శ్రీమద్భాగవతపురాణమ్

అద్య ధ్రువం తత్ర దృశో భవిష్యతే దాశార్హభోజాన్ధక వృష్ణిసాత్వతామ్ । మహోత్సవః శ్రీరమణం గుణాస్పదం ద్రక్ష్యన్తి యే చాధ్వని దేవకీసుతమ్

ఈ రోజు దశార్హులు, భోజులు, అంధకులు, వృష్ణులు, సాత్వతులు అందరికీ గొప్ప పండుగే. మార్గంలో ఉన్నవారు అందరూ, సకల గుణాల నిలయమైన దేవకీ కుమారుని దర్శించగలుగుతారు.

మైతద్విధస్యాకరుణస్య నామ భూద్ అక్రూర ఇత్యేతదతీవ దారుణః । యోఽసావనాశ్వాస్య సుదుఃఖితం జనం ప్రియాత్ప్రియం నేష్యతి పారమధ్వనః

ఇంత దయలేనివాడికి 'అక్రూరుడు' అనే పేరు సరిపోతుంది! మన బాధను చూసి ఓదార్చకుండా, మన ప్రియమైన వాడిని మన నుండి దూరంగా తీసుకెళ్తున్నాడు. ఇది ఎంత దారుణమో!

అనార్ద్రధీరేష సమాస్థితో రథం తమన్వమీ చ త్వరయన్తి దుర్మదాః । గోపా అనోభిః స్థవిరైరుపేక్షితం దైవం చ నోఽద్య ప్రతికూలమీహతే

ఈయన హృదయం కఠినంగా, రథంపై కూర్చున్నాడు. మూర్ఖులు ఆయనను తొందరపెడుతున్నారు. పెద్దలు పట్టించుకోక, గోపులు తమ ఎద్దుగాడిదలతో వెంబడిస్తున్నారు. అదృష్టం కూడా ఈ రోజు మనకు విరుద్ధంగా ఉంది.

నివారయామః సముపేత్య మాధవం కిం నోఽకరిష్యన్ కులవృద్ధబాన్ధవాః । ముకున్దసఙ్‌గాన్నిమిషార్ధదుస్త్యజాద్ దైవేన విధ్వంసితదీనచేతసామ్

మనం వెళ్లి మాధవుని ఆపుదాం! మన పెద్దలు, బంధువులు మన కోసం ఏమి చేయగలరు? ముకుందుని నుండి క్షణం కూడా దూరంగా ఉండలేని మన హృదయాలను, అదృష్టం ఇప్పుడు పూర్తిగా విచ్ఛిన్నం చేసింది.

( వసంతతిలకా ) యస్యానురాగలలితస్మితవల్గుమన్త్ర లీలావలోకపరిరమ్భణరాసగోష్ఠామ్ । నీతాః స్మ నః క్షణమివ క్షణదా వినా తం గోప్యః కథం న్వతితరేమ తమో దురన్తమ్

ఆయన ప్రేమతో కూడిన నవ్వులు, మధురమైన మాటలు, ఆటపాటలు, ఆలింగనాలు, రాసక్రీడలోని ఆనందం—ఇవి అన్నీ మన హృదయాలను ఆకర్షించాయి. ఆయన లేకుండా, ఈ విడిపోవడపు చీకటిని మేము ఒక్క క్షణం కూడా ఎలా తట్టుకోగలం?

యోఽహ్నః క్షయే వ్రజమనన్తసఖః పరీతో గోపైర్విశన్ ఖురరజశ్ఛురితాలకస్రక్ । వేణుం క్వణన్ స్మితకటాక్షనిరీక్షణేన చిత్తం క్షిణోత్యముమృతే ను కథం భవేమ

పగలు ముగిసినప్పుడు, అనంతుని మిత్రుడు, గోపులతో కలిసి వ్రజకు తిరిగి వస్తాడు. ఆయన జుట్టు ఎద్దుల పాదధూళితో మెరిసిపోతుంది. వేణువు ఊదుతూ, నవ్వుతూ చూపులతో చూస్తాడు. ఆయన లేకపోతే, మేము ఎలా బ్రతుకగలం?

