శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

శ్రీఉద్ధవ ఉవాచ। అహో యూయం స్మ పూర్ణార్థా భవత్యో లోకపూజితాః। వాసుదేవే భగవతి యాసామిత్యర్పితం మనః

శ్రీఉద్వవుడు అన్నాడు: ఓ గోపికలారా, మీరు నిజంగా సంపూర్ణమైనవారు, లోకంలో పూజించబడే వారు. ఎందుకంటే మీరు మీ మనస్సును పూర్తిగా వాసుదేవుడికి అర్పించారు.

దానవ్రతతపోహోమ జపస్వాధ్యాయసంయమైః। శ్రేయోభిర్వివిధైశ్చాన్యైః కృష్ణే భక్తిర్హి సాధ్యతే

వ్రతాలు, తపస్సు, హోమాలు, జపాలు, అధ్యయనం, నియమాలు, ఇంకా ఇతర మంచి మార్గాలతో కృష్ణుని భక్తి సాధ్యమవుతుంది.

భగవత్యుత్తమఃశ్లోకే భవతీభిరనుత్తమా। భక్తిః ప్రవర్తితా దిష్ట్యా మునీనామపి దుర్లభా

మీ అదృష్టంతో, గొప్ప పేరుగల భగవంతునికి మీరు అత్యుత్తమమైన భక్తిని స్థాపించారు. ఆ భక్తి మునులకు కూడా దుర్లభం.

దిష్ట్యా పుత్రాన్పతీన్దేహాన్స్వజనాన్భవనాని చ। హిత్వావృణీత యూయం యత్కృష్ణాఖ్యం పురుషం పరమ్

మీరు కొడుకులు, భర్తలు, శరీరాలు, బంధువులు, ఇళ్ళను వదిలిపెట్టి, కృష్ణుడు అనే పరమపురుషునిని ఎంచుకున్నారు — ఇది మీకు విధి వల్లే సాధ్యమైంది.

సర్వాత్మభావోఽధికృతో భవతీనామధోక్షజే। విరహేణ మహాభాగా మహాన్మేఽనుగ్రహః కృతః

మీరు పరమాత్ముని వేరుపాటు వల్ల అంతటా ఆయనలో లీనమయ్యారు. మహాభాగ్యవంతులైన మీ వల్ల నాకు గొప్ప అనుగ్రహం కలిగింది.

శ్రూయతాం ప్రియసన్దేశో భవతీనాం సుఖావహః। యమాదాయాగతో భద్రా అహం భర్తూ రహస్కరః

మీ ప్రియమైన భర్త పంపిన, మీకు ఆనందాన్ని ఇచ్చే సందేశాన్ని నేను రహస్యంగా తీసుకొచ్చాను. దయచేసి వినండి.

శ్రీభగవానువాచ। భవతీనాం వియోగో మే న హి సర్వాత్మనా క్వచిత్। యథా భూతాని భూతేషు ఖం వాయ్వగ్నిర్జలం మహీ । తథాహం చ మనఃప్రాణ భూతేన్ద్రియగుణాశ్రయః

శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: మీతో నా దూరం ఎప్పుడూ పూర్తిగా ఉండదు, ఎందుకంటే నేను అన్నిటిలోను ఉన్నాను. ఆకాశం, గాలి, అగ్ని, నీరు, భూమి అన్నిటిలో ఎలా ఉంటాయో, అలాగే నేను మనస్సు, ప్రాణం, భూతాలు, ఇంద్రియాలు, వాటి లక్షణాలలో కూడా ఆధారంగా ఉంటాను.

ఆత్మన్యేవాత్మనాత్మానం సృజే హన్మ్యనుపాలయే। ఆత్మమాయానుభావేన భూతేన్ద్రియగుణాత్మనా

నేనే నన్ను నాలోనే సృష్టిస్తాను, నాశనం చేస్తాను, పోషిస్తాను. నా స్వశక్తితో, భూతాలు, ఇంద్రియాలు, వాటి లక్షణాల రూపంలో నేను వ్యవహరిస్తాను.

ఆత్మా జ్ఞానమయః శుద్ధో వ్యతిరిక్తోఽగుణాన్వయః। సుషుప్తిస్వప్నజాగ్రద్భిర్మాయావృత్తిభిరీయతే

ఆత్మ జ్ఞానమయం, పవిత్రమైనది, వేరుగా ఉండేది, గుణాలకు లోనుకానిది. అయినా మాయ వల్ల, ఆత్మ నిద్ర, కల, జాగరణ స్థితులలో సంచరిస్తున్నట్టు కనిపిస్తుంది.

యేనేన్ద్రియార్థాన్ధ్యాయేత మృషా స్వప్నవదుత్థితః। తన్నిరున్ధ్యాదిన్ద్రియాణి వినిద్రః ప్రత్యపద్యత

ఇంద్రియాలు కలలో లాంటి ఊహల్లో మునిగిపోతాయి. అందుకే ఎప్పుడూ జాగ్రత్తగా ఉండి, మన ఇంద్రియాలను నియంత్రించాలి.

