శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

సకృదధరసుధాం స్వాం మోహినీం పాయయిత్వా। సుమనస ఇవ సద్యస్తత్యజేఽస్మాన్భవాదృక్। పరిచరతి కథం తత్పాదపద్మం ను పద్మా। హ్యపి బత హృతచేతా హ్యుత్తమఃశ్లోకజల్పైః

ఒక్కసారి తన పెదవుల అమృతాన్ని మాకు తాగించి మాయ చేశాడు; ఆ వెంటనే పువ్వును వదిలేసినట్టు మమ్మల్ని విడిచిపోయాడు. ఉత్తమశ్లోకుని కీర్తనలతో మనస్సు దోచుకున్న వాడి పదపద్మాలను పద్మా ఎలా సేవిస్తోంది?

కిమిహ బహు షడఙ్ఘ్రే గాయసి త్వం యదూనామ్। అధిపతిమగృహాణామగ్రతో నః పురాణమ్। విజయసఖసఖీనాం గీయతాం తత్ప్రసఙ్గః। క్షపితకుచరుజస్తే కల్పయన్తీష్టమిష్టాః

ఓ ఆరు కాళ్లదాని, యదువంశాధిపతిని, మా ఇంటి పాత యజమానుని గురించి ఇక్కడ ఎందుకు పాడుతున్నావు? అతని విజయ మిత్రుల మధ్యకు వెళ్లి, వారి కోరికలు తీరుస్తూ వారి వక్షోజాల బాధను పోగొట్టిన అతని కథలు అక్కడ పాడు.

దివి భువి చ రసాయాం కాః స్త్రియస్తద్దురాపాః। కపటరుచిరహాసభ్రూవిజృమ్భస్య యాః స్యుః। చరణరజ ఉపాస్తే యస్య భూతిర్వయం కా। అపి చ కృపణపక్షే హ్యుత్తమశ్లోకశబ్దః

ఆయన మాయా నవ్వుతో, కనురెప్పలతో మోసం చేసే వాడికి, ఆకాశంలో, భూమిపై, పాతాళంలో ఎవరైనా స్త్రీలు దొరకకుండా ఉంటారా? అతని పాదధూళిని పూజించడమే మన అదృష్టం. మనం ఎంత చిన్నవాళ్లమో! అయినా, దురదృష్టవంతులలో కూడా ఉత్తమశ్లోకుని పేరు వినిపిస్తూనే ఉంటుంది.

విసృజ శిరసి పాదం వేద్మ్యహం చాటుకారైర్। అనునయవిదుషస్తేఽభ్యేత్య దౌత్యైర్ముకున్దాత్। స్వకృత ఇహ విసృష్టాపత్యపత్యన్యలోకా। వ్యసృజదకృతచేతాః కిం ను సన్ధేయమస్మిన్

నీ తలపై అతని పాదాన్ని పెట్టవద్దు; అతని మధురమైన మాటలు నాకు తెలుసు. నువ్వు ఒప్పించడంలో నిపుణుడివని నిన్ను దూతగా పంపాడు. తనే సృష్టించిన భార్యా పిల్లలను, ఇతరులను ఇక్కడ వదిలేసి, ఏమాత్రం పట్టించుకోకుండా వెళ్లిపోయాడు. ఇలాంటి వాడిని ఎలా నమ్మాలి?

మృగయురివ కపీన్ద్రం వివ్యధే లుబ్ధధర్మా। స్త్రియమకృత విరూపాం స్త్రీజితః కామయానామ్। బలిమపి బలిమత్త్వావేష్టయద్ధ్వాఙ్క్షవద్యస్। తదలమసితసఖ్యైర్దుస్త్యజస్తత్కథార్థః

వేటగాళ్లు ఎలాగో, అతను ప్రేమలో పడిపోయిన, అశక్తురాలైన స్త్రీలను గాయపరిచాడు. బలవంతుడైన బలిని కూడా పక్షిలా కట్టేసాడు. ఈ నల్లవాడితో స్నేహం చాలించాలి; అయినా, అతని కథలు వదలడం చాలా కష్టం.

