సహస్రశిరసం దేవం సహస్రఫణమౌలినమ్ । నీలామ్బరం విసశ్వేతం శృఙ్గైః శ్వేతమివ స్థితమ్
అతడు వెయ్యి తలలతో, వెయ్యి పాము ఫణాలతో అలంకరించబడిన, నీలవస్త్రాలు ధరించిన, మంచు పర్వతాల్లా తెల్లగా మెరిసే దేవుడిని చూశాడు.
తస్యోత్సఙ్గే ఘనశ్యామం పీతకౌశేయవాససమ్ । పురుషం చతుర్భుజం శాన్తం పద్మపత్రారుణేక్షణమ్
ఆ దేవుని మడిలో, మేఘంలా నలుపు రంగులో, పసుపు పట్టు వస్త్రాలు ధరించిన, నలుగురు చేతులతో, శాంతంగా, తామర ఆకుల్లా ఎర్రని కళ్లతో ఉన్న పురుషుడు విశ్రాంతిగా ఉన్నాడు.
చారుప్రసన్నవదనం చారుహాసనిరీక్షణమ్ । సుభ్రూన్నసం చరుకర్ణం సుకపోలారుణాధరమ్
ఆయన ముఖం ఎంతో అందంగా, ప్రశాంతంగా మెరిసింది. నవ్వుతో కూడిన చూపు ఎంతో ఆకర్షణీయంగా ఉంది. ఆయన కనుబొమ్మలు, ముక్కు, చెవులు, చెంపలు, పెదాలు అన్నీ అందంగా, కొద్దిగా ఎర్రగా మెరిసిపోయాయి.
ప్రలమ్బపీవరభుజం తుఙ్గాంసోరఃస్థలశ్రియమ్ । కమ్బుకణ్ఠం నిమ్ననాభిం వలిమత్పల్లవోదరమ్
ఆయన చేతులు పొడవుగా, బలంగా ఉన్నాయి. ఛాతి విస్తృతంగా, మహిమాన్వితంగా మెరిసింది. మెడ శంఖంలా వంగినది, నాభి లోతుగా ఉంది. పొట్టపై మృదువైన మడతలు ఆకుల్లా కనిపించాయి.
బృహత్కతితతశ్రోణి కరభోరుద్వయాన్వితమ్ । చారుజానుయుగం చారు జఙ్ఘాయుగలసంయుతమ్
ఆయన నడుము, నితంబాలు విస్తారంగా, బలంగా ఉన్నాయి. చేతులు, మోకాళ్లు బాగుగా, సమంగా ఉన్నాయి. కాళ్లు కూడా ఎంతో అందంగా, ఆకర్షణీయంగా మెరిసాయి.
తుఙ్గగుల్ఫారుణనఖ వ్రాతదీధితిభిర్వృతమ్ । నవాఙ్గుల్యఙ్గుష్ఠదలైః విలసత్ పాదపఙ్కజమ్
ఆయన మడమలు ఎత్తుగా ఉన్నాయి. పాదాలపై నఖాలు ఎర్రగా, మెరిసే కాంతితో వెలిగిపోయాయి. తొమ్మిది వేళ్లు, బొటనవేలు కలిగి ఉన్న ఆయన పాదాలు కమలపువ్వుల్లా ప్రకాశించాయి.
సుమహార్హమణివ్రాత కిరీటకటకాఙ్గదైః । కటిసూత్రబ్రహ్మసూత్ర హారనూపురకుణ్డలైః
అతడు అమూల్యమైన రత్నాలతో అలంకరించబడి ఉన్నాడు — ముద్దు కిరీటం, చేతి కంకణాలు, భుజబందాలు, నడికట్టు, యజ్ఞోపవీతం, హారాలు, పాదాలకు నూపురాలు, చెవులకు కుండలాలు ధరించాడు.
భ్రాజమానం పద్మకరం శఙ్ఖచక్రగదాధరమ్ । శ్రీవత్సవక్షసం భ్రాజత్ కౌస్తుభం వనమాలినమ్
అతని కమలాకారమైన చేతులు ప్రకాశించాయి; వాటిలో శంఖం, చక్రం, గదా పట్టుకున్నాడు. అతని ఛాతీపై శ్రీవత్సం గుర్తు మెరిసింది, కౌస్తుభ మణి వెలిగింది, అడవి పూలతో చేసిన హారం మెరిసింది.