ఏతదన్తః సమామ్నాయో యోగః సాఙ్ఖ్యం మనీషిణామ్। త్యాగస్తపో దమః సత్యం సముద్రాన్తా ఇవాపగాః

ఇది అంతరంగిక బోధ, మేధావులకు యోగం, సాంఖ్య జ్ఞానం. త్యాగం, తపస్సు, దమనం, సత్యం — ఇవన్నీ నదులు సముద్రంలో కలిసిపోవడంలా ఉంటాయి.

యత్త్వహం భవతీనాం వై దూరే వర్తే ప్రియో దృశామ్। మనసః సన్నికర్షార్థం మదనుధ్యానకామ్యయా

నేను, మీ ప్రియుడు, మీకు దూరంగా ఉన్నట్టు కనిపిస్తున్నా, అది మీ మనస్సు నన్ను మరింతగా ఆలోచించేందుకు, నన్ను ఎప్పుడూ జ్ఞాపకం చేసేందుకు మాత్రమే.

యథా దూరచరే ప్రేష్ఠే మన ఆవిశ్య వర్తతే। స్త్రీణాం చ న తథా చేతః సన్నికృష్టేఽక్షిగోచరే

ప్రియుడు దూరంగా ఉన్నప్పుడు మనస్సు అతనిపైనే నిలుస్తుంది. కానీ, స్త్రీలకు ప్రియుడు దగ్గరగా, కనులకెదురుగా ఉన్నప్పుడు అంతగా మనస్సు అతనిపై లీనమవదు.

మయ్యావేశ్య మనః కృత్స్నం విముక్తాశేషవృత్తి యత్। అనుస్మరన్త్యో మాం నిత్యమచిరాన్మాముపైష్యథ

మీరు మీ మనస్సంతా నాపై నిలిపి, మిగతా బంధాలన్నీ విడిచిపెట్టి, నన్ను ఎప్పుడూ జ్ఞాపకం చేస్తూ ఉంటే, త్వరలోనే నన్ను చేరుకుంటారు.

యా మయా క్రీడతా రాత్ర్యాం వనేఽస్మిన్వ్రజ ఆస్థితాః। అలబ్ధరాసాః కల్యాణ్యో మాపుర్మద్వీర్యచిన్తయా

నేను వ్రజవనంలో రాత్రి ఆటలాడుతున్నప్పుడు, రాసలీలలో పాల్గొనలేకపోయిన ఆ ధన్యులైన వారు నా పరాక్రమాన్ని ధ్యానిస్తూ నన్ను పొందారు.

శ్రీశుక ఉవాచ। ఏవం ప్రియతమాదిష్టమాకర్ణ్య వ్రజయోషితః। తా ఊచురుద్ధవం ప్రీతాస్తత్సన్దేశాగతస్మృతీః

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు: ప్రియుడు చెప్పిన మాటలు విని, వ్రజ స్త్రీలు ఆనందంతో ఉద్ధవుని చూచి, ఆయన తెచ్చిన సందేశాన్ని జ్ఞాపకం చేసుకుంటూ మాట్లాడారు.

గోప్య ఊచుః। దిష్ట్యాహితో హతః కంసో యదూనాం సానుగోఽఘకృత్। దిష్ట్యాప్తైర్లబ్ధసర్వార్థైః కుశల్యాస్తేఽచ్యుతోఽధునా

గోపికలు అన్నారు: అదృష్టవశాత్తు, యదువంశానికి శత్రువైన దుష్టుడు కంసుడు తన అనుచరులతో పాటు హతమయ్యాడు. అదృష్టంతో, అచ్యుతుడు తన బంధువులతో కలిసి అన్ని లక్ష్యాలు సాధించి క్షేమంగా ఉన్నాడు.

కచ్చిద్గదాగ్రజః సౌమ్య కరోతి పురయోషితామ్। ప్రీతిం నః స్నిగ్ధసవ్రీడ హాసోదారేక్షణార్చితః

ఓ మృదువైనవాడా, నగర స్త్రీలు ప్రేమతో, సిగ్గుతో, చిరునవ్వుతో చూసే గదాగ్రజుడు వారికి ఆనందాన్ని ఇస్తున్నాడా?

కథం రతివిశేషజ్ఞః ప్రియశ్చ పురయోషితామ్। నానుబధ్యేత తద్వాక్యైర్విభ్రమైశ్చానుభాజితః

ప్రేమలో నిపుణుడైన, నగర స్త్రీలకు ప్రియుడైన ఆయన, వారి మాటలు, ఆటల్లోని హావభావాలతో ఆకర్షితుడవకపోవడం ఎలా సాధ్యం?

అపి స్మరతి నః సాధో గోవిన్దః ప్రస్తుతే క్వచిత్। గోష్ఠిమధ్యే పురస్త్రీణామ్గ్రామ్యాః స్వైరకథాన్తరే

ఓ సద్గుణసంపన్నుడా, నగర స్త్రీల మధ్యలో, వారి అంతరంగిక సంభాషణల్లో, గోవిందుడు ఎప్పుడైనా మన గ్రామ స్త్రీలను జ్ఞాపకం చేసుకుంటాడా?

