరించిన ప్రదేశాలే, ప్రభూ!

పునః పునః స్మారయన్తి నన్దగోపసుతం బత। శ్రీనికేతైస్తత్పదకైర్విస్మర్తుం నైవ శక్నుమః

పునఃపునః లక్ష్మీ నివాసస్థానాలు మనకు నందగోపుని కుమారుడిని గుర్తు చేస్తుంటాయి. అతని అడుగుజాడలు చూసి మేము అతన్ని మరచిపోలేకపోతున్నాము.

గత్యా లలితయోదార హాసలీలావలోకనైః। మాధ్వ్యా గిరా హృతధియః కథం తం విస్మరామ హే

అతని సొగసైన నడక, ఉదారమైన నవ్వు, చంచలమైన చూపులు, మధురమైన మాటలు—ఇవి మన మనసులను పూర్తిగా ఆకట్టుకున్నాయి. అలాంటి వాడిని మేము ఎలా మరచిపోగలం?

హే నాథ హే రమానాథ వ్రజనాథార్తినాశన। మగ్నముద్ధర గోవిన్ద గోకులం వృజినార్ణవాత్

ఓ ప్రభూ! ఓ రమాపతీ! ఓ వ్రజనాథా! బాధలను తొలగించే వాడా! గోవిందా! దుఃఖసాగరంలో మునిగిపోయిన గోకులాన్ని దయచేసి రక్షించు.

శ్రీశుక ఉవాచ। తతస్తాః కృష్ణసన్దేశైర్వ్యపేతవిరహజ్వరాః। ఉద్ధవం పూజయాంచక్రుర్జ్ఞాత్వాత్మానమధోక్షజమ్

శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు: కృష్ణుని సందేశాలతో వియోగజ్వరం తొలగిపోయిన వారు, ఉద్వహను పరమాదరంతో పూజించారు. అతడిని భగవంతుని స్వరూపంగా గుర్తించారు.

ఉవాస కతిచిన్మాసాన్గోపీనాం వినుదన్శుచః। కృష్ణలీలాకథాం గాయన్రమయామాస గోకులమ్

అతడు కొన్ని నెలలు అక్కడ ఉండి, గోపికల దుఃఖాన్ని పోగొట్టి, కృష్ణుని లీలలు పాడుతూ గోకులాన్ని ఆనందంలో ముంచెత్తాడు.

యావన్త్యహాని నన్దస్య వ్రజేఽవాత్సీత్స ఉద్ధవః। వ్రజౌకసాం క్షణప్రాయాణ్యాసన్కృష్ణస్య వార్తయా

నందుని వ్రజలో ఉద్వహ ఉన్న రోజులు ఎంతైనా, వ్రజవాసులకు ఆ రోజులు కృష్ణుని వార్తల్లో లీనమై క్షణంలా గడిచిపోయాయి.

సరిద్వనగిరిద్రో ణీర్వీక్షన్కుసుమితాన్ద్రు మాన్। కృష్ణం సంస్మారయన్రేమే హరిదాసో వ్రజౌకసామ్

నదులు, అడవులు, పుష్పభరిత వృక్షాలను చూసి, ఉద్వహ కృష్ణుని స్మరించుకుంటూ ఆనందించాడు. వ్రజవాసులకు సేవ చేశాడు.

దృష్ట్వైవమాది గోపీనాం కృష్ణావేశాత్మవిక్లవమ్। ఉద్ధవః పరమప్రీతస్తా నమస్యన్నిదం జగౌ

గోపికలు ఇంతగా కృష్ణుని ధ్యానంలో లీనమై, మనస్సు మరిచిపోయినదాన్ని చూసి, ఉద్వహ పరమానందంతో వారిని నమస్కరించి ఇలా పాడాడు.

ఏతాః పరం తనుభృతో భువి గోపవధ్వో। గోవిన్ద ఏవ నిఖిలాత్మని రూఢభావాః । వాఞ్ఛన్తి యద్భవభియో మునయో వయం చ। కిం బ్రహ్మజన్మభిరనన్తకథారసస్య

ఈ గోపికలు భూమిపై ఉన్న ప్రాణులలో అత్యుత్తములు. ఎందుకంటే గోవిందునిపై వారి ప్రేమ హృదయంలో బలంగా ఉంది. పునర్జన్మ భయంతో ఉన్న ఋషులు, మేము కూడా అలాంటి భక్తిని కోరుతున్నాము. అనంతుని కథామృతాన్ని ఆస్వాదించడంలో బ్రహ్మగా జన్మించడంలో ఏమి లాభం?