సునన్దనన్దప్రముఖైః పర్షదైః సనకాదిభిః । సురేశైర్బ్రహ్మరుద్రాద్యైః నవభిశ్చ ద్విజోత్తమైః
సునందుడు, నందుడు మొదలైన పరమ భక్తులతో, సనకాది మహర్షులతో, బ్రహ్మ, రుద్రుడు వంటి దేవతాధిపతులతో, తొమ్మిది మంది గొప్ప ద్విజులతో కూడి ఆయన చుట్టూ ఉండిరి.
ప్రహ్రాదనారదవసు ప్రముఖైర్భాగవతోత్తమైః । స్తూయమానం పృథగ్భావైః వచోభిరమలాత్మభిః
ప్రహ్లాదుడు, నారదుడు, వసువు మొదలైన భక్తశ్రేష్ఠులు, తమ తమ మనస్సులోని పవిత్రతతో, వేర్వేరు భావాలతో, మధురమైన మాటలతో ఆయనను స్తుతించిరి.
శ్రియా పుష్ట్యా గిరా కాన్త్యా కీర్త్యా తుష్ట్యేలయోర్జయా । విద్యయావిద్యయా శక్త్యా మాయయా చ నిషేవితమ్
శ్రీ, పుష్టి, వాక్కు, కాంతి, కీర్తి, సంతృప్తి, లయము, విజయము, విద్య, అవిద్య, శక్తి, మాయ — ఇవన్నీ ఆయన సేవలో ఉండెను.
విలోక్య సుభృశం ప్రీతో భక్త్యా పరమయా యుతః । హృష్యత్తనూరుహో భావ పరిక్లిన్నాత్మలోచనః
ఆయనను చూచి, పరమ భక్తితో, హృదయం ఆనందంతో ఉప్పొంగి, కళ్లలో ఆనందబాష్పాలతో, శరీరం పులకరించిపోయి, మనసారా సంతోషించెను.
గిరా గద్గదయాస్తౌషీత్ సత్త్వమాలమ్బ్య సాత్వతః । ప్రణమ్య మూర్ధ్నావహితః కృతాఞ్జలిపుటః శనైః
గంభీరమైన స్వరంతో, సద్గుణాలపై నిలబడిన భక్తుడు, తలవంచి, చేతులు జోడించి, మెల్లగా మనసారా ఆయనను స్తుతించెను.
ఇతి శ్రీమద్భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయాం దశమస్కన్ధే పూర్వార్ధే అక్రూరప్రతియానే ఏకోన్చత్వారింశోఽధ్యాయః
ఇలా పరమహంసులకు ప్రియమైన శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణంలో, పదవ స్కంధంలో, అగ్రభాగంలో, అక్రూరుని తిరిగివచ్చిన అధ్యాయమై, ముప్పత్తొమ్మిదవ అధ్యాయం ముగిసెను.
అక్రూరకృతా భగవత్ స్తుతి - శ్రీఅక్రూర ఉవాచ - ( మిశ్ర ) నతోఽస్మ్యహం త్వాఖిలహేతుహేతుం నారాయణం పూరుషమాద్యమవ్యయమ్ । యన్నాభిజాతాదరవిన్దకోషాద్ బ్రహ్మాఽఽవిరాసీద్ యత ఏష లోకః
శ్రీ అక్రూరుడు ఇలా పలికెను — ఓ నారాయణా! ఓ సర్వకారణకారణా! ఓ ఆదిపురుషా! అవినాశియైన నీకు నేను నమస్కరిస్తున్నాను. నీ నాభిలోని కమలంలో బ్రహ్ముడు జన్మించి, ఈ లోకమంతా నీవలన పుట్టింది.