శ్రీశుక ఉవాచ - ( మిశ్ర ) ఏవం బ్రువాణా విరహాతురా భృశం వ్రజస్త్రియః కృష్ణవిషక్తమానసాః । విసృజ్య లజ్జాం రురుదుః స్మ సుస్వరం గోవిన్ద దామోదర మాధవేతి

శ్రీశుకుడు చెప్పాడు— ఇలా, కృష్ణునిపై మనసు పెట్టి, విడిపోవడపు బాధతో వ్రజ స్త్రీలు సిగ్గు వదిలి, 'గోవిందా! దామోదరా! మాధవా!' అని గట్టిగా ఏడ్చారు.

( అనుష్టుప్ ) స్త్రీణామేవం రుదన్తీనాం ఉదితే సవితర్యథ । అక్రూరశ్చోదయామాస కృతమైత్రాదికో రథమ్

స్త్రీలు ఇలా ఏడుస్తుండగా, సూర్యుడు ఉదయించాడు. అప్పుడు, స్నేహబంధాన్ని నెరవేర్చిన అనంతరం, అక్రూరుడు రథాన్ని ముందుకు నడిపించాడు.

గోపాస్తమన్వసజ్జన్త నన్దాద్యాః శకటైస్తతః । ఆదాయోపాయనం భూరి కుమ్భాన్ గోరససమ్భృతాన్

నందుడు మొదలైన గోపులు, ఎద్దుగాడిదలపై పాలు, పెరుగు, నెయ్యి వంటి బహుమతులతో కూడిన కలశాలను తీసుకుని, వారిని వెంబడించారు.

గోప్యశ్చ దయితం కృష్ణం అనువ్రజ్యానురఞ్జితాః । ప్రత్యాదేశం భగవతః కాఙ్‌క్షన్త్యశ్చావతస్థిరే

ఆ గోపికలు తమ ప్రియమైన కృష్ణుని ప్రేమతో ఆకర్షితులై, ఆయన వెనక వెంబడిస్తూ, భగవంతుని నుండి ఒక్క సంకేతమైనా వస్తుందేమో అని ఆశతో నిలబడి ఉన్నారు.

తాస్తథా తప్యతీర్వీక్ష్య స్వప్రస్థాణే యదూత్తమః । సాన్త్వయామస సప్రేమైః ఆయాస్య ఇతి దౌత్యకైః

వారు అలా బాధతో ఉన్నదాన్ని యదుకులశిరోమణి గమనించి, ప్రేమతో పరామర్శిస్తూ, 'నేను తిరిగి వస్తాను' అని దూతల ద్వారా వారికి భరోసా ఇచ్చాడు.

యావదాలక్ష్యతే కేతుః యావద్రేణూ రథస్య చ । అనుప్రస్థాపితాత్మానో లేఖ్యానీవోపలక్షితాః

రథపు జెండా కనబడుతున్నంత వరకు, రథం లేపిన దుమ్ము కనిపిస్తున్నంత వరకు, గోపికలు తమ మనసును ఆయనవద్దే ఉంచుకొని, చిత్రాల్లో వ్రాసినట్లుగా ఆయనను చూస్తూ వెంబడించారు.

తా నిరాశా నివవృతుః గోవిన్దవినివర్తనే । విశోకా అహనీ నిన్యుః గాయన్త్యః ప్రియచేష్టితమ్

గోవిందుడు తిరిగి రాడని ఆశ పోయినప్పుడు, వారు వెనక్కి తిరిగారు. ఇక దుఃఖం లేకుండా, ప్రియుడి లీలలను పాడుకుంటూ రోజులు గడిపారు.

భగవానపి సమ్ప్రాప్తో రామాక్రూరయుతో నృప । రథేన వాయువేగేన కాలిన్దీం అఘనాశినీమ్

ఓ రాజా, భగవంతుడు రాముడు, అఘనాశిని యమునా నదికి, అగ్రూరుడితో కలిసి, వేగంగా రథంలో వచ్చాడు.

