శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

ఏతౌ భగవతః సాక్షాత్ హరేర్నారాయణస్య హి । అవతీర్ణావిహాంశేన వసుదేవస్య వేశ్మని

ఈ ఇద్దరూ భగవంతుడు హరి, నారాయణుడు స్వయంగా, వసుదేవుని ఇంట్లో భాగంగా అవతరించారు.

ఏష వై కిల దేవక్యాం జాతో నీతశ్చ గోకులమ్ । కాలమేతం వసన్ గూఢో వవృధే నన్దవేశ్మని

ఇతడు నిజంగా దేవకిలో జన్మించి, తరువాత గోకులానికి తీసుకెళ్లబడి, ఈ కాలం మొత్తం నందుని ఇంట్లో రహస్యంగా పెరిగాడు.

పూతనానేన నీతాన్తం చక్రవాతశ్చ దానవః । అర్జునౌ గుహ్యకః కేశీ ధేనుకోఽన్యే చ తద్విధాః

ఈయన చేత పూతన సంహరించబడింది, చక్రవాత్ అనే దానవుడు, అర్జునుడు గుహ్యకుడు, కేశి, ధేనుకుడు మరియు అలాంటి మరికొందరు నాశనం చేయబడ్డారు.

గావః సపాలా ఏతేన దావాగ్నేః పరిమోచితాః । కాలియో దమితః సర్ప ఇన్ద్రశ్చ విమదః కృతః

ఈయన వల్ల గొర్రెలు, కాపరులు అరణ్యాగ్నిలో నుంచి రక్షించబడ్డారు; కాలియ అనే పాము అదుపులో పెట్టబడింది, ఇంద్రుడు గర్వం తగ్గించుకున్నాడు.

సప్తాహమేకహస్తేన ధృతోఽద్రిప్రవరోఽమునా । వర్షవాతాశనిభ్యశ్చ పరిత్రాతం చ గోకులమ్

ఈయన ఏడు రోజులు ఒక చేతితో గొప్ప కొండను ఎత్తిపట్టి, వర్షం, గాలి, మెరుపుల నుంచి గోకులాన్ని కాపాడాడు.

గోప్యోఽస్య నిత్యముదిత హసితప్రేక్షణం ముఖమ్ । పశ్యన్త్యో వివిధాంస్తాపాన్ తరన్తి స్మాశ్రమం ముదా

గోపికలు ఆయన చిరునవ్వుతో చూడడాన్ని ఎప్పుడూ ఆస్వాదిస్తూ, ఆయన ముఖాన్ని చూస్తూ, ఎన్నో బాధలు, అలసటలు సంతోషంగా దాటి పోయేవారు.

వదన్త్యనేన వంశోఽయం యదోః సుబహువిశ్రుతః । శ్రియం యశో మహత్వం చ లప్స్యతే పరిరక్షితః

ఈయన వల్ల, ఇప్పటికే ప్రసిద్ధమైన యదువు వంశం మరింత కీర్తి, ఐశ్వర్యం, గొప్పతనం పొందుతుందని అందరూ అంటున్నారు.

అయం చాస్యాగ్రజః శ్రీమాన్ రామః కమలలోచనః । ప్రలమ్బో నిహతో యేన వత్సకో యే బకాదయః

ఇతడే ఆయన అన్నయ్య, మహిమాన్వితుడు, కమలలోచనుడు రాముడు; ఇతడిచేత ప్రలంబుడు, వత్సకుడు, బకుడు మరియు ఇతరులు సంహరించబడ్డారు.

జనేష్వేవం బ్రువాణేషు తూర్యేషు నినదత్సు చ । కృష్ణరామౌ సమాభాష్య చాణూరో వాక్యమబ్రవీత్

ప్రజలు ఇలా మాట్లాడుతుండగా, వాద్యాలు మోగుతుండగా, చాణూరుడు కృష్ణుడు, రాముడిని ఇలా ఉద్దేశించి మాటలాడాడు.

హే నన్దసూనో హే రామ భవన్తౌ వీరసంమతౌ । నియుద్ధకుశలౌ శ్రుత్వా రాజ్ఞాఽఽహూతౌ దిదృక్షుణా

నందుని కుమారులారా, రామా! మీరు ఇద్దరూ వీరులుగా పేరుగాంచారు, మల్లయుద్ధంలో నైపుణ్యం కలవారు. రాజు చూడాలని కోరుకుని మిమ్మల్ని పిలిపించాడు.