భూస్తోయమగ్నిః పవనం ఖమాదిః మహానజాదిర్మన ఇన్ద్రియాణి । సర్వేన్ద్రియార్థా విబుధాశ్చ సర్వే యే హేతవస్తే జగతోఽఙ్గభూతాః
భూమి, నీరు, అగ్ని, గాలి, ఆకాశం, మహత్తత్త్వం, అవ్యక్తమునకు మూలమైనవి, మనస్సు, ఇంద్రియాలు, వాటి విషయాలు, దేవతలు — ఇవన్నీ ప్రభూ! ఈ జగత్తుకు అవయవాలుగా ఉన్నాయి.
నైతే స్వరూపం విదురాత్మనస్తే హ్యజాదయోఽనాత్మతయా గృహీతాః । అజోఽనుబద్ధః స గుణైరజాయా గుణాత్ పరం వేద న తే స్వరూపమ్
అవ్వక్త మొదలైన ఇవన్నీ నీ నిజస్వరూపాన్ని గ్రహించలేవు, ఎందుకంటే అవి స్వయంగా కాదు. జన్మలేని వారు కూడా గుణాలకు బంధించబడి, గుణాలకు అతీతమైనదే తెలుసుకుంటారు, కాని నీ అసలైన స్వరూపాన్ని కాదు.
( అనుష్టుప్ ) త్వాం యోగినో యజన్త్యద్ధా మహాపురుషమీశ్వరమ్ । సాధ్యాత్మం సాధిభూతం చ సాధిదైవం చ సాధవః
యోగులు నిన్ను నేరుగా మహాపురుషుడిగా, పరమేశ్వరుడిగా, ఆత్మలో, భూతాలలో, దేవతల్లో ఉన్న తత్త్వంగా ఆరాధిస్తారు.
త్రయ్యా చ విద్యయా కేచిత్ త్వాం వై వైతానికా ద్విజాః । యజన్తే వితతైర్యజ్ఞైః నానారూపామరాఖ్యయా
కొంతమంది ద్విజులు, వేదమార్గాన్ని అనుసరించి, త్రయీ విద్యతో, విభిన్నమైన యజ్ఞాలతో, నానా రూప నామాలతో నిన్ను పూజిస్తారు.
ఏకే త్వాఖిలకర్మాణి సన్న్యస్యోపశమం గతాః । జ్ఞానినో జ్ఞానయజ్ఞేన యజన్తి జ్ఞానవిగ్రహమ్
ఇంకొంతమంది, అన్ని కర్మలను వదిలి, శాంతిని పొందిన జ్ఞానులు, జ్ఞానయజ్ఞంతో, జ్ఞానస్వరూపుడైన నిన్ను ఆరాధిస్తారు.
అన్యే చ సంస్కృతాత్మానో విధినాభిహితేన తే । యజన్తి త్వన్మయాస్త్వాం వై బహుమూర్త్యేకమూర్తికమ్
మరికొంతమంది, మనస్సు శుద్ధిచేసుకొని, నియమించిన విధిగా, నీవే అన్నీ అని భావించి, అనేక రూపాలతో, ఒకే స్వరూపుడైన నిన్ను పూజిస్తారు.
త్వామేవాన్యే శివోక్తేన మార్గేణ శివరూపిణమ్ । బహ్వాచార్యవిభేదేన భగవన్ సముపాసతే
ఇంకొంతమంది, శివుడు చెప్పిన మార్గాన్ని అనుసరించి, అనేకాచార్యుల బోధన ప్రకారం, శివస్వరూపుడైన నిన్ను భగవంతుడా! భక్తితో సేవిస్తారు.
సర్వ ఏవ యజన్తి త్వాం సర్వదేవమయేశ్వరమ్ । యేఽప్యన్యదేవతాభక్తా యద్యప్యన్యధియః ప్రభో
ప్రభూ! ఇతర దేవతలను భజించే వారు కూడా, వారి మనస్సు వేరే దిశలో ఉన్నా, నీవే సమస్త దేవతలలోని స్వామి అని, నిన్నే పూజిస్తున్నారు.
యథాద్రిప్రభవా నద్యః పర్జన్యాపూరితాః ప్రభో । విశన్తి సర్వతః సిన్ధుం తద్వత్త్వాం గతయోఽన్తతః
పర్వతాలనుండి పుట్టిన నదులు, వర్షాలతో నిండిపోయి, అన్ని వైపుల నుంచి సముద్రంలో కలిసిపోతాయి. అలాగే అన్ని మార్గాలు చివరికి నిన్నే చేరుతాయి.