తత్రోపస్పృశ్య పానీయం పీత్వా మృష్టం మణిప్రభమ్ । వృక్షషణ్డముపవ్రజ్య సరామో రథమావిశత్ అక్రూరస్తావుపామన్త్ర్య నివేశ్య చ రథోపరి । కాలిన్ద్యా హ్రదమాగత్య స్నానం విధివదాచరత్

అక్కడ వారు నోరు కడిగి, మణిలా మెరిసే శుభ్రమైన నీళ్లు తాగి, రాముడితో కలిసి చెట్ల పొదలవైపు వెళ్లి, మళ్లీ రథంలోకి ఎక్కారు. అగ్రూరుడు వారిని వీడుకుని, రథంపై కూర్చొని, యమునా తీరానికి వెళ్లి, ఆచారప్రకారం స్నానం చేశాడు.

నిమజ్జ్య తస్మిన్ సలిలే జపన్ బ్రహ్మ సనాతనమ్ । తావేవ దదృశేఽక్రూరో రామకృష్ణౌ సమన్వితౌ

ఆ నీటిలో మునిగి, శాశ్వత బ్రహ్మను జపిస్తూ, అగ్రూరుడు రామకృష్ణులను కలిసేలా చూశాడు.

తౌ రథస్థౌ కథమిహ సుతౌ ఆనకదున్దుభేః । తర్హి స్విత్ స్యన్దనే న స్త ఇత్యున్మజ్జ్య వ్యచష్ట సః

'దేవకీ కుమారులు ఇక్కడ నీటిలో ఎలా ఉన్నారు? వారు రథంలో ఉండాలి కదా?' అని ఆశ్చర్యపడి, అగ్రూరుడు పైకి వచ్చి చుట్టూ చూశాడు.

తత్రాపి చ యథాపూర్వం ఆసీనౌ పునరేవ సః । న్యమజ్జద్ దర్శనం యన్మే మృషా కిం సలిలే తయోః

అక్కడ కూడా మునుపటిలాగే వారు ఇద్దరూ కూర్చున్నట్టు అతను చూశాడు. మరలా నీళ్లలోకి మునిగి, తనకు కనిపించిన దృశ్యం నిజమా కాదా అని సందేహపడ్డాడు.

భూయస్తత్రాపి సోఽద్రాక్షీత్ స్తూయమానమహీశ్వరమ్ । సిద్ధచారణగన్ధర్వైః అసురైర్నతకన్ధరైః

అతడు మళ్లీ చూసినప్పుడు, సిద్ధులు, చారణులు, గంధర్వులు, తలవంచిన అసురులు సంగీతంతో మహీశ్వరుని స్తుతిస్తూ ఉన్నారు.

సహస్రశిరసం దేవం సహస్రఫణమౌలినమ్ । నీలామ్బరం విసశ్వేతం శృఙ్‌గైః శ్వేతమివ స్థితమ్

అతడు వెయ్యి తలలతో, వెయ్యి పాము ఫణాలతో అలంకరించబడిన, నీలవస్త్రాలు ధరించిన, మంచు పర్వతాల్లా తెల్లగా మెరిసే దేవుడిని చూశాడు.

తస్యోత్సఙ్‌గే ఘనశ్యామం పీతకౌశేయవాససమ్ । పురుషం చతుర్భుజం శాన్తం పద్మపత్రారుణేక్షణమ్

ఆ దేవుని మడిలో, మేఘంలా నలుపు రంగులో, పసుపు పట్టు వస్త్రాలు ధరించిన, నలుగురు చేతులతో, శాంతంగా, తామర ఆకుల్లా ఎర్రని కళ్లతో ఉన్న పురుషుడు విశ్రాంతిగా ఉన్నాడు.

చారుప్రసన్నవదనం చారుహాసనిరీక్షణమ్ । సుభ్రూన్నసం చరుకర్ణం సుకపోలారుణాధరమ్

ఆయన ముఖం ఎంతో అందంగా, ప్రశాంతంగా మెరిసింది. నవ్వుతో కూడిన చూపు ఎంతో ఆకర్షణీయంగా ఉంది. ఆయన కనుబొమ్మలు, ముక్కు, చెవులు, చెంపలు, పెదాలు అన్నీ అందంగా, కొద్దిగా ఎర్రగా మెరిసిపోయాయి.