ప్రియం రాజ్ఞః ప్రకుర్వత్యః శ్రేయో విన్దన్తి వై ప్రజాః । మనసా కర్మణా వాచా విపరీత మతోఽన్యథా

రాజు మనసు తృప్తిపడితే ప్రజలకు మేలు కలుగుతుంది. మనసుతో, చేతితో, మాటతో సేవ చేస్తే శ్రేయస్సు లభిస్తుంది; విరుద్ధంగా చేస్తే ఫలితం కూడా అంతే.

నిత్యం ప్రముదితా గోపా వత్సపాలా యథా స్ఫుటమ్ । వనేషు మల్లయుద్ధేన క్రీడన్తశ్చారయన్తి గాః

గోపలు, కాపరులు ఎప్పుడూ ఆనందంగా, అడవుల్లో, పచ్చిక పొలాల్లో, మల్లయుద్ధం ఆడుకుంటూ, గోవులను మేపుతుండేవారు.

తస్మాద్ రాజ్ఞః ప్రియం యూయం వయం చ కరవామ హే । భూతాని నః ప్రసీదన్తి సర్వభూతమయో నృపః

అందువల్ల మిత్రులారా, మనం రాజుకు ఇష్టమైనది చేయుదాం. ఎందుకంటే, రాజు అన్నివిధాలా ప్రజలందరినీ కలిగి ఉన్నవాడు. అతడు సంతోషిస్తే, మిగతా ప్రాణులందరూ మనపై సంతోషిస్తారు.

తన్నిశమ్యాబ్రవీత్ కృష్ణో దేశకాలోచితం వచః । నియుద్ధమాత్మనోఽభీష్టం మన్యమానోఽభినన్ద్య చ

అది విని, శ్రీకృష్ణుడు కాలానికి, స్థలానికి తగిన మాటలు పలికాడు. తాను కోరుకున్న పోరాటాన్ని ఆహ్వానిస్తూ ఆనందంగా స్పందించాడు.

ప్రజా భోజపతేరస్య వయం చాపి వనేచరాః । కరవామ ప్రియం నిత్యం తన్నః పరమనుగ్రహః

మేము భోజరాజు ప్రజలు, మేము అడవిలో నివసించేవాళ్లం కూడా, ఎప్పుడూ అతనికి ఇష్టమైనదే చేస్తాం. అదే మా గొప్ప అదృష్టం.

బాలా వయం తుల్యబలైః క్రీడిష్యామో యథోచితమ్ । భవేన్నియుద్ధం మాధర్మః స్పృశేన్మల్ల సభాసదః

మేము పిల్లలం, మాకు సమానమైన బలమున్నవాళ్లతో సరదాగా పోటీపడతాం. పోరాటం న్యాయంగా జరగాలి, అప్పుడు మల్లయుద్ధ సభలో ఎవరికీ మనపై అపనిందలు రావు.

చాణూర ఉవాచ - న బాలో న కిశోరస్త్వం బలశ్చ బలినాం వరః । లీలయేభో హతో యేన సహస్రద్విపసత్త్వభృత్

చాణూరుడు చెప్పాడు — నీవు పిల్లవాడు కాదు, యువకుడూ కాదు. బలవంతుల్లో నీవే శ్రేష్ఠుడు. ఎందుకంటే, వేల ఏనుగుల బలాన్ని కలిగిన ఏనుగును నీవు కేవలం ఆటగా సంహరించావు.

తస్మాద్ భవద్‍భ్యాం బలిభిః యోద్ధవ్యం నానయోఽత్ర వై । మయి విక్రమ వార్ష్ణేయ బలేన సహ ముష్టికః

అందువల్ల, మీరు ఇద్దరూ బలవంతులతో పోరాడాలి, ఇక్కడ తప్పించుకునే అవకాశం లేదు. ముష్టికుడు రోహిణీపుత్రుడితో పోరాడాలి, నేను వృష్ణివంశజుడా, నీతో బలాన్ని పరీక్షిస్తాను.

ఇతి శ్రీమద్‍భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయాం దశమస్కన్ధే పూర్వార్ధే కువలయాపీడవధో నామ త్రిచత్వారింశోఽధ్యాయః

ఇలా శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణంలో పరమహంసులకు ఉద్దేశించిన దశమ స్కంధంలో, 'కువలయాపీడ వధ' అనే నలభైమూవవ అధ్యాయం ముగిసింది.

చాణూరముష్టికాదీనాం మల్లానాం నిధనం కంసస్య వధశ్చ - శ్రీశుక ఉవాచ - ( అనుష్టుప్ ) ఏవం చర్చితసఙ్‌కల్పో భగవాన్ మధుసూదనః । ఆససాదాథ చణూరం ముష్టికం రోహిణీసుతః

శ్రీశుకుడు ఇలా అన్నాడు — ఈ విధంగా తన సంకల్పాన్ని గౌరవించిన భగవంతుడు మధుసూదనుడు, రోహిణీపుత్రుడితో కలిసి చాణూరుడు, ముష్టికుడి వద్దకు వెళ్లాడు.

