శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

కా త్వం వరోర్వేతదు హానులేపనం కస్యాఙ్‌గనే వా కథయస్వ సాధు నః । దేహ్యావయోరఙ్‌గవిలేపముత్తమం శ్రేయః తతస్తే న చిరాద్ భవిష్యతి

ఓ అందమైనవాడా! నువ్వెవరు? ఈ సుగంధ ద్రవ్యం ఏమిటి? నువ్వు ఎవరి పనిమనిషివో చెప్పు. మా శరీరానికి ఈ మంచి లేపనం రాయు. దీని వలన నీకు త్వరలోనే మంచి భాగ్యం కలుగుతుంది.

సైరన్ధ్రి ఉవాచ - దాస్యస్మ్యహం సున్దర కంససమ్మతా త్రివక్రనామా హ్యనులేపకర్మణి । మద్‍భావితం భోజపతేరతిప్రియం వినా యువాం కోఽన్యతమస్తదర్హతి

సైరంధ్రి ఇలా చెప్పింది — ఓ అందమైనవాడా! నేను కంసుని అనుమతితో పనిచేసే పనిమనిషిని. నా పేరు త్రివక్ర. నాకు లేపనాలు తయారు చేయడం పని. నేను చేసే లేపనం భోజపతి కి ఎంతో ఇష్టం. మీ ఇద్దరిని తప్ప మరెవరికీ ఇది తగదు.

( అనుష్టుప్ ) రూపపేశలమాధుర్య హసితాలాపవీక్షితైః । ధర్షితాత్మా దదౌ సాన్ద్రం ఉభయోరనులేపనమ్

వారి అందం, మాధుర్యం, నవ్వు, మాటలు, చూపులతో ఆకర్షితురాలై, ఆమె ఇద్దరికి浓మైన లేపనం రాసింది.

తతస్తావఙ్‌గరాగేణ స్వవర్ణేతరశోభినా । సమ్ప్రాప్తపరభాగేన శుశుభాతేఽనురఞ్జితౌ

ఆ లేపనం వలన వారి శరీరాలు వేరే రంగుతో మెరిసిపోతూ, మరింత ఆకర్షణీయంగా కనిపించాయి.

ప్రసన్నో భగవాన్ కుబ్జాం త్రివక్రాం రుచిరాననామ్ । ఋజ్వీం కర్తుం మనశ్చక్రే దర్శయన్ దర్శనే ఫలమ్

ప్రభువు సంతోషంతో త్రివక్ర అనే అందమైన ముఖం గల కుబ్జను నెమ్మదిగా నేరుగా చేయాలని నిర్ణయించాడు. తన దర్శనం వల్ల కలిగే ఫలితాన్ని చూపించాడు.

పద్‍భ్యామాక్రమ్య ప్రపదే ద్ర్యఙ్‌గుల్యుత్తాన పాణినా । ప్రగృహ్య చిబుకేఽధ్యాత్మం ఉదనీనమదచ్యుతః

అచ్యుతుడు తన పాదాలను ఆమె పాదాలపై ఉంచి, చేతి వేళ్లతో ఆమె కను ఎత్తి, ఆమెను పైకి లాగి, శరీరాన్ని నేరుగా చేశాడు.

సా తదర్జుసమానాఙ్‌గీ బృహచ్ఛ్రోణిపయోధరా । ముకున్దస్పర్శనాత్ సద్యో బభూవ ప్రమదోత్తమా

ముకుందుని స్పర్శతో ఆమె శరీరం నేరుగా, అందంగా మారింది. ఆమెకు విస్తృత నడుము, పుష్టిగా ఉన్న వక్షోజాలు కలిగి, అత్యంత సుందరిగా మారింది.

తతో రూపగుణౌదార్య సంపన్నా ప్రాహ కేశవమ్ । ఉత్తరీయాన్ తమకృష్య స్మయన్తీ జాతహృచ్ఛయా

అందం, గుణం, ఔదార్యంతో నిండిన ఆమె, కృష్ణుని పై వస్త్రాన్ని లాగుతూ, నవ్వుతూ, మనసులో కోరికతో, కేశవునితో ఇలా చెప్పింది.

ఏహి వీర గృహం యామో న త్వాం త్యక్తుమిహోత్సహే । త్వయోన్మథితచిత్తాయాః ప్రసీద పురుషర్షభ

ఓ వీరా! మనం నా ఇంటికి వెళ్దాం. నిన్ను వదిలిపెట్టడం నాకు అసాధ్యం. నువ్వు నా మనసును ఆకర్షించావు. దయచేసి, పురుషశ్రేష్ఠా, నాపై కృప చూపు.

