శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

దావాగ్నేర్వాతవర్షాచ్చ వృషసర్పాచ్చ రక్షితాః। దురత్యయేభ్యో మృత్యుభ్యః కృష్ణేన సుమహాత్మనా

అరణ్యాగ్ని, గాలివానలు, దుష్ట ఎద్దులు, పాములు, దాటి పోలేని ప్రాణాపాయాలు, మరణం వంటి వాటి నుంచి మనల్ని కృష్ణుడు, ఆ మహాత్ముడు రక్షించాడు.

స్మరతాం కృష్ణవీర్యాణి లీలాపాఙ్గనిరీక్షితమ్। హసితం భాషితం చాఙ్గ సర్వా నః శిథిలాః క్రియాః

కృష్ణుని వీరతను, అతని చంచల చూపులను, నవ్వును, మాటలను మనం గుర్తు చేసుకుంటే, ప్రియమైనవాడా, మన పనులన్నీ మెల్లగా, అలసత్వంగా మారిపోతాయి.

సరిచ్ఛైలవనోద్దేశాన్ముకున్దపదభూషితాన్। ఆక్రీడానీక్ష్యమాణానాం మనో యాతి తదాత్మతామ్

ముకుందుని అడుగుల తాకిడి ఉన్న నదులు, కొండలు, అరణ్య ప్రాంతాలు—అక్కడ అతను ఆడుకున్న దృశ్యాలను మనం చూసినప్పుడు మన మనస్సు అక్కడే లీనమైపోతుంది.

మన్యే కృష్ణం చ రామం చ ప్రాప్తావిహ సురోత్తమౌ। సురాణాం మహదర్థాయ గర్గస్య వచనం యథా

నాకు అనిపిస్తోంది—కృష్ణుడు, రాముడు ఈ లోకానికి ఉత్తములు, వారు దేవతల గొప్ప కార్యార్థం కోసం ఇక్కడికి వచ్చారని గర్గుడు చెప్పినట్లే.

కంసం నాగాయుతప్రాణం మల్లౌ గజపతిం యథా। అవధిష్టాం లీలయైవ పశూనివ మృగాధిపః

పది వేల ఏనుగులకు సమానమైన బలమున్న కంసుని, మల్లులను, ఏనుగుల అధిపతిని—అతడు సింహం జంతువులను ఎలా సంహరిస్తుందో అలా సులభంగా సంహరించాడు.

తాలత్రయం మహాసారం ధనుర్యష్టిమివేభరాట్। బభఞ్జైకేన హస్తేన సప్తాహమదధాద్గిరిమ్

బలమైన మూడు తాళపత్ర వృక్షాలను, గొప్ప విల్లులా వంగిన వాటిని, కేవలం ఒక చేతితో విరిచాడు; ఏడు రోజులు ఆ కొండను ఎత్తిపట్టాడు.

ప్రలమ్బో ధేనుకోఽరిష్టస్తృణావర్తో బకాదయః। దైత్యాః సురాసురజితో హతా యేనేహ లీలయా

ప్రలంబుడు, ధేనుకుడు, అరిష్టుడు, తృణావర్తుడు, బకుడు మొదలైన రాక్షసులు—దేవతలకూ అసురులకూ జయించినవారు—ఇక్కడ కృష్ణుడు ఆటగా సంహరించాడు.

శ్రీశుక ఉవాచ। ఇతి సంస్మృత్య సంస్మృత్య నన్దః కృష్ణానురక్తధీః। అత్యుత్కణ్ఠోఽభవత్తూష్ణీం ప్రేమప్రసరవిహ్వలః

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు: ఇలా మళ్లీ మళ్లీ గుర్తు చేసుకుంటూ, కృష్ణుని మీద ప్రేమతో నిండిన మనస్సున్న నందుడు, తీవ్రమైన ఆకాంక్షతో నిశ్శబ్దంగా కూర్చుని, ప్రేమ ఉప్పొంగి మనసు మునిగిపోయాడు.

యశోదా వర్ణ్యమానాని పుత్రస్య చరితాని చ। శృణ్వన్త్యశ్రూణ్యవాస్రాక్షీత్స్నేహస్నుతపయోధరా

యశోద, తన కుమారుని కథలు వింటూ, కన్నీళ్లు కళ్లలో నిలిచిపోయాయి; ముద్దు, ప్రేమతో పాలబిందువులు ఆమె వక్షోజాలను తడిపేశాయి.

తయోరిత్థం భగవతి కృష్ణే నన్దయశోదయోః। వీక్ష్యానురాగం పరమం నన్దమాహోద్ధవో ముదా

నందుడు, యశోదలో కృష్ణుని పట్ల ఉన్న అపారమైన ప్రేమను చూసి, ఉద్ధవుడు ఆనందంతో నందుని సంబోధించాడు.

శ్రీఉద్ధవ ఉవాచ। యువాం శ్లాఘ్యతమౌ నూనం దేహినామిహ మానద। నారాయణేఽఖిలగురౌ యత్కృతా మతిరీదృశీ

శ్రీఉద్ధవుడు ఇలా అన్నాడు: మాన్యులారా, మీరు ఇద్దరూ ఈ లోకంలోని అందరికీ అత్యంత ప్రశంసనీయులు. ఎందుకంటే, సమస్త గురువైన నారాయణునిపై మీ మనస్సు ఇంతగా నిలిచింది.

ఏతౌ హి విశ్వస్య చ బీజయోనీ రామో ముకున్దః పురుషః ప్రధానమ్। అన్వీయ భూతేషు విలక్షణస్య జ్ఞానస్య చేశాత ఇమౌ పురాణౌ

ఈ ఇద్దరూ—రాముడు, ముకుందుడు—ఈ సృష్టికి విత్తనం, గర్భస్థానం; పురుషుడు, ప్రథానం. సమస్త భూతాలలో, జ్ఞానం, ఐశ్వర్యానికి ప్రాచీనాధిపతులు, ఇతరులకన్నా భిన్నమైనవారు.

యస్మిన్జనః ప్రాణవియోగకాలే క్షణం సమావేశ్య మనోఽవిశుద్ధమ్। నిర్హృత్య కర్మాశయమాశు యాతి పరాం గతిం బ్రహ్మమయోఽర్కవర్ణః

ఎవరైనా మరణ సమయంలో ఒక్క క్షణమైనా శుద్ధికాని మనస్సుతో అతనిలో ధ్యానం చేస్తే, ఆయన వెంటనే కర్మబంధాన్ని తొలగించి, సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ, బ్రహ్మస్వరూపుడై, పరమగతికి చేర్చుతాడు.

తస్మిన్భవన్తావఖిలాత్మహేతౌ నారాయణే కారణమర్త్యమూర్తౌ। భావం విధత్తాం నితరాం మహాత్మన్కిం వావశిష్టం యువయోః సుకృత్యమ్

ఆ నారాయణునిలో, సమస్తానికి కారణమైనవాడిలో, మానవ రూపంలో అవతరించినవాడిలో మీరు ఇంతగా మనస్సు నిలిపినప్పుడు, మహాత్ములారా, మీకు ఇంకా ఏ పుణ్యం మిగిలి ఉంది?

ఆగమిష్యత్యదీర్ఘేణ కాలేన వ్రజమచ్యుతః। ప్రియం విధాస్యతే పిత్రోర్భగవాన్సాత్వతాం పతిః

చాలా త్వరలో, సాత్వతుల అధిపతి అయిన అచ్యుతుడు వ్రజకు వచ్చి, తన తల్లిదండ్రులకు ఆనందాన్ని కలిగిస్తాడు.

హత్వా కంసం రఙ్గమధ్యే ప్రతీపం సర్వసాత్వతామ్। యదాహ వః సమాగత్య కృష్ణః సత్యం కరోతి తత్

అరంగంలో సాత్వతుల శత్రువైన కంసుని సంహరించిన కృష్ణుడు, మీతో కలిసినప్పుడు ఇచ్చిన వాగ్దానాన్ని తప్పకుండా నెరవేర్చుతాడు.

మా ఖిద్యతం మహాభాగౌ ద్రక్ష్యథః కృష్ణమన్తికే। అన్తర్హృది స భూతానామాస్తే జ్యోతిరివైధసి

మహాభాగ్యవంతులారా, మీరు దుఃఖించకండి. మీరు కృష్ణుణ్ని దగ్గరలోనే చూడగలుగుతారు. ఆయన ప్రతి ప్రాణిలో హృదయంలో, ఆకాశంలో వెలుగు ఎలా ఉంటుందో అలా ఉంటాడు.

న హ్యస్యాస్తి ప్రియః కశ్చిన్నాప్రియో వాస్త్యమానినః। నోత్తమో నాధమో వాపి సమానస్యాసమోఽపి వా

అసలైన వాడికి ఎవరూ ప్రియుడిగా లేరు, ఎవరూ అప్రమేయుడిగా కూడా ఉండరు. అతనికి ఎవరూ పైవారు, తక్కువవారు, సమానులు, అసమానులు అనే తేడా ఉండదు. అతడు అందరికీ ఒకేలా ఉంటాడు.

న మాతా న పితా తస్య న భార్యా న సుతాదయః। నాత్మీయో న పరశ్చాపి న దేహో జన్మ ఏవ చ

ఆయనకు తల్లి, తండ్రి, భార్య, పిల్లలు లేరు. తనవారు, పరాయివారు, శరీరం, జన్మ ఇవేవీ ఆయనకు లేవు.

న చాస్య కర్మ వా లోకే సదసన్మిశ్రయోనిషు। క్రీడార్థం సోఽపి సాధూనాం పరిత్రాణాయ కల్పతే

ఈ లోకంలో మంచి, చెడు కలిసిన కార్యాలు ఆయనకు లేవు. అయినా, సద్గుణుల రక్షణ కోసం ఆయన లీలగా అవతరిస్తాడు.

సత్త్వం రజస్తమ ఇతి భజతే నిర్గుణో గుణాన్। క్రీడన్నతీతోఽపి గుణైః సృజత్యవన్హన్త్యజః

ఆయన స్వభావానికి అతీతుడైనా, సత్త్వం, రజస్సు, తమస్సు అనే లక్షణాలను ధరించి, ఆ లక్షణాలతో ఆడుకుంటూ, సృష్టి, స్థితి, లయలను చేస్తాడు. అయినా ఆయనకు జననం లేదు.

యథా భ్రమరికాదృష్ట్యా భ్రామ్యతీవ మహీయతే। చిత్తే కర్తరి తత్రాత్మా కర్తేవాహంధియా స్మృతః

తేనెటీగ చూపుతో ఏదైనా తిరుగుతున్నట్లు, కలవరపడుతున్నట్లు అనిపించడంలా, మనస్సులో 'నేనే చేయువాడిని' అనే భావంతో ఆత్మను కర్తగా భావిస్తారు.

యువయోరేవ నైవాయమాత్మజో భగవాన్హరిః। సర్వేషామాత్మజో హ్యాత్మా పితా మాతా స ఈశ్వరః

భాగ్యశాలులారా, ఈ భగవంతుడు మీ కుమారుడే కాదు. ఆయన అందరికీ కుమారుడు, ఆత్మ, తండ్రి, తల్లి, పరిపాలకుడు కూడా.

దృష్టం శ్రుతం భూతభవద్భవిష్యత్। స్థాస్నుశ్చరిష్ణుర్మహదల్పకం చ। వినాచ్యుతాద్వస్తుతరాం న వాచ్యం। స ఏవ సర్వం పరమాత్మభూతః

ఏది కనబడితే, వినబడితే, గతం, వర్తమానం, భవిష్యత్తు, స్థిరమైనది, కదిలేది, పెద్దది, చిన్నది — ఇవన్నీ అచ్యుతుని నిజమైన స్వరూపాన్ని తప్ప మరొకటి కాదు. ఆయనే సర్వం, పరమాత్మ.

ఏవం నిశా సా బ్రువతోర్వ్యతీతా నన్దస్య కృష్ణానుచరస్య రాజన్। గోప్యః సముత్థాయ నిరూప్య దీపాన్వాస్తూన్సమభ్యర్చ్య దౌధీన్యమన్థున్

ఇలా వారు మాట్లాడుకుంటుండగా ఆ రాత్రి గడిచిపోయింది. నందుడు, కృష్ణుని అనుచరుడు, రాజా! ఆ సమయంలో గోపికలు లేచి, దీపాలు పరిశీలించి, ఇంటి దేవతలను పూజించి, పెరుగు మథించడం మొదలుపెట్టారు.

తా దీపదీప్తైర్మణిభిర్విరేజూ రజ్జూర్వికర్షద్భుజకఙ్కణస్రజః। చలన్నితమ్బస్తనహారకుణ్డల త్విషత్కపోలారుణకుఙ్కుమాననాః

వారు చేతుల్లో కంకణాలు, మెడలో హారాలు ధరించి, తాడులు లాగుతూ మెరిసిపోతున్నారు. వారి నడుము, వక్షోజాలు, హారాలు, కుండలాలు ఊగుతూ, చెక్కలు మెరిసిపోతూ, ముఖాలు అరుణ కుంకుమతో అలంకరించబడి ఉన్నాయి.

ఉద్గాయతీనామరవిన్దలోచనం వ్రజాఙ్గనానాం దివమస్పృశద్ధ్వనిః। దధ్నశ్చ నిర్మన్థనశబ్దమిశ్రితో నిరస్యతే యేన దిశామమఙ్గలమ్

వ్రజ గోపికలు కమలనేత్రుడి గుణాలను పాడుతూ ఉన్నారు. వారి గానం ఆకాశాన్ని తాకినట్లు అనిపించింది. పెరుగు మథించే శబ్దంతో కలిసిపోయి, ఆ గానం దిశల్లోని దుష్ఫలితాలను తొలగించింది.

భగవత్యుదితే సూర్యే నన్దద్వారి వ్రజౌకసః। దృష్ట్వా రథం శాతకౌమ్భం కస్యాయమితి చాబ్రువన్

భగవంతుడు ఉదయించగా, సూర్యుడు ఉదయించినప్పుడు, నందుని ఇంటి వద్ద వ్రజవాసులు ఒక బంగారు రథాన్ని చూసి, 'ఇది ఎవరిది?' అని ఆశ్చర్యపడ్డారు.

అక్రూర ఆగతః కిం వా యః కంసస్యార్థసాధకః। యేన నీతో మధుపురీం కృష్ణః కమలలోచనః

అక్రూరుడు వచ్చాడా? లేక కంసుని పనిని నెరవేర్చే మరెవరైనా వచ్చారా? ఎవరి వలన కమలనేత్రుడు కృష్ణుడు మధురకు తీసుకెళ్లబడ్డాడో?