ప్రలమ్బపీవరభుజం తుఙ్‌గాంసోరఃస్థలశ్రియమ్ । కమ్బుకణ్ఠం నిమ్ననాభిం వలిమత్పల్లవోదరమ్

ఆయన చేతులు పొడవుగా, బలంగా ఉన్నాయి. ఛాతి విస్తృతంగా, మహిమాన్వితంగా మెరిసింది. మెడ శంఖంలా వంగినది, నాభి లోతుగా ఉంది. పొట్టపై మృదువైన మడతలు ఆకుల్లా కనిపించాయి.

బృహత్కతితతశ్రోణి కరభోరుద్వయాన్వితమ్ । చారుజానుయుగం చారు జఙ్‌ఘాయుగలసంయుతమ్

ఆయన నడుము, నితంబాలు విస్తారంగా, బలంగా ఉన్నాయి. చేతులు, మోకాళ్లు బాగుగా, సమంగా ఉన్నాయి. కాళ్లు కూడా ఎంతో అందంగా, ఆకర్షణీయంగా మెరిసాయి.

తుఙ్‌గగుల్ఫారుణనఖ వ్రాతదీధితిభిర్వృతమ్ । నవాఙ్‌గుల్యఙ్‌గుష్ఠదలైః విలసత్ పాదపఙ్‌కజమ్

ఆయన మడమలు ఎత్తుగా ఉన్నాయి. పాదాలపై నఖాలు ఎర్రగా, మెరిసే కాంతితో వెలిగిపోయాయి. తొమ్మిది వేళ్లు, బొటనవేలు కలిగి ఉన్న ఆయన పాదాలు కమలపువ్వుల్లా ప్రకాశించాయి.

సుమహార్హమణివ్రాత కిరీటకటకాఙ్‌గదైః । కటిసూత్రబ్రహ్మసూత్ర హారనూపురకుణ్డలైః

అతడు అమూల్యమైన రత్నాలతో అలంకరించబడి ఉన్నాడు — ముద్దు కిరీటం, చేతి కంకణాలు, భుజబందాలు, నడికట్టు, యజ్ఞోపవీతం, హారాలు, పాదాలకు నూపురాలు, చెవులకు కుండలాలు ధరించాడు.

భ్రాజమానం పద్మకరం శఙ్‌ఖచక్రగదాధరమ్ । శ్రీవత్సవక్షసం భ్రాజత్ కౌస్తుభం వనమాలినమ్

అతని కమలాకారమైన చేతులు ప్రకాశించాయి; వాటిలో శంఖం, చక్రం, గదా పట్టుకున్నాడు. అతని ఛాతీపై శ్రీవత్సం గుర్తు మెరిసింది, కౌస్తుభ మణి వెలిగింది, అడవి పూలతో చేసిన హారం మెరిసింది.

సునన్దనన్దప్రముఖైః పర్షదైః సనకాదిభిః । సురేశైర్బ్రహ్మరుద్రాద్యైః నవభిశ్చ ద్విజోత్తమైః

సునందుడు, నందుడు మొదలైన పరమ భక్తులతో, సనకాది మహర్షులతో, బ్రహ్మ, రుద్రుడు వంటి దేవతాధిపతులతో, తొమ్మిది మంది గొప్ప ద్విజులతో కూడి ఆయన చుట్టూ ఉండిరి.

ప్రహ్రాదనారదవసు ప్రముఖైర్భాగవతోత్తమైః । స్తూయమానం పృథగ్భావైః వచోభిరమలాత్మభిః

ప్రహ్లాదుడు, నారదుడు, వసువు మొదలైన భక్తశ్రేష్ఠులు, తమ తమ మనస్సులోని పవిత్రతతో, వేర్వేరు భావాలతో, మధురమైన మాటలతో ఆయనను స్తుతించిరి.