ఏవం స్త్రియా యాచ్యమానః కృష్ణో రామస్య పశ్యతః । ముఖం వీక్ష్యానుగానాం చ ప్రహసన్ తామువాచ హ

ఆమె ఇలా వేడుకుంటుండగా, బాలరాముడు చూస్తూ, అనుచరులు ఎదురుగా ఉండగా, కృష్ణుడు నవ్వుతూ ఆమెకు ఇలా సమాధానం ఇచ్చాడు.

ఏష్యామి తే గృహం సుభ్రు పుంసామాధివికర్శనమ్ । సాధితార్థోఽగృహాణాం నః పాన్థానాం త్వం పరాయణమ్

ఓ సుందరభ్రువా! మేము మా పని పూర్తయ్యాక, నేను నీ ఇంటికి వస్తాను. మేము యాత్రికులు, నీ ఇల్లు మాకు ఆశ్రయం అవుతుంది.

విసృజ్య మాధ్వ్యా వాణ్యా తాం వ్రజన్ మార్గే వణిక్పథైః । నానోపాయనతామ్బూల స్రగ్గన్ధైః సాగ్రజోఽర్చితః

ఆమెతో మధురమైన మాటలు చెప్పి, కృష్ణుడు బాలరాముడితో కలిసి వ్యాపారుల వీధిలోకి వెళ్లాడు. అక్కడ ప్రజలు వివిధ కానుకలు, తాంబూలం, హారాలు, సుగంధాలు తీసుకొచ్చి సత్కరించారు.

తద్దర్శనస్మరక్షోభాద్ ఆత్మానం నావిదన్ స్త్రియః । విస్రస్తవాసఃకబర వలయా లేఖ్యమూర్తయః

ఆయనను చూసి, గుర్తు చేసుకుంటూ, ఆ స్త్రీలు మనసు కోల్పోయారు. వారి వస్త్రాలు, జడలు, వాలయాలు జారిపోతూ, వారు చిత్రంలో ఉన్నవారిలా కనిపించారు.

తతః పౌరాన్ పృచ్ఛమానో ధనుషః స్థానమచ్యుతః । తస్మిన్ ప్రవిష్టో దదృశే ధనురైన్ద్రం ఇవాద్‍భుతమ్

తర్వాత అచ్యుతుడు, ధనుస్సు ఎక్కడ ఉందో పట్టణవాసులను అడిగి, ఆ ప్రదేశంలోకి వెళ్లి, ఇంద్రుని ధనుస్సు లాంటిది, అద్భుతంగా మెరిసే ధనుస్సును చూశాడు.

పురుషైర్బహుభిర్గుప్తం అర్చితం పరమర్ద్ధిమత్ । వార్యమాణో నృభిః కృష్ణః ప్రసహ్య ధనురాదదే

అది అనేక మంది రక్షకులు కాపాడుతూ, పూజిస్తూ, గొప్ప వైభవంతో ఉండగా, కృష్ణుడు వారిని లెక్కచేయకుండా ధనుస్సును బలవంతంగా తీసుకున్నాడు.

( వంశస్థా ) కరేణ వామేన సలీలముద్‌ధృతం సజ్యం చ కృత్వా నిమిషేణ పశ్యతామ్ । నృణాం వికృష్య ప్రబభఞ్జ మధ్యతో యథేక్షుదణ్డం మదకర్యురుక్రమః

కృష్ణుడు తన ఎడమచేతితో ఆ ధనుస్సును సులభంగా ఎత్తి, క్షణంలోనే అందరి ముందు దాన్ని తాడుతో కట్టాడు. ఆ తరువాత, ఏనుగు చెరకు కాడను విరిచినట్టు మధ్యలో విరిచేశాడు.

( అనుష్టుప్ ) ధనుషో భజ్యమానస్య శబ్దః ఖం రోదసీ దిశః । పూరయామాస యం శ్రుత్వా కంసస్త్రాసముపాగమత్

ఆ ధనుస్సు విరిగిన శబ్దం ఆకాశం, భూమి, దిక్కులను నింపింది. ఆ శబ్దాన్ని విని కంసుడు భయంతో వణికిపోయాడు.

తద్ రక్షిణః సానుచరం కుపితా ఆతతాయినః । గృహీతుకామా ఆవవ్రుః గృహ్యతాం వధ్యతామితి

అప్పుడే కోపంతో ఉన్న రక్షకులు, వారి అనుచరులతో కలిసి, 'పట్టుకోండి! చంపండి!' అంటూ కృష్ణుని పట్టుకోవడానికి పరుగెత్తారు.

అథ తాన్ దురభిప్రాయాన్ విలోక్య బలకేశవౌ । క్రుద్ధౌ ధన్వన ఆదాయ శకలే తాంశ్చ జఘ్నతుః

అప్పుడు బాలరాముడు, కృష్ణుడు వారి దురుద్దేశ్యాన్ని గమనించి కోపంతో, విల్లును విరిగిన ముక్కలు తీసుకుని వారిని కొట్టి చంపారు.

