శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

అన్యేష్వర్థకృతా మైత్రీ యావదర్థవిడమ్బనమ్। పుమ్భిః స్త్రీషు కృతా యద్వత్సుమనఃస్వివ షట్పదైః

ఇతరులతో స్నేహం ఏదో అవసరం కోసం మాత్రమే ఉంటుంది. ఆ అవసరం ముగిసిన తర్వాత అది పోతుంది. పురుషులు స్త్రీలతో చేసే స్నేహం, తేనెటీగలు పువ్వులతో చేసే సంబంధంలాంటిది.

నిఃస్వం త్యజన్తి గణికా అకల్పం నృపతిం ప్రజాః। అధీతవిద్యా ఆచార్యమృత్విజో దత్తదక్షిణమ్

దరిద్రుడిని వేశ్యలు వదిలిపెడతారు; శక్తిలేని రాజును ప్రజలు పట్టించుకోరు; విద్య నేర్చుకున్న తర్వాత శిష్యులు గురువును విడిచిపోతారు; దక్షిణా తీసుకున్న యాజులు కూడా వెళ్లిపోతారు.

ఖగా వీతఫలం వృక్షం భుక్త్వా చాతిథయో గృహమ్। దగ్ధం మృగాస్తథారణ్యం జారా భుక్త్వా రతాం స్త్రియమ్

ఫలాలు లేని చెట్టును పక్షులు వదిలిపోతాయి; భోజనం చేసిన అతిథులు ఇంటిని విడిచిపోతారు; కాలిన అడవిని జింకలు వదిలిపోతాయి; అనుభవించిన తరువాత ప్రియుడు స్త్రీని విడిచిపోతాడు.

ఇతి గోప్యో హి గోవిన్దే గతవాక్కాయమానసాః। కృష్ణదూతే సమాయాతే ఉద్ధవే త్యక్తలౌకికాః

ఇలా, గోవిందుడిలో మాట, దేహం, మనస్సు లీనమైన గోపికలు, కృష్ణుని దూత అయిన ఉద్వవుడు వచ్చినప్పుడు, లోక సంబంధాలన్నీ వదిలిపెట్టారు.

గాయన్త్యః ప్రీయకర్మాణి రుదన్త్యశ్చ గతహ్రియః। తస్య సంస్మృత్య సంస్మృత్య యాని కైశోరబాల్యయోః

వారు ఆయన ప్రియమైన కార్యాలను పాడుతూ, బాల్యం-యౌవనంలో చేసిన పనులను మళ్లీ మళ్లీ గుర్తు చేసుకుంటూ, నిర్భయంగా కన్నీళ్లు పెట్టారు.

కాచిన్మధుకరం దృష్ట్వా ధ్యాయన్తీ కృష్ణసఙ్గమమ్। ప్రియప్రస్థాపితం దూతం కల్పయిత్వేదమబ్రవీత్

ఒక గోపిక తేనెటీగను చూసి, కృష్ణునితో కలయికను ధ్యానిస్తూ, దానిని తన ప్రియుడు పంపిన దూతగా ఊహించి ఇలా చెప్పింది:

గోప్యువాచ। మధుప కితవబన్ధో మా స్పృశఙ్ఘ్రిం సపత్న్యాః। కుచవిలులితమాలాకుఙ్కుమశ్మశ్రుభిర్నః। వహతు మధుపతిస్తన్మానినీనాం ప్రసాదం। యదుసదసి విడమ్బ్యం యస్య దూతస్త్వమీదృక్

గోపిక చెప్పింది: ఓ తేనెటీగ, మోసగాడి మిత్రమా, నా ప్రత్యర్థి పాదాలను తాకవద్దు. ఆమె కుశలమాలలోని కుంకుమం నీ మీసాలపై అంటుకుంది. తేనెటీగల ప్రభువు ఆ గర్విష్టుల అనుగ్రహాన్ని తీసుకుపోవచ్చు; నువ్వు అతని దూతవు కదా, యదువంశంలో నవ్వులపాలవు.

సకృదధరసుధాం స్వాం మోహినీం పాయయిత్వా। సుమనస ఇవ సద్యస్తత్యజేఽస్మాన్భవాదృక్। పరిచరతి కథం తత్పాదపద్మం ను పద్మా। హ్యపి బత హృతచేతా హ్యుత్తమఃశ్లోకజల్పైః

ఒక్కసారి తన పెదవుల అమృతాన్ని మాకు తాగించి మాయ చేశాడు; ఆ వెంటనే పువ్వును వదిలేసినట్టు మమ్మల్ని విడిచిపోయాడు. ఉత్తమశ్లోకుని కీర్తనలతో మనస్సు దోచుకున్న వాడి పదపద్మాలను పద్మా ఎలా సేవిస్తోంది?