హస్తాభ్యాం హస్తయోర్బద్ధ్వా పద్‍భ్యామేవ చ పాదయోః । విచకర్షతురన్యోన్యం ప్రసహ్య విజిగీషయా

వారు చేతులు చేతులతో, కాళ్లు కాళ్లతో బిగించి, ఒకరిని ఒకరు బలంగా లాగుతూ, గెలవాలని తపిస్తూ పోరాడారు.

అరత్‍నీ ద్వే అరత్‍నిభ్యాం జానుభ్యాం చైవ జానునీ । శిరః శీర్ష్ణోరసోరస్తౌ అన్యోన్యం అభిజఘ్నతుః

వారు ఒకరిని ఒకరు ముష్టులతో, మోకాళ్లతో, తలలతో, ఛాతీతో, భుజాలతో గట్టిగా కొట్టుకున్నారు.

పరిభ్రామణవిక్షేప పరిరమ్భావపాతనైః । ఉత్సర్పణాపసర్పణైః చాన్యోన్యం ప్రత్యరున్ధతామ్

వారు చుట్టూ తిరుగుతూ, మాయలు చేస్తూ, ఆలింగనం చేసి, నేలకూల్చుతూ, ముందుకు వెళ్ళి, వెనక్కి తగ్గుతూ, పరస్పరం ఎదుర్కొంటూ పోరాడారు.

ఉత్థాపనైరున్నయనైః చాలనైః స్థాపనైరపి । పరస్పరం జిగీషన్తౌ అపచక్రతురాత్మనః

ఎవరెవరు ఎవరిని లేపుతూ, పైకి ఎత్తుతూ, ఊపుతూ, నిలిపి పట్టుకుని, తమ బలాన్ని చూపిస్తూ ఒకరిని ఒకరు ఓడించడానికి ప్రయత్నించారు.

తద్‍బలాబలవద్ యుద్ధం సమేతాః సర్వయోషితః । ఊచుః పరస్పరం రాజన్ సానుకమ్పా వరూథశః

ఈ పోరాటంలో ఎవరి బలం ఎంత ఉందో చూసిన అక్కడున్న స్త్రీలు, ఓ రాజా, దయతో గుంపులుగా పరస్పరం మాట్లాడుకున్నారు.

మహానయం బతాధర్మ ఏషాం రాజసభాసదామ్ । యే బలాబలవద్ యుద్ధం రాజ్ఞోఽన్విచ్ఛన్తి పశ్యతః

అయ్యో! రాజసభలో ఎంత అన్యాయం జరుగుతోంది! రాజు చూస్తుండగానే ఇంత బలహీనులు, బలవంతులతో పోరాడాలని కోరుతున్నారు.

క్వ వజ్రసారసర్వాఙ్‌గౌ మల్లౌ శైలేన్ద్రసన్నిభౌ । క్వ చాతిసుకుమారాఙ్‌గౌ కిశోరౌ నాప్తయౌవనౌ

వజ్రంలా గట్టి శరీరాలు, పర్వతాల్లాంటి ఆకారాలు ఉన్న మల్లయోధులు ఒకవైపు; ఇంకొవైపు, ఇంకా యవ్వనానికి రాని, చాలా సున్నితమైన శరీరాలు ఉన్న ఇద్దరు యువకులు — వీరిని ఎలా పోల్చగలరు?

ధర్మవ్యతిక్రమో హ్యస్య సమాజస్య ధ్రువం భవేత్ । యత్రాధర్మః సముత్తిష్ఠేత్ న స్థేయం తత్ర కర్హిచిత్

ఇలాంటి చోట ధర్మానికి విఘాతం తప్పదు. ఎందుకంటే, ఎక్కడ అధర్మం పెరుగుతుందో, అక్కడ ఉండకూడదు.

న సభాం ప్రవిశేత్ ప్రాజ్ఞః సభ్యదోషాన్ అనుస్మరన్ । అబ్రువన్ విబ్రువన్నజ్ఞో నరః కిల్బిషమశ్నుతే

సభ్యుల్లోని తప్పులు గుర్తుపెట్టుకుంటూ, జ్ఞానవంతుడు సభలోకి ప్రవేశించకూడదు. మాట్లాడినా, మౌనంగా ఉన్నా, అజ్ఞాని పాపానికి లోనవుతాడు.