యదనుచరితలీలాకర్ణపీయూషవిప్రుట్। సకృదదనవిధూతద్వన్ద్వధర్మా వినష్టాః। సపది గృహకుటుమ్బం దీనముత్సృజ్య దీనా। బహవ ఇహ విహఙ్గా భిక్షుచర్యాం చరన్తి

ఆయన లీలలు చెవిలో పడిన అమృతపు చినుకులు ఒక్కసారి వినగానే, ద్వంద్వ భావాలు పోయి, తమ ఇల్లు, కుటుంబాన్ని వదిలేసి, ఎంతో బీదగా ఉన్నా, ఇక్కడ చాలా మంది పక్షుల్లా భిక్షాటన చేస్తూ తిరుగుతున్నారు.

వయమృతమివ జిహ్మవ్యాహృతం శ్రద్దధానాః। కులికరుతమివాజ్ఞాః కృష్ణవధ్వో హరిణ్యః। దదృశురసకృదేతత్తన్నఖస్పర్శతీవ్ర। స్మరరుజ ఉపమన్త్రిన్భణ్యతామన్యవార్తా

మేము, ఆయన వంకర మాటలను అమృతంలా నమ్మినవాళ్లు, తల్లి పిలుపు వినే పిల్ల పక్షుల్లా అమాయకులమై, కృష్ణుని భార్యలు, మృగిలా ఉన్నాం. ఆయన నఖస్పర్శ వల్ల కలిగిన ప్రేమవేదనను మళ్లీ మళ్లీ గుర్తు చేసుకుంటున్నాం. ఓ దూతా, ఇంకేమైనా వార్త చెప్పు.

ప్రియసఖ పునరాగాః ప్రేయసా ప్రేషితః కిం। వరయ కిమనురున్ధే మాననీయోఽసి మేఽఙ్గ। నయసి కథమిహాస్మాన్దుస్త్యజద్వన్ద్వపార్శ్వం। సతతమురసి సౌమ్య శ్రీర్వధూః సాకమాస్తే

ప్రియమైన మిత్రమా, నువ్వు మళ్లీ వచ్చావా? ప్రియుడు పంపాడా? ఏం కావాలో చెప్పు. నీవు గౌరవించదగినవాడివి. ఎప్పుడూ వదలలేని వాడి దగ్గరకు మమ్మల్ని ఎలా తీసుకెళ్తావు? అతని వక్షస్సుపై లక్ష్మీ దేవి ఎల్లప్పుడూ ఉంటుందే.

అపి బత మధుపుర్యామార్యపుత్రోఽధునాస్తే। స్మరతి స పితృగేహాన్సౌమ్య బన్ధూంశ్చ గోపాన్। క్వచిదపి స కథా నః కిఙ్కరీణాం గృణీతే। భుజమగురుసుగన్ధం మూర్ధ్న్యధాస్యత్కదా ను

మధురలో ఆ ఆర్యపుత్రుడు ఇప్పుడు ఉన్నాడా? తన తండ్రి ఇల్లు, బంధువులు, గోపులను గుర్తు చేసుకుంటున్నాడా? మమ్మల్ని, తన దాసీలను ఎప్పుడైనా మాట్లాడుకుంటాడా? అతని బలమైన, సువాసనగల భుజాన్ని మన తలపై ఎప్పుడైనా ఉంచుతాడా?

శ్రీశుక ఉవాచ। అథోద్ధవో నిశమ్యైవం కృష్ణదర్శనలాలసాః। సాన్త్వయన్ప్రియసన్దేశైర్గోపీరిదమభాషత

శ్రీశుకుడు చెప్పాడు: అప్పుడు ఉద్వవుడు, వారి కృష్ణుని దర్శనానికి ఉన్న తపనను విని, ప్రియమైన సందేశాలతో గోపికలను ఓదార్చి ఇలా అన్నాడు.

శ్రీఉద్ధవ ఉవాచ। అహో యూయం స్మ పూర్ణార్థా భవత్యో లోకపూజితాః। వాసుదేవే భగవతి యాసామిత్యర్పితం మనః

శ్రీఉద్వవుడు అన్నాడు: ఓ గోపికలారా, మీరు నిజంగా సంపూర్ణమైనవారు, లోకంలో పూజించబడే వారు. ఎందుకంటే మీరు మీ మనస్సును పూర్తిగా వాసుదేవుడికి అర్పించారు.

దానవ్రతతపోహోమ జపస్వాధ్యాయసంయమైః। శ్రేయోభిర్వివిధైశ్చాన్యైః కృష్ణే భక్తిర్హి సాధ్యతే

వ్రతాలు, తపస్సు, హోమాలు, జపాలు, అధ్యయనం, నియమాలు, ఇంకా ఇతర మంచి మార్గాలతో కృష్ణుని భక్తి సాధ్యమవుతుంది.