కిమిహ బహు షడఙ్ఘ్రే గాయసి త్వం యదూనామ్। అధిపతిమగృహాణామగ్రతో నః పురాణమ్। విజయసఖసఖీనాం గీయతాం తత్ప్రసఙ్గః। క్షపితకుచరుజస్తే కల్పయన్తీష్టమిష్టాః

ఓ ఆరు కాళ్లదాని, యదువంశాధిపతిని, మా ఇంటి పాత యజమానుని గురించి ఇక్కడ ఎందుకు పాడుతున్నావు? అతని విజయ మిత్రుల మధ్యకు వెళ్లి, వారి కోరికలు తీరుస్తూ వారి వక్షోజాల బాధను పోగొట్టిన అతని కథలు అక్కడ పాడు.

దివి భువి చ రసాయాం కాః స్త్రియస్తద్దురాపాః। కపటరుచిరహాసభ్రూవిజృమ్భస్య యాః స్యుః। చరణరజ ఉపాస్తే యస్య భూతిర్వయం కా। అపి చ కృపణపక్షే హ్యుత్తమశ్లోకశబ్దః

ఆయన మాయా నవ్వుతో, కనురెప్పలతో మోసం చేసే వాడికి, ఆకాశంలో, భూమిపై, పాతాళంలో ఎవరైనా స్త్రీలు దొరకకుండా ఉంటారా? అతని పాదధూళిని పూజించడమే మన అదృష్టం. మనం ఎంత చిన్నవాళ్లమో! అయినా, దురదృష్టవంతులలో కూడా ఉత్తమశ్లోకుని పేరు వినిపిస్తూనే ఉంటుంది.

విసృజ శిరసి పాదం వేద్మ్యహం చాటుకారైర్। అనునయవిదుషస్తేఽభ్యేత్య దౌత్యైర్ముకున్దాత్। స్వకృత ఇహ విసృష్టాపత్యపత్యన్యలోకా। వ్యసృజదకృతచేతాః కిం ను సన్ధేయమస్మిన్

నీ తలపై అతని పాదాన్ని పెట్టవద్దు; అతని మధురమైన మాటలు నాకు తెలుసు. నువ్వు ఒప్పించడంలో నిపుణుడివని నిన్ను దూతగా పంపాడు. తనే సృష్టించిన భార్యా పిల్లలను, ఇతరులను ఇక్కడ వదిలేసి, ఏమాత్రం పట్టించుకోకుండా వెళ్లిపోయాడు. ఇలాంటి వాడిని ఎలా నమ్మాలి?

మృగయురివ కపీన్ద్రం వివ్యధే లుబ్ధధర్మా। స్త్రియమకృత విరూపాం స్త్రీజితః కామయానామ్। బలిమపి బలిమత్త్వావేష్టయద్ధ్వాఙ్క్షవద్యస్। తదలమసితసఖ్యైర్దుస్త్యజస్తత్కథార్థః

వేటగాళ్లు ఎలాగో, అతను ప్రేమలో పడిపోయిన, అశక్తురాలైన స్త్రీలను గాయపరిచాడు. బలవంతుడైన బలిని కూడా పక్షిలా కట్టేసాడు. ఈ నల్లవాడితో స్నేహం చాలించాలి; అయినా, అతని కథలు వదలడం చాలా కష్టం.

యదనుచరితలీలాకర్ణపీయూషవిప్రుట్। సకృదదనవిధూతద్వన్ద్వధర్మా వినష్టాః। సపది గృహకుటుమ్బం దీనముత్సృజ్య దీనా। బహవ ఇహ విహఙ్గా భిక్షుచర్యాం చరన్తి

ఆయన లీలలు చెవిలో పడిన అమృతపు చినుకులు ఒక్కసారి వినగానే, ద్వంద్వ భావాలు పోయి, తమ ఇల్లు, కుటుంబాన్ని వదిలేసి, ఎంతో బీదగా ఉన్నా, ఇక్కడ చాలా మంది పక్షుల్లా భిక్షాటన చేస్తూ తిరుగుతున్నారు.