సత్త్వం రజస్తమ ఇతి భవతః ప్రకృతేర్గుణాః । తేషు హి ప్రాకృతాః ప్రోతా ఆబ్రహ్మస్థావరాదయః
సత్త్వ, రజస్సు, తమస్సు — ఇవన్నీ నీ ప్రకృతిగుణాలు. వీటిలో బ్రహ్మ మొదలైన అన్ని జీవులు, స్థావరజంగమాలు, నాటివైపుగా నిండిపోయి ఉన్నాయి.
( మిశ్ర ) తుభ్యం నమస్తేఽస్త్వవిషక్తదృష్టయే సర్వాత్మనే సర్వధియాం చ సాక్షిణే । గుణప్రవాహోఽయమవిద్యయా కృతః ప్రవర్తతే దేవనృతిర్యగాత్మసు
అవినాభావంతో ఉన్న దృష్టి కలిగినవాడా! సమస్తులకు ఆత్మవు, అందరి మనస్సులకు సాక్షివు. ఈ గుణప్రవాహం అవిద్య వల్ల దేవతలు, మనుషులు, జంతువులలో నడుస్తోంది. నీకు నమస్సులు.
అగ్నిర్ముఖం తేఽవనిరఙ్ఘ్రిరీక్షణం సూర్యో నభో నాభిరథో దిశః శ్రుతిః । ద్యౌః కం సురేన్ద్రాస్తవ బాహవోఽర్ణవాః కుక్షిర్మరుత్ ప్రాణబలం ప్రకల్పితమ్
ప్రభూ! అగ్ని నీ ముఖం, భూమి నీ పాదాలు, సూర్యుడు నీ కన్ను, ఆకాశం నీ నాభి, రథం నీ హృదయం, దిక్కులు నీ చెవులు, ఆకాశం నీ తల, ఇంద్రుడు మరియు దేవతలు నీ భుజాలు, సముద్రాలు నీ పొత్తికడుపు, గాలి నీ ఊపిరి, బలమే నీ శక్తిగా స్థిరంగా ఉంది.
రోమాణి వృక్షౌషధయః శిరోరుహా । మేఘాః పరస్యాస్థినఖాని తేఽద్రయః । నిమేషణం రాత్ర్యహనీ ప్రజాపతిః మేఢ్రస్తు వృష్టిస్తవ వీర్యమిష్యతే
వృక్షాలు, ఔషధాలు నీ రోమాలు, తలపైని జుట్టు మొక్కలు, మేఘాలు నీ ఎముకలు, గోర్లు, పర్వతాలు నీ పళ్ళు, కన్ను మూసే సమయం రాత్రి, పగలు, ప్రజాపతి నీ మనస్సు, వర్షం నీ జననాంగం, వీర్యం నీదిగా భావించబడుతుంది.
త్వయ్యవ్యయాత్మన్ పురుషే ప్రకల్పితా లోకాః సపాలా బహుజీవసఙ్కులాః । యథా జలే సఞ్జిహతే జలౌకసో ఽప్యుదుమ్బరే వా మశకా మనోమయే
అక్షయమైన ఆత్మ అయిన నీవు, పరమపురుషా! లోకాలు, వాటి పాలకులు, అనేక జంతువులు నీలోనే స్థితి చెంది ఉన్నాయి. అది నీటిలో జీవులు చేరినట్లు, లేదా ఉడుంబర చెట్టుపై దోమలు చేరినట్లు, మనస్సులో భావనలు కలిగినట్లు.
( అనుష్టుప్ ) యాని యానీహ రూపాణి క్రీడనార్థం బిభర్షి హి । తైరామృష్టశుచో లోకా ముదా గాయన్తి తే యశః
ఈ లోకంలో నీవు ఆటకోసం ఎన్ని రూపాలు ధరించినా, ఆ రూపాల వలన లోకాలు కలుషితమైపోయిన అపవిత్రత తొలగిపోతుంది. అందరూ ఆనందంగా నీ మహిమను పాడుతుంటారు.