భగవత్యుత్తమఃశ్లోకే భవతీభిరనుత్తమా। భక్తిః ప్రవర్తితా దిష్ట్యా మునీనామపి దుర్లభా

మీ అదృష్టంతో, గొప్ప పేరుగల భగవంతునికి మీరు అత్యుత్తమమైన భక్తిని స్థాపించారు. ఆ భక్తి మునులకు కూడా దుర్లభం.

దిష్ట్యా పుత్రాన్పతీన్దేహాన్స్వజనాన్భవనాని చ। హిత్వావృణీత యూయం యత్కృష్ణాఖ్యం పురుషం పరమ్

మీరు కొడుకులు, భర్తలు, శరీరాలు, బంధువులు, ఇళ్ళను వదిలిపెట్టి, కృష్ణుడు అనే పరమపురుషునిని ఎంచుకున్నారు — ఇది మీకు విధి వల్లే సాధ్యమైంది.

సర్వాత్మభావోఽధికృతో భవతీనామధోక్షజే। విరహేణ మహాభాగా మహాన్మేఽనుగ్రహః కృతః

మీరు పరమాత్ముని వేరుపాటు వల్ల అంతటా ఆయనలో లీనమయ్యారు. మహాభాగ్యవంతులైన మీ వల్ల నాకు గొప్ప అనుగ్రహం కలిగింది.

శ్రూయతాం ప్రియసన్దేశో భవతీనాం సుఖావహః। యమాదాయాగతో భద్రా అహం భర్తూ రహస్కరః

మీ ప్రియమైన భర్త పంపిన, మీకు ఆనందాన్ని ఇచ్చే సందేశాన్ని నేను రహస్యంగా తీసుకొచ్చాను. దయచేసి వినండి.

శ్రీభగవానువాచ। భవతీనాం వియోగో మే న హి సర్వాత్మనా క్వచిత్। యథా భూతాని భూతేషు ఖం వాయ్వగ్నిర్జలం మహీ । తథాహం చ మనఃప్రాణ భూతేన్ద్రియగుణాశ్రయః

శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: మీతో నా దూరం ఎప్పుడూ పూర్తిగా ఉండదు, ఎందుకంటే నేను అన్నిటిలోను ఉన్నాను. ఆకాశం, గాలి, అగ్ని, నీరు, భూమి అన్నిటిలో ఎలా ఉంటాయో, అలాగే నేను మనస్సు, ప్రాణం, భూతాలు, ఇంద్రియాలు, వాటి లక్షణాలలో కూడా ఆధారంగా ఉంటాను.

ఆత్మన్యేవాత్మనాత్మానం సృజే హన్మ్యనుపాలయే। ఆత్మమాయానుభావేన భూతేన్ద్రియగుణాత్మనా

నేనే నన్ను నాలోనే సృష్టిస్తాను, నాశనం చేస్తాను, పోషిస్తాను. నా స్వశక్తితో, భూతాలు, ఇంద్రియాలు, వాటి లక్షణాల రూపంలో నేను వ్యవహరిస్తాను.

ఆత్మా జ్ఞానమయః శుద్ధో వ్యతిరిక్తోఽగుణాన్వయః। సుషుప్తిస్వప్నజాగ్రద్భిర్మాయావృత్తిభిరీయతే

ఆత్మ జ్ఞానమయం, పవిత్రమైనది, వేరుగా ఉండేది, గుణాలకు లోనుకానిది. అయినా మాయ వల్ల, ఆత్మ నిద్ర, కల, జాగరణ స్థితులలో సంచరిస్తున్నట్టు కనిపిస్తుంది.

యేనేన్ద్రియార్థాన్ధ్యాయేత మృషా స్వప్నవదుత్థితః। తన్నిరున్ధ్యాదిన్ద్రియాణి వినిద్రః ప్రత్యపద్యత

ఇంద్రియాలు కలలో లాంటి ఊహల్లో మునిగిపోతాయి. అందుకే ఎప్పుడూ జాగ్రత్తగా ఉండి, మన ఇంద్రియాలను నియంత్రించాలి.