వయమృతమివ జిహ్మవ్యాహృతం శ్రద్దధానాః। కులికరుతమివాజ్ఞాః కృష్ణవధ్వో హరిణ్యః। దదృశురసకృదేతత్తన్నఖస్పర్శతీవ్ర। స్మరరుజ ఉపమన్త్రిన్భణ్యతామన్యవార్తా

మేము, ఆయన వంకర మాటలను అమృతంలా నమ్మినవాళ్లు, తల్లి పిలుపు వినే పిల్ల పక్షుల్లా అమాయకులమై, కృష్ణుని భార్యలు, మృగిలా ఉన్నాం. ఆయన నఖస్పర్శ వల్ల కలిగిన ప్రేమవేదనను మళ్లీ మళ్లీ గుర్తు చేసుకుంటున్నాం. ఓ దూతా, ఇంకేమైనా వార్త చెప్పు.

ప్రియసఖ పునరాగాః ప్రేయసా ప్రేషితః కిం। వరయ కిమనురున్ధే మాననీయోఽసి మేఽఙ్గ। నయసి కథమిహాస్మాన్దుస్త్యజద్వన్ద్వపార్శ్వం। సతతమురసి సౌమ్య శ్రీర్వధూః సాకమాస్తే

ప్రియమైన మిత్రమా, నువ్వు మళ్లీ వచ్చావా? ప్రియుడు పంపాడా? ఏం కావాలో చెప్పు. నీవు గౌరవించదగినవాడివి. ఎప్పుడూ వదలలేని వాడి దగ్గరకు మమ్మల్ని ఎలా తీసుకెళ్తావు? అతని వక్షస్సుపై లక్ష్మీ దేవి ఎల్లప్పుడూ ఉంటుందే.

అపి బత మధుపుర్యామార్యపుత్రోఽధునాస్తే। స్మరతి స పితృగేహాన్సౌమ్య బన్ధూంశ్చ గోపాన్। క్వచిదపి స కథా నః కిఙ్కరీణాం గృణీతే। భుజమగురుసుగన్ధం మూర్ధ్న్యధాస్యత్కదా ను

మధురలో ఆ ఆర్యపుత్రుడు ఇప్పుడు ఉన్నాడా? తన తండ్రి ఇల్లు, బంధువులు, గోపులను గుర్తు చేసుకుంటున్నాడా? మమ్మల్ని, తన దాసీలను ఎప్పుడైనా మాట్లాడుకుంటాడా? అతని బలమైన, సువాసనగల భుజాన్ని మన తలపై ఎప్పుడైనా ఉంచుతాడా?

శ్రీశుక ఉవాచ। అథోద్ధవో నిశమ్యైవం కృష్ణదర్శనలాలసాః। సాన్త్వయన్ప్రియసన్దేశైర్గోపీరిదమభాషత

శ్రీశుకుడు చెప్పాడు: అప్పుడు ఉద్వవుడు, వారి కృష్ణుని దర్శనానికి ఉన్న తపనను విని, ప్రియమైన సందేశాలతో గోపికలను ఓదార్చి ఇలా అన్నాడు.

శ్రీఉద్ధవ ఉవాచ। అహో యూయం స్మ పూర్ణార్థా భవత్యో లోకపూజితాః। వాసుదేవే భగవతి యాసామిత్యర్పితం మనః

శ్రీఉద్వవుడు అన్నాడు: ఓ గోపికలారా, మీరు నిజంగా సంపూర్ణమైనవారు, లోకంలో పూజించబడే వారు. ఎందుకంటే మీరు మీ మనస్సును పూర్తిగా వాసుదేవుడికి అర్పించారు.

దానవ్రతతపోహోమ జపస్వాధ్యాయసంయమైః। శ్రేయోభిర్వివిధైశ్చాన్యైః కృష్ణే భక్తిర్హి సాధ్యతే

వ్రతాలు, తపస్సు, హోమాలు, జపాలు, అధ్యయనం, నియమాలు, ఇంకా ఇతర మంచి మార్గాలతో కృష్ణుని భక్తి సాధ్యమవుతుంది.

భగవత్యుత్తమఃశ్లోకే భవతీభిరనుత్తమా। భక్తిః ప్రవర్తితా దిష్ట్యా మునీనామపి దుర్లభా

మీ అదృష్టంతో, గొప్ప పేరుగల భగవంతునికి మీరు అత్యుత్తమమైన భక్తిని స్థాపించారు. ఆ భక్తి మునులకు కూడా దుర్లభం.