బలం చ కంసప్రహితం హత్వా శాలాముఖాత్తతః । నిష్క్రమ్య చేరతుర్హృష్టౌ నిరీక్ష్య పురసమ్పదః

కంసుడు పంపిన సైన్యాన్ని సంహరించి, బాలరాముడు, కృష్ణుడు ఆనందంగా సభగృహం నుంచి బయటికి వచ్చి, పట్టణంలోని వైభవాన్ని చూస్తూ సంచరించారు.

తయోస్తదద్‍భుతం వీర్యం నిశామ్య పురవాసినః । తేజః ప్రాగల్భ్యం రూపం చ మేనిరే విబుధోత్తమౌ

వారి అద్భుతమైన పరాక్రమాన్ని, తేజస్సును, ధైర్యాన్ని, రూపాన్ని చూసిన పట్టణవాసులు, వారిని దేవతల్లో శ్రేష్ఠులుగా భావించారు.

తయోర్విచరతోః స్వైరం ఆదిత్యోఽస్తముపేయివాన్ । కృష్ణరామౌ వృతౌ గోపైః పురాచ్ఛకటమీయతుః

వారు స్వేచ్ఛగా తిరుగుతున్నప్పుడు సూర్యుడు అస్తమించగా, కృష్ణుడు, బాలరాముడు గోపులతో కలిసి పట్టణం నుంచి తమ బండివద్దకు తిరిగి వెళ్లారు.

( వసంతతిలకా ) గోప్యో ముకున్దవిగమే విరహాతురా యా ఆశాసతాశిష ఋతా మధుపుర్యభూవన్ । సంపశ్యతాం పురుషభూషణగాత్రలక్ష్మీం హిత్వేతరాన్ ను భజతశ్చకమేఽయనం శ్రీః

ముకుందుడు దూరమైనందుకు గోపికలు వేదనతో మథురలో ఉండి హృదయపూర్వకంగా ఆశీర్వాదాలు కోరారు. పురుషులలో శోభను చూసి లక్ష్మీదేవి ఇతరులను వదిలి, కేవలం ఆయననే కోరుకుంది.

( అనుష్టుప్ ) అవనిక్తాఙ్‌ఘ్రియుగలౌ భుక్త్వా క్షీరోపసేచనమ్ । ఊషతుస్తాం సుఖం రాత్రిం జ్ఞాత్వా కంసచికీర్షితమ్

వారి పాదాలు కడిగి, పాలతో కలిపిన భోజనం చేసి, కంసుని ఉద్దేశ్యాన్ని తెలుసుకొని, ఆ రాత్రి సుఖంగా నిద్రించారు.

కంసస్తు ధనుషో భఙ్‌గం రక్షిణాం స్వబలస్య చ । వధం నిశమ్య గోవిన్ద రామవిక్రీడితం పరమ్

గోవిందుడు, రాముడు చేసిన అద్భుత క్రీడలను, విల్లు విరిగినదాన్ని, తన రక్షకులు చనిపోయినదాన్ని విని, కంసుడు బాగా కలవరపడ్డాడు.

దీర్ఘప్రజాగరో భీతో దుర్నిమిత్తాని దుర్మతిః । బహూన్యచష్టోభయథా మృత్యోర్దౌత్యకరాణి చ

కంసుడు భయంతో నిద్రలేక, చెడు సూచనలు చూసి, నిజమైనవి, ఊహించినవి అన్నీ మరణం సమీపిస్తున్న సంకేతాలుగా వివరించాడు.

అదర్శనం స్వశిరసః ప్రతిరూపే చ సత్యపి । అసత్యపి ద్వితీయే చ ద్వైరూప్యం జ్యోతిషాం తథా

తన ప్రతిబింబంలో తల కనిపించకపోవడం, కనిపించినా రెండుగా కనిపించడం, నక్షత్రాల్లో కూడా ద్వంద్వత్వాన్ని చూడడం అతనికి అనుభవమయ్యాయి.

ఛిద్రప్రతీతిశ్ఛాయాయాం ప్రాణఘోషానుపశ్రుతిః । స్వర్ణప్రతీతిర్వృక్షేషు స్వపదానామదర్శనమ్

తన నీడలో విడిపోతున్న భాగాలు, తన ఊపిరి శబ్దం వినిపించకపోవడం, చెట్లలో బంగారం కనిపించడం, తన అడుగుల ముద్రలు కనబడకపోవడం అతనికి అనిపించాయి.

స్వప్నే ప్రేతపరిష్వఙ్‌గః ఖరయానం విషాదనమ్ । యాయాన్నలదమాల్యేకః తైలాభ్యక్తో దిగమ్బరః

కంసుడు కలలో మృతులను ఆలింగనం చేయడం, గాడిదపై ప్రయాణించడం, దుఃఖించటం, నలద పుష్పమాలలు ధరించడం, నూనె రాయించుకోవడం, నగ్నంగా తిరగడం చూశాడు.