ఏతదన్తః సమామ్నాయో యోగః సాఙ్ఖ్యం మనీషిణామ్। త్యాగస్తపో దమః సత్యం సముద్రాన్తా ఇవాపగాః

ఇది అంతరంగిక బోధ, మేధావులకు యోగం, సాంఖ్య జ్ఞానం. త్యాగం, తపస్సు, దమనం, సత్యం — ఇవన్నీ నదులు సముద్రంలో కలిసిపోవడంలా ఉంటాయి.

యత్త్వహం భవతీనాం వై దూరే వర్తే ప్రియో దృశామ్। మనసః సన్నికర్షార్థం మదనుధ్యానకామ్యయా

నేను, మీ ప్రియుడు, మీకు దూరంగా ఉన్నట్టు కనిపిస్తున్నా, అది మీ మనస్సు నన్ను మరింతగా ఆలోచించేందుకు, నన్ను ఎప్పుడూ జ్ఞాపకం చేసేందుకు మాత్రమే.

యథా దూరచరే ప్రేష్ఠే మన ఆవిశ్య వర్తతే। స్త్రీణాం చ న తథా చేతః సన్నికృష్టేఽక్షిగోచరే

ప్రియుడు దూరంగా ఉన్నప్పుడు మనస్సు అతనిపైనే నిలుస్తుంది. కానీ, స్త్రీలకు ప్రియుడు దగ్గరగా, కనులకెదురుగా ఉన్నప్పుడు అంతగా మనస్సు అతనిపై లీనమవదు.

మయ్యావేశ్య మనః కృత్స్నం విముక్తాశేషవృత్తి యత్। అనుస్మరన్త్యో మాం నిత్యమచిరాన్మాముపైష్యథ

మీరు మీ మనస్సంతా నాపై నిలిపి, మిగతా బంధాలన్నీ విడిచిపెట్టి, నన్ను ఎప్పుడూ జ్ఞాపకం చేస్తూ ఉంటే, త్వరలోనే నన్ను చేరుకుంటారు.

యా మయా క్రీడతా రాత్ర్యాం వనేఽస్మిన్వ్రజ ఆస్థితాః। అలబ్ధరాసాః కల్యాణ్యో మాపుర్మద్వీర్యచిన్తయా

నేను వ్రజవనంలో రాత్రి ఆటలాడుతున్నప్పుడు, రాసలీలలో పాల్గొనలేకపోయిన ఆ ధన్యులైన వారు నా పరాక్రమాన్ని ధ్యానిస్తూ నన్ను పొందారు.

శ్రీశుక ఉవాచ। ఏవం ప్రియతమాదిష్టమాకర్ణ్య వ్రజయోషితః। తా ఊచురుద్ధవం ప్రీతాస్తత్సన్దేశాగతస్మృతీః

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు: ప్రియుడు చెప్పిన మాటలు విని, వ్రజ స్త్రీలు ఆనందంతో ఉద్ధవుని చూచి, ఆయన తెచ్చిన సందేశాన్ని జ్ఞాపకం చేసుకుంటూ మాట్లాడారు.

గోప్య ఊచుః। దిష్ట్యాహితో హతః కంసో యదూనాం సానుగోఽఘకృత్। దిష్ట్యాప్తైర్లబ్ధసర్వార్థైః కుశల్యాస్తేఽచ్యుతోఽధునా

గోపికలు అన్నారు: అదృష్టవశాత్తు, యదువంశానికి శత్రువైన దుష్టుడు కంసుడు తన అనుచరులతో పాటు హతమయ్యాడు. అదృష్టంతో, అచ్యుతుడు తన బంధువులతో కలిసి అన్ని లక్ష్యాలు సాధించి క్షేమంగా ఉన్నాడు.

కచ్చిద్గదాగ్రజః సౌమ్య కరోతి పురయోషితామ్। ప్రీతిం నః స్నిగ్ధసవ్రీడ హాసోదారేక్షణార్చితః

ఓ మృదువైనవాడా, నగర స్త్రీలు ప్రేమతో, సిగ్గుతో, చిరునవ్వుతో చూసే గదాగ్రజుడు వారికి ఆనందాన్ని ఇస్తున్నాడా?

కథం రతివిశేషజ్ఞః ప్రియశ్చ పురయోషితామ్। నానుబధ్యేత తద్వాక్యైర్విభ్రమైశ్చానుభాజితః

ప్రేమలో నిపుణుడైన, నగర స్త్రీలకు ప్రియుడైన ఆయన, వారి మాటలు, ఆటల్లోని హావభావాలతో ఆకర్షితుడవకపోవడం ఎలా సాధ్యం?