దిష్ట్యా పుత్రాన్పతీన్దేహాన్స్వజనాన్భవనాని చ। హిత్వావృణీత యూయం యత్కృష్ణాఖ్యం పురుషం పరమ్

మీరు కొడుకులు, భర్తలు, శరీరాలు, బంధువులు, ఇళ్ళను వదిలిపెట్టి, కృష్ణుడు అనే పరమపురుషునిని ఎంచుకున్నారు — ఇది మీకు విధి వల్లే సాధ్యమైంది.

సర్వాత్మభావోఽధికృతో భవతీనామధోక్షజే। విరహేణ మహాభాగా మహాన్మేఽనుగ్రహః కృతః

మీరు పరమాత్ముని వేరుపాటు వల్ల అంతటా ఆయనలో లీనమయ్యారు. మహాభాగ్యవంతులైన మీ వల్ల నాకు గొప్ప అనుగ్రహం కలిగింది.

శ్రూయతాం ప్రియసన్దేశో భవతీనాం సుఖావహః। యమాదాయాగతో భద్రా అహం భర్తూ రహస్కరః

మీ ప్రియమైన భర్త పంపిన, మీకు ఆనందాన్ని ఇచ్చే సందేశాన్ని నేను రహస్యంగా తీసుకొచ్చాను. దయచేసి వినండి.

శ్రీభగవానువాచ। భవతీనాం వియోగో మే న హి సర్వాత్మనా క్వచిత్। యథా భూతాని భూతేషు ఖం వాయ్వగ్నిర్జలం మహీ । తథాహం చ మనఃప్రాణ భూతేన్ద్రియగుణాశ్రయః

శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: మీతో నా దూరం ఎప్పుడూ పూర్తిగా ఉండదు, ఎందుకంటే నేను అన్నిటిలోను ఉన్నాను. ఆకాశం, గాలి, అగ్ని, నీరు, భూమి అన్నిటిలో ఎలా ఉంటాయో, అలాగే నేను మనస్సు, ప్రాణం, భూతాలు, ఇంద్రియాలు, వాటి లక్షణాలలో కూడా ఆధారంగా ఉంటాను.

ఆత్మన్యేవాత్మనాత్మానం సృజే హన్మ్యనుపాలయే। ఆత్మమాయానుభావేన భూతేన్ద్రియగుణాత్మనా

నేనే నన్ను నాలోనే సృష్టిస్తాను, నాశనం చేస్తాను, పోషిస్తాను. నా స్వశక్తితో, భూతాలు, ఇంద్రియాలు, వాటి లక్షణాల రూపంలో నేను వ్యవహరిస్తాను.

ఆత్మా జ్ఞానమయః శుద్ధో వ్యతిరిక్తోఽగుణాన్వయః। సుషుప్తిస్వప్నజాగ్రద్భిర్మాయావృత్తిభిరీయతే

ఆత్మ జ్ఞానమయం, పవిత్రమైనది, వేరుగా ఉండేది, గుణాలకు లోనుకానిది. అయినా మాయ వల్ల, ఆత్మ నిద్ర, కల, జాగరణ స్థితులలో సంచరిస్తున్నట్టు కనిపిస్తుంది.

యేనేన్ద్రియార్థాన్ధ్యాయేత మృషా స్వప్నవదుత్థితః। తన్నిరున్ధ్యాదిన్ద్రియాణి వినిద్రః ప్రత్యపద్యత

ఇంద్రియాలు కలలో లాంటి ఊహల్లో మునిగిపోతాయి. అందుకే ఎప్పుడూ జాగ్రత్తగా ఉండి, మన ఇంద్రియాలను నియంత్రించాలి.

ఏతదన్తః సమామ్నాయో యోగః సాఙ్ఖ్యం మనీషిణామ్। త్యాగస్తపో దమః సత్యం సముద్రాన్తా ఇవాపగాః

ఇది అంతరంగిక బోధ, మేధావులకు యోగం, సాంఖ్య జ్ఞానం. త్యాగం, తపస్సు, దమనం, సత్యం — ఇవన్నీ నదులు సముద్రంలో కలిసిపోవడంలా ఉంటాయి.

యత్త్వహం భవతీనాం వై దూరే వర్తే ప్రియో దృశామ్। మనసః సన్నికర్షార్థం మదనుధ్యానకామ్యయా

నేను, మీ ప్రియుడు, మీకు దూరంగా ఉన్నట్టు కనిపిస్తున్నా, అది మీ మనస్సు నన్ను మరింతగా ఆలోచించేందుకు, నన్ను ఎప్పుడూ జ్ఞాపకం చేసేందుకు మాత్రమే.