శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

వసుదేవదేవకీ సాన్త్వనమ్; ఉగ్రసేనస్య రాజ్యాభిషేకః; రామకృష్ణయోరుపనయనం విద్యాధ్యయనం, గురుర్మృతపుత్రస్యానయనం చ - అథ పఞ్చచత్వారింశోఽధ్యాయః। శ్రీశుక ఉవాచ। పితరావుపలబ్ధార్థౌ విదిత్వా పురుషోత్తమః। మా భూదితి నిజాం మాయాం తతాన జనమోహినీమ్

శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు — పరమపురుషుడు తండ్రి తల్లి కోరికలు నెరవేరినట్టు తెలుసుకొని, 'బాధపడకండి' అని తన మాయను వ్యాపింపజేసి, జనుల మనసులను మాయలో ముంచెను.

ఉవాచ పితరావేత్య సాగ్రజః సాత్వర్షభః। ప్రశ్రయావనతః ప్రీణన్నమ్బ తాతేతి సాదరమ్

తమ్ముడితో కలిసి, సాత్వతులలో శ్రేష్ఠుడైన వాడు తల్లిదండ్రుల దగ్గరకు వచ్చి, వినయంగా నమస్కరించి, సంతోషపర్చేందుకు 'అమ్మా! నాన్నా!' అని ప్రేమగా పిలిచాడు.

నాస్మత్తో యువయోస్తాత నిత్యోత్కణ్ఠితయోరపి। బాల్యపౌగణ్డకైశోరాః పుత్రాభ్యామభవన్క్వచిత్

నాన్నగారూ! మీరు ఇద్దరూ ఎప్పుడూ మమ్మల్ని కోరుకున్నా, మేము ఇద్దరం మీతో బాల్యం, కౌమారం, యవ్వనంలో ఎప్పుడూ ఉండలేకపోయాము.

న లబ్ధో దైవహతయోర్వాసో నౌ భవదన్తికే। యాం బాలాః పితృగేహస్థా విన్దన్తే లాలితా ముదమ్

దురదృష్టవశాత్తు మేము మీ దగ్గర నివసించలేకపోయాము. తండ్రి ఇంట్లో పెంపొందించబడే పిల్లలు పొందే ఆనందాన్ని మేము అనుభవించలేదు.

సర్వార్థసమ్భవో దేహో జనితః పోషితో యతః। న తయోర్యాతి నిర్వేశం పిత్రోర్మర్త్యః శతాయుషా

ఈ శరీరం అన్ని ఫలితాలకు ఆధారం. ఇది తల్లిదండ్రుల వల్లే పుట్టి, పెరిగింది. వందేళ్లు బ్రతికినా, మానవుడు తల్లిదండ్రులకు ఋణం తీర్చలేడు.

యస్తయోరాత్మజః కల్ప ఆత్మనా చ ధనేన చ। వృత్తిం న దద్యాత్తం ప్రేత్య స్వమాంసం ఖాదయన్తి హి

శక్తి, ధనం ఉన్న కుమారుడు తల్లిదండ్రులకు జీవనోపాధి కల్పించకపోతే, మరణించిన తర్వాత అతడిని తన మాంసాన్ని తినిపిస్తారు.

మాతరం పితరం వృద్ధం భార్యాం సాధ్వీం సుతం శిశుమ్। గురుం విప్రం ప్రపన్నం చ కల్పోఽబిభ్రచ్ఛ్వసన్మృతః

శక్తి ఉన్నవాడు వృద్ధ తల్లిదండ్రులను, సతీమంతుడైన భార్యను, చిన్న పిల్లను, గురువును, బ్రాహ్మణుడిని, ఆశ్రయం కోరినవారిని పట్టించుకోకపోతే, బ్రతికున్నా చనిపోయినవాడే.

తన్నావకల్పయోః కంసాన్నిత్యముద్విగ్నచేతసోః। మోఘమేతే వ్యతిక్రాన్తా దివసా వామనర్చతోః

కంసుని భయంతో మనసు ఎప్పుడూ కలవరపడిన మాకు, మీ పాదాలను సేవించకుండా గడిపిన ఈ రోజులు వృథా అయ్యాయి.

తత్క్షన్తుమర్హథస్తాత మాతర్నౌ పరతన్త్రయోః। అకుర్వతోర్వాం శుశ్రూషాం క్లిష్టయోర్దుర్హృదా భృశమ్

కాబట్టి నాన్నగారు, తల్లిగారు! మేము పరాధీనులమై, దుర్మార్గుడి చేత బాధపడుతూ, మీ సేవ చేయలేకపోయినందుకు మమ్మల్ని క్షమించాలి.