తాః కిం నిశాః స్మరతి యాసు తదా ప్రియాభిర్। వృన్దావనే కుముదకున్దశశాఙ్కరమ్యే। రేమే క్వణచ్చరణనూపురరాసగోష్ఠ్యామ్। అస్మాభిరీడితమనోజ్ఞకథః కదాచిత్

ఆ రాత్రులు గుర్తున్నాయా? అప్పట్లో వృందావనంలో కమలం, మల్లెపూలు, చంద్రకాంతితో అలంకరించబడిన చోట ప్రియ సఖులతో కలిసి రాసక్రీడలో ఆనందంగా విహరించేవాడు. అప్పుడప్పుడు మనతో మధురమైన కథలు చెప్పి మన హృదయాలను ఆకట్టుకున్నాడు.

అప్యేష్యతీహ దాశార్హస్తప్తాః స్వకృతయా శుచా। సఞ్జీవయన్ను నో గాత్రైర్యథేన్ద్రో వనమమ్బుదైః

దాశార్హ వంశజుడు తన చర్యల వల్ల కలిగిన బాధతో ఇక్కడికి తిరిగి వచ్చి, ఇంద్రుడు వర్షంతో అడవిని పునరుజ్జీవింపజేసినట్టు, తన స్పర్శతో మమ్మల్ని మళ్లీ ప్రాణంతో నింపుతాడా?

కస్మాత్కృష్ణ ఇహాయాతి ప్రాప్తరాజ్యో హతాహితః। నరేన్ద్ర కన్యా ఉద్వాహ్య ప్రీతః సర్వసుహృద్వృతః

అయ్యా రాజా! కృష్ణుడు రాజ్యాన్ని పొందిన తరువాత, శత్రువులను సంహరించిన తరువాత, రాజకన్యలను పెళ్లి చేసుకుని, స్నేహితులతో ఆనందంగా ఉన్నప్పుడు, ఇక్కడికి ఎందుకు వచ్చేవాడు?

కిమస్మాభిర్వనౌకోభిరన్యాభిర్వా మహాత్మనః। శ్రీపతేరాప్తకామస్య క్రియేతార్థః కృతాత్మనః

అతని వంటి మహాత్ముడికి, లక్ష్మీపతికి, మనలాంటి అడవి జీవులు లేదా ఇతరులు ఏ ఉపయోగం ఉండగలము? అతడు తన కోరికలన్నీ తీర్చుకున్నవాడు, స్వయంపూర్ణుడు.

పరం సౌఖ్యం హి నైరాశ్యం స్వైరిణ్యప్యాహ పిఙ్గలా। తజ్జానతీనాం నః కృష్ణే తథాప్యాశా దురత్యయా

నిరాశలోనే పరమానందం ఉందని, పింగళా వేశ్య కూడా చెప్పింది. అయినా, మనం అది తెలుసుకున్నా, కృష్ణునిపై ఉన్న ఆశను వదలలేకపోతున్నాము.

క ఉత్సహేత సన్త్యక్తుముత్తమఃశ్లోకసంవిదమ్। అనిచ్ఛతోఽపి యస్య శ్రీరఙ్గాన్న చ్యవతే క్వచిత్

అతని యశస్సును అనుభవించడాన్ని, ఎంతైనా ఇష్టపడకపోయినా, ఎవరు వదిలేయగలరు? ఎందుకంటే లక్ష్మీదేవి ఎప్పుడూ అతని దేహాన్ని వదలదు.

సరిచ్ఛైలవనోద్దేశా గావో వేణురవా ఇమే। సఙ్కర్షణసహాయేన కృష్ణేనాచరితాః ప్రభో

ఈ నదులు, కొండలు, అడవులు, ఆవులు, వంశీ ధ్వని—ఇవన్నీ సంకర్షణుడితో కలిసి కృష్ణుడు సంచరించిన ప్రదేశాలే, ప్రభూ!

పునః పునః స్మారయన్తి నన్దగోపసుతం బత। శ్రీనికేతైస్తత్పదకైర్విస్మర్తుం నైవ శక్నుమః

పునఃపునః లక్ష్మీ నివాసస్థానాలు మనకు నందగోపుని కుమారుడిని గుర్తు చేస్తుంటాయి. అతని అడుగుజాడలు చూసి మేము అతన్ని మరచిపోలేకపోతున్నాము.

గత్యా లలితయోదార హాసలీలావలోకనైః। మాధ్వ్యా గిరా హృతధియః కథం తం విస్మరామ హే

అతని సొగసైన నడక, ఉదారమైన నవ్వు, చంచలమైన చూపులు, మధురమైన మాటలు—ఇవి మన మనసులను పూర్తిగా ఆకట్టుకున్నాయి. అలాంటి వాడిని మేము ఎలా మరచిపోగలం?