క్వేమాః స్త్రియో వనచరీర్వ్యభిచారదుష్టాః। కృష్ణే క్వ చైష పరమాత్మని రూఢభావః। నన్వీశ్వరోఽనుభజతోఽవిదుషోఽపి సాక్షాచ్। ఛ్రేయస్తనోత్యగదరాజ ఇవోపయుక్తః

ఈ అడవి స్త్రీలు, తప్పుల వల్ల కలుషితమైనవారు; వీరిలో కృష్ణునిపై ఇంత గొప్ప ప్రేమ ఎలా కలిగింది? నిజంగా, భగవంతుణ్ణి నేరుగా సేవించే వారు అజ్ఞానులైనా, రాజు సేవకులకు అనుగ్రహం ఇచ్చినట్టు, ఆయన కూడా వారికి శ్రేయస్సు ఇస్తాడు.

నాయం శ్రియోఽఙ్గ ఉ నితాన్తరతేః ప్రసాదః। స్వర్యోషితాం నలినగన్ధరుచాం కుతోఽన్యాః। రాసోత్సవేఽస్య భుజదణ్డగృహీతకణ్ఠ। లబ్ధాశిషాం య ఉదగాద్వ్రజవల్లభీనామ్

ఓ సఖీ! ఈ ప్రగాఢమైన కృప స్వర్గస్త్రీలకు, పద్మపు పరిమళంతో ఉన్నవారికీ, మరెవరికీ లభించదు. రాసక్రీడలో వ్రజవల్లభలను భుజాలతో ఆలింగనం చేసి, వారికి సంపూర్ణ ఆనందాన్ని ప్రసాదించినప్పుడు మాత్రమే ఇది కలిగింది.

ఆసామహో చరణరేణుజుషామహం స్యాం। వృన్దావనే కిమపి గుల్మలతౌషధీనామ్। యా దుస్త్యజం స్వజనమార్యపథం చ హిత్వా। భేజుర్ముకున్దపదవీం శ్రుతిభిర్విమృగ్యామ్

హాయ్! నేను ఈ వృందావనంలో ఒక్క గడ్డి, పొద, లత, ఔషధంగా అయినా పుట్టాలని ఎంతగా కోరుకుంటున్నానో! ఎందుకంటే, తమ కుటుంబాన్ని, మంచి మార్గాన్ని కూడా వదిలేసి, వేదాలు వెతికే ముకుందుని మార్గాన్ని ఆశ్రయించినవారి పాదధూళిని పొందగలనేమో.

యా వై శ్రియార్చితమజాదిభిరాప్తకామైర్। యోగేశ్వరైరపి యదాత్మని రాసగోష్ఠ్యామ్। కృష్ణస్య తద్భగవతః చరణారవిన్దం। న్యస్తం స్తనేషు విజహుః పరిరభ్య తాపమ్

వైకుంఠ లక్ష్మీదేవి, యోగేశ్వరులు కూడా ఆరాధించే కృష్ణుని పదాలను, రాసలీలలో భాగమైన ఆ భగవంతుని పాదాలను హృదయంలో ధరించిన వారు, ఆ పాదాలను హృదయానికి హత్తుకుని, అన్ని బాధలను దూరం చేసుకున్నారు.

వన్దే నన్దవ్రజస్త్రీణాం పాదరేణుమభీక్ష్ణశః। యాసాం హరికథోద్గీతం పునాతి భువనత్రయమ్

నందగోపుని వ్రజలోని ఆ స్త్రీల పాదధూళికి నేను మళ్లీ మళ్లీ నమస్కరిస్తున్నాను. ఎందుకంటే, వారి హరి కథలు మూడు లోకాలను పవిత్రం చేస్తాయి.

శ్రీశుక ఉవాచ। అథ గోపీరనుజ్ఞాప్య యశోదాం నన్దమేవ చ। గోపానామన్త్ర్య దాశార్హో యాస్యన్నారురుహే రథమ్

శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు: ఆ తర్వాత, గోపికలకు, యశోదమ్మకు, నందునికి వీడ్కోలు చెప్పి, గోపాలకులను ఆశీర్వదించి, ఉద్ధవుడు వెళ్ళేందుకు తన రథాన్ని ఎక్కాడు.