శ్రీశుక ఉవాచ। ఇతి మాయామనుష్యస్య హరేర్విశ్వాత్మనో గిరా। మోహితావఙ్కమారోప్య పరిష్వజ్యాపతుర్ముదమ్

శ్రీశుకుడు ఇలా చెప్పాడు — మానవ రూపంలో ఉన్న జగత్తుకు ఆత్మ అయిన హరివాక్యాల వల్ల వారు మాయలో మునిగి, ఆయనను ఒడిలోకి తీసుకుని, ఆలింగనం చేసి ఆనందాన్ని పొందారు.

సిఞ్చన్తావశ్రుధారాభిః స్నేహపాశేన చావృతౌ। న కిఞ్చిదూచతూ రాజన్బాష్పకణ్ఠౌ విమోహితౌ

ప్రేమబంధంతో బంధించబడి, కన్నీటి ధారలు పారుస్తూ, గొంతు బిగిసి, మనసు మయ్యమై, వారు ఏమీ చెప్పలేకపోయారు రాజా!

ఏవమాశ్వాస్య పితరౌ భగవాన్దేవకీసుతః। మాతామహం తూగ్రసేనం యదూనామకరోన్నృపమ్

ఇలా తల్లిదండ్రులను ఓదార్చిన దేవకీపుత్రుడు భగవంతుడు, తన మామగారు ఉగ్రసేనుని యాదవులకు రాజుగా నియమించాడు.

ఆహ చాస్మాన్మహారాజ ప్రజాశ్చాజ్ఞప్తుమర్హసి। యయాతిశాపాద్యదుభిర్నాసితవ్యం నృపాసనే

ఆయన ఇలా అన్నాడు — మహారాజా! మీరు మమ్మల్ని, ప్రజలను ఆదేశించాలి. యయాతి శాపం వల్ల యాదవులు రాజాసనంలో కూర్చోవద్దు.

మయి భృత్య ఉపాసీనే భవతో విబుధాదయః। బలిం హరన్త్యవనతాః కిముతాన్యే నరాధిపాః

నేను మీ సేవకుడిగా ఉన్నప్పుడు, దేవతలు వంటి వారు కూడా వంగి బలి సమర్పిస్తారు. మరి మానవ రాజులు ఏమిటి?

సర్వాన్స్వాన్జ్ఞాతిసమ్బన్ధాన్దిగ్భ్యః కంసభయాకులాన్। యదువృష్ణ్యన్ధకమధు దాశార్హకుకురాదికాన్

కంసుని భయంతో అన్ని వైపులా భయభ్రాంతులై ఉన్న తమ బంధువులైన యదు, వృష్ణి, అంధక, మధు, దాశార్హ, కుకుర మొదలైన వారందరినీ ఆయన రక్షించాడు.

సభాజితాన్సమాశ్వాస్య విదేశావాసకర్శితాన్। న్యవాసయత్స్వగేహేషు విత్తైః సన్తర్ప్య విశ్వకృత్

విదేశాల్లో నివసించి అలసిపోయిన వారిని ఆదరించి, వారికి ధనం ఇచ్చి, స్వగృహాల్లో ఆనందంగా ఉండేలా చూసాడు.

కృష్ణసఙ్కర్షణభుజైర్గుప్తా లబ్ధమనోరథాః। గృహేషు రేమిరే సిద్ధాః కృష్ణరామగతజ్వరాః

కృష్ణుడు, సంకర్షణుడు చేత రక్షింపబడుతూ, తమ కోరికలు నెరవేరి, కృష్ణుడు రామచంద్రుడు కలిగించిన సంతోషంతో ఇంట్లో సుఖంగా జీవించారు.

వీక్షన్తోఽహరహః ప్రీతా ముకున్దవదనామ్బుజమ్। నిత్యం ప్రముదితం శ్రీమత్సదయస్మితవీక్షణమ్

ప్రతి రోజు ఆనందంగా, ముకుందుని పద్మముఖాన్ని, ఆయన చిరునవ్వుతో కరుణగా మెరిసే అందాన్ని చూస్తూ హర్షించారు.

తత్ర ప్రవయసోఽప్యాసన్యువానోఽతిబలౌజసః। పిబన్తోఽక్షైర్ముకున్దస్య ముఖామ్బుజసుధాం ముహుః

అక్కడ పెద్దవారు కూడా యవ్వనంతో, బలంతో కనిపిస్తూ, ముకుందుని ముఖ పద్మ సౌందర్యాన్ని కన్నులతో మళ్లీ మళ్లీ ఆస్వాదిస్తూ ఉండేవారు.

అథ నన్దం సమసాద్య భగవాన్దేవకీసుతః। సఙ్కర్షణశ్చ రాజేన్ద్ర పరిష్వజ్యేదమూచతుః

ఆ సమయంలో దేవకీ కుమారుడు భగవంతుడు, సంకర్షణుడితో కలిసి నందుని దగ్గరకు వెళ్లి, హృదయపూర్వకంగా ఆలింగనం చేసి ఇలా అన్నాడు.