తం నిర్గతం సమాసాద్య నానోపాయనపాణయః। నన్దాదయోఽనురాగేణ ప్రావోచన్నశ్రులోచనాః

అతను బయలుదేరుతుండగా, నందుడు మొదలైన వారు వివిధ కానుకలు చేతుల్లో పట్టుకుని, ప్రేమతో దగ్గరికి వచ్చి, కన్నీళ్లు కన్నుల్లో మెదిలిస్తూ మాట్లాడారు.

మనసో వృత్తయో నః స్యుః కృష్ణ పాదామ్బుజాశ్రయాః। వాచోఽభిధాయినీర్నామ్నాం కాయస్తత్ప్రహ్వణాదిషు

మన మనస్సు ఎప్పుడూ కృష్ణుని పదపద్మాలపై నిలవాలి. మన మాటలు ఎప్పుడూ ఆయన నామస్మరణలో ఉండాలి. మన శరీరం ఆయన సేవలో నమస్కారం చేయడంలో నిమగ్నమై ఉండాలి.

కర్మభిర్భ్రామ్యమాణానాం యత్ర క్వాపీశ్వరేచ్ఛయా। మఙ్గలాచరితైర్దానై రతిర్నః కృష్ణ ఈశ్వరే

ప్రభువు సంకల్పంతో మనం ఎక్కడికి పోయినా, మన కర్మల వల్ల ఎంత తిప్పబడినా, మంగళకరమైన పనులు, దానాల ద్వారా మన భక్తి కృష్ణుని పట్ల ఎప్పటికీ నిలకడగా ఉండాలి.

ఏవం సభాజితో గోపైః కృష్ణభక్త్యా నరాధిప। ఉద్ధవః పునరాగచ్ఛన్మథురాం కృష్ణపాలితామ్

ఇలా గోపాలకులు కృష్ణభక్తితో ఘనంగా సత్కరించిన తరువాత, ఉద్ధవుడు మళ్లీ కృష్ణుడు రక్షిస్తున్న మథురకు తిరిగి వెళ్ళాడు.

కృష్ణాయ ప్రణిపత్యాహ భక్త్యుద్రే కం వ్రజౌకసామ్। వసుదేవాయ రామాయ రాజ్ఞే చోపాయనాన్యదాత్

అతడు కృష్ణునికి నమస్కరించి, వ్రజవాసుల పట్ల ఉన్న అపార భక్తితో, వసుదేవుడు, రాముడు, రాజుకు కానుకలు సమర్పించాడు.

భగవతాకుబ్జామనోరథపూర్తిః; అక్రూరగృహం గత్వా పాణ్డవసమాచారజ్ఞానాయ అక్రూరస్య హస్తినాపుర ప్రతి ప్రస్థానంచ - శ్రీశుక ఉవాచ - ( అనుష్టుప్ ) అథ విజ్ఞాయ భగవాన్ సర్వాత్మా సర్వదర్శనః । సైరన్ధ్ర్యాః కామతప్తాయాః ప్రియమిచ్ఛన్ గృహం యయౌ

శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు: ఆ సమయానికి, సైరంధ్రీ అయిన కుబ్జా మనసులో ఉన్న కోరికను తెలుసుకుని, ఆమెను సంతోషపెట్టాలని ఆ పరమాత్మ అయిన భగవంతుడు ఆమె ఇంటికి వెళ్లాడు.

మహార్హోపస్కరైరాఢ్యం కామోపాయోపబృంహితమ్ । ముక్తాదామపతాకాభిః వితానశయనాసనైః । ధూపైః సురభిభిర్దీపైః స్రగ్ గన్ధైరపి మణ్డితమ్

ఆమె ఇల్లు అద్భుతమైన వస్తువులతో, ఆనందాన్ని కలిగించే అలంకారాలతో, ముత్యాల హారాలు, జెండాలు, పందిళ్లు, మంచాలు, ఆసనాలతో, సుగంధ ధూపాలతో, వెలిగిన దీపాలతో, పుష్పమాలలు, పరిమళాలతో ఎంతో అందంగా అలంకరించబడి ఉంది.