పితర్యువాభ్యాం స్నిగ్ధాభ్యాం పోషితౌ లాలితౌ భృశమ్। పిత్రోరభ్యధికా ప్రీతిరాత్మజేష్వాత్మనోఽపి హి

తండ్రి, మీరు మమ్మల్ని ఎంతో ప్రేమతో పోషించి, ఎంతో ముద్దుగా చూసారు. తల్లిదండ్రులకు తమ పిల్లలపై ఉన్న ప్రేమ, తమపై ఉన్న ప్రేమకన్నా ఎక్కువగా ఉంటుంది.

స పితా సా చ జననీ యౌ పుష్ణీతాం స్వపుత్రవత్। శిశూన్బన్ధుభిరుత్సృష్టానకల్పైః పోషరక్షణే

తండ్రి, తల్లి ఇద్దరూ తమ పిల్లలను ఎలా చూసుకుంటారో, అలాగే బంధువులు వదిలేసిన, తాము చూసుకోలేని పిల్లలను కూడా తల్లిదండ్రులా పోషిస్తారు.

యాత యూయం వ్రజం తాత వయం చ స్నేహదుఃఖితాన్। జ్ఞాతీన్వో ద్రష్టుమేష్యామో విధాయ సుహృదాం సుఖమ్

తండ్రి, మీరు వ్రజకు తిరిగి వెళ్లండి. మేము ఇక్కడ మిత్రుల సుఖం చూసిన తర్వాత, మిమ్మల్ని, మన బంధువులను చూడటానికి వస్తాము.

ఏవం సాన్త్వయ్య భగవాన్నన్దం సవ్రజమచ్యుతః। వాసోఽలఙ్కారకుప్యాద్యైరర్హయామాస సాదరమ్

ఇలా నందుని, వ్రజవాసులను భగవంతుడు ఓదార్చి, వారికి వస్త్రాలు, ఆభరణాలు, పాత్రలు తదితర బహుమతులు ఇచ్చి గౌరవించాడు.

ఇత్యుక్తస్తౌ పరిష్వజ్య నన్దః ప్రణయవిహ్వలః। పూరయన్నశ్రుభిర్నేత్రే సహ గోపైర్వ్రజం యయౌ

ఇలా అన్న తర్వాత, నందుడు ప్రేమతో ఉప్పొంగి, ఇద్దరినీ ఆలింగనం చేసి, కన్నీళ్లతో కళ్లు నిండిపోయి, గోపులతో కలిసి వ్రజకు వెళ్లిపోయాడు.

అథ శూరసుతో రాజన్పుత్రయోః సమకారయత్। పురోధసా బ్రాహ్మణైశ్చ యథావద్ద్విజసంస్కృతిమ్

ఆ తరువాత, రాజా, శూరుని కుమారుడు వసుదేవుడు తన ఇద్దరు కుమారులకు, బ్రాహ్మణులు, పూజారులు సహాయంతో, సంప్రదాయ ప్రకారం ఉపనయన సంస్కారం నిర్వహించాడు.

తేభ్యోఽదాద్దక్షిణా గావో రుక్మమాలాః స్వలఙ్కృతాః। స్వలఙ్కృతేభ్యః సమ్పూజ్య సవత్సాః క్షౌమమాలినీః

వసుదేవుడు, అలంకరించిన పసుపు తాడులు, బంగారు హారాలు వేసిన, దుస్తులు కప్పిన, పిల్లలతో కూడిన ఆవులను, అలంకరించిన బ్రాహ్మణులకు దక్షిణగా ఇచ్చి గౌరవించాడు.

యాః కృష్ణరామజన్మర్క్షే మనోదత్తా మహామతిః। తాశ్చాదదాదనుస్మృత్య కంసేనాధర్మతో హృతాః

కృష్ణుడు, రాముడు జన్మించినప్పుడు మనసులో సమర్పించిన ఆవులను, కంసుడు అన్యాయంగా తీసుకుపోయాడని గుర్తు చేసుకుని, ఇప్పుడు వాటిని సమర్పించాడు.

తతశ్చ లబ్ధసంస్కారౌ ద్విజత్వం ప్రాప్య సువ్రతౌ। గర్గాద్యదుకులాచార్యాద్గాయత్రం వ్రతమాస్థితౌ

అలా సంస్కారం పొందిన తర్వాత, ఆ ఇద్దరు మంచి స్వభావం కలిగినవారు, గర్గుడు వంటి కుటుంబ గురువుల వద్ద గాయత్రి వ్రతాన్ని ఆచరించడానికి ప్